25-120 Bijlage 3. Definitief rapport actualisering parkeren Middelburg

Actualisering fiets- en autoparkeerbeleid

Middelburg

Definitief rapport Middelburg 1-7-2025

Voorwoord ................................................................................................................................................ 5 Samenvatting ............................................................................................................................................ 6 1

Een actueel beleidskader voor auto en fiets ....................................................................................... 8 1.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 8 1.2 Waarom parkeerbeleid ...................................................................................................................... 8 1.3 Bestaande beleidskaders ................................................................................................................... 8 1.4 Het ontstaan van de actualisatie ....................................................................................................... 9

2

De huidige parkeersituatie ............................................................................................................... 11 2.1 Zo is het autoparkeren nu georganiseerd ........................................................................................ 11 2.1.1 Huidig parkeerbeleid .............................................................................................................. 11 2.1.2 Kenmerken van het huidige parkeerbeleid ............................................................................ 11 2.1.3 Parkeerzones .......................................................................................................................... 12 2.1.4 Vergunningen ......................................................................................................................... 12 2.1.5 Parkeertarieven ...................................................................................................................... 12 2.1.6 Parkeerduurbeperking ........................................................................................................... 12 2.1.7 Regulering dagen en tijden..................................................................................................... 13 2.1.8 Blauwe zone ...........................................................................................................................

13 2.1.9 Gratis parkeerterrein aan de rand van de stad ...................................................................... 13 2.2 Zo is het fietsparkeren nu georganiseerd ........................................................................................ 13 2.3 De opbouw van het huidige parkeerbeleid ..................................................................................... 14 2.4 De effecten van het huidige parkeerbeleid ..................................................................................... 14

3

Parkeertellingen huidige parkeersituatie .......................................................................................... 16 3.1 Onderzoek ....................................................................................................................................... 16 3.2 Bevindingen ..................................................................................................................................... 16

4

De ambities van Middelburgse beleidsplannen ................................................................................ 17 4.1 Omgevingsvisie visie op binnenstad ................................................................................................ 17 4.1.1 Autoluwe binnenstad ............................................................................................................. 17 4.1.2 Begrippen autoluw, auto-arm en autovrij .............................................................................. 17 4.1.3 Beleidsuitspraken Omgevingsvisie ......................................................................................... 18 4.2 Klimaatadaptatie, milieuvisie en duurzaamheid.............................................................................. 18 4.2.1 Collegeakkoord 2022-2026..................................................................................................... 18 4.2.2 Duurzaamheid en Middelburgse Visie Milieu 2019-2025 ...................................................... 19 4.3 Toerisme .......................................................................................................................................... 19 4.3.1 Aanleiding ...............................................................................................................................

19 4.3.2 Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 ................................................................................. 20 4.3.3 Mobiliteit en parkeren ........................................................................................................... 20 4.4 Evenementenbeleid ......................................................................................................................... 20 4.4.1 Ambitie ................................................................................................................................... 20 4.4.2 Beleidskaders ......................................................................................................................... 20 4.4.3 Evenementen versus parkeren ............................................................................................... 21 4.5 Woningbouwbeleid ......................................................................................................................... 21

3

4.6 Financieel ......................................................................................................................................... 21 4.7 Faciliterend beleid en maatwerk per doelgroep.............................................................................. 22 4.8 Parkeernormering ............................................................................................................................ 22 5

Kaderstelling Gemeenteraad ............................................................................................................ 23 5.1 Inleiding ........................................................................................................................................... 23 5.2 Kaders .............................................................................................................................................. 23 5.2.1 Algemeen ............................................................................................................................... 23 5.2.2 Fietsparkeren krijgt prominente plaats in het parkeerbeleid ................................................ 23 5.2.3 Autoluwe binnenstad is een middel om de leefbaarheid te vergroten .................................. 24 5.2.4 Doelgroepenbeleid is een middel om schaarse ruimte te verdelen ....................................... 24 5.2.5 Parkeerregulering (fiscaal, vergunningen) wordt eventueel uitgebreid als middel om schaarste ruimte te verdelen ................................................................................................. 24 5.2.6 Het parkeerproduct is en blijft minimaal kostendekkend ......................................................

