25-123 Bijlage 1. Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie 2025
Tekst van het document
UITVOERINGSAGENDA OMGEVINGSVISIE 2025
D E OM GE VI NGSV IS IE M IDD ELBURG 205 0 V ERTAALD NAAR E E N C HRO N OLOGI SC H OVERZICHT VAN P R OJECTE N E N B E LE ID
VERSIE 0.2 14 AUGUSTUS 2025
S AM EN VATTI NG De Omgevingsvisie is een richtinggevend ruimtelijk document. Hierin is voor Middelburg voor de periode tot 2050 een evenwichtige, gepaste groei (‘goeie groei’) als ontwikkelrichting aangegeven. Dit dient onder andere gerealiseerd te worden met een wijkgericht werken (zie pag. 6). Daarvoor is een drietal principes leidend: 1. Gezonde stad & dorpen: fietswandelnetwerk, van autostad naar fiets- en wandelstad 2. Compacte stad & dorpen: woningbouw binnenstedelijk en verdichten 3. Circulaire en groene stad & dorpen: gemeente als voorbeeld en in 2050 volledig circulair De ontwikkelingen sinds de vaststelling van de Omgevingsvisie in februari 2024 zoals Zeeland 2050 en het vaststellen van het Ruimtelijk Arrangement tussen Rijk en Provincie geven op dit moment geen aanleiding de Omgevingsvisie bij te stellen. De focus aan acties in de huidige bestuursperiode, die loopt tot het voorjaar van 2026 is: • Concrete acties realiseren, zogenaamde quick wins.
Voorbeelden hiervan zijn onder meer: -een dorpsvisie voor Nieuw- en Sint Joosland inclusief een start met de uitvoering hiervan -het realiseren van extra watertappunten in het openbaar gebied -realisatie flexwoningen Het Zwin -start realisatie studentenhuisvesting PZEM-locatie -start oplossen knelpunten verkeer Arnemuiden -start herinrichting voorplein station Arnemuiden -het stimuleren van de doorstroming op de woningmarkt (bv. verhuisvoucher) -een begin maken met het faciliteren van een Smart Grid op bedrijventerrein Arnestein. • Nader onderzoek dat noodzakelijk is om de benodigde investeringen te concretiseren. Zoals de gebiedsontsluiting Veerse Meer en investeringen als gevolg van het te actualiseren parkeerbeleid. • Het maken van nieuw beleid of het actualiseren van het bestaande beleid; hier ligt een omvangrijke opgave, die mede
wordt veroorzaakt door de verschillende landelijke opgaven die lokaal aandacht vragen, zoals de energietransitie, de woningbouwopgave en klimaatadaptatie. Een opsomming van de nieuwe of te actualiseren beleidsstukken die zullen worden opgepakt: -hoogbouwvisie -woningbouwlocatiestudie inclusief extra flexwoningen -visie energielandschap -toerismebeleid -evenementenbeleid -terrassenbeleid -economisch profiel -circulaire economie -kansenkaart klimaatadaptatie -RES 2.0 -parkeerbeleid -herijking nota ruimtelijke kwaliteit -erfgoedbeleid -kerkenvisie -uitvoeringsagenda wonen-zorg-welzijn -visie vervolgonderwijs, -onderwijshuisvesting (SHP) -BOSS (bewegen, ontmoeten, sporten, spelen) -planvorming Hart van Dauwendaele -planvorming Hart van Griffioen. Verder meer aandacht voor de samenwerking met Rijk, Provincie en gemeentes in Zeeland, ook in het kader van Zeeland 2050. Voorgaande resulteert (voorlopig) in een onttrekking bij de vaststelling van deze uitvoeringsagenda uit het investeringsfonds van € 0,1 miljoen. Alle bovengenoemde acties zijn inmiddels opgepakt. Voor een aantal geldt dat deze inmiddels zijn vastgesteld: o.a. toerismebeleid, woningbouwlocatiestudie, RES 2.0, BOSS, Hart van Griffioen, flexwoningen Zwin, verhuiscoach. Dit betekent ook dat in de resterende tijd van deze bestuursperiode nog diverse voorstellen aan de raad zullen worden aangeboden ter besluitvorming.
In de periode korte termijn 2026 tot 2030 wordt de focus vooral gelegd op het doen van fysieke investeringen en minder op nieuw beleid: • Investeringen fysiek: de volgende fysieke investeringen zullen worden gedaan:
-parkeerhubs randen binnenstad -gebiedsontsluiting Veerse Meer -realiseren Waterpark met natuur overgangszone -afronden oplossen knelpunten verkeer Arnemuiden -verdraaien baan vliegveld -uitvoering dorpsvisie Nieuw- en Sint Joosland -realisatie Hart van Dauwendaele en Hart van Griffioen -verbeteringen in de fietsinfrastructuur -eerste stap gemeentelijk vastgoed energieneutraal -het realiseren van een nieuw azc. • Investeringen anders: 50% duurzaam inkopen, circulair bouwen en ontwikkelen. • Beleid: de volgende beleidsnota’s zullen worden opgesteld: -volkshuisvestingprogramma maken (implementatie wet Regie op de volkshuisvesting) -integraal plan binnenstad -formuleren landbouwbeleid -visie klimaatadaptief bouwen -het maken van een inclusie-agenda. Het bijbehorende investeringsbedrag moet nog nader bepaald worden. De lange termijn (periode na 2030) omvat de volgende acties: • Beleid: Omgevingsplan, circulair bouwen en gesloten kringlopen (in de economische en ecologische kringloop blijven grond- en hulpstoffen steeds functioneel aanwezig door een permanent systeem van hergebruik. Er treed geen milieuvervuiling op).. • Investeringen fysiek: de volgende fysieke investeringen zullen worden gedaan: -ontwikkelen circulaire wijk Sint Laurens Oost -afronden gebiedsontsluiting Veerse Meer -verduurzaming onderwijshuisvesting -investeringen op het gebied van klimaatadaptatie.
• Investeringen anders: volledig duurzaam inkopen, volledig circulair bouwen en ontwikkelen. Ook hiervoor geldt dat het bijbehorende investeringsbedrag nog nader bepaald moet worden.
INHOUDSOPGAVE
6 1 Inleiding
8 2 Agenda 2.1 Aanpak 2.2 Acties huidige bestuursperiode (tot 2026) 2.3 Acties korte termijn (2026-2030) 2.4 Acties lange termijn (2030-2050)
8 10 20 26
31 3 Investeringsfonds 3.1 Spelregels 3.2 Huidige vraag 3.3 Doorkijk toekomstige vraag
Appendix
32 32 32
▲ I n w o n e r v an d e g e m e e n t e M i d d e l b u r g d i e o n d e r h o u d p le e gt a a n zijn woning
1 Inleiding DE OMGEVINGSVISIE MIDDELBURG 2050 IS OP 29 FEBRUARI 2024 DOOR DE GEMEENTERAAD VASTGESTELD. IN DEZE VISIE WORDT HET TOEKOMSTBEELD VOOR DE FYSIEKE LEEFOMGEVING GESCHETST TOT 2050. DE STAPPEN DAARNAARTOE ZIJN IN HOOFDSTUK 5.2 VAN DEZE VISIE SAMENGEVAT, GECLUSTERD IN TIEN THEMA’S. IN DEZE UITVOERINGSAGENDA WORDEN DEZE STAPPEN VERDER CONCREET GEMAAKT.
6
Context De wereld heeft natuurlijk niet stilgezeten sinds de vaststelling van de Omgevingsvisie. Om er een aantal te noemen: • Ontwikkelingen in Rijksbeleid, zoals de aankondiging van de huurbevriezing van corporatiewoningen in de sociale sector en beleidsvoornemens laagvlieggebieden helicopters zoals opgenomen in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) en de val van het kabinet Schoof; • Zeeland 2050; de Provincie heeft de discussie geagendeerd wat voor de toekomst van Zeeland een goed scenario zou zijn. Groei wordt hierbij als een noodzaak gezien om het huidige voorzieningen niveau te behouden en te versterken. Hiertoe is in april 2025 een startnotitie verschenen en de raad van Middelburg heeft hier in mei 2025 aangegeven hieraan invulling te willen geven. In de unaniem aangenomen motie zijn uitgangspunten en randvoorwaarden vanuit Middelburg geformuleerd (motie 25-076); • Ruimtelijk Arrangement Rijk-Provincie Zeeland; voor uitvoering van de Nota Ruimte maakt het Rijk afspraken met iedere provincie om deze Nota ook daadwerkelijk te gaan realiseren. Het gaat in dit document om procesafspraken. Op 2 juni 2025 is dit Ruimtelijk Arrangement vastgesteld, net voor de val van het kabinet. Al deze ontwikkelingen hebben natuurlijk invloed op de uitvoering van de Omgevingsvisie Middelburg.
