25-128 Bijlage 1. Eindrapport Burgerberaad 2025
Tekst van het document
EINDRAPPORT
BURGERBERAAD MIDDELBURG
OUD & NIEUWVIERING Opbrengsten burgerberaad & procesverslag
26 AUGUSTUS 2025
Inhoudsopgave Deel 1: Adviezen van het burgerberaad
1
Voorwoord van het burgerberaad
2
Overzicht aangenomen adviezen
3
Complete aangenomen adviezen 4 Deel 2: Toelichting op het proces
13
Samenstelling van het burgerberaad
14
Lotingscriteria 15 Eerste loting 16 Tweede loting 17 Samenstelling tijdens het proces
18
Communicatie 20 Communicatie voor het burgerberaad
20
Communicatie met deelnemers 20 Gespreksbegeleiding en procesafspraken 21 Gespreksbegeleiding 21 Procesafspraken 21 De bijeenkomsten 22 Bijeenkomst 1 22 Bijeenkomst 2 23 Bijeenkomst 3 23 Bijeenkomst 4 24 Bijeenkomst 5 24 Bijlage: Afgewezen adviezen 25
Deel 1
Adviezen van het burgerberaad
Voorwoord van het burgerberaad Wat gebeurt er als je honderd Middelburgers bij
De afgelopen maanden hebben wij als deelnemers aan het
Dit rapport bevat onze adviezen aan de gemeenteraad.
elkaar zet en hen vraagt hoe we oud en nieuw in onze
burgerberaad gewerkt aan een gedeeld advies voor onze
We zijn tot negen gezamenlijke voorstellen gekomen die
gemeente willen vieren? Dan krijg je gesprekken.
gemeente. Het was een zorgvuldig georganiseerd proces.
brede steun kregen van de groep: minstens tweederde van
Over tradities en toekomst, over overlast en
De groep was evenwichtig samengesteld op leeftijd,
de deelnemers stemde ermee in. In de bijlage vindt u ook
ontmoetingen, over jongeren, ouderen, vuurwerk,
geslacht en woonplek. Daardoor ontstond er een waardevolle
de ideeën die het niet hebben gehaald, maar die wel door
feest en veiligheid. Je krijgt nieuwe inzichten, scherpe
afspiegeling van de inwoners van de gemeente Middelburg.
deelnemers met overtuiging zijn ingebracht.
Onder begeleiding van gesprekbegeleiders, experts en
Alle adviezen zijn met zorg tot stand gekomen. Wij hopen dat
ervaringsdeskundigen hebben we ons in vijf bijeenkomsten
u ze met dezelfde aandacht zult lezen, en dat ze u helpen
verdiept in de vraag hoe we de jaarwisseling in onze
bij het maken van keuzes die de jaarwisseling in Middelburg
gemeente kunnen verbeteren. We dachten bijvoorbeeld samen
veiliger, feestelijker en toekomstbestendig maken.
vragen en tegengestelde standpunten. Maar bovenal: je krijgt betrokkenheid.
na over vragen als: willen we in Middelburg een vuurwerkverbod? Of een gezamenlijk aftelmoment op een centrale
Tot slot willen we iedereen bedanken die dit burgerberaad
plek? En kunnen we jongeren een feestelijk alternatief
mogelijk heeft gemaakt: de gemeenteraad van Middelburg
bieden, waarmee we schade en onrust helpen voorkomen?
voor het initiatief en het team van Burgerberaad Middelburg voor de heldere organisatie en begeleiding. Als deelnemers
We kregen ruimte om vragen te stellen, ons eigen
zijn wij graag bereid onze adviezen toe te lichten en zo bij
perspectief in te brengen en naar elkaar te luisteren. Niet
te dragen aan de volgende stap in dit proces. We wensen
iedereen dacht hetzelfde, en dat hoefde ook niet. Maar het
u veel succes en hopen dat onze adviezen bijdragen aan
mooie was: het werd een gesprek. Een bijzondere
goede gesprekken en duidelijke keuzes voor de toekomst.
samenwerking tussen mensen met uiteenlopende ervaringen, maar met een gedeeld belang: een betere
De deelnemers van het Burgerberaad Middelburg
jaarwisseling voor iedereen.
2
Overzicht aangenomen adviezen Het burgerberaad heeft in totaal 13 adviezen geschreven en in stemming gebracht. Tijdens de stemming op 26 juni 2025 heeft het burgerberaad 9 adviezen aangenomen met een tweederde meerderheid.
Stemmen voor
Stemmen tegen
Integrale samenwerking handhaving en controle
70%
30%
Hotline
72%
28%
Overlast melden rondom jaarwisseling
80%
20%
Preventie en educatie – M.b.t. vuurwerk en nieuwe wetgeving
80%
20%
Gezamenlijk aftelmoment
87%
13%
Jongerenactiviteit
82%
18%
Prominentere rol jongerenwerkers rondom oud & nieuw
82%
18%
Van oud naar nieuw Verbindt!
82%
18%
Communicatie tussen burger en gemeente over gemeenschapsinitiatieven rond oud en nieuw
87%
13%
Titel van het advies
3
1. Integrale samenwerking handhaving en controle Stemverhouding: 70% voor, 30% tegen
Wat zien wij?
Wat willen we bereiken?
•
Politie en boa’s te weinig zichtbaar.
•
Er zijn te weinig boa’s en politie.
handhavers en burgerpartijen zoals jongerenwerk,
samenwerking tussen handhavers en
•
Relschoppers hebben vrij spel.
wijkteams, melders en aangestelde vrijwilligers.
burgerpartijen, zoals jongerenwerk, wijkteams,
•
Agressie op straat tegen hulpverleners
•
Minder ongeregeldheden in de gemeente.
melders van overlast en aangestelde vrijwilligers.
en handhavers.
•
Consequente en adequate handhaving.
Het betrekken van burgers bij het goed verlopen
•
Ogenschijnlijk geen integrale aanpak.
•
Meer respect voor gezag.
van oud en nieuw is essentieel. Burgers moeten
•
Burgers worden te weinig gehoord of gebruikt
•
Het hele jaar door veilig en geen vuurwerk.
ook beloond worden om betrokken te blijven.
in integrale aanpak.