25 5.2.7 In gebieden met een hoge parkeerdruk vervallen geen parkeerplaatsen maar wordt er gekeken naar alternatieven voor klimaatadaptatie. .............................................................. 25

6

Scenario’s fiets- en autoparkeerbeleid ............................................................................................. 26 6.1 Algemene uiteenzetting................................................................................................................... 26 6.2 Scenario 0 en 0 plus ......................................................................................................................... 28 6.3 Scenario 1 ........................................................................................................................................ 28 6.4 Scenario 2 ........................................................................................................................................ 29 6.5 Scenario 3 ........................................................................................................................................ 30 6.6 Parkeeroplossingen aan de rand ..................................................................................................... 31

7

Uitwerking autoparkeren ................................................................................................................. 34 7.1 Binnenstad ....................................................................................................................................... 34 7.2 Bezoekers parkeren naar de randen ................................................................................................ 34 7.3 Schil rond de binnenstad (blauwezone) .......................................................................................... 35 7.4 Tweede schil rond de binnenstad flankerend beleid (mogelijk) ...................................................... 35 7.5 De woonwijken ................................................................................................................................ 35 7.6 Overige locaties (bedrijventerreinen) .............................................................................................. 36

8

Uitwerking fietsparkeren.................................................................................................................. 37 8.1 Binnenstad algemeen ...................................................................................................................... 37 8.2 Gebruik van bestaande voorzieningen ............................................................................................ 38 8.3 Onvoldoende parkeerplaatsen op de ideale locaties ...................................................................... 39

9

Toetsing scenario’s autoparkeren..................................................................................................... 40 9.1 Matrix .............................................................................................................................................. 40 9.2 bevindingen interpretatie tabel ....................................................................................................... 41 9.3 Scenariokeuze .................................................................................................................................. 42

10 Financiën .......................................................................................................................................... 44 11 BIJLAGEN .......................................................................................................................................... 46

4

Voorwoord Een groot deel van de Middelburgse binnenstad stamt uit de Middeleeuwen. De oude kern heeft de vorm van een cirkel en de straten volgen de contouren. Dit kenmerkt in sterke mate de vormgeving van de straten; gebogen, smal en maximaal gebouwd op toegankelijkheid van paard en wagen. Ook in de Middeleeuwen golden er beperking aan het gebruik van de straten. Paard en wagen werd niet overal toegestaan en menners werden gedwongen te parkeren aan de stadspoorten. Vele jaren later, in de 20e eeuw, verscheen de auto in het straatbeeld. Door de smalle straten ontstond noodgedwongen een circuit aan eenrichtingsstraten in de binnenstad. Tegelijkertijd werden vele pleinen omgevormd tot parkeerterreinen. Ook werd er in deze eeuw volop geparkeerd op straat. Door de omvangrijke schade (de verwoesting 17 mei 1940) in de Tweede Wereldoorlog en de sloop in de jaren 60 en begin jaren 70 van de 20e eeuw, veranderden het stadsbeeld en het stratenpatroon van Middelburg ingrijpend. Daarbij groeide in de jaren 60 en 70 het autobezit enorm. Met de groei van het autobezit groeide ook de vraag naar autoparkeerplaatsen; de stad werd overspoeld met auto’s. In de loop van de jaren 80 en 90 bouwde de gemeente Middelburg diverse parkeergarages in de binnenstad om bezoekers op te vangen. Parkeerregulering was de stok achter de deur om bezoekers zoveel mogelijk op afstand te laten parkeren.

Halverwege de jaren 90 is de Markt autovrij gemaakt. Deze wijziging kende een lange aanloop van jaren. Er ontstond meer ruimte voor voetgangers en fietsers, beter zicht op het stadhuis en ruimte voor markten, evenementen en terrassen. Maar deze investering leidde tot negatieve effecten zoals grotere loopafstanden bezoekers door herschikking parkeren en (noodgedwongen) wijziging van het winkelbestand. Dit stuitte op weerstand bij belanghebbenden. De laatste jaren neemt de fiets een steeds belangrijkere rol in bij de verplaatsingen die we maken. Het aantal fietsbewegingen groeit sterk. We zijn hier blij mee. Zeker als men de fiets verkiest boven het gebruik van de auto. Maar we zien ook dat het aantal gestalde fietsen in de binnenstad toeneemt. Op meerdere plaatsen staan er meer fietsen dan dat er stallingen zijn. Met de komst van de Omgevingsvisie Middelburg 2050 verandert de kijk op de binnenstad. Er moet meer ruimte vrijgemaakt worden voor fietsers, verblijven en groen. Klimaatverandering zorgt voor pieken in neerslag, lange droge perioden en er ontstaan hitte eilanden. Dit vraagt maatregelen in de schaarse ruimte. Een autoluwe binnenstad helpt om dit mogelijk te maken. Bezoekers die met de auto komen zijn en blijven natuurlijk welkom, maar aan hen wordt gevraagd om op afstand te parkeren.