Maar op dit moment niet in die mate dat bijstelling van de Omgevingsvisie op dit moment noodzakelijk is. Doelen uitvoeringsagenda De uitvoeringsagenda heeft de volgende doelen: • Helderheid en richting in acties en prioritering, zowel intern als extern; • Begroten en verantwoorden van aanvragen en bestedingen ten laste van het
investeringsfonds; • Organiseren van een logische samenhang in de verschillende opgaves. De planning van de diverse acties is indicatief. Vanwege de dynamiek zal de uitvoeringsagenda jaarlijks geactualiseerd aan de raad worden voorgelegd. Planning is om dit in september te doen (tussen de kadernota en de begroting in). Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie zijn ook middelen beschikbaar. Allereerst in de huidige begroting. Verder wordt gekeken naar Europese, Rijks- en provinciale subsidies en andere bijdragen van derden. De raad heeft voor de uitvoering van de Omgevingsvisie een investeringsfonds ingesteld. Hieruit kan geput worden als de middelen in begroting en externe gelden ontoereikend zijn. De raad is bevoegd tot het nemen van deze besluiten. Met deze investeringsagenda wordt een verdere stap gezet naar een nog mooier Middelburg! In de Omgevingsvisie zijn niet enkel concrete acties benoemd. Voor een deel bevat de visie ‘leidende principes’ die tot (in ieder geval) 2050 van toepassing zijn. Te denken valt aan milieuaspecten als gezonde lucht, schoon water, een acceptabel geluidsniveau en duisternis. Deze zullen een plek moeten krijgen in een programma. Dit is aan de uitvoeringsagenda toegevoegd. Naar aanleiding van de bespreking van de Omgevingsvisie in de gemeenteraad zijn ook enkele acties toegevoegd.
Dat geldt ook voor diverse belangrijke lopende projecten in het fysieke domein. In de Omgevingsvisie gaat het niet enkel om groei, nieuw beleid en nieuwe projecten. In hoofdstuk 4 van de visie met daarin de koers van Middelburg is dit benoemd als ‘koester wat je heb en werk aan evenwichtige groei’. Daarbij gaat het onder meer om het in stand houden van ons erfgoed het aantrekkelijke cultuurlandschap, het versterken van
de bestaande sociale cohesie. Ook het bewaken van een goed evenwicht tussen de lusten en lasten van het toerisme in Middelburg hoort daarbij. Maar natuurlijk ook het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, regulier werk dat niet genoemd is in de Omgevingsvisie, maar wat wel de nodige tijd, aandacht en geld vraagt. Bij de verschillende acties wordt verder gekeken hoe de kansengelijkheid versterkt kan worden. Uitvoeringsagenda vs begroting De uitvoeringsagenda van de Omgevingsvisie laat vooral zien waar nieuwe accenten worden gelegd in de ruimtelijke ontwikkeling van Middelburg. Het is zeker geen volledige opsomming van alle projecten. Deze zijn opgenomen in de reguliere begroting. Gebiedsgericht en themagericht uitwerken Omgevingsvisie De uitwerking van de Omgevingsvisie zal niet alleen op thema’s gebeuren, maar ook per deelgebied. Dit geeft aan dat de Omgevingsvisie niet een statisch document is. Bij het gebiedsgericht uitwerken van de Omgevingsvisie hanteren we daarbij een wijkgerichte aanpak.
Hiermee wordt het volgende bedoeld: -eerst wordt een wijk- of dorpsanalyse gemaakt van de wijk of het dorp; DNA van een wijk of dorp, krachten en ontwikkelkansen, ondersteuningsvragen en bepalen stakeholders; -op basis hiervan zal een wijk- of dorpsvisie worden opgesteld; dit bevat een lange termijn beeld (2050) op zowel het sociale domein als het fysieke domein; hier zal ook gekeken worden hoe de kansengelijkheid in alle wijken en dorpen verder vorm kan krijgen; -concrete acties en ingrepen voor de korte termijn (1-3 jaar) zullen worden opgenomen in een uitvoeringsplan van de wijk- of dorpsvisie: het wijk- of dorpsplan.
Participatie (trede: adviseren) is hier een essentieel onderdeel bij. De wijkmanagers hebben hier een belangrijke rol in, in nauwe samenwerking met vakinhoudelijke specialisten. Als pilot voor een eerste concrete uitwerking van deze werkwijze is Nieuwen Sint Joosland opgepakt.
7
In 2023 is een eerste aanzet gemaakt voor een wijkplan voor de Stromenwijk. In de veerkrachtkaart komt deze wijk als minst veerkrachtige wijk naar voren. In samenwerking met Woongoed zijn we in 2024 ook aan de slag gegaan om dit wijkplan te verrijken en verder op te stellen. Als de wijkgerichte aanpak voor Nieuwen St. Joosland en de Stromenwijk is vastgesteld en de uitvoering is gestart zal het proces worden geëvalueerd. Vervolgens zal bekeken worden welke andere wijk of gebied op deze manier aangepakt zal worden in de periode 2026-2030. Leefbaarheid kan hierbij als criterium gehanteerd worden, maar ook bijvoorbeeld energietransitie en klimaatadaptatie. In willekeurige volgorde bijvoorbeeld Dauwendaele, Zuid, Nieuw Middelburg en St. Laurens. De prioritering zal bestuurlijk nog bepaald worden. Als er (nog) geen wijk- of dorpsvisie is gemaakt, betekent dit natuurlijk niet dat er niet gewerkt wordt aan de verbetering in andere wijken. Of dat in de genoemde wijken nog niks gebeurt! Lopende projecten
Diverse lopende ‘grote’ projecten zijn in de uitvoeringsagenda opgenomen, zoals de realisatie van Waterpark Veerse Meer, de baanrotatie van Midden-Zeeland en de renovatie van het stationsgebouw. Daarnaast lopen er uiteraard diverse projecten en werkzaamheden, waarvoor wordt verwezen naar de begroting. Omgevingsplan Elke gemeente moet voor 1 januari 2032 één integraal omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente vaststellen. In het omgevingsplan komen juridisch bindende regels voor de fysieke leefomgeving te staan. Sinds 1 januari 2024 wordt gewerkt met een omgevingsplan als vervanging van de verschillende bestemmingsplannen. Het omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel en een nieuw deel.
Het tijdelijke deel bestaat uit regels uit vervallen instrumenten, zoals de bestemmingsplannen en rijksregels over activiteiten (de zgn. bruidsschat).
▼ Z i c h t o p h u i s To o r e nv lie d t
Het nieuwe deel van het omgevingsplan is nu nog leeg, met uitzondering van eventuele voorbereidingsbesluiten op basis van het overgangsrecht. De regels in het nieuwe deel komen deels tot stand door bestaande regels uit het tijdelijk deel om te zetten naar het nieuwe deel. Hiernaast neemt de gemeente in het nieuwe deel nieuwe regels op voor ruimtelijke ontwikkelingen en beleid. Gaandeweg zal het het huidige omgevingsplan de komende jaren worden aangevuld en gewijzigd. Tot uiterlijk eind 2031 bevinden we ons in een overgangsfase. Het streven is om de eerste wijziging van het omgevingsplan in de loop van 2025 door de gemeenteraad vast te laten stellen. De laatste wijziging moet uiterlijk in 2031 Voorbeelden van beleidsplannen die binnenkort worden geactualiseerd zijn de nota’s Parkeerbeleid en Ruimtelijke Kwaliteit (NRK). Uiteindelijk leidt dit tot het ‘Omgevingsplan gemeente Middelburg’. Programma’s De Omgevingsvisie Middelburg 2050 is niet concreet genoeg om in één keer te worden omgezet in functies en juridische regels per locatie. Daarvoor zijn uitwerkingen nodig met bijvoorbeeld concrete beleidsdoelen of inrichtingsplannen. Deze uitwerkingen noemen we in de Omgevingswet programma’s. Ook beleidsnota’s die op dit moment vigerend zijn, zoals bijvoorbeeld het Stedelijk Waterprogramma Middelburg 2021-2030, is een voorbeeld van een programma.
Overige uitgangspunten Water- en bodemsturend en klimaatadaptief bouwen wordt als uitgangspunt gehanteerd bij ruimtelijke ontwikkelingen. Voortgangsrapportage In april bent u met een voortgangsrapportage geinformeerd over de voortgang van de uitvoering van de Omgevingsvisie en de uitvoeringsagenda.
