25-120 Bijlage 6. Quickscan parkeerlocaties Middelburg 2 december 2024

Krooneveldweg

blad 33 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Mortierboulevard

blad 34 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Milieuzonering

blad 35 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Krooneveldweg

blad 36 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Mortierboulevard

blad 37 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Ecologie

blad 38 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Krooneveldweg

blad 39 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Mortierboulevard

blad 40 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Stikstof

blad 41 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Krooneveldweg

blad 42 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Mortierboulevard

blad 43 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Externe veiligheid

blad 44 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Krooneveldweg

blad 45 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Mortierboulevard

blad 46 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Klimaataspecten

blad 47 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Krooneveldweg

blad 48 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Mortierboulevard

blad 49 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

blad 50 van 51

Quickscan parkeerlocaties Middelburg Analyse omgevingseffecten projectnummer 0487919.100 2 december 2024 Gemeente Middelburg

Bijlage 2 – Memo ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

blad 51 van 51

Memo

datum aan van kopie projectnummer project betreft

2 december 2024 Gemeente Middelburg Sander van Erve & Johannes Hus Projectarchief 0487919.101 Quick scan park Hof van Tange Extra aandachtspunten ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

1. Inleiding In het kader van een quickscan parkeerlocaties Middelburg zijn voor zes locaties aan de rand van de binnenstad van Middelburg een milieukundige- en omgevingseffectanalyse uitgevoerd op niveau quickscan. Daarbij is steeds uitgegaan van een bovengrondse parkeergarage. Omdat bovengronds bouwen op Hof van Tange mogelijk niet haalbaar is vanwege de ligging op het Langevielebolwerk (dat de status rijksmonument heeft en gelegen in gebied met beschermd stadsgezicht), is ook inzicht gewenst in de impact van een ondergrondse parkeergarage op locatie Hof van Tange. Deze memo heeft tot doel om een overzicht te geven van de extra aandachtspunten die gelden voor een ondergrondse parkeergarage op locatie Hof van Tange.

De analyse betreft een quickscan waarbij een beschouwing op hoofdlijn is gedaan op basis van open source informatie en expert judgement. Voor het toetsen is gebruik gemaakt van de volgende basisdocumenten: • Quickscan parkeerlocaties Middelburg (Antea Group 17-05-2014) • Uitbreiding parkeerterrein Hof van Tange in beeld (Middelburg, 09-08-2024)

2. Deze memo In deze memo komen de volgende aspecten aan de orde: Bouwmethodiek Duurzaamheid Aspecten tijdens gebruiksfase Tijdelijke impact op de omgeving en risico’s bij bouw Kosten Dit document is vertrouwelijk. Bezoek onze website voor de volledige disclaimer: Algemene voorwaarden en privacyverklaring Antea Nederland B.V. - statutaire zetel Heerenveen - handelsregister 29021830 - BTW nr. NL003662317B01 vestigingen in Heerenveen, Schoonebeek, Deventer, Almere, Capelle aan den IJssel, Goes, Oosterhout en Maastricht

blad 1 van 7

datum 2 december 2024 projectnummer 0487919.101 betreft Extra aandachtspunten ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

3. Bouwmethodiek Bouwkuip Voor de aanleg van een parkeergarage zal een bouwput aangelegd moeten worden. Bouwputten met open ontgraving vragen meer ruimte welke op locatie Hof van Tange niet aanwezig is. Een open bouwput valt om deze reden af. Bij beperkte ruimte wordt gebruikgemaakt van bouwkuipen met onderwaterbeton en damwandconstructie. Deze bouwmethodiek zal ook bij de realisatie van een ondergrondse parkeergarage op locatie Hof van Tange ingezet worden. Onderwaterbeton (OWB) heeft meestal een tijdelijke functie als bodemafsluiting van de bouwkuip maar wordt ook wel als onderdeel van de definitieve vloer gebruikt. In het laatste geval wordt er een constructievloer op gestort welke dunner kan zijn bij deze oplossing. Om de wanden tijdelijk te ondersteunen wordt naast de OWB vloer stalen stempels toegepast. In de eindfase wordt dit overgenomen door definitieve betonvloeren. Belangrijk aspect is de belasting uit grond- en waterdruk. Op maaiveld moet rekening gehouden worden met gronddekking en verkeersbelasting. In veel gevallen wordt minimaal een verkeersklasse 45 geëist, waardoor het dek het karakter krijgt van een brugdek. De wanden zullen uit stalen damwand worden samengesteld. Bodemopbouw Onderstaande beschrijving van de bodemopbouw is gebaseerd op 2 sonderingen geraadpleegd in Dinoloket (zie bijlage 1). De locatie bevindt zich aan de overzijde van de Langevillevest.