•
Burgers moeten zich meer gehoord voelen en
•
•
Ook jongerenwerk wordt vergeten.
Zichtbare integrale samenwerking tussen
Hoe willen we dat bereiken? •
•
Het opstellen van een zichtbare integrale
Hotline tussen politie en wijkvrijwilligers.
zien dat melden loont. Motiveer de burger. Meer ogen zien meer. •
Snellere en flexibelere politie door gerichtere meldingen.
Dus ons advies is Wij adviseren de gemeente een meer zichtbare en integrale samenwerking op te stellen en te intensiveren tussen handhavers (politie, BOA's) en burgerpartijen (jongerenwerkers, wijkteams, aangestelde vrijwilligers, melders overlast zie advies 3 meldpunt). Er dienen vrijwilligers geworven te worden om overlast en gevaarlijke situaties eerder te signaleren. Deze vrijwilligers zouden een directe lijn (advies 2) met handhavers (politie, wijkagent) moeten krijgen om adequate en consequente handhaving te bevorderen. Deze vrijwilligers signaleren en observeren, ze grijpen nooit in.
4
2. Hotline Stemverhouding: 72% voor, 28% tegen
Wat zien wij?
Wat willen we bereiken?
•
Politie en boa's te weinig zichtbaar.
•
Er zijn te weinig boa’s en politie.
handhavers en burgerpartijen zoals jongerenwerk,
samenwerking tussen handhavers en
•
Relschoppers hebben vrij spel.
wijkteams, melders en aangestelde vrijwilligers.
burgerpartijen, zoals jongerenwerk, wijkteams,
•
Agressie op straat tegen hulpverleners
•
Minder ongeregeldheden in de gemeente.
melders van overlast en aangestelde vrijwilligers.
en handhavers.
•
Consequente en adequate handhaving.
Het betrekken van burgers bij het goed verlopen
•
Ogenschijnlijk geen integrale aanpak.
•
Meer respect voor gezag.
van oud en nieuw is essentieel. Burgers moeten
•
Burgers worden te weinig gehoord of gebruikt
•
Het hele jaar door veilig en geen vuurwerk.
ook beloond worden om betrokken te blijven.
in integrale aanpak.
•
Burgers moeten zich meer gehoord voelen en
•
•
Ook jongerenwerk wordt vergeten.
Zichtbare integrale samenwerking tussen
Hoe willen we dat bereiken? •
•
Het opstellen van een zichtbare integrale
Hotline tussen politie en wijkvrijwilligers.
zien dat melden loont. Motiveer de burger. Meer ogen zien meer. •
Snellere en flexibelere politie door gerichtere meldingen.
Dus ons advies is Wij adviseren de gemeente om een hotline in te richten tussen observerende vrijwilligers (zie 1) en politie (wijkagent). De gemeente draagt de zorg voor duidelijke kaders waarin de vrijwilligers contact mogen opnemen via de hotline. En dat het duidelijk is dat ze nooit mogen ingrijpen.
5
3. Overlast melden rondom de jaarwisseling Stemverhouding: 80% voor, 20% tegen
Wat zien wij? •
We zien dat er onduidelijkheid is waar en hoe je
Wat willen we bereiken? •
Ons doel is dat melden via verschillende kanalen
overlast/vuurwerkoverlast moet melden.
mogelijk is, denk aan mail, telefoon en bij de
•
Meldingen worden niet snel efficiënt verwerkt.
wijkmanagers.
•
Terugkoppeling, indien gewenst, wordt niet vaak
•
gedaan. •
•
Dat de app er komt, dus dat de app wordt ontwikkeld
•
Door inwoners te informeren via welke kanalen zij
Daarnaast willen we een app creëren om daar
een overlastmelding kunnen doorgeven.
makkelijk en snel meldingen in te maken.
Informeren kan bijvoorbeeld via een brief, bode,
Dat er indien gewenst een terugkoppeling van de
posters, website en Omroep Zeeland.
afhandeling van de melding wordt gegeven. •
Hoe willen we dat bereiken?
•
Opties voor een terugkoppeling opnemen in de
Informatie en communicatie via welke kanalen er
app/programma/het programma is in dit geval
overlast gemeld kan worden.
een template.
•
Meldpunt heel het jaar open.
•
24 uur bereikbaar en opgepakt.
het gehele jaar door beschikbaar is voor overige
•
Dashboard (gemeentelijk).
meldingen. 24 uur per dag.
•
•
Meldpunt niet alleen voor oud en nieuw, maar
Bekend gemaakt via gemeentelijke website.
Dus ons advies is Er komt duidelijkheid voor de inwoners hoe ze het hele jaar door overlast/vuurwerkoverlast kunnen melden en via welk kanaal. Denk hierbij aan telefonisch, per mail, website van de gemeente, wijkmanagers en via een te ontwikkelen app. De melding komt terecht bij de gemeente (zij coördineren dit). De melding moet direct opgepakt worden 24u per dag en indien de melder dit wenst moet een terugkoppeling plaatsvinden. Er moet duidelijke communicatie komen waar inwoners overlast kunnen melden (wij zijn de stad, MiddelburgOntmoet, bode, website M'burg). Omdat zo meer meldingen gemaakt worden.
6
4. Preventie en educatie – M.b.t. vuurwerk en nieuwe wetgeving Stemverhouding: 80% voor, 20% tegen
Wat zien wij? •
We zien te weinig en ongestructureerde
Wat willen we bereiken? •
voorlichting richting de verschillende doelgroepen vooraf in de educatie en media. •
•
We zien ook verschillende wensen in de maatschappij en hierdoor ontstaat onbegrip
Doelgroep gerichte educatie m.b.t. gevaren,
•
Verplichte voorlichting die regelmatig plaatsvindt
hulpmiddelen en wetgeving.
op alle scholen (met betrekking tot
Scholen moeten structureel meer aandacht geven
vuurwerkgevaren, hulpmiddelen en wetgeving).
aan de problemen rond oud en nieuwviering. •
Hoe willen we dat bereiken?