Actualisatie De Omgevingsvisie is in februari 2024 vastgesteld. Daarmee worden alle geldende gemeentelijke beleidsnota’s die gaan over de fysieke leefomgeving, gezien als programma bij de Omgevingsvisie. Bij vaststelling van nieuw beleid op deelonderwerpen maken we de koppeling met de Omgevingsvisie. Dat geeft aan dat de Omgevingsvisie en bijbehorend programma nooit statisch documenten zullen zijn. Elke vier jaar, in het laatste jaar van de collegeperiode (voor het eerst in 2030), zal een beknopte tussenevaluatie plaatsvinden en stellen we de Omgevingsvisie bij, zodanig dat teksten nog kloppen en verwijzingen naar beleidsnota’s actueel blijven. Elke tien jaar zal er een volledige herijking van de Omgevingsvisie plaatsvinden.
2 Agenda 2.1 Aanpak 8
De gekozen insteek is primair chronologisch. Als eerste ligt de focus op de huidige bestuursperiode, die loopt tot het voorjaar van 2026. Hierbij komen veel ‘lopende zaken’ aan bod. Daarna volgen de acties voor de korte termijn (van 2026 tot 2030) en de acties voor de lange termijn (2030-2050). Acties zijn steeds gegroepeerd rondom de tien thema’s en zijn gesplitst wat betreft beleid en projecten. Leeswijzer De kolom “start“ geeft aan in welk jaar gestart wordt met een actie. De kolom “gereed“ geeft aan wanneer een actie gereed is. Disclaimer: deze planning geeft een zo goed mogelijk inzicht van de planning. Door externe en interne factoren kan deze planning wijzigen. De kolom “rol gemeente“ geeft aan wat de rol van de gemeente is: initiatiefnemer, faciliterend of stimulerend. De kolom “Fonds“ geeft aan welke bijdrage uit het investeringsfonds voor een actie gevraagd wordt. “PM“ geeft aan dat er in de toekomst een bijdrage gevraagd gaat worden, maar dat dit nu nog niet te kwantificeren is. De kolom “subsidie“ geeft aan of er voor een actie op dit moment subsidie is verleend of toegezegd. In deze uitvoeringsagenda zijn alle acties vanuit de vastgestelde Omgevingsvisie in het kort weergegeven. Toegevoegde acties bovenop hetgeen is opgenomen in de vastgestelde Omgevingsvisie (bijvoorbeeld wettelijke verplichting of aangenomen amendement) zijn cursief weergegeven.
Bijstellingen in de uitvoeringsagenda ten opzichte van de eerdere uitvoeringsagenda of door de raad reeds genomen besluiten zijn met een rode kleur gemarkeerd.
Economie (EC)
Wonen (WO)
Mobiliteit (MO)
Erfgoed (EG)
Energietransitie (ET)
Onderwijs (ON)
Welzijn & vitaliteit ( WV)
Klimaatadaptatie (KL)
Biodiversiteit (BI)
Gesloten kringloop (GK)
Overig (OV)
9
▲ B e e l d v a n h e t Ce nt r um
10
WO05
EC04 EC06 EC08 MO09 MO10 MO11
ON05 ON06 ET02
ET05 WV05
MO03 M004 MO15
EC06 BI03
2.2 Acties huidige bestuursperiode Qua fysieke ingrepen en investeringen wordt in deze periode gekeken naar met name de randen van Middelburg: oplossen van knelpunten in Arnemuiden, kwaliteitsverbetering stationsplein Arnemuiden en het maken en uitvoeren van een visie voor Nieuw- en Sint Joosland. In Middelburg gaat het naast de realisatie van flexwoningen concreet om het realiseren van studentenwoningen en het realiseren van watertappunten in het openbaar gebied.
11
MO03 BI07
OV01
Daarnaast ligt de focus op het maken en actualiseren van het beleid, het voorbereiden en verder onderzoeken om concreet te kunnen maken wat er nodig is om grotere infrastructuur en gebiedsontwikkelingen te kunnen realiseren.
huidige bestuursperiode tot 2026
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Inzetten op (Europese) duurzaamheidsprojecten
Inzetten op kansen waar deze zich voordoen, Met name CO2-reductie. Quick-scan opstellen in 2025. GreenTeam gebruiken als toetsingskader bij andere projecten.
Loopt
2040
Stimuleren
€-
€-
EC02
Opstellen beleidsnota toerisme
Beleidsnota toerisme geamendeerd vastgesteld in september 2024. Handhavingsplan toegezegd voor Q1 2025; druktemeting voorjaar 2025 en evaluatie Q4 2025. Middelen opgenomen in begroting 20252028, geen beslag op fonds.
✓
✓
Initiatief
€-
€-
EC03
Promotie van Middelburg voor meerdaags verblijf buiten het hoogseizoen
Cultureel aanbod versterken en erfgoed en historie meer zichtbaar maken.
Loopt
2040
Faciliteren
€-
€-
EC04
Evenementenbeleid afstemmen op jaarrond toerisme
Het bestaande beleid uit 2002 wordt in 2024/2025 geactualiseerd. Jaarlijks wordt een evenementenkalender opgesteld.
Loopt
2040
Initiatief
€-
€-
EC05
Huisvestingsverordening, met daarin ook toeristische verhuur en huisvesting arbeidsmigranten
Is vastgesteld in 2023, wordt in 2025 geëvalueerd. Handhaafbaarheid vraagt om (extra) aandacht.
Loopt
2025
Initiatief
€-
€-
EC06
Opstellen beleidskaart toerisme voor binnenstad en buitengebied
Beleidskaart opstellen met (on)mogelijkheden voor toerisme. Opgenomen in het toeristisch beleidsplan. Beleidsnota toerisme geamendeerd vastgesteld in september 2024
✓
2024
Initiatief
€-
€-
EC08
Terrassenbeleid
Evaluatie loopt samen met beeldkwaliteit. Uitgangspunt meer sturen op hoofdlijnen. Link met Actieplan Binnenstad. Kaders participatie door raad vastgesteld.
2024
2025
Initiatief
€-
€-
EC09
Standpuntbepaling over gewenst economisch profiel van Middelburg
Op initiatief van de provincie wordt dit Walchers opgepakt. Raadsvoorstel in voorbereiding.
2024
2025
Initiatief
€-
€-
EC14
Opstellen kaders waarmee boeren snel kunnen starten met de huisverkoop van eigen producten
Opstellen beleid. Was in de Omgevingsvisie opgenomen onder biodiversiteit, zie BI04.
2025
2025
Initiatief
€-
€-
12
= activiteiten
Aanpak
EC01
Actie
Start
Economie
= beleid
huidige bestuursperiode tot 2026
Start
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Raadsbesluit in februari 2024, inclusief opdracht nader onderzoek enkele locaties. Uitwerking voorleggen aan raad eind 2024. Uitvoering loopt door tot 2040. Voor stimulering en/of versnelling realisatie mogelijk middelen nodig vanuit fonds. Raad op 3 oktober 2024 informeel bijgepraat. Besluitvorming december 2024. Brigdamme en Poppenroede toegevoegd als woningbouwlocatie. Motie aangenomen onderzoek majeure woningbouwlocatie sprong over de N57.
Loopt
2040
Initiatief
PM
€-
WO06
Zoektocht eventuele nieuwe locatie flexwoningen, met financieel haalbaar plan
Koppelen aan planvorming nieuwe woningbouwlocaties. Zoeken naar realisatie op korte termijn. Om in samenwerking met Woongoed locaties uit te werken om minimaal 50 flexibele woningen te plaatsen; de percelen aan te wijzen door middel van bestaande kaders burgerparticipatie; deze percelen voor eigen rekening te ontsluiten; met Woongoed een overeenkomst af te sluiten m.b.t exploitatie en verhuur (amendement).
2024
2026
Initiatief
€ 500.000,-
PM
WO08
Participatieproces met inwoners over advisering nieuwe locaties, gevolgd door aanwijzen locaties door de raad
Geamendeerd vastgesteld in februari 2024. Zie planvorming nieuwe woningbouwlocaties. Afgerond.
✓
✓
Initiatief
€-
€-
WO09
Stimuleren doorstroming woningmarkt (bv. middels verhuisvoucher of inschakelen van een verhuiscoach in samenwerking met Woongoed)
Bedoeld om mensen die hier behoefte aan hebben te ondersteunen bij passende huisvesting. Bevordert beoogde doorstroming woningmarkt. Afstemmen met Woongoed. Betreft Inwoners van 55 jaar en ouder met een inkomen tot 130% van het minimum en een verminderde gezondheid ondersteunen bij de verhuizing naar een passende woning. De verhuisvoucher is geregeld.
✓
✓
Initiatief
€-
€-
WO10
Bij bouwplannen en ontwikkelingen aandacht voor voldoende nultredenwoningen
Meenemen in randvoorwaarden bij formuleren programma.
Loopt
2040
Initiatief
€-
€-
WO11
Visie Wonen, zorg en welzijn
Vastgesteld in de raad is een Wonen, zorg en welzijnsvisie tot 2040. Vervolgstap is opstellen uitvoeringsagenda, uiterlijk in 2025.
