25-120 rvs Rapport Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid - aangepast

Raadsvoorstel - vervallen volgnummer

25 september 2025 25-120

onderwerp

Rapport Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Carla Doorn Verkeer, vervoer en waterstaat Dirk Jan van der Vis/Dennis Schoonen dvandervis@middelburg.nl/d.schoonen@middelburg.nl 0118-675213/0118-729611

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

1. Het rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’ vast te stellen. Waarmee we uitvoering geven aan uw eerder genomen besluit in de Omgevingsvisie Middelburg 2050 om de binnenstad autoluw te maken door bezoekers aan de rand van de binnenstad te laten parkeren. In hoofdlijnen leidt dit tot het volgende pakket van besluiten dat als één geheel moet worden gezien: a. in de binnenstad op straat vergunninghoudersparkeren in te voeren voor binnenstadbewoners; b. om parkeren in de binnenstad mogelijk te houden voor sociaal bezoek aan binnenstadbewoners, voor bedrijven die in de binnenstad gevestigd zijn (d.m.v. bedrijvenvergunningen) en voor mensen met een handicap. c. op enkele parkeerterreinen in de binnenstad op straat betaald parkeren te behouden ten behoeve van bezoek aan de in de binnenstad gelegen bedrijven of instanties, met een korte parkeerduur van maximaal 1 uur; d. de parkeerregulering in de binnenstad uit te breiden naar van 06:00 tot 24:00 uur/7 dagen in de week om parkeerhinder te voorkomen; e. het plan in fases uit te voeren. Waarbij in het zuidwestelijk deel van de binnenstad (scenario 1) gestart wordt om vervolgens door te groeien naar scenario 3 (gehele binnenstad, exclusief enkele parkeerterreinen zoals Bodenplaats, Damplein, Loskade, Molenwater); f.

het college opdracht te geven om scenario 1 na 2 jaar te evalueren, dan te besluiten hoe verder het geactualiseerde parkeerbeleid wordt ingevoerd; g. dat er geen parkeerplaatsen in de binnenstad worden weggehaald voordat er vervangende parkeercapaciteit aan de randen is gerealiseerd, we verwachten dat dit zeker 3 tot 5 jaar duurt als gevolg van onderzoek, nog te doorlopen procedures en bouwtijd; h. het college opdracht te geven om te onderzoeken welke aanvullende maatregelen (zoals aanpassing tarieven, aanbieden nieuwe betaalde locaties et cetera) nodig zijn om mogelijke inkomstenderving ten gevolge van de invoering van het vergunninghoudersparkeren op te vangen; i. het college opdracht te geven om een implementatieplan fiets- en autoparkeerbeleid te maken; 2. kennis te nemen van het eindverslag van de inspraakprocedure.

Aanleiding

Het concept-rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’ heeft van 26 maart tot en met 7 mei 2025 in de inspraak gelegen. In dit rapport onderzoeken we of het huidige parkeerbeleid in de binnenstad nog toekomstbestendig is. Dit naar aanleiding van de door uw raad vastgestelde Omgevingsvisie Middelburg 2050 en de diverse klachten die we hebben ontvangen van bewoners van de (binnen)stad, ondernemers, horeca, et cetera. Tevens heeft u op 1 juni 2023 motie 5.m.1 aangenomen met het onderwerp ‘Onderzoek invoeren bewonersparkeren binnenstad’. Deze motie vormde feitelijk de basis van het rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid. 1

Als randvoorwaarde geeft de Omgevingsvisie Middelburg 2050 mee dat we eerst moeten bijbouwen aan de rand van de binnenstad alvorens parkeerplaatsen weg te halen. Effect

Het geactualiseerde parkeerbeleid is niet alleen een instrument om problemen op te lossen maar biedt ook een kans om een bredere stedelijke transitie in gang te zetten. Het versterkt onder andere de leefkwaliteit en de duurzaamheid en de klimaatadaptatie. De Omgevingsvisie Middelburg 2050 met haar visie op Middelburg ligt ten grondslag aan het rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’. U heeft de Omgevingsvisie in 2024 vastgesteld. In deze visie is opgenomen dat Middelburg gaat naar een autoluwe binnenstad, dat er vergroening en klimaatadaptatiemaatregelen gerealiseerd gaan worden in de binnenstad. Het rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’ geeft antwoord op de vraag hoe we het bestaande parkeerbeleid toekomstbestendig maken. Dit is nu niet het geval. In het rapport is te lezen welke onderzoeken hieraan ten grondslag liggen, welke maatregelen en onder welke omstandigheden er nodig zijn om wel toekomstbestendig te kunnen zijn. Dit sluit weer aan bij stedelijke ambities en maatschappelijke behoeften: 1.

2.

3.