Er bevinden zich hoge grondwaterstanden, net onder maaiveld. De bodemopbouw kenmerkt zich met een zandaanvulling bovenop een pakket slappe Holocene bodemlagen tot circa NAP -9.0 a -10.0 m. Hieronder bevindt zich vanaf NAP -11.0 m bij één sondering het draagkrachtige Pleistocene grondpakket bestaande uit vast tot zeer vast gepakte zandlagen. Op de andere sondering bevindt zich eerst tot NAP -15.0 m nog een zandige kleilaag. Vanwege het grote verschil in bodemopbouw op aanlegniveau van de parkeergarage bij gevonden sonderingen en geen lokale informatie wordt een uitgebreider bodemonderzoek geadviseerd in de volgende fase. Er bevinden zich geen watervoerende pakketten tussen kleilagen. Doorbreken van alleen de Holocene bodemlagen is mogelijk en vormt geen bijzonder risico. Gezien de bodemopbouw en relatief kleine afmetingen van de parkeergarage zal de grondwaterstroming nauwelijks beïnvloed worden. Daarbij is de grondwaterstroming minimaal in de slappe Holocene bodemlagen. Waterdichte constructie Ondergrondse parkeergarage worden van diverse zijden door water belast en vertonen nagenoeg altijd vanaf de bouw lekkages. De onderwaterbetonvloer is vaak gescheurd. De algemene indruk bestaat dat de onderwaterbetonvloer vaak opnieuw scheurt onder invloed van het stortgewicht van de definitieve constructie.

Tweede oorzaak voor lekkages is het verhinderen van de natuurlijke vervorming in de constructievloer. Herstel van dit soort gescheurde vloeren is moeilijk, soms langdurig en kostbaar.

4. Duurzaamheid Extra grondverplaatsingen Een ondergrondse parkeergarage vraagt t.o.v. een bovengrondse parkeergarage om meer materialen omdat een grond- en waterdichte constructie dient te worden opgeleverd. Dit is simpelweg minder duurzaam dan een bovengrondse parkeergarage waarbij alleen skeletbouw wordt toegepast. Ook is bij een ondergrondse parkeergarage sprake van veel grondverzet en grondverplaatsingen. Uitgaande van een twee-laags ondergrondse parkeergarage met een afmeting van 40 x 60 meter wordt het aanen afvoer van materialen als volgt ingeschat: • 27.500 m3 af te graven grond • 400 ankerpalen • 3000 m3 staalvezel onderwaterbeton • 3600 m3 prefab beton • 3000 m2 damwand

blad 2 van 7

datum 2 december 2024 projectnummer 0487919.101 betreft Extra aandachtspunten ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

Het verplaatsen van deze materialen leidt tot een groter aantal transportbewegingen dan bij een bovengrondse parkeergarage. Het hogere aantal verplaatsingen leidt tot een hogere milieu-impact en verhoging van CO2 uitstoot dan een bovengrondse parkeergarage. Om het aantal vervoersbeweging te beperken kan met prefab betonnen elementen gebouwd worden. In Nederland zijn reeds verschillende parkeergarages met prefab betonnen elementen gebouwd. Een bijzondere vorm is daarbij een cirkelvormige garage. In het midden wordt een kleine spiraal toegepast als hellingbaan. Voor de parkeergarage Ossenmarkt in Groningen is bijvoorbeeld een ronde parkeergarage toegepast voor 400 auto’s met een diameter van 56 m. De vloeren, hellingbanen, kolommen en dekconstructie zijn hier als prefab elementen uitgevoerd. Bouwkosten: 22 miljoen euro, excl. BTW.

5. Aspecten tijdens gebruiksfase Aan openbare parkeergarages worden tegenwoordig hoge gebruikseisen gesteld. Bij voorkeur schoon, licht, overzichtelijk, veilig en in frisse kleuren geverfde beton, naast materialen als natuursteen en roestvaststaal. Ondergrondse parkeergarage maken het maaiveld mooier en leefbaarder. De toetreding van voldoende dag- of natuurlicht en frisse lucht speelt een belangrijke rol. Dichte wanden, nissen of donkere hoeken dienen zoveel mogelijk te worden vermeden. Dit maakt dat veelal wordt ingezet op toepassing van kolom vrije overspanningen. Omdat bij ondergronds parkeren geen sprake is van inval van daglicht, zal verlichting toegepast moeten worden die continue in werking is. Dit betekent dat een ondergrondsparkeergarage een hogere energieverbruik kent dan een bovengrondse parkeergarage. Dit kan energieneutraal door de stroom voor onder andere verlichting, luchtcirculatie en liften in de directe omgeving op te wekken.