Loopt
2025
Initiatief
€-
€-
WO12
Hoogbouwvisie
Beleid opstellen met kaders over de wenselijke maximale bouwhoogte. Bedrag nodig voor onderzoekskosten extern bureau. Participatiekaders vastgesteld in de raad.
2024
2025
Initiatief
€50.000
€-
WO13
Volkshuisvestingsprogramma maken
Uit de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting volgt de verplichting om voor 2026 een Volkshuisvestingsprogramma maken. De Tweede Kamer heeft op 3 juli de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (Wet Regie) aangenomen. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2026. Dit vraagt op korte termijn extra aandacht. Deelacties (bijvoorbeeld huisvesting aandachtsgroepen) lopen al.
2025
2026
Initiatief
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
✓
✓
Initiatief
€-
€1.240.000
Aanpak
WO05
Actie
13
Aanpak
Planvorming nieuwe woningbouwlocaties
Actie WO04
Start
Wonen
Realisatie flexwoningen locatie Het Zwin
Gerealiseerd door Woongoed, 52 eenheden, exploitatieduur 15 jaar.
Voor studentenhuisvesting loopt een aparte actie: zie onder ON08.
= activiteiten
= beleid
huidige bestuursperiode tot 2026
Start
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Huidige concessie loopt door tot 2026. In 2024 overleg met provincie over aanpassing concessie. Primaat hiervoor ligt bij de provincie. In maart 2025 is concessie toegekend voor de komende 10 jaar.
✓
✓
Stimuleren
€-
€-
MO02
Hubs voor OV inclusief flextaxi en deelmobiliteit
Valt binnen regionale mobiliteitsstrategie (2022). Link met opgave parkeerhubs, die om investering vragen. Mogelijk middelen nodig vanuit fonds.
2025
2026
Stimuleren
PM
€-
MO06
Zorgen dat de huidige busverbinding tussen Middelburg en Vlissingen in stand blijft
Gekoppeld aan provinciale OV-concessie. De verbinding Middelburg-Vlissingen is onderdeel van de uitvraag van de concessie
✓
✓
Stimuleren
€-
€-
MO08
Versterken fietsnetwerk, in samenwerking met de provincie
Vastgesteld zonder uitvoeringsplan en middelen. Volgende stap concretiseren incl. financiering. Mogelijk middelen nodig vanuit fonds. Schroebrug aandachtspunt hierbij.
Loopt
2026
Initiatief
PM
€-
MO09
Oplossingen voor fietsparkeren in de binnenstad
Quick Win Pilot Projectplan (fiets-) Parkeerverbeteringen Koorkerkgebied, Damplein en Langevielebinnenbrug. Structurele oplossingen gekoppeld aan parkeerbeleid vraagt om aandacht.
Loopt
2025
Initiatief
PM
€-
MO10
Actualisatie parkeerbeleid: faciliteren bewoners + lang parkeren (>2 uur) naar de rand van de stad
Nu wordt huidig gebruik geïnventariseerd. Vervolgstap: oplossingen. Besluitvorming loopt door tot in 2025. Participatie zorgt voor verlenging doorlooptijd. Raadsbesluit om locaties P+R (Segeersingel), Hof van Tange en Oude Veerseweg nader te onderzoeken en voor te leggen aan de raad.
Loopt
2025
Initiatief
€225.000
€-
MO11
Zoektocht alternatieve parkeerlocaties
Zie MO10
Loopt
2025
Initiatief
PM
€-
Start
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
MO03
Robuuste oplossing verkeersontsluiting Veerse Meer a, waarbij verkeer niet meer door Arnemuiden hoeft
Fase 1: ontsluiting via Lewedorp (groen). Route bouwverkeer onderwerp van discussie. Doorlooptijd besluitvorming fases 1 en 3 vertraagd.
Loopt
2026
Initiatief
€3.935.000
PM
MO04
Fysieke verkeersmaatregelen in Arnemuiden
Fase 2, onafhankelijk van oplossing ontsluiting Veerse Meer altijd nodig. Participatie is gestart, start realisatie in 2025. Subsidie waterschap.
Loopt
2026
Initiatief
PM
PM
MO07
Bredere fietspaden
Wordt als uitgangspunt meegenomen, maar nog geen concreet project. Meenemen in lopende projecten als kader waar mogelijk.Mogelijke middelen nodig vanuit fonds.
2024
2026
Initiatief
PM
€-
MO13
Op basis ongevallenanalyse aanpak belangrijkste black spots
Middelen opgenomen in kadernota voor analyse en uitvoering voor Quick Wins verkeersveiligheid. Ook de Schroebrug maakt hier onderdeel van uit. Onderzoek loopt 2024/2025, uitvoering 2026/2027. Mogelijk middelen nodig vanuit fonds.
2024
2026
Initiatief
PM
€-
MO15
Herinrichting voorplein station Arnemuiden
Ontwerp voorplein vastgesteld en vervolgens uitvoeren. Subsidie vanuit visserij actieplan Arnemuiden.
2025
2026
Initiatief
€-
€425.000
Actie
14
Aanpak
Nieuwe bus concessie, eind 2024. Opstappunten inrichten en/of aanpassen
Actie MO01
Aanpak
Mobiliteit
= activiteiten
= beleid
huidige bestuursperiode tot 2026
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Opstellen erfgoedbeleid
Beperkte en kwetsbare capaciteit op het gebied van erfgoed, versterking opnemen in kadernota 2024. Met hulp van versterking opstellen erfgoedbeleid.
2025
2025
Initiatief
€50.000 -
€-
EG02
Opstellen kerkenvisie
Vanuit Erfgoed Zeeland is een format beschikbaar gesteld, plus subsidie van € 50.000. Met aanvullende middelen fonds zal kerkenvisie opgesteld worden. 1e stap is opstellen inventarisatie huidige kerken. 2e stap formuleren beleid. Gekoppeld aan erfgoedbeleid.
2025
2025
Initiatief
€25.000
€50.000
EG03
Opstellen kaart Cultuurhistorie Zeeland (in samenwerking met provincie en Zeeland Erfgoed)
Bouwhistorische verwachtingskaart voor alle gebieden beschikbaar, maar enkel voor de binnenstad vastgesteld. Kaarten actualiseren.
2026
2026
Initiatief
€-
€-
15
Aanpak
EG01
Actie
Start
Erfgoed
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Warmtenet (in Dauwendaele)
Warmtenet in Dauwendaele bleek financieel niet haalbaar en is geschrapt in de Omgevingsvisie. Middelen veilig gesteld, zoektocht alternatieve bestemming in subsidieregeling verduurzaming bestaande woningen. Voor Hart van Griffioen loopt onderzoek naar mogelijkheid warmtenet in opdracht Provincie Zeeland. Met enkele gemeenten uit Midden Zeeland wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een warmtenet met wamte uit het Sloegebied.
Loopt
2025
Initiatief
€55.000
€3.000.000
ET02
Smart Grids / energie uitwisseling
Haalbaarheidsonderzoek naar energie-uitwisseling tussen ondernemers onderling in plaats van terugleveren aan net. Onderzoek smart grid Arnestein is uitgevoerd. Er zijn mogelijkheden. Raad middels memo actief geinformeerd. Volgende fase nu is om uitvoering en realisatie uit te werken.
Loopt
2025
Faciliteren
€70.000
€-
ET05
Visie op het energielandschap om marktinitiatieven te kunnen toetsen
Randvoorwaarden om een helder toetsingskader te hebben zijn door de raad vastgesteld. Bedrag nodig voor onderzoekskosten extern bureau.
2024
2025
Initiatief
€160.000
€-
ET06
Huidige RES actualiseren naar versie 2.0 in 2024
Zeeuwsbrede aanpak om onder meer de opwek van voldoende duurzame energie te realiseren, inclusief een eigen uitvoeringsprogramma.
✓
2030
Initiatief
€-
€-
Voor het onderdeel warmtetransitie zal de huidige transitievisie warmte (TVW) worden geactualiseerd tot een Warmteprogramma in 2026 Vervolgens per wijk concrete uitvoeringsplannen maken
Uiterlijk 2030 in beeld welke wijken/kernen wanneer op welke warmtebron over kunnen gaan, concrete uitvoeringsplannen voor het binnen maximaal 8-10 jaar aardgasvrij maken van tenminste de helft de wijken/kernen en starten met het daadwerkelijk aardgasvrij maken van minimaal een wijk/kern.
Beleid infrastructuur (pMIEK) en opslag elektriciteit (zeeuws breed)
Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat: Hierbinnen worden projecten geprioriteerd die noodzakelijk zijn voor het energiesysteem van de toekomst. In Zeeuws verband zal beleid opgesteld gaan worden over de opslag van electriciteit.
2024
2025
Initiatief
€-
€-
ET07
= activiteiten
Aanpak
ET01
Actie
Start
Energietransitie
RES 2.0 is in Q4 2024 in de raad vastgesteld. Voorbereidingen warmteprogramma met wijkuitvoeringsprogramma’s opgestart.