•
Meer aandacht voor normen en waarden.
Aandacht in de media, voorlichting op Instagram, de krant, Facebook, reclames, gemeentelijke
en rumoer.
website, advertentieborden. •
Voorlichtingscampagnes afstemmen op doelgroepen (toelichting: bij ouderen duidelijkheid en regels, voor vluchtelingen/internationale mensen meer over cultuur en meertalig. Op basisscholen simpel etc. Per doelgroep anders. Ligt aan de groep)
•
Mogelijke basisvoorlichtingspakketten samenstellen mocht hier vraag naar zijn via betrouwbare organisaties.
Dus ons advies is Jaarlijks per leerjaar en op alle onderwijsniveaus (van basis tot universiteit tot tec) voorlichtingslessen faciliteren en doelgroepgerichte voorlichtingscampagnes structureren vanaf september tot oud en nieuw m.b.t. gevaren, hulpmiddelen, wetgeving en effect op mens, dier en milieu. Dit via alle beschikbare media.
7
5. Gezamenlijk aftelmoment Stemverhouding: 87% voor, 13% tegen
Wat zien wij? •
Wij zien dat er veel overlast is van vuurwerk. Er
Wat willen we bereiken? •
is veel inzet nodig van handhavers: boa's, politie.
Ons doel is dat meer mensen plezier beleven aan
Hoe willen we dat bereiken? •
Door het organiseren van een centrale activiteit.
het vieren van de jaarwisseling.
Om 24 uur een gemeenschappelijk aftelmoment
Ook van medisch personeel/ambulances.
•
En dat er minder overlast wordt ervaren.
op de Markt, met aansluitend klokgeluid van
•
We zien veel vernielingen en vandalisme.
•
En dat de middelen van de gemeente positief
Lange Jan en (mogelijk) de kerken. Als afsluiting
•
Ook mensen en dieren die angstig worden.
worden ingezet i.p.v. repareren van vernielingen.
een lichtshow op de Markt.
•
En dat de gemeente veel geld kwijt is aan herstel
•
Een sfeer zoals bij 'De nacht van de nacht'.
•
van vernielingen.
De gemeente moet hiervoor middelen beschikbaar stellen en de regie voeren.
•
Onderzoek de mogelijkheid om te streamen: zodat mensen die aan huis gebonden zijn mee kunnen beleven.
Dus ons advies is Wij willen een door de gemeente georganiseerde centrale viering van de jaarwisseling. Zodat meer mensen daar plezier aan beleven. Wij adviseren dat op de Markt te doen, met een gemeenschappelijk aftelmoment gevolgd door klokgeluid en een lichtshow. Wij adviseren de gemeente om vrijwilligers in te zetten zodat de kosten worden gedrukt.
8
6. Jongerenactiviteit Stemverhouding: 82% voor, 18% tegen
Wat zien wij? •
•
Groep 12 – 17 te jong voor het een en te oud
Wat willen we bereiken? •
Draagvlak creëren bij jongeren door ze te laten
voor het andere aanbod. Dit zorgt voor onrust.
meedenken en hun eigen initiatief te belonen/
Er is onvoldoende ruimte voor jongeren om zelf
aanmoedigen.
mee te denken.
•
Hoe willen we dat bereiken? •
pilot vorm kan. •
Een jongerenwerker aan een wijkteam koppelen zodat hij kan 'vertalen' en naast jongeren kan
Diverse wijken vragen mee te denken in wat in Gebruik van sociale media om 'reclame' te maken.
•
Scholen en folders dragen bij aan zichtbaarheid.
staan.
Dus ons advies is De buurtteams en jongerenwerkers gaan in gesprek met de jongeren 12 t/m 17 hoe ze in Middelburg oud & nieuw willen vieren. Bereiken via sociaal medium (TikTok, Snapchat) en middelbare scholen. Het advies van jongeren (12 t/m 17) in praktijk gaan uitvoeren. Dit kan met een winactie van een cadeaubon.
9
7. Prominentere rol jongerenwerkers rondom oud & nieuw viering Stemverhouding: 82% voor, 18% tegen
Wat zien wij? •
•
Wij zien dat jongerenwerkers al actief zijn en
•
•
•
Ons doel is dat gesprekken tussen handhaving/
Hoe willen we dat bereiken? •
Deze doelen bereiken we door gesprekken
aansluiten bij bestaande projecten en
boa’s/wijkteams/wijkagenten (die reeds bestaan)
tussen diverse instanties en jongerenwerkers te
campagnes, en sluiten aan bij de doelgroep.
geïntensiveerd worden ten tijde van grote
intensiveren, voor en tijdens grote evenementen.
Er zijn veel misdragingen tijdens oud & nieuw
activiteiten zodat ‘problemen’ eerder
door (probleem)jongeren. Ook zijn zij voor een
zichtbaar worden.
cultuur) te werven. Er meer op uit te laten gaan,
Ons doel is de vertrouwensband tussen jongeren
niet afhankelijk van kantoortijden.
deel verantwoordelijk voor het vandalisme. •
Wat willen we bereiken?
•
•
Door meer jongerenwerkers (per wijk, doelgroep,
Er is veel onbekendheid over jongerenwerkers,
en jongerenwerkers opbouwen/versterken waar-
hun werkzaamheden en wat zij voor jongeren kun-
door zij beïnvloedbaar zijn en aan te spreken op
oud en nieuw en samen met hen een evenement
nen betekenen. Het aantal jongerenwerkers is te
hun gedrag. (Veel van deze jongeren kunnen thuis
op te zetten/plannen.
laag en niet gericht op wijk, doelgroep en cultuur.
niet terecht voor hun problemen).
Behoeftes en wensen van jongeren zijn niet
•
•
Inventariseren behoeftes van jongeren rondom
Jongerencentra i.o.v. wijkteams, politie, boa’s
Ons doel is door gedragsverbetering en het
etc. problemen in de wijk rondom oud en nieuw
duidelijk inzichtelijk m.b.t. oud en nieuw.
luisteren naar deze jongeren minder vandalisme
eerder signaleren en delen.