4.

5.

Verbetering van het leefklimaat Een autoluwere binnenstad zorgt voor minder verkeersdruk en zoekverkeer, wat bijdraagt aan een rustigere en prettigere leefomgeving. Bewoners en bezoekers ervaren meer comfort en minder overlast, wat de aantrekkelijkheid van de binnenstad vergroot. Behoud van leefbaarheid en bereikbaarheid Door het parkeerbeleid te herstructureren, blijft de binnenstad toegankelijk voor bewoners, sociaal bezoek, ondernemers en specifieke doelgroepen zoals gehandicapten. Tegelijkertijd wordt de overlast door ongeorganiseerd parkeren en verkeersstromen beperkt. Ruimte voor vergroening en klimaatadaptatie Het vrijmaken van parkeerplaatsen op straat biedt mogelijkheden voor een duurzame herinrichting van de openbare ruimte. Denk hierbij aan vergroening, waterberging en het creëren van plekken die bijdragen aan klimaatadaptatie. Dit versterkt niet alleen de leefkwaliteit, maar sluit ook aan bij de duurzaamheidsdoelen van de gemeente. Ondersteuning van stedelijke groei Een toekomstgericht parkeerbeleid biedt een oplossing voor de toenemende druk door groeiend toerisme en woningbouw in de binnenstad. Het zorgt ervoor dat Middelburg aantrekkelijk en functioneel blijft als woon-, werken bezoeklocatie. Verhoging van verkeersveiligheid Door het verminderen van zoekverkeer en het beter organiseren van parkeerstromen, neemt de verkeersveiligheid in de binnenstad toe.

Dit komt vooral ten goede aan voetgangers en fietsers, die een grotere rol spelen in een autoluwe stad.

Argumenten

1.1 Met het vaststellen van het rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’ en met het nemen van de bijbehorende besluiten, geeft u invulling aan de wens vanuit de Omgevingsvisie 2050, komt u tegemoet aan de klachten van ondernemers en binnenstadbewoners en wordt eerdergenoemde motie (motie 5.m.1) uitgevoerd. 2.1 Met het vaststellen van het eindverslag en het definitief rapport, wordt het inspraakproces afgerond. In artikel 9 van de Participatie- en inspraakverordening Middelburg is hierover het volgende bepaald: 1. Ter afronding van de inspraak maakt het bestuursorgaan een eindverslag op. 2. Het eindverslag bevat in elk geval: a. een overzicht van de gevolgde inspraakprocedure; b. een weergave van de zienswijzen die tijdens de inspraak mondeling of schriftelijk naar voren zijn gebracht; c. een reactie op deze zienswijzen, waarbij met redenen omkleed wordt aangegeven op welke punten al dan niet tot aanpassing van het beleidsvoornemen wordt overgegaan. 3. Het bestuursorgaan maakt het eindverslag op de gebruikelijke wijze openbaar. In ieder geval wordt het eindverslag ter kennis gebracht aan een ieder die een zienswijze heeft ingebracht onder vermelding van de 2

verdere procedure. Tevens wordt – voor zover van toepassing – daarbij kennis gegeven van de datum/data waarop het onderwerp in kwestie wordt behandeld in (een) commissievergadering(en) en/of de raadsvergadering.

Kanttekeningen Het geactualiseerde parkeerbeleid biedt een samenhangend maatregelenpakket dat aansluit bij de doelstellingen van de Omgevingsvisie Middelburg 2050. Echter, er zijn enkele belangrijke aandachtspunten en risico’s die zorgvuldig moeten worden afgewogen in de uitvoering: • Een samenhangend pakket aan maatregelen Het voorgestelde beleid bestaat uit diverse maatregelen die gezamenlijk bijdragen aan de ambitie van een autoluwe en duurzame binnenstad. Deze samenhang is essentieel om de doelstellingen uit de Omgevingsvisie Middelburg 2050 te realiseren en de klachten van binnenstadbewoners, ondernemers en horeca op te lossen. Het succes van het beleid hangt af van de volledige implementatie van het maatregelenpakket. Het niet uitvoeren van bepaalde onderdelen kan de effectiviteit van het totale beleid ondermijnen. • Einde aan multifunctioneel gebruik van parkeerplaatsen Met de invoering van vergunninghoudersparkeren wordt het gebruik van parkeerplaatsen op straat in de binnenstad exclusief voorbehouden aan bewoners en vergunninghouders van bedrijven. Dit betekent dat bezoekers geen toegang meer hebben tot deze plaatsen. Een consequentie is dat er overdag, wanneer veel bewoners elders zijn, lege parkeerplaatsen ontstaan, terwijl deze 's avonds (deels) weer bezet raken door terugkerende bewoners.