= beleid
huidige bestuursperiode tot 2026
Actie
Aanpak
Start
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Onderwijs
ON01
Behoud basisscholen in de kernen
Alle kernen hebben nu een basisschool. Jaarlijks monitoren leerlingaantallen.
Loopt
2040
Initiatief
€-
€-
ON02
Project ‘Scholen op koers’: programma voor verduurzaming basisscholen
Eerste stap is inventarisatie huidige situatie, inschatting wat nodig is voor CO2 neutraal in 2040 en een subsidiescan. Is input voor herijking Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHP).
Loopt
2025
Initiatief
€-
€-
ON05
Verkenning naar programma van eisen voor locatie kindcentra Hart van Dauwendaele en Hart van Griffioen
Projectvoorstel begin 2024 vastgesteld. Vervolgstap is formulering programma van eisen. Integrale aanpak: Hart van Dauwendaele en Griffioen. Mogelijk middelen nodig in begroting en/of vanuit fonds.
Loopt
2025
Initiatief
PM
€-
ON07
Opstellen beleid ten aanzien van vervolgonderwijs, studentenvoorzieningen en huisvesting
Beleid opstellen. In afstemming met de Gemeente Vlissingen beleid opstellen over het hoger onderwijs: visie vervolgonderwijs.
2024
2025
Initiatief
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Bouw kindcentrum in Hart van Dauwendaele
Mede afhankelijk van uitkomst programma van eisen Hart van Dauwendaele. Besluit visie in 2025 gepland.
2028
2030
Initiatief
€-
€-
ON08
Bouw van circa 200 studentenwoningen
PZEM-locatie is in beeld tot 2030. Huidig plan voorziet in realisatie van een eerste oplevering voor deel hiervan, gereed voor schooljaar 2025-2026. Voor resterende deel wordt gezocht naar geschikte locaties (onderdeel zoektocht woningbouwlocaties). Uiteindelijke plan omvat 40 eenheden; rest zoekvraag wordt meegenomen in traject zoeklocaties woningbouw. Verdiepend onderzoek feitelijke vraag.
2024
2030
Faciliteren
€-
€-
= activiteiten
Aanpak
ON06
Actie
Start
16
= beleid
huidige bestuursperiode tot 2026
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Platform is operationeel sinds 2023. Gekoppeld aan (buurt)netwerk. Koppeling met fysieke ontmoetingen. Participatietool.
Loopt
2040
Initiatief
€-
€-
WV02
Op zoek naar geschikte ontmoetingsplekken voor jongeren
Gebouwd: meenemen in beleidsvisie welzijnsaccommodaties. Openbare ruimte: meenemen in de visie Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen in de buitenruimte.
2024
2025
Initiatief
PM
€-
WV03
Uitbreiden netwerk van wandelommetjes
Speelruimtebeleid is herzien. Uitvoering volgt hierna. ✓ Wandelommetjes maken hier deel van uit.
2034
Initiatief
PM
€-
WV04
Uitbreiding aantal groene speelplaatsen/ ravotbossen
Speelruimtebeleid is herzien in 2024. Beleid BOSS maakt hier deel van uit.
✓
2034
Initiatief
€1.500.000
€-
WV05
Dorpsimpuls Nieuw- en Sint Joosland
Dorpsvisie maken met participatie, inclusief een concreet uitvoeringsplan. Kaders participatie vastgesteld in raad.
2024
2025
Initiatief
€200.000
€-
WV08
Actualisatie beleid speel en sportplaatsen Middelburg
Speelruimtebeleid is herzien. Beleid BOSS maakt hier deel van uit. Mogelijk in een latere fase middelen benodigd.
Loopt
2034
Initiatief
PM
€-
WV09
Verbeteren fietsinfrastructuur
Zie onder mobiliteit >> MO07.
2024
2026
Initiatief
PM
€-
WV10
Fietsverbindingen naar de kernen worden aantrekkelijker en sneller
Zie onder mobiliteit >> MO07.
2024
2026
Initiatief
PM
€-
WV11
Uitbreiding watertappunten
Er zijn circa 30 watertappunten gerealiseerd in de afgelopen periode, met name in/bij scholen. In openbaar gebied is een impuls nodig. Mogelijke plekken zijn: Vogelpark, Veersepoort, Skatebaan (deel van nog te betrekken partij), Torenvliedtpark, De Sprong (met te betrekken partij), verschillende sportclubs en onderwijslocaties, Markt, Erasmuspark
Loopt
2030
Initiatief
€20.000
€-
WV12
Plan van aanpak stimuleren sport- en beweegparticipatie, cultuurparticipatie, welzijn en gezondheid
Verschillende concrete activiteiten: koppelen doelgroepen aan bestaande beweegaanbod. Link met uitvoeringsagenda wonen, zorg en welzijn.
Loopt
2030
Stimuleren
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
WV06
Ondersteunen bewonersinitiatieven op het gebied van sporten en bewegen middels het Lokaal Sport- en Preventie akkoord
Budget € 35.000 jaarlijks beschikbaar tot 2026. Wordt via Middelburg Ontmoet uitgevoerd.
Loopt
2026
Faciliteren
€-
€-
WV07
Ondersteunen bewonersinitiatieven op het gebied van welzijn en gezondheid middels het Lokaal Preventieakkoord
Afgelopen drie jaar programma opgesteld en afgerond, op onderdelen roken, alcohol, gezond gewicht en mentale gezondheid. Loopt door in SPUK en GALA-gelden.
✓
✓
Faciliteren
€-
€-
WV15
Vergroenen van schoolpleinen
Subsidieregeling opengesteld kwartaal 1 van 2024. Zie ook klimaat & energie, KL03. Onderdeel Scholen op Koers (2030).
Loopt
2030
Faciliteren
€-
€-
WV17
Dauwendaele en Griffioen: nieuw wijkhart realiseren
Griffioen: In 2024 is een verkenning gemaakt op basis van een eerdere studie die vanuit de wijk tot stand is gekomen, inclusief de maatschappelijke en financiele haalbaarheid. In 2025 heeft de raad besluit genomen over de kaders.Onderzoek Griffioen mini warmtenet in opdracht Provincie (Marsaki). Onderwijs en (ver)nieuwbouw CSW belangrijke component hierin. Dauwendaele: Uitgewerkt voorstel volgt in 2025
G: ✓ D: loopt
2035
Initiatief
€9.000.000
€-
= activiteiten
Aanpak
Start
Aanpak
(Digitaal) platform Middelburg Ontmoet, voor en door inwoners van de gemeente Middelburg
Actie WV01
Actie
17
(sociaal wijkbeheer) Start
Welzijn en vitaliteit
= beleid
huidige bestuursperiode tot 2026
Subsidie
€-
€-
KL02
Visie op innovatieve manieren klimaatadaptief bouwen
Opstellen visie, meenemen energie en circulariteit. Afstemmen in breder (Zeeuws) verband. Visie georganiseerd door bovenstaand uitgangspunt.
2026
2026
Initiatief
€-
€-
KL08
Opstellen kansenkaart klimaatadaptatie
Zie onder biodiversiteit >> BI01/BI02.
2025
2025
Initiatief
€-
€-
KL10
Verordening hemel- en grondwater afvoer
Voor de huidige aangewezen nieuwbouwlocaties is dit vastgesteld (2021). Uitgangspunt is het zo goed en duurzaam mogelijk omgaan met hemel- en grondwaterafvoer. Bijvoorbeeld door het beperken van lozing van schoon regenwater naar de RWZI. Voor nieuwe locaties zal deze regeling van toepassing verklaard moeten worden. Dit zal meegenomen worden bij actualisaties Omgevingsplan.
2025
2025
Initiatief
€-
€-
Vergroenen van schoolpleinen.
Aanpak
Actie KL03
Subsidieregeling opengesteld kwartaal 1 van 2024. Zie ook welzijn & vitaliteit, WV15. Via KEC ambitie opgehoogd met 6 extra schoolpleinen die vergroend gaan worden.
✓
✓
Faciliteren
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
GK01
In 2030 zijn stappen gezet om de kringlopen te sluiten en hoeveelheid afvalstoffen is met 50% gereduceerd
Beleid geagendeerd en vastgesteld voor de raad in Q1 2025. We gaan nu de uitvoering in 2025-2028.
✓
2030
Stimuleren
PM
€-
GK03
In 2030 draagt Middelburg bij aan de samenwerking op het vlak van circulariteit
Beleidsplan circulaire economie is opgesteld in samenwerking met alle Zeeuwse gemeenten en provincie, vaststelling in '24. Diverse initatieven.