6. Tijdelijke impact op de omgeving en risico’s bij bouw De belangrijkste risico’s bij bouw van een ondergrondse parkeergarage zijn: •

• • • • • • • • •

Hinder voor omgeving: o Grond en bouwmaterialen transport (effect op uitstoot stikstof). o Rekening houden met trilling gevoelige objecten in nabije omgeving. o Risico op maaiveldzettingen door o.a. mogelijke lekkage grondwater door bouwkuipwanden en vervorming bouwkuipwanden met schade aan gebouwen tot gevolg. Hiervoor organiseren van een 0-meting van het maaiveld en hoogtemeting belendende bebouwing. o Het aantal transportbewegingen naar de bouwplaats leidt tot uitvoeringshinder en mogelijk tot bezwaren en klachten vanuit de omgeving. o Geluidshinder van materieel tijdens aanbrengen damwanden en palen. Kabels en leidingen kunnen zich bevinden ter plaatse van de nieuwe garage onder maaiveld. Risico bouwtijd door Archeologische onderzoek. Gronddichte bouwkuip, extra bemaling door lekkage van grondwater. Ontwerpfouten (verkeerde grondparameters, foutief waterspanningsverloop, verkeerde stijfheidsparameters). Uitvoering gerelateerde onzekerheden, budget overschrijdingen. Intrillen van damwanden niet mogelijk bv. door obstakels. Corrosie stalen damwanden nabij zoet grondwater. Veiligheid bij werken in diepe bouwkuip. Bemalingen (wegpompen water bouwkuip, vergunning voor nodig).

blad 3 van 7

datum 2 december 2024 projectnummer 0487919.101 betreft Extra aandachtspunten ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

7. Kosten Algemeen bekend is dat ondergronds parkeren aanzienlijke duurder is dan bovengronds parkeren. Dit heeft te maken met de complexere constructie, fundering en bouwwijze, maar is ook sterk afhankelijk van de grondgesteldheid (draagkracht). Om inzicht te geven in hoe de kosten van een ondergrondse parkeergarage zich verhouden tot een bovengrondse parkeergarage is de Bouwkosten Kompas geraadpleegd (https://www.bouwkostenkompas.nl/nl). Deze geeft éénheidsprijzen op basis waarvan een schatting van de totale kosten kan worden bepaald voor de ontwikkeling van een parkeergarage. Ook zijn eenheidsprijzen per parkeerplaats opgenomen op basis van ervaringsgetallen van experts binnen Antea Group van parkeergarages elders. De eenheidsprijzen geven een gemiddeld beeld en zijn bepaald op basis van een benchmark van parkeervoorzieningen, vooral in de stedelijke omgevingen. Locatie specifieke kenmerken zoals grondgesteldheid, specifieke wensen aangaande de esthetiek van het gebouw, de mate van automatisering, traffic control, de toegang en brand- en ventilatie-eisen, etc. kan in aanzienlijke mate kosten opdrijvend zijn. Type parkeervoorziening

Parkeren op maaiveld Bovengrondse parkeergarage open (tot 4 lagen) Bovengrondse parkeergarage dicht (tot 4 lagen) Ondergrondse parkeergarage (1e laag) Ondergrondse parkeergarage (2e laag)

Gemiddelde eenheidsprijs per m2 per parkeerplaats (bron: bouwkostenkompas) (ervaringsgetallen elders) € 126 € 3.500 - € 4.000 € 680 € 20.000 - € 30.000 € 823 € 25.000 - € 35.000 € 1.391 € 45.000 - € 55.000 Niet bekend € 70.000 - € 100.000

Tabel 1 Eenheidsprijzen bouwkosten parkeervoorzieningen

Op basis van bovenvermelde éénheidsprijzen kan geconstateerd worden dat een ondergrondse parkeergarage minimaal een factor 1,5 tot 2 duurder is dan een bovengrondse parkeergarage. Bij een ondergrondse parkeergarage op locatie Hof van Tange is een ondergrondse parkeergarage van ten minste twee lagen diep nodig om aan het gewenste 400 parkeerplaatsen te komen. Door de tweede (ondergrondse) bouwlaag zullen de kosten aanzienlijk gaan oplopen. Voor Hof van Tange dient er dan ook rekening mee gehouden te worden dat een ondergrondse parkeergarage een factor 2 tot 3 duurder is dan een bovengrondse parkeergarage.

blad 4 van 7

datum 2 december 2024 projectnummer 0487919.101 betreft Extra aandachtspunten ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

Bijlage 1: nabij gevonden sonderingen met DINO loket

blad 5 van 7

datum 2 december 2024 projectnummer 0487919.101 betreft Extra aandachtspunten ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

blad 6 van 7

datum 2 december 2024 projectnummer 0487919.101 betreft Extra aandachtspunten ondergrondse parkeergarage Hof van Tange

zandophoging

Veen

Klei

Zandige klei

Zand

Klei

Zand

blad 7 van 7

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1700 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Beneluxweg 125 4904 SJ Oosterhout Postbus 40 4900 AA Oosterhout

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct een melding te maken bij security@antegroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

www.anteagroup.nl