Ook is deze onduidelijkheid zichtbaar bij de
en meer begrip te kweken, en de behoeftes van
jongerencentra. Deze centra zijn minimalistisch,
de jongeren te begrijpen.
der gemaakt bij jongeren, maar ook bij inwoners
Ook voor oud en nieuw intensiever contact en
van de gemeente Middelburg en ouders.
underground, hebben beperkte voorzieningen en zijn veelal onbekend, ook bij (probleem)jongeren.
•
•
meer activiteiten gericht op de jongeren
•
•
Jongerencentra moeten zichtbaarder en beken-
Jongeren meer hun wensen en behoeftes laten uitspreken.
Dus ons advies is Structurele uitbreiding van jongerenwerkers om grote evenementen, zoals oud & nieuw, met jongeren op te kunnen vangen en het aantal incidenten, in de brede zin van het woord, te verminderen. De rol van boa’s/politie is het houden van toezicht of handhavingstaken. Jongerenwerkers zijn ondersteunend.
10
8. Van oud naar nieuw Verbindt! Stemverhouding: 82% voor, 18% tegen
Wat zien wij?
Wat willen we bereiken?
Hoe willen we dat bereiken?
•
Overlast
•
Meer saamhorigheid tussen burgers onderling.
•
Wijkgericht oud/nieuw vieren voor jong en oud.
•
Onveilig gevoel
•
Dit niet alleen met oud/nieuw maar het hele jaar
•
Gedurende de dag en avond kleine en grotere
•
Weinig cohesie in de wijken
door.
activiteiten; bv. Burendag-koffie en vanuit wijkontmoetingsplekken (kunnen ook buitenlocaties zijn). Daar waar deze locaties er nog niet zijn dit verder ontwikkelen door de gemeente. Gemeente kan faciliteren door hulp bij aanvraagprocedures. •
Mensen in de wijken op weg helpen bij het ontwikkelen van ideeën door voorbeelden te geven. Het uiteindelijke initiatief bij de buurtbewoners houden, dit actief stimuleren door gemeente.
Dus ons advies is • Ontmoetingsplekken hele jaar door inzetbaar, dit zal cohesie in de wijken versterken. • Financieel kan gedacht worden aan subsidies van Nationale Burendag.
11
9. Communicatie tussen burger en gemeente over gemeenschapsinitiatieven rond oud en nieuw Stemverhouding: 87% voor, 13% tegen
Wat zien wij? •
Wat willen we bereiken?
Hoe willen we dat bereiken?
Er is geen zichtbare communicatie tussen burger
Dat er zichtbare communicatie tussen burger
•
Online/offline communicatie
en gemeente voor wat betreft de mogelijkheden
en gemeente ontstaat m.b.t. :
•
Vast loket/contactpersoon vanuit de gemeente
op het gebied van gemeenschapsinitiatieven
•
Evenementenagenda
m.b.t oud en nieuw.
•
Melden van evenementen
•
Netwerkbijeenkomsten
•
Regel- en wetgeving
•
Regie door gemeente, wel partijen betrekken ter
•
Juridisch, financiële en praktische uitvoerbaarheid
bevordering van promotie/digitale communicatie
m.b.t. alles wat met oud en nieuw te maken heeft.
(bijv. Wij zijn de stad)
•
Dit zo breed mogelijk communiceren naar de
t.b.v. info m.b.t oud en nieuw
•
burger
Maak extra tegels op de website van gemeente Middelburg met doorverwijslinkjes:
•
Jongeren/communicatie/wetgeving/ gemeenschapsinitiatieven/veiligheid/ voorlichting/educatie
Dus ons advies is Maak als gemeente een extra oud en nieuw tegel op jullie website om zichtbare communicatie tussen burger en gemeente te bevorderen.
12
Deel 2
Toelichting op het proces
Samenstelling van het burgerberaad Lotingscriteria De deelnemers van het burgerberaad over de oud en nieuwviering in Middelburg zijn geselecteerd via een loting. Het uitgangspunt van de selectieprocedure voor het burgerberaad was dat de deelnemers een goede afspiegeling van de samenstelling van de bevolking van Middelburg zouden zijn. Hiermee streven we naar een diverse groep, met verschillende achtergronden en inhoudelijke standpunten ten opzichte van het vraagstuk. Perfecte representativiteit is onmogelijk, maar het uitgangspunt is het samenstellen van een groep waar de gemiddelde inwoner van Middelburg zichzelf in kan herkennen. Om dit te realiseren, is een zorgvuldige selectie van lotingscriteria essentieel. Lotingscriteria zijn de factoren waarop een loting wordt gebaseerd. Hierbij is het belangrijk om lotingscriteria te kiezen die zowel bijdragen aan de diversiteit van de groep als relevant zijn voor het onderwerp van het burgerberaad. Daarnaast geldt dat hoe meer lotingscriteria worden gehanteerd, hoe moeilijker het is om een gewogen loting uit te voeren. Daarom hanteren de meeste burgerberaden drie tot vier lotingscriteria. Lotingscriteria die in het Burgerberaad Middelburg gehanteerd worden zijn gender, leeftijd en postcodegebied. Hieronder wordt uiteengezet per criterium waarom deze gebruikt wordt.
14
Gender
Postcodegebied
Er wordt geloot op basis van gender om tot een
Postcodegebied is een belangrijk criterium bij de loting.
representatieve, herkenbare groep deelnemers te komen.
De reden dat we deelnemers selecteren op basis van
Daarnaast leert de ervaring dat vrouwen in vergelijkbare
postcode is dat er een relatie bestaat tussen verstedelijking
participatietrajecten waarin niet geloot wordt ondervertegen-
en steun voor een vuurwerkverbod. Uit onderzoek blijkt dat
woordigd zijn. Ook laat onderzoek zien dat vrouwen vaker
hoe stedelijker een gebied is, hoe groter de steun voor een
een vuurwerkverbod steunen, minder vuurwerk afsteken, en
vuurwerkverbod (zie bron 2).
vaker actief vuurwerk vermijden. Daarom streven we naar een evenwichtige vertegenwoordiging van gender.