✓
2040
Stimuleren
€-
€174.496
GK10
Vanaf 2024 faciliteert de gemeente per jaar minimaal twee inwonerinitiatieven
Positieve grondhouding, gemeente is wel afhankelijk van particuliere initiatiefnemers. Waar mogelijk gefaciliteerd en gestimuleerd. Voorbeelden repair cafe en Kilo Sale Zeeland
2024
2030
Faciliteren
€-
€-
= activiteiten
Aanpak
Start
Gesloten kringlopen Actie
18
Subsidie
Fonds
Initiatief
Fonds
Rol gemeente
✓
Rol gemeente
Gereed
✓
Gereed
Opstellen richtlijnen klimaatadaptatie om deze toetsing mogelijk te maken. Ook hitte hierin meenemen. Richtlijnen vaststellen in 2025. Klimaatadaptatie is integraal opgenomen in het wegenbeheerplan.Voor de bestaande bebouwde omgeving sluiten we aan bij de Zeeuwse labelsystematiek. Hierbij wordt bij ontwikkelingen minimaal 1 labelsprong gemaakt. Bij nieuwe ontwikkelingen is het uitgangspunt minimaal label B.
Start
Bij nieuwbouw stedenbouwkundig en architectonisch ontwerp beoordelen op klimaatrobuustheid
Aanpak
KL01
Actie
Start
Klimaatadaptatie
= beleid
huidige bestuursperiode tot 2026
Subsidie
PM
€-
BI02
Kansenkaart biodiversiteit is gereed
Kansenkaart intern opgesteld en vastgesteld, in 2023 afgerond.
✓
✓
Initiatief
€-
€-
BI03
Inventarisatie natuurwaardes van het Atlantikwall gebied, inclusief opstellen plan van aanpak.
Zal samen met Vlissingen en waterschap opgepakt worden. Moet (deels) uitbesteed worden. Mogelijk middelen nodig daarvoor.
2025
2025
Initiatief
€25.000
€-
BI04
Opstellen kaders waarmee Opstellen beleid. Hoort overigens primair bij econoboeren snel kunnen starten mie thuis, zie EC14 (toegevoegd). met de huisverkoop van eigen producten
2025
2025
Initiatief
€-
€-
BI05
Ontwikkelen puntensysteem natuurinclusief bouwen
Loopt al
2024
Initiatief
€-
€-
BI07
Waterpark Veerse Meer: realiseren natuur overgangszone
Aanpak
Start is gemaakt. Communicatie- en stimuleringssysteem (vrijwillig), waarbij er ook financiele prikkels zijn.
Eerste stap is grondverwerven (grondruil met Staatsbosbeheer). Daarna erfpacht en inrichting. Planologische procedure is afgerond.
Subsidie
Fonds
Initiatief
Fonds
Rol gemeente
2040
Rol gemeente
Gereed
2024
Gereed
Start
Kansenkaart intern opgesteld en vastgesteld door, uitvoering meenemen in bestaande projecten. Impuls nodig in ontwikkelgebieden groen-blauwe verbindingen.
Start
Aanpak
In samenwerking uitvoeren en invulling geven groenblauwe ecologische hoofdstructuur
Actie
BI01
2025
2027
Initiatief
PM
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
OV01
Opstellen handreiking participatie
Opstellen van een handreiking die eenduidig helder maakt hoe de participatie ingericht moet gaat worden bij externe initiatieven.
2024
2024
Initiatief
€-
€-
OV04
Integrale wijkaanpak
Wijkaanpak Stromenwijk
2024
2025
Initiatief
€200.000
OV06
Herijking Nota Ruimtelijke Kwaliteit
Uitvoering van het door de raad geamendeerde procesvoorstel herijking Nota Ruimtelijke Kwaliteit dd. 14-03-2024. Met hulp extern bureau formuleren van een nieuwe Nota Ruimtelijke Kwaliteit (NRK) en de rol en samenstelling van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK).
2024
2025
Initiatief
€-
€-
OV07
Participatie Zeeland 2050 en Ruimtelijk Arrangement
Uitvoering van de door de raad vastgestelde motie om Zeeland 2050 te ondersteunen. Werkbudget benodigd.
2025
2025
Initiatief
€75.000
€-
= activiteiten
Aanpak
Start
Overig Actie
19
Actie
Biodiversiteit
= beleid
20
WV16 WV17
EC11
EC07 MO14
2.3 Acties korte termijn
21
EC12 EC13
OV02
In deze periode verschuift de focus van beleid/onderzoeken/ plannen maken naar concrete uitvoering. Qua fysieke ingrepen en investeringen worden in Middelburg de harten van Dauwendaele en Griffioen aangepakt. Wordt een azc gerealiseerd. Worden woningen gebouwd. Is er significant in (onderwijs) huisvesting geïnvesteerd. Wordt het Waterpark aangelegd, net als de infra en gebiedsinrichting eromheen. Zijn fiets- en wandelpaden verbeterd en vergroend. En zijn stappen gezet in de verduurzaming en het circulair maken van Middelburg. Qua beleid is de wettelijke verplichting van het maken van een volkshuisvestingsprogramma belangrijk.
periode 2026 tot 2030
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Herijken van het Actieplan Binnenstad (o.a. horeca, detailhandel, erfgoed, transformaties, autoluw, vergroening)
Integraal plan binnenstad maken, met leefbaarheid als overkoepelend thema. Bedrag fonds €100.000,- reeds over besloten namelijk voor Wonen boven winkels.
2026
2027
Initiatief
€100.000..
€-
EC11
Opstellen landbouwbeleid; aanpassing buitengebied in Omgevingsplan
Dit onderwerp heeft bij de inspraak tot veel reacties geleid. Veere heeft een landbouwvisie vastgesteld, Middelburg heeft nog geen beleid. De laatste afspraak is dat de gemeenten Veere en Middelburg samen met ZLTO gaan inventariseren bij agrarisch ondernemers op heel Walcheren wat hun toekomstplannen zijn. Dit als opmaat voor nieuw (Walchers) landbouwbeleid en het toekomstige Omgevingsplan.
2025
2027
Initiatief
€50.000
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Waterpark Veerse Meer: uitvoering onherroeplijke bestemmingsplan door de eigenaren
Gemeente zal in 2025 vergunningen verlenen, start aanleg 2026. Aanleg nutsvoorzieningen nodig, ook voor de omgeving.
2026
2028
Initiatief
PM
€-
EC13
Roteren start- en landingsbaan met als doel verhogen veiligheid en verminderen geluidshinder (Veerse Meer en omgeving)
Overeenkomsten gesloten, vergunningenprocedure loopt (provinciaal inpassingsplan en luchthavenbesluit). Uitvoering vanaf 2026.
2026
2027
Initiatief
PM
€-
Aanpak
EC12
Actie
Start
22
Aanpak
EC07
Actie
Start
Economie
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Uitvoering geven aan de woondeal
Aantallen vanuit de afspraken realiseren met speciaal aandacht voor doelgroepen als benoemd in visie wonen/zorg/welzijn.
Loopt
2030
Initiatief
€-
€-
WO07
Na vaststelling beleid huisvesting arbeidsmigranten, faciliteren van initiatieven voor huisvesting
Beleid eind 2023 vastgesteld. Keuze nodig voor actieve of passieve houding.
2024
2030
Faciliteren
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Afronding bestaande locaties Hazenburg, Essenvelt, Mortiere, Veersepoort, Rittenburg, Zuidsingel en Sint Laurens
Betreft de bestaande grexen m.u.v. Zuidsingel. Middelen in investeringsfonds beschikbaar om te stimuleren/versnellen, indien reserve grondbedrijf ontoereikend blijkt.
Loopt
2030
Initiatief
PM
€-
WO03
Planvorming en uitvoering diverse bekende inbreidingslocaties (Churchilllaan, Buitenruststraat, Griffioen, Vrijlandstraat, Koudekerkseweg etc.)
Status verschilt. Middelen in investeringsfonds beschikbaar om te stimuleren/versnellen, indien reserve grondbedrijf ontoereikend is. Wordt per geval aan de raad voorgelegd. Speciaal aandacht voor doelgroepen zoals benoemd in de visie wonen, zorg en welzijn.
Loopt
2030
Initiatief
PM
€-
WO13
Volkshuisvestingsprogramma maken
Uit de wet versterking op de volkshuisvesting volgt de verplichting om voor 2026 een volkshuisvestingsprogramma te maken.
2025
2026
Initiatief
€-
€-
= activiteiten
Aanpak
WO02
Actie
Start
Aanpak
WO01
Actie
Start
Wonen
= beleid
periode 2026 tot 2030
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
MO12
Realisatie alternatieve parkeerlocaties
Nodig voor realisatie autoluwe binnenstad. Wordt nu gedacht aan hubs rand centrum. Vraagt om forse investeringen.
2026
2028
Initiatief
PM
€-
MO14
Herinrichting buitenruimte station Middelburg, gekoppeld aan renovatie stationsgebouw
Plan wordt gemaakt in afstemming met ontwerp gebouw, uitvoering volgt na afronden restauratiewerkzaamheden.
2025
2026
Initiatief
PM
€-
Actie
Aanpak
Start
Mobiliteit
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
EC12
Waterpark Veerse Meer: uitvoering onherroeplijke bestemmingsplan door de eigenaren
Gemeente zal in 2025 vergunningen verlenen, start aanleg 2026. Aanleg nutsvoorzieningen nodig, ook voor de omgeving.
2026
2028
Initiatief
PM
€-
EC13
Roteren start- en landingsbaan met als doel verhogen veiligheid en verminderen geluidshinder (Veerse Meer en omgeving)
Overeenkomsten gesloten, vergunningenprocedure loopt (provinciaal inpassingsplan en luchthavenbesluit). Uitvoering vanaf 2026.
2026
2027
Initiatief
PM
€-
Actie
Aanpak
Start
23
= activiteiten
= beleid
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
2030
Initiatief
PM
€-
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Aanpak Bij de sloop en vervolgens nieuwbouw van gemeentelijk vastgoed wordt meervoudig gebruik voorgestaan.
2024
Gereed
Bij sloop-nieuwbouw kijken naar meervoudig gebruik
Start
ET04
Routekaart tot 2045 opgesteld, in 2024 voorstel raad met concreet uitvoeringsprogramma tot 2030, inclusief geld pilotprojecten. Onderzoek in 2025 naar mogelijkheden voor versnelling en/of extra ambitie. Mogelijk middelen nodig vanuit fonds.
Start
Al het gemeentelijk vastgoed voor 2040 energie-neutraal
Actie
ET03
Aanpak
Actie
Energietransitie
2024
2045
Initiatief
€-
€-
periode 2026 tot 2030
Start
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Loopt
2040
Initiatief
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Gaat om drie gymzalen (ABS Molenwater, Palet, Nieuw- en Sint Joosland). Dauwendaele gaat mee in hart-project. Kostenraming en routekaart opgesteld. Pilot ABS Molenwater. Link met actualisatie onderwijshuisvesting (SHP).
Loopt
2028
Initiatief
€-
€-
WV16
Realiseren nieuw AZC in Cleene Hooge
Aanpak
Actie
Welzijn en vitaliteit
Locatie realiseren voor 330 vaste bewoners en maximaal 150 flexibele bewoners, te combineren met een beperkt aantal woningen.
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
KL05
Vergroenen, ontstenen, infiltratieriolen, afvalwater en regenwater van elkaar scheiden.
Valt binnen bestaand beleid. Subsidie voor Cool Cities Network, Arie van Driellaan en omgeving.
Loopt
2040
Initiatief
€-
€ 448.000
KL07
Vergroenen, ontstenen, opslag van regenwater, vergroten capaciteit riolering.
Per project worden de mogelijkheden verkend. Subsidie Cool Neighbourhoods, binnenstad en Dauwendaele. Mogelijk inzet investeringsfonds.
Loopt
2040
Initiatief
PM
€ 961.515
= activiteiten
Aanpak
Start
Klimaatadaptatie
Actie
24
Verduurzamen gymzalen
Start
ON03
Aanpak
Actie
Onderwijs
= beleid
periode 2026 tot 2030
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
In 2030 wordt duurzaamheid bij alle inkopen en aanbestedingen afgewogen; 50% is duurzaam
In 2024 werken we volgens het manifest MVOI. In 2024 wordt een plan van aanpak vastgesteld door het MT; uitkomst is een concreet actieplan.
Loopt
2030
Initiatief
€-
€-
GK06
Gescheiden afvalinzameling uitgaande van ‘afval is grondstof’
Actieplan reductie voor eigen organisatie wordt vastgesteld in 2026. Extern volgt brede informatievoorziening over circulair ondernemen en afvalpreventie. Realisatie circulaire bouwhub in 2026. In 2024 beleid maken voor de lange termijn.
2025
2030
Initiatief / stimuleren
€-
€-
GK08
In 2050 is de kringloop volledig gesloten. Er zijn alleen nog grondstoffen, afval bestaat niet meer
Aantrekken regiocoördinator, vergroten kennis interne en externe organisatie(s) en verscherpen en verankeren ambities in prestatie-afspraken corporaties in 2025. Tevens afstemming met afdeling VH en team Omgevingsvisie.
Loopt
2030
Initiatief
€-
€-
25
Aanpak
GK04
Actie
Start
Gesloten kringloop
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Opstellen programma milieuthema's
Diverse milieuaspecten (geluid, duisternis, schone lucht, schoon water) moeten nader uitgewerkt worden.
2025
2026
Initiatief
€-
€-
OV03
Opstellen inclusie agenda
Opstellen integrale inclusie agenda. Nu aandacht voor dit thema via beleidskader bestaanszekerheid.
2028
2028
Initiatief
€-
€-
OV04
Integrale wijkaanpak
Voor de volgende wijken zal in de periode 20262030 in ieder geval een wijk- of dorpsvisie opgesteld worden, inclusief uitvoeringsplan: Stromenwijk, Dauwendaele, St. Laurens.
2026
2030
Initiatief
€-
€-
OV05
Onderzoek herontwikkeling Kruitmolencomplex
De sporthal is op afzienbare termijn aan vervanging 2027 toe. Voor de verdere (her)ontwikkeling omliggende gebied erbij betrekken.
2027
Initiatief
€-
€-
= activiteiten
Aanpak
OV02
Actie
Start
Overig
= beleid
26
GK11 MO05
2.4 Acties lange termijn De Omgevingsvisie is een langetermijnverhaal. Maar de visie is ook dynamisch. Om die reden zal in 2030 de Omgevingsvisie geactualiseerd zijn. Met nieuwe prioriteiten en nieuwe inhoudelijke visies. Met een nieuw college en een nieuwe raad. Om die reden zijn op dit moment nog relatief weinig concrete acties opgenomen in deze uitvoeringsagenda. Wel zal tegen 2030 de Omgevingsvisie volledig juridisch vertaald zijn in een gewijzigd Omgevingsplan.
27
Voor de periode na 2030 zijn vooral projecten te zien met een lange looptijd: nieuwbouw, verduurzaming en oplossingen op het gebied van mobiliteit. Enkele beleidsmatige aspecten op het gebied van circulariteit hebben eveneens een lange scope.
MO05
In 2050 zijn we energieneutraal. Veel panden zullen dit door middel van elektrificatie moeten bereiken. Voor monumenten wordt nog onderzocht wat het beste alternatief is. Het is denkbaar dat er in de toekomst nieuwe of verbeterde technieken zullen zijn. Groen gas of (groene) waterstof lijken nu nog onvoldoende beschikbaar te komen en/of te duur.
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Gaat om drie gymzalen (ABS Molenwater, Palet, Nieuw- en Sint Joosland). Dauwendaele gaat mee in hart-project. Kostenraming en routekaart opgesteld. Pilot ABS Molenwater.
Loopt
2040
Initiatief
€-
€-
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Fase 3: vier varianten in schetsontwerp, besluitvorming in 2024 (voorkeursvariant met opdracht deze verder uit te werken). Investeringsniveau € 30-60 miljoen.
Gereed
Robuuste oplossing verkeersontsluiting Veerse Meer b, waarbij verkeer niet meer door Arnemuiden hoeft
Start
Aanpak
MO05
Actie
Mobiliteit
2024
2031
Initiatief
PM
PM
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
2024
2045
Initiatief
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Recent is onderzoek uitgevoerd naar mogelijkheden verduurzaming per school. Dit zal in 2025 uitgewerkt worden. Hieruit moeten verder stappen bepaald worden. Verduurzaming is verantwoordelijkheid scholen. Uitvoering volgt tot 2045. Aandacht hierbij voor leefklimaat in de lokalen.
Start
Uitvoering verduurzamingsprojecten onderwijshuisvesting
Start
ON04
Aanpak
Actie
Onderwijs
2024
2040
Faciliteren
€-
€-
BI06
Meewerken aan initiatieven die leiden tot meer bos en beplantingen op diverse locaties.
= activiteiten
Aanpak
Biodiversiteit
Actie
28
Verduurzamen gymzalen
Aanpak
Actie ON03
Start
periode na 2030
Economie
Geen actieve rol gemeente. Primaire rol voor Staatsbosbeheer.
= beleid
Aanpak
Start
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
KL04
Vergroenen openbare ruimte; vergroenen wijken waar kwetsbare inwoners wonen
Meenemen bij herinrichtingen. Voorbeeldproject met aanvullende middelen fonds? Subsidies kademuren, Meanderlaan en Green Teams.
2024
2040
Initiatief
PM
€ 909.374
KL06
70 tot 100% van de neerslag lokaal opslaan en hergebruiken
Hele hoge ambitie, terugschalen naar behapbaar begin. Zit in wegenbeheerplan. Onderdeel maken van programma van eisen bij iedere herinrichting.
2024
2040
Initiatief
€-
€-
KL09
Uitvoering kansenkaart klimaatadaptatie
Zie onder biodiversiteit >> BI01/BI02 (deze bestuursperiode).
2026
2040
Initiatief
€-
€-
Start
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
Er wordt beleid opgesteld voor circulaire economie, vaststelling eind 2024. Uitvoering volgt later. Eventueel in de toekomst inzet fonds.
2030
2050
Stimuleren
PM
€-
GK05
In 2050 zijn alle inkopen en aanbestedingen duurzaam
In 2028 zal het duurzame inkoop- en aanbestedingsbeleid geevalueerd worden.
2031
2050
Initiatief
€-
€-
GK07
Gescheiden afvalinzameling uitgaande van ‘afval is grondstof’
In 2028 zal het beleid met betrekking tot afval geëvalueerd worden en zal het uitvoeringsplan geactualiseerd worden.
2031
2050
Initiatief / stimuleren
€-
€-
GK09
In 2050 zijn uitgangspunten circulair bouwen uit 2030 aangescherpt, volledig circulair bouwen en ontwikkelen.
In 2028 zal het beleid geëvalueerd worden en zal vervolgbeleid vastgesteld worden.
2031
2050
Initiatief
€-
€-
Gereed
Rol gemeente
Fonds
Subsidie
2034
2038
Initiatief
PM
€-
GK11
Ontwikkelen circulaire wijk in Sint Laurens Oost
= activiteiten
Aanpak
Aanpak
In 2050 is de kringloop volledig gesloten. Er zijn alleen nog grondstoffen, afval bestaat niet meer
Actie GK02
Start
Gesloten kringloop
Actie
29
periode na 2030
Actie
Klimaatadaptatie
Concept idee voor een circulaire wijk opgesteld in 2022, uitvoering pas na ontwikkeling Sint-Laurens Noord en Zuid.
= beleid
30
31
3 Investeringsfonds 3.1 Spelregels Het Middelburgs Investeringsfonds is ingesteld in de raad in oktober 2023. Voor dit fonds zijn de volgende spelregels opgesteld:
32
1. Inhoudelijk kader; 1.1 De financiële middelen uit het Middelburgs Investeringsfonds aan te wenden voor grote opgaven in het fysieke domein, volgend uit de ambities zoals die zijn opgenomen in de (ontwerp) Omgevingsvisie; 2. Financiële kaders 2.1. het college op te dragen voor elk investeringskrediet een apart raadsvoorstel voor te leggen; 2.2. eerst de reguliere budgetten te benutten alvorens een beroep gedaan wordt op het investeringsfonds; 2.3. alleen investeringen met een minimale levensduur van 25 jaar binnen het investeringsfonds onder te brengen óf (zie 2.6); 2.4. de kosten voor voorbereiding en onderzoek af te dekken binnen de beschikbare middelen van het investeringsfonds; 2.5. het onbenutte budget voor de kapitaallasten ten behoeve van het investeringsfonds vanaf 2023 toe te voegen aan het investeringsfonds; 2.6. onder voorwaarden de gerealiseerde eenmalige middelen binnen de algemene reserve in te zetten, onder de voorwaarden dat: • alleen de gerealiseerde vrije besteedbare middelen binnen de algemene reserve worden ingezet; • een streefwaarde van 1,4 voor de weerstandsratio wordt gehanteerd; • bij het bepalen van deze vrije ruimte alleen de algemene reserve te betrekken; 2.7. hiervoor, zie 2.6, een specifieke reserve te vormen; 2.8. het college op te dragen daar waar mogelijk cofinanciering te bewerkstelligen. 3.
Deze kaders en een toekomstige investeringsplanning te verwerken bij de vaststelling van de Omgevingsvisie. 4. Een keer in de vijf jaar de investeringsplanning te evalueren tegelijkertijd met de uitvoeringsagenda die hoort bij de Omgevingsvisie.
Deze spelregels zijn leidend bij het opstellen van de uitvoeringsagenda en de gevraagde middelen uit het fonds.
3.2 Huidige vraag Op basis van de tot nu toe genomen besluiten is er ca. € 30,9 mln vrije ruimte beschikbaar in het investeringsfonds. Met deze uitvoeringsagenda wordt voorgesteld ca. € 0,1 mln uit het investeringsfonds beschikbaar te stellen, waarmee het resterende beschikbare bedrag in 2031 ca. € 30,8 mln bedraagt. In het overzicht op de volgende bladzijde is een overzicht gegeven van de stand van zaken van het investeringsfonds.
3.3 Toekomstige vraag We verwachten in de toekomst met name voor de volgende onderwerpen een beroep te gaan doen op het Middelburgs investeringsfonds (in de tabellen in de vorige hoofdstukken steeds met een PM aangegeven): • Gebiedsontsluiting Veerse Meer + infrastructuur; • Parkeerhubs randen binnenstad; • Ontwikkeling Hart van Dauwendaele; • Impuls versnelling onrendabele projecten, met name gericht op het realiseren van woningbouw; • Realisatie uitkomst dorpsvisie Nieuw- en Sint Joosland; • (Groene) inrichting energielandschap en Smart Grid Arnestein; • Verbetering fietsinfrastructuur; • Maatregelen klimaatadaptatie. Het betreft hierbij vooral randvoorwaardelijke investeringen in mobiliteit, die andere ontwikkelingen mogelijk maken.
33
Appendix 34
WIJZIGINGEN EN NADERE UITWERKING OMGEVINGSVISIE Op basis van besluiten van de gemeenteraad na 29 februari 2024 24-162 | Kaders integrale dorpsaanpak Nieuw- en Sint Joosland (17 december 2024) Besloten is om de (op dat moment nog op te stellen en op een later moment vast te stellen) dorpsvisie voor Nieuw- en Sint Joosland op te nemen c.q. te verwerken in de Omgevingsvisie. 25-009 | Aanwijzen nieuwe woningbouwlocaties en bestendigen voorkeursrecht (30 januari 2025) Nadat de gemeenteraad op 1 februari 2024 een besluit heeft genomen over nieuwe woningbouwlocaties, is in januari 2025 een aanvullend besluit genomen over enkele locaties die nader onderzocht moesten worden. Met het raadsbesluit van 30 januari 2025 is duidelijk geworden op welke aanvullende locaties Middelburg de komende jaren woningbouw wil realiseren: • Middelburg inbreiding: diverse nader te bepalen inbreidingslocaties in het centrum en Dauwendaele, boven de winkels in het centrum, de locatie van het zonnepark Mortiere, Keurhove, Swerfrust en Schenge. • Middelburg uitbreiding: Poppenroede en Brigdamseweg. • Sint Laurens: locatie van het kassencomplex aan de noordoostzijde van het dorp. • Arnemuiden: diverse nader te bepalen inbreidingslocaties en uitbreiding aan de noordzijde van het dorp. • Nieuw- en Sint Joosland: uitbreiding aan de oostzijde en de zuidzijde van het dorp.
25-025 | Kaders voor integrale wijkaanpak ’t Zand – Stromenwijk – Rittenburg (13 maart 2025) Besloten is om de (op dat moment nog op te stellen en op een later moment vast te stellen) wijkvisie voor ’t Zand – Stromenwijk – Rittenburg op te nemen c.q. te verwerken in de Omgevingsvisie. 25-062 | Kaderstelling energielandschap Sloerand (2 en 3 juli 2025) Besloten is het college kaders mee te geven voor de totstandkoming van de randvoorwaarden voor de inrichting en vormgeving van het Energielandschap aan de Sloerand. De Omgevingsvisie is het inhoudelijke kader waarbij het Energielandschap een gegeven is. In de participatie gaat het dus niet om de ‘óf-vraag’, maar om de ‘hoe-vraag’;. CORRECTIES OMGEVINGSVISIE Pagina 69 | ‘Volgens de afspraken uit de Regionale Energiestrategie (RES 1.0) zal Middelburg de energie die in de gemeente wordt gebruikt, binnen de gemeente opwekken.’ Ten onrechte wordt hier verwezen naar de RES 1.0; dit is hierin niet als uitgangspunt opgenomen.
COLOFON
Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie 2025 Versie 0.2 Vastgesteld B&W: gepland 26 augustus 2025 Vastgesteld raad: gepland 25 september 2025 Inhoud: Gemeente Middelburg Redactie: Wilbert Dingemanse, Marco Herrmann, Bas Kole Kaarten: Niek van de Calseijde, Robbert Lancel Fotografie: Niek van de Calseijde Vormgeving: Niek van de Calseijde, Robbert Lancel, Marco Herrmann
▲ A b dij p lein Middelburg