Dit alles vraagt om een actualisering van het bestaande parkeerbeleid dat inmiddels ruim 16 jaar oud is.

5

Samenvatting In dit rapport onderzoeken we of het huidige parkeerbeleid in de binnenstad nog toekomstbestendig is. De Omgevingsvisie Middelburg 2050 en de diverse klachten die we hebben ontvangen van bewoners van de (binnen)stad, ondernemers en horeca vormde de aanleiding voor het onderzoek. Om een zo objectief beeld te krijgen van de problematiek zijn parkeertellingen gehouden, voerden we gesprekken met diverse belanghebbenden en is er een digitale enquête uitgezet. Op basis van dit alles zien we dat het huidige parkeerbeleid niet aansluit bij de lijn van de Omgevingsvisie en de veranderende maatschappelijke gedachten over parkeren in de binnenstad. De resultaten van het parkeeronderzoek tonen een onbalans aan tussen parkeervraag en -aanbod. De belangrijkste verandering in het parkeerbeleid in de binnenstad op straat is dat het van koers wijzigt 'van parkeerplaatsen beschikbaar voor iedereen' naar 'parkeerplaatsen specifiek voor een bepaalde doelgroep (zoals binnenstadbewoners)'. Van algemeen naar exclusiviteit. Dit houdt in dat bezoekers van de binnenstad niet langer overal op straat kunnen parkeren, maar meer aan de rand van de stad. Het verder autoluw maken van de binnenstad wordt hiermee omarmd. De parkeerplaatsen die niet meer noodzakelijk zijn kunnen worden opgeheven.

Hierdoor ontstaat kansen om deze ruimte anders te gaan gebruiken dan wel inrichten, zoals het vergroenen, verwateren, et cetera. Het uitplaatsen van bezoekersparkeren in de binnenstad, de ontwikkeling van extra toeloop van toerisme en de toename van woningbouw brengt met zich mee dat we extra parkeercapaciteit aan de rand van de stad moeten maken. In globale zin weten we waar dit zou kunnen en in welke omvang. Twee uitbreidingslocaties liggen het meest voor de hand; het P+R-terrein achter het NS-station (Segeerssingel) en de bestaande parkeerlocatie aan de Oude Veerseweg. Met de uitbreiding van het parkeren staan we voor een complexe opgave. Sowieso is bouwen in de huidige tijd (stikstof) al een uitdaging, maar de uitbreiding vraagt ook nauwe samenwerking met grondeigenaren. Zo zijn we geen eigenaar van het P+R terrein (NS vastgoed) en voor de uitbreiding locatie Oude Veerseweg is mogelijk medewerking van de tuindersvereniging nodig. Het proces vraagt dan ook om een zorgvuldige aanpak waarbij we ruimtelijke procedures moeten doorlopen. We rekenen met een doorlooptijd van 3 tot 5 jaar. Wijzigen van het parkeerregiem van de binnenstad kan alleen op het moment dat vervangende (en nieuwe) parkeercapaciteit gerealiseerd is. Van groot belang dat we zo spoedig mogelijk starten met de voorbereiding voor de ontwikkeling van bovengenoemde parkeerlocaties P+R-terrein en Oude Veerseweg.