Daarnaast biedt geografische spreiding een waardevol instrument om diversiteit binnen de deelnemersgroep te
Leeftijd
waarborgen. Daarom zorgen we ervoor dat alle gebieden
Leeftijd wordt gehanteerd als lotingscriterium, omdat we
van Middelburg evenredig vertegenwoordigd zijn in het
streven naar een representatieve afspiegeling van de
burgerberaad.
samenleving. Zonder loting blijkt dit lastig te realiseren, aangezien ervaring leert dat 65-plussers vaak oververtegenwoordigd zijn in participatietrajecten, terwijl jongeren juist ondervertegenwoordigd blijven. Bovendien zijn jongeren positiever over vuurwerk in vergelijking met ouderen, wat een evenwichtige samenstelling des te waardevoller maakt.
15
Eerste loting
Tweede loting
De eerste selectieronde vond plaats door een
Het streefaantal voor de start van het burgerberaad was
uitnodigingsbrief te versturen naar een steekproef van
100 deelnemers. Uit de 583 aanmeldingen is via een
inwoners, gebaseerd op de gegevens uit de Basisregistratie
algoritmisch lotingssysteem een definitieve groep van 120
Personen (BRP).
deelnemers samengesteld (20 extra om uitval voor de eerste bijeenkomst in te dekken). Het algoritme voerde
Het doel van de loting is om een groep samen te stellen die
herhaaldelijk trekkingen uit en toetste of de verdeling van de
representatief is op de bovengenoemde criteria, namelijk
gelote groep binnen acceptabele marges overeenkwam met
leeftijd, gender en postcode. Om dit te bereiken zijn de
die van de totale populatie op de bovengenoemde criteria.
uitnodigingsbrieven selectief naar burgers gestuurd. De
Bij een samenstelling die op alle drie de criteria voldeed,
ontvangers van de uitnodiging kennen dezelfde verdeling
werd de loting goedgekeurd.
over de lotingscriteria als de totale bevolking van de gemeente Middelburg, op uitzondering van het lotingscriterium leeftijd. De ervaring leert dat jongeren
Samenstelling tijdens het proces
relatief ondervertegenwoordigd zijn in vergelijkbare
Voor de start van het burgerberaad zijn er een aantal
participatietrajecten, en ouderen oververtegenwoordigd.
deelnemers afgevallen in verband met persoonlijke
Met het oog daarop hebben jongeren (16 t/m 34) relatief
omstandigheden. Het burgerberaad heeft daarom
meer uitnodigingsbrieven gekregen dan ouderen (50+).
uiteindelijk plaatsgevonden met 87 unieke deelnemers.
Inwoners die na het lezen van de uitnodiging interesse
De deelnemersgroep is gedurende het burgerberaad een
hadden om deel te nemen, konden zich aanmelden via een
goede afspiegeling gebleven van de gemeente Middelburg
online formulier. Voor deze eerste ronde zijn 8.000 brieven
op basis van de criteria leeftijd, gender en postcode. Figuur
verstuurd. In totaal hebben 583 inwoners zich aangemeld.
1, 2 en 3 laten de samenstelling van de ingelote groep en
De verdeling over leeftijd, gender en stadsdeel onder deze
de unieke deelnemers afgezet tegenover de samenstelling
groep was zodanig evenwichtig dat aanvullende
van de gemeente Middelburg op de criteria leeftijd, gender
wervingsacties niet nodig waren.
en postcode zien.
16
Leeftijdsverdeling
30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
16 t/m 24
25 t/m 34
Gemeente Middelburg
35 t/m 49 Ingelote groep
50 t/m 64
65+
Unieke deelnemers
Figuur 1. Samenstelling deelnemersgroep op lotingscriterium leeftijd.
17
Gender
60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
Man
Vrouw
Gemeente Middelburg
Ingelote groep
Overig Unieke deelnemers
Figuur 2. Samenstelling deelnemersgroep op lotingscriterium gender.
18
Postcode
20% 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0%
4331
4332
4333
4334
Gemeente Middelburg
4335
4336
Ingelote groep
4337
4338
4339
4341
Unieke deelnemers
Figuur 3. Samenstelling deelnemersgroep op lotingscriterium postcode.
19
Communicatie Communicatie voorafgaand aan het burgerberaad
Communicatie met deelnemers
De communicatie met de inwoners van Middelburg begon al
De communicatie met de deelnemers aan het burgerberaad
Tijdens iedere bijeenkomst van het burgerberaad waren
vóór de officiële start van het burgerberaad. Na een
verliep voornamelijk via e-mail. Hiervoor werd een speciaal
tolken aanwezig, zodat ook niet-Nederlandssprekende
uitgebreide interne voorbereiding binnen de gemeente, werd
e-mailadres in gebruik genomen: burgerberaad.middelburg@
deelnemers volledig konden meedoen en goed ondersteund
in maart gestart met de externe communicatie rondom het
emma.nl.
werden.
burgerberaad. Voorafgaand aan elke bijeenkomst ontvingen de deelnemers Een belangrijk onderdeel hiervan was de lancering van
een e-mail met praktische informatie en een programma op
een speciale webpagina op het participatieplatform van de
hoofdlijnen. Na afloop werd er opnieuw contact opgenomen
gemeente Middelburg. Op deze pagina werd het hele proces
per e-mail, met daarin het verslag van de bijeenkomst, de
inzichtelijk gemaakt: van het raadsbesluit om het
gebruikte presentaties en eventuele overige opbrengsten.
burgerberaad te organiseren tot aan de resultaten van
Daarnaast konden deelnemers via dit e-mailadres vragen
de slotbijeenkomst.
stellen.