Dit kan leiden tot vragen over de efficiëntie van het gebruik van de openbare ruimte. • Aansluiting ondernemers Een deel van de ondernemers in de binnenstad verwacht gevolgen voor hun bedrijfsvoering op het moment dat binnenstadbezoekers aan de rand van de binnenstad gaan parkeren. Binnen het geactualiseerd parkeerbeleid is deze onderzoeksvraag niet nader onderzocht. Het voornemen is bij de Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie Middelburg 2050 aandacht te besteden aan de economische effecten onder andere door het autoluw maken van de binnenstad. Hierbij monitoren we jaarlijks de economische effecten. Het doel is een meerjarig beeld te krijgen van de ontwikkeling van de binnenstad. • Inkomstenderving Het instellen van vergunninghoudersparkeren op straat leidt tot een vermindering van inkomsten uit betaald parkeren. Hoewel het exacte bedrag nog moeilijk te voorspellen is, zal deze daling onvermijdelijk een impact kunnen hebben op de financiële balans van de gemeentelijke begroting. Zonder aanvullende (financiële) maatregelen komt het uitgangspunt van een financieel evenwichtig parkeerbeleid onder druk te staan. Het is daarom van cruciaal belang dat de nieuw te bouwen parkeergarages aan de rand van de stad een sleutelrol spelen in het opvangen van deze inkomstenderving. Hoe meer parkeerplaatsen er in deze garages worden gerealiseerd, hoe groter de potentie om inkomsten te genereren.

De ontwikkeling en exploitatie van de nieuwe parkeergarages vormen daarmee een hoeksteen van het geactualiseerde parkeerbeleid. • Extra behoefte aan parkeercontrole De uitbreiding van parkeerregulering naar 7 dagen per week vraagt om handhaving. Dit geldt zowel voor straatparkeren, blauwe zones als voor de parkeergarages. De blauwe zones zullen mogelijk uitgebreid worden, tevens dienen de reguleringstijden/dagen van de blauwe zones gelijkgetrokken te worden aan het vergunninghoudersparkeren in de binnenstad. De inzet van de scanauto kan hierbij een rol spelen binnen de handhaving. Zonder aanvullende maatregelen en middelen binnen de gemeentelijke organisatie kan de naleving van het nieuwe beleid onvoldoende worden gegarandeerd. Een aanvullend onderzoek naar de benodigde capaciteit en organisatie van parkeercontrole en beheer is daarom noodzakelijk.

Financiën

Op het moment dat meer duidelijkheid is over de haalbaarheid van de te onderzoeken parkeerlocaties, nader onderzoek doen naar de financiële gevolgen met betrekking tot parkeren en het onderzoeken of er (financiële) maatregelen mogelijk zijn om de eventuele inkomstenderving te kunnen opvangen.

3

Na het raadsbesluit wordt een implementatieplan opgesteld. Op het moment dat keuzes leiden tot financiële consequenties zal besluitvorming hierover via de raad lopen.

Duurzaamheid

Met dit voorstel wordt op dit moment nog niets feitelijk gerealiseerd, maar een beleidsplan voorgelegd. Hierin is integraal meegenomen welke ruimte wordt gecreëerd voor klimaatadaptatie, vergroening en verduurzaming van de leefomgeving. Communicatie en participatie

Participatie Om een goed beeld te krijgen van de situatie, zijn in augustus en oktober 2023 parkeertellingen uitgevoerd en is een uitgebreid participatie traject gestart, waaronder informatiebijeenkomsten, diepte-interviews met belanghebbenden, een digitale enquête gehouden en zijn er andere vormen van participatie georganiseerd. Diverse maatschappelijke organisaties zijn geïnformeerd en gesprekken zijn gevoerd met onder andere de VOM, horeca, fietsersbond, raad van kerken, verkeerswerkgroep binnenstad, volkstuinen et cetera. Tijdens het gehele project is zowel online en offline aandacht gegeven aan het de actualisatie fiets- en autoparkeerbeleid, daarnaast zijn via de website www.middelburgontmoet.nl updates gegeven over het proces en de (te) doorlopen stappen. De uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat het huidige parkeerbeleid niet aansluit bij de ambities van de Omgevingsvisie 2050, de veranderende maatschappelijke kijk op parkeren. Waar mogelijk is de inbreng vanuit de participatie verwerkt in het conceptrapport waarover inspraak is verleend. Inspraakprocedure De inspraakmogelijkheid is bekendgemaakt in Gemeenteblad 2025, 120857 van 26 maart 2025. Tijdens de inspraaktermijn, van 26 maart tot en met 7 mei 2025, konden inwoners en belanghebbenden mondeling of schriftelijk hun zienswijze over het concept-rapport indienen.