In de raadsvergadering van 30 januari 2025 is een amendement aangenomen om de locatie Hof van Tange alsnog toe te voegen aan het onderzoek voor parkeeruitbreiding. Kijkend naar de doelstellingen en het beeld op de binnenstad zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie Middelburg 2050, dan sluit scenario 3 hier het meest op aan. Een gefaseerde aanpak is nodig vanwege de impact die de wijziging in zich heeft. We leggen daarbij nadrukkelijk het verband met de vereiste realisatie van parkeervoorzieningen aan de rand van de (binnen)stad. We adviseren scenario 1 als eerste stap, de uitbreiding van de parkeercapaciteit en aanpassing reguleringsuren (van 6 tot 24 uur, zeven dagen per week). Van belang om zo vlot mogelijk te starten met het onderzoek naar de uitbreidingslocaties. Op het moment dat er meer duidelijkheid bestaat over de mogelijkheden zal ook een meer concreet beeld ontstaan over de (investerings)kosten en de baten (parkeeropbrengsten).Het

6

verdrijven van bezoekersparkeren uit de binnenstad (huidige zone 1 en 2) ten faveure van bewonersparkeren betekent namelijk een drastische derving van parkeeropbrengsten in de binnenstad. Vooralsnog is het uitgangspunt dat deze omzetderving gecompenseerd gaat worden op de alternatieve locaties, mogelijk in combinatie met aanvullende maatregelen. De mate waarin compensatie haalbaar is zal sterk afhankelijk zijn van de mogelijkheden en keuze die wordt gemaakt ten aanzien van de parkeerlocaties. In zijn algemeenheid geldt hierbij dat hoe verder de parkeerfaciliteit afligt van de binnenstad, des te lager het tarief en dus ook de parkeeropbrengsten. De locatiekeuze voor een alternatieve parkeerfaciliteit is in dit geval dan ook cruciaal voor een financieel gezond parkeerproduct. We vragen budget om de volgende fase (definitiefase) te starten. Hierbij gaan we nader in op de aspecten over de haalbaarheid van de genoemde alternatieve parkeerlocaties, de gewenste parkeervoorziening(en) en de daarbij behorende kosten. Financiële dekking van de te realiseren parkeervoorziening(en) wordt gezocht in het Investeringsfonds. Bijkomende exploitatiekosten zullen, afhankelijk van de mogelijkheden en te maken keuzes, gedekt moeten worden vanuit (aanvullende) parkeerinkomsten of als extra last op de begroting drukken.

In het laatste geval zal de dekking te zijner tijd uit beschikbare begrotingsruimte moeten komen of ten koste gaan van andere gemeentelijke activiteiten. De consequenties en mogelijkheden hierin zullen inzichtelijk worden gemaakt op het moment dat de raad gevraagd wordt besluiten te nemen met betrekking tot alternatieve parkeerlocaties.

7

1

Een actueel beleidskader voor auto en fiets

1.1 Inleiding We zien het gebruik van de fiets en auto toenemen. Dit is een algemene trend die gelijk oploopt met de groei van de bevolking. Maar men bezoekt de binnenstad van Middelburg ook meer. Dit heeft alles te maken met de aantrekkelijkheid van de stad én het aantal functies (wonen, winkelen, werken, recreëren et cetera) die ze herbergt. Het gebruik van de fiets juichen we toe, maar we willen het autogebruik inperken. De reden ligt voor de hand. Minder auto’s verbetert het algemene verblijfsklimaat en zorgt ervoor dat ruimte vrijgemaakt kan worden voor andere functies. We weten heel goed dat voor veel verplaatsingen de auto erg aantrekkelijke, en soms een noodzakelijke, keuze is. De keuze wordt versterkt als goede alternatieven ontbreken. Om deze reden zal de auto voorlopig niet uit het straatbeeld verdwijnen. Wel verdient het een kans om te onderzoeken of een deel van de auto’s op afstand geparkeerd kan worden. Dit alles in lijn met de Omgevingsvisie 2050.

1.2 Waarom parkeerbeleid Parkeerbeleid volgt altijd het ruimtelijk beleid onder andere verwoordt in de Omgevingsvisie Middelburg 2050. Het parkeerbeleid is erop gericht de beschikbaarheid van de parkeerplaatsen voor doelgroepen (bewoners, bezoekers en werkers) te waarborgen. Tegelijkertijd tracht het zoekverkeer zoveel mogelijk te beperken waardoor de binnenstad goed bereikbaar blijft; het helpt de binnenstad autoluw te maken. Het parkeerbeleid (zowel voor de auto als de fiets) speelt een rol bij het beheren van de beperkte (parkeer)ruimte in de binnenstad.

1.3

Bestaande beleidskaders

In de huidige situatie is het autoparkeerbeleid gefiscaliseerd; men betaalt parkeerbelasting in de parkeergarages en op straat. In 2008 is door de gemeenteraad een aantal beleidsuitgangspunten vastgelegd. Deze beleidsuitgangspunten worden ook wel beleidskaders genoemd. In het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2030 (GVVP) is het parkeerbeleid – in hoofdlijnen- opgenomen. Dit plan bevat onder andere de visie op parkeren, de wijze waarop de gemeente de uitvoering van het beleid organiseert, monitort en evalueert. Parkeerbeleid is geen opzichzelfstaand beleidsveld, maar een afgeleide van het mobiliteitsbeleid. Het betreft hier niet de autoverplaatsingen, maar juist de stilstaande auto. Het hoeft geen verdere uitleg dat geparkeerde auto’s in een monumentale binnenstad in relatie tot de functies wonen, recreëren en werken de nodige vragen oproept. Het huidige Middelburgse parkeerbeleid richt zich op het zo goed mogelijk faciliteren van de parkeervraag. Hierbij wordt beoogd de vraag naar parkeerplaatsen en het aanbod van parkeerplaatsen zo optimaal mogelijk op elkaar af te stemmen, en voor verschillende type parkeerders parkeerplaatsen beschikbaar te hebben. Het parkeerbeleid heeft zich toegespitst op de binnenstad omdat hier de parkeerdruk het hoogst is in relatie tot de diversiteit aan verschillende functies.

8

Op 26 mei 2008 heeft de gemeenteraad het ‘Geactualiseerd Parkeerbeleid’ vastgesteld. Dit is nog steeds van kracht. Met dit beleid wil de gemeenteraad bereiken dat er een optimale afstemming plaatsvindt tussen de vraag van de gebruikers naar parkeerplaatsen en het aanbod van de parkeerplaatsen bij de volgende beleidsuitgangspunten, c.q. kaders: ▪

▪

▪

▪

▪

▪

1.4

Autoluwe binnenstad: Zoveel mogelijk het niet-noodzakelijke autoverkeer uit de binnenstad weren, zonder dat de economische functies en belangen van de bewoners in de binnenstad aangetast worden. De leefbaarheid van de binnenstad verhogen. Dit wordt fysiek ingevuld door een autovrij kernwinkelgebied, een ‘autovolle’ rand van de binnenstad (dit is de buitenschil van de binnenstad waar onder andere de parkeergarages Achter de Houttuinen, Geere en Kousteensedijk liggen, eveneens de parkeerlocaties Hof van Tange, Loskade en Oude Veerseweg) en een autoluw overig deel van de binnenstad. Beschikbaarheid voor allen, inclusief faciliteren bewonersparkeren: Het beschikbare parkeerareaal zo multifunctioneel mogelijk inzetten, waardoor alle typen parkeerders kunnen worden bediend. Echter wel zorgdragen voor het feit dat de prioriteit van het parkeerbeleid uit gaat naar de inwoners van Middelburg. Dit betekent dat het parkeerbeleid erop gericht moet zijn om voor de (binnenstad)bewoners een goede parkeersituatie te creëren en om conflictsituaties zo veel mogelijk te voorkomen. Beperken zoekverkeer: Het bieden van voldoende parkeerplaatsen voor het functioneren van de (binnen)stad, moet voorkomen dat er zoekverkeer in de stad ontstaat.

Bereikbaarheid: Het kunnen vinden en bereiken van parkeerplaatsen in en aan de rand van de (binnen)stad is een voorwaarde om het gebruik ervan mogelijk te maken. Tevens wordt hiermee ook voorkomen dat er zoekverkeer in de stad ontstaat. Gefiscaliseerd parkeren in de binnenstad: Dit is uitgangspunt voor het parkeren in de binnenstad. Hiermee worden alle in de binnenstad parkerende doelgroepen bediend op basis van vraag en aanbod, prijswerking en vergunningen. Kostendekkend: Het te hanteren parkeerbeleid moet minimaal kostendekkend zijn.

Het ontstaan van de actualisatie

Diverse factoren en ontwikkelingen vragen ons om het bestaande parkeerbeleid van Middelburg te actualiseren. Een aantal van deze ontwikkelingen zijn de toename autobezit, de toename verblijfstoerisme (in de binnenstad), de komst van diverse hotels, het omvormen van functies in de binnenstad, de toename van woningen in de