Daarnaast organiseerde de communicatieafdeling van de
Wanneer deelnemers zonder afmelding afwezig waren, of
gemeente een bewustwordingscampagne. Inwoners die een
eerder een ondersteuningsbehoefte hadden aangegeven,
uitnodiging hadden ontvangen, werden via posters, ver-
nam de organisatie telefonisch contact met hen op om in
spreid op diverse locaties in de stad, opgeroepen om zich
hun behoeften te voorzien en betrokkenheid te waarborgen.
aan te melden voor deelname aan het burgerberaad. Deze
Naast de e-mailcommunicatie werd er een digitaal
campagne duurde enkele weken, vanaf dat de uitnodigingen
deelnemersplatform ingericht in SharePoint. Hierop werden
verzonden werden, tot de deadline om aan te melden.
alle relevante documenten verzameld, zoals presentaties, verslagen, inhoudelijke achtergrondinformatie en
Voor het burgerberaad is ook een speciaal telefoonnummer
opbrengsten van de bijeenkomsten. Dit platform werd vóór
ingericht, zodat deelnemers die minder digitaal vaardig zijn
en na elke bijeenkomst bijgewerkt, zodat deelnemers zowel
toch eenvoudig vragen konden stellen en ondersteuning
konden terugblikken als zich voorbereiden
konden krijgen.
op het vervolgtraject.
Jouw kans om mee te praten
Beslis mee! middelburg.nl/burgerberaad
20
Gespreksbegeleiding en procesafspraken Gespreksbegeleiding
Procesafspraken
Tijdens het burgerberaad werden de deelnemers begeleid
Om het burgerberaad in goede banen te laten verlopen zijn
Vertrouwelijkheid van het burgerberaad
door gespreksbegeleiders. Zij begeleidden de gesprekken
er afspraken gemaakt over dialoog, vertrouwelijkheid en
De organisatie van het burgerberaad heeft een voorstel
aan tafels, ondersteunden deelnemers bij de werkvormen
stemprocedure.
gedaan over hoe er om wordt gegaan met vertrouwelijkheid
en hielpen bij het formuleren van de adviezen. De gespreks-
tijdens het burgerberaad. De leden van het burgerberaad
begeleiders hadden de taak om het proces in goede banen
Richtlijnen voor dialoog
te leiden zonder zich te mengen in de inhoud van het
De organisatie van het burgerberaad heeft een voorstel
konden zich hierin vinden.
gesprek en de adviezen. De gespreksbegeleiders hadden de gedaan voor richtlijnen voor dialoog. De leden van het
1. De gemeente Middelburg communiceert over het
belangrijke taak om te zorgen voor een veilige setting waarin burgerberaad kon zich hierin vinden.
burgerberaad, behalve over 1) de gesprekken die we
alle perspectieven welkom waren en iedereen aan het woord
onderling voeren en 2) onze voorlopige adviezen. Dus niet
kon komen. De gespreksbegeleiders waren allen medewerk-
1. Luister open en zonder oordeel
over de inhoud.
ers van de gemeente Middelburg.
2. Stel vragen om echt te begrijpen
2. Je mag iedereen vertellen over je ervaring bij de
3. Respecteer verschillen
bijeenkomsten, maar respecteer de privacy van andere
Voorafgaand aan de start van het burgerberaad heeft bureau
(ook al ben je het er niet mee eens)
EMMA een training gespreksbegeleiding bij burgerberaden
4. Steek je vinger op als je iets wil zeggen
verzorgd. Tijdens deze training werd uitleg gegeven over
5. Spreek vanuit jezelf (ik ervaar, ik voel, ik vind)
deelnemers.
Stemprocedure
het doel en de opzet van het burgerberaad, de centrale
Deelnemers van het burgerberaad hebben ook afspraken
vraag en het programma op hoofdlijnen. Ook werd de rol van
gemaakt over met welke meerderheid een advies tijdens de
gespreksbegeleider verder toegelicht.
stemming op de laatste bijeenkomst wordt aangenomen. Er is gekozen om een advies aan te nemen wanneer tenminste
Voorafgaand aan iedere bijeenkomst ontvingen de gespreks-
tweederde (67%) van de aanwezige deelnemers voor
begeleiders het draaiboek voor de aankomende bijeenkomst
stemmen. De argumentatie hierbij was dat zo alle
en het verslag en opbrengsten van de voorgaande bijeen-
aangenomen adviezen kunnen rekenen op een breed
komst. Voor aanvang van iedere bijeenkomst werden de
draagvlak binnen het burgerberaad.
gespreksbegeleiders gebriefd over het programma en de werkvormen.
21
De bijeenkomsten De hoofdvraag die de gemeenteraad heeft meegegeven aan het burgerberaad was “Hoe vieren we oud en nieuw in de gemeente Middelburg in 2025/2026 en daarna?”. Gedurende vijf bijeenkomsten heeft het burgerberaad aan adviezen gewerkt die een
Bijeenkomst 1
antwoord vormen op de hoofdvraag. De bijeenkomsten werden georganiseerd en
Wanneer: 6 mei, 18:00 – 21:30
vormgegeven door bureau EMMA in samenwerking met het projectteam burgerberaad van
Doel: Kennismaken met elkaar en met het vraagstuk
de gemeente Middelburg. Hierna volgt een beschrijving van de bijeenkomsten op hoofdlijnen.
Opbrengst: Selectie van verdiepingsonderwerpen voor bijeenkomst 2
De deelnemers maakten kennis met elkaar, met het proces en met het centrale vraagstuk: Hoe vieren we oud en nieuw in de gemeente Middelburg in 2025/2026 en daarna? Tijdens deze bijeenkomst werd uitgelegd wat een burgerberaad inhoudt, hoe het proces eruitziet en welke rol de deelnemers spelen. Wethouder Willemien Treurniet lichtte de aanleiding toe: de schade rond de jaarwisseling en de wens om inwoners directer te betrekken bij het beleid. Ook werd stilgestaan bij het landelijke consumentenvuurwerkverbod dat vanaf 2026 van kracht wordt, en de ruimte die gemeenten krijgen om hier lokaal invulling aan te geven. In een interactieve werkvorm (‘gesprek op voeten’) verkenden deelnemers welke thema’s zij belangrijk vinden. Op basis van deze input werden zes onderwerpen gekozen voor verdere verdieping in deelsessies: veiligheid, jongeren, burgerinitiatieven, wetgeving, gemeentelijke rol en milieu.
22
Bijeenkomst 2
Bijeenkomst 3
Wanneer: 10 mei, 10:00 – 16:00
Wanneer: 24 mei, 10:00 – 16:00
Doel: Inhoudelijke verdieping op het vraagstuk
Doel: Ideeën en perspectieven uitwisselen
Opbrengst: Onderwerpen voor adviezen
Opbrengst: Conceptadviezen
Tijdens de tweede bijeenkomst stond verdieping centraal. Burgemeester Yvonne van
Tijdens de derde bijeenkomst stond het opstellen van conceptadviezen centraal. De
Mastrigt opende de dag met een reflectie op haar bestuurlijke ervaring rond oud en
bijeenkomst begon met een terugblik op eerdere kennisvragen, waaronder verschillen in
nieuw. Ze benoemde zowel de verbindende kracht als de maatschappelijke
vuurwerkoverlast tussen Nederland en België en voorbeelden van alternatieve vieringen.
spanningen die deze periode met zich meebrengt. Daarna reflecteerden deelnemers in de werkvorm ‘toekomstdenken’ op hun ideale Vervolgens gingen deelnemers uiteen in zes expertsessies: •
•
•
•
•
•
oud en nieuwviering over vijf jaar.
Veiligheid en openbare orde met als experts Gino van Ham (adviseur openbare orde en veiligheid), Lieke Bakker (BOA) en Musé Minnebach (BOA) over handhaving en preventie.
Vervolgens gaf de dagvoorzitter een workshop over het schrijven van adviezen. Hij
Jongeren en gedrag met als experts Michel van der Linde (jongerenwerker) en
benadrukte het belang van duidelijke formuleringen, het opdelen van complexe ideeën
Edward van der Torre (criminoloog).
in afzonderlijke adviezen en het vinden van een balans tussen haalbaarheid en ambitie.
Burgerinitiatieven en evenementen met als expert Marc Antheunisse (organisator van het feest op de Markt).
In themagroepjes werkten deelnemers aan hun gekozen adviesonderwerpen. Via
Landelijk consumentenvuurwerkverbod met als experts Liesbeth Spoelma en
kleefbriefjes verzamelden zij individuele input, die na de lunch werd uitgewerkt tot
Arnout van Bergenhenegouwen (ministerie van Infrastructuur en Waterstaat).
gezamenlijke conceptadviezen.
Gemeentelijke aanpak met als experts Yfke Semeijn en Michel Acda (beiden werkzaam bij de gemeente Middelburg).
In een ‘roddelronde’ gaven deelnemers elkaar feedback: schrijvers luisterden,
Milieu en dierenwelzijn met als experts Robin Kiezenbrink (milieubeleidsadviseur)
verkenners bespraken vrijuit wat hen opviel. Daarna werden de adviezen
en Jolanda Lichtenberg (dierenwelzijnsadviseur bij Dierenwelzijn Zeeland).
aangescherpt en waar nodig samengevoegd.
Tussen bijeenkomst 1 en 2 konden deelnemers online aangeven welke verdiepingssessies
Ten slotte werd besproken hoe de stemming in bijeenkomst 5 zal verlopen:
hun voorkeur hadden. Deelnemers konden in totaal twee sessies bijwonen. Een sessie be-
het burgerberaad besloot dat adviezen worden aangenomen bij een
stond uit een korte presentatie van de experts met daarna ruimte voor vragen en reflectie.
tweederdemeerderheid van de aanwezige deelnemers.
De dag werd afgesloten met het gezamenlijk formuleren van adviesonderwerpen.
23
Bijeenkomst 4
Bijeenkomst 5
Wanneer: 10 juni, 18:00 – 21:30
Wanneer: 26 juni, 18:00 – 21:30
Doel: Feedback verwerken en verder uitwerken adviezen
Doel: Stemmen
Opbrengst: Definitieve adviezen
Opbrengst: Een set aan definitieve adviezen voor de gemeenteraad
De dagvoorzitter opende de vierde bijeenkomst met een toelichting op het
De laatste avond stond in het teken van besluitvorming en presentatie. De
feedbackproces. Tussen bijeenkomst drie en vier heeft de gemeentelijke
schrijfgroep presenteerde hun voorstel om aangenomen adviezen met stem-
feedbackgroep naar de conceptadviezen gekeken en deze van feedback voorzien.
percentages op te nemen in het eindrapport en niet-aangenomen adviezen met
Hierbij hebben zij gelet op praktische, juridische en financiële haalbaarheid van de
stempercentages op te nemen in de bijlage van het eindrapport. Het burgerberaad
adviezen.
stemden met tweederde meerderheid voor dit voorstel.
Deelnemers kozen opnieuw een advies waaraan zij wilde werken, waarbij werd
Vervolgens ging het burgerberaad stemmen op de adviezen. Een advies werd
gestimuleerd om overlappingen tussen adviezen te herkennen en waar zinvol samen
aangenomen bij een tweederde meerderheid. Dit betekende dat tenminste 67%
te voegen. In thematische groepjes werd de gemeentelijke feedback besproken en
van de stemmen voor een advies moesten zijn om het advies aan te nemen. In
verwerkt in de adviesteksten.
totaal zijn 9 van de 13 adviezen aangenomen.
Tijdens een roddelronde gaven deelnemers elkaar opnieuw feedback, waarna de
Na de stemming werd het burgerberaad opengesteld en bereidden deelnemers in
adviezen definitief werden uitgewerkt.
groepjes korte pitches voor, waarin zij de aangenomen adviezen presenteerden aan wethouder Willemien Treurniet, raadsleden, pers en enkele experts.
Aan het einde van de bijeenkomst werd een schrijfgroep gevormd, bestaande uit deelnemers die willen bijdragen aan het eindrapport. Deze groep ging aan de slag
De wethouder sprak haar waardering uit voor het werk van het burgerberaad en
met het maken van een voorstel over hoe de adviezen worden opgenomen in het
nam de adviezen symbolisch in ontvangst. Er werd vooruitgeblikt op het vervolg:
eindrapport. Daarnaast schrijft de groep het voorwoord, waarin wordt teruggeblikt
het eindrapport wordt op 29 augustus aangeboden aan de gemeenteraad. Daarna
op het proces van het burgerberaad.
volgde de feestelijk afsluiting met een borrel.
24
Bijlage
Afgewezen adviezen
Veiligheid en preventie Stemverhouding: 48% voor, 53% tegen
Wat zien wij?
Wat willen we bereiken?
Hoe willen we dat bereiken?
•
Onveiligheid
•
Gezellig samen zijn
•
Boa's eerder opleiden tot medior of senior
•
Overlast door groepjes jongeren en ook ouderen
•
Veilig gevoel voor mens en dier
•
Door drones in te zetten
door (illegaal) vuurwerk en vernielingen in de wijk.
•
Meer ogen en oren op straat
Groepjes jongeren bij elkaar geeft een onveilig
•
Locaties opsporen (kan ook met drones) waar de
•
gevoel
overlast is.
•
We zien te weinig preventie
•
Camera's inzetten en meldingen van omwonenden
•
Te weinig handhavers, weinig aanhoudingen
•
N.a.v. al deze meldingen meer handhaven op
terwijl er wel veel meldingen zijn. Te weinig
deze locaties (handhaving door boa's en politie)
toezicht in de buurt door bewoners. Te weinig consequenties voor relschoppers.
Dus ons advies is Meer handhavers, meer ogen en oren op straat. Dat kan door buurtbewoners en eventueel drones en camera's in te zetten.
26
Wat als landeljike wetgeving niet doorgaat? Stemverhouding: 66% voor, 34% tegen
Wat zien wij? •
Wij zien dat er een kans is dat de landelijke
Wat willen we bereiken? •
Ons doel is dat de gemeente Middelburg
Hoe willen we dat bereiken? •
Dat doel bereiken wij door lokale regelgeving
wetgeving niet doorgaat. In dat geval zou de
ongeacht de landelijke wetgeving een
voor een algeheel afsteekverbod op te stellen
vuurwerksituatie blijven zoals deze momenteel is.
vuurwerkverbod instelt.
binnen de gemeente Middelburg.
Dus ons advies is Ongeacht de landelijke wetgeving stelt de gemeente Middelburg een algeheel afsteekverbod in voor alle soorten vuurwerk. Waarbij onder strikte voorwaarden ontheffingen kunnen worden verleend. Denk aan bepaalde geschikte gebieden bijvoorbeeld. Dit afsteekverbod moet zo snel mogelijk in gaan.
27
(Walchers) ontheffingsgebied Stemverhouding: 66% voor, 34% tegen
Wat zien wij?
Wat willen we bereiken?
•
Er is veel onduidelijkheid in wet- en regelgeving.
•
We willen duidelijkheid.
•
We maken ons zorgen over mogelijke
•
We zijn voor een algeheel vuurwerk-afsteek-
'geitenpaadjes'. Hierdoor is handhaving niet
verbod met zeer strikte regels voor eventuele
uitvoerbaar.
ontheffingen. Inclusief periodieke evaluatie van
Hoe willen we dat bereiken? •
Duidelijke visie en regels formuleren en vast laten stellen voor de raad.
•
Middelburg zet zich hard in om deze visie en regels in heel Walcheren door te voeren.
de ontheffingsregels. •
We willen dit zo mogelijk doortrekken in heel Walcheren
Dus ons advies is Formuleer en implementeer een duidelijke visie én regels voor het afsteekverbod en bijbehorende ontheffingen met als uitgangpunt – minimale ruimte voor uitzonderingen – streven naar uniform beleid binnen Walcheren. Sterke nadruk op handhaafbaarheid en maatschappelijke legitimiteit. Zet als gemeente actief in op het regionaal uitstralen van beleid en voorkom zoveel mogelijk uitzonderingen en onduidelijke ruimte (geitenpaadjes).
28
Dierenleed rond oud & nieuw kan en moet minder Stemverhouding: 34% voor, 66% tegen
Wat zien wij? •
•
De huidige informatievoorziening schiet tekort.
Wat willen we bereiken? •
Ons doel is meer bewustzijn creëren over de
Hoe willen we dat bereiken? •
De gemeente te vragen om voor minimaal
De gevaren en gevolgen van vuurwerk op dieren
gevolgen en gevaren van vuurwerk voor mens
'25/'26 een vergoeding vrij te maken voor
wordt niet genoeg onder de aandacht gebracht.
en dier, zodat er voorzichter gehandeld wordt en
kalmerende middelen voor (huis)dieren.
Het 'stille uur' werkt niet omdat het een sociale
niemand onnodig lijdt.
afspraak is en niet gehandhaafd kan worden.
•
•
Dit geldt sowieso voor minima huishoudens,
Ons doel is dat elke inwoner van de gemeente
maar alle andere inwoners moeten ook aanspraak kunnen maken indien nodig.
•
Dieren hebben enorm veel last van vuurwerk(knallen)
Middelburg de mogelijkheid heeft om
•
Per jaar raken landelijk duizenden dieren vermist
kalmeringsmiddelen voor dieren aan te schaffen,
en 70-80% van hen komt nooit terug.
ongeacht persoonlijke financiële situatie.
Controle op deze ondersteuning kan door middel van bonnen overleggen o.i.d.
•
Vuurwerkvrije zones werken niet
•
Minima huishoudens hebben weinig tot geen
hulpbehoevenden en mensen informeert over de
minimaal 1x op 31 december gehandhaafd
financiële ruimte voor (extra) dierenartskosten
mogelijkheid en effecten.
worden.
•
•
Wij willen dat de gemeente hierin bijdraagt bij
•
•
Het vuurwerkvrije uur moet wet worden en
Er zijn dieren die onnodig lijden als gevolg van beperkte financiële situatie.
Dus ons advies is Wij willen dat de gemeente rekening houdt met en anticipeert op de verwachte, exponentiële overlast van oud en nieuw 25/26 en de effecten dat dat heeft op de dieren in de gemeente. Wij willen dat het vuurwerkvrije uur wet wordt gehandhaafd. Wij willen dat de gemeente geld vrijmaakt om de inwoners (d.m.v. bijv. Bijstand etc.) financieel te ondersteunen in de kosten voor kalmerende middelen (farmaceutisch of op kruidenbasis etc. maakt niet uit) voor huisdieren voor minimaal dit jaar, maar evt. ook komende jaren.
29