Het concept-rapport heeft elke werkdag tijdens kantooruren ter inzage gelegen bij de vakbalie in het stadskantoor. Het concept-rapport was ook te raadplegen op de gemeentelijke webpagina www.middelburg.nl de webpagina www.middelburgontmoet.nl en in het Gemeenteblad op de website Overheid.nl. Zienswijzen Er zijn in totaal 100 zienswijzen ingediend. Voor de zienswijzen en de reacties daarop: zie het bijgevoegde eindverslag van de inspraakprocedure. De zienswijzen hebben geleid tot de volgende aanpassingen in het rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’: 1. De inleiding van het rapport wordt verrijkt met informatie over de grote brand in 1940 in de binnenstad en het feit dat hierna het wegenpatroon aangepast is om onder andere het autoverkeer door de binnenstad te kunnen geleiden. 2. In het rapport wordt het deelautoconcept toegevoegd. 3. In het rapport wordt opgenomen dat in het implementatieplan opgenomen wordt dat er een plan wordt ontwikkeld waarin beschreven staat hoe om te gaan met parkeren van auto’s tijdens evenementen. 4. In het rapport worden randvoorwaarden opgenomen waaraan moet worden voldaan om in aanmerking te komen voor uitbreiding van de blauwe zone. 5.

In het rapport wordt opgenomen dat er een onderzoek gestart moet worden naar een alternatieve locatie voor de woonverblijven van de kermisexploitanten op het moment dat het parkeerterrein Oude Veerseweg geschikt is als locatie voor het realiseren van extra parkeercapaciteit. 6. In het rapport wordt het idee opgenomen om de nieuwe scanauto in te zetten voor monitoring van de parkeerdruk. Ook in de gebieden direct achter de blauwe zone. 4

7. 8.

In het rapport wordt het idee opgenomen om het huidige parkeerverwijssysteem tegen het licht te houden en daar waar nodig is, te verbeteren dan wel te optimaliseren. In het rapport wordt het idee opgenomen dat we gaan onderzoeken of het mogelijk is om het parkeerterrein aan de Sandberglaan van de Ontmoetingskerk te kunnen inzetten tijdens evenementen. Ook zullen we met de provincie (nu grote afnemer van parkeerplaatsen op de Oude Veerseweg) in gesprek gaan of het parkeerterrein van de Ontmoetingskerk voor hen een interessante optie is. Hier hoort een vorm van verleiding bij zoals een veilige fietsenstalling met oplaadpunten. We nemen dit punt op in het implementatieplan.

Naar aanleiding van de zienswijzen zijn de volgende vervolgstappen geformuleerd: 1. De zorgen met betrekking tot het P+R-terrein zoals toegankelijkheid, verkeersveiligheid en sociale veiligheid en de zorgen over stedenbouwkundige verbinding met binnenstad en monumentale NS-station nemen we mee in de vervolgstudie met betrekking tot parkeerlocaties aan de rand van de binnenstad, te weten Oude Veerseweg, P+R-terrein Segeerssingel en ’t Hof van Tange. 2. In de Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie Middelburg 2050 zullen we aandacht besteden aan de economische effecten van het autoluw maken van de binnenstad. 3. Samen met de VOM en KHN bekijken we hoe we de samenwerking kunnen verbeteren. 4. In het implementatieplan zullen we de denkrichting onderzoeken of een parkeervergunning verleend moet worden aan bewoners in de binnenstad op het moment dat ze beschikken over parkeermogelijkheid op eigen terrein. 5. We willen een regeling behouden waarmee bezoekers van binnenstadbewoners in de directe omgeving van de woning kunnen parkeren. Dit vraagt nader onderzoek op het moment dat we het implementatieplan opstellen. 6. We ontvingen meerdere verzoeken om het terrein van Kweeklust (Oude Veerseweg) onaangetast te laten. Daarom werken we minimaal twee ontwikkelscenario’s uit: een scenario waarbij we het terrein van Kweeklust ontzien en een scenario waarbij het parkeren is geoptimaliseerd.

Deze aanpak maakt de consequenties van keuzes inzichtelijk. Uitvoering

De volgende processtappen zijn: 1. locatieonderzoek parkeervoorzieningen aan de rand van de binnenstad; 2. opstellen implementatieplan. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

N.v.t. Bijlagen

1. Eindverslag inspraakprocedure rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’ 2. Rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’ met wijzigingen gemarkeerd 3. Rapport ‘Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid’ 4. Onderzoeksrapport Parkeeronderzoek Middelburg augustus 2023 5. Onderzoeksrapport Parkeeronderzoek Middelburg oktober 2023 6. Quickscan parkeerlocaties Middelburg 2 december 2024

Middelburg, 24 juni 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Aart van den Brink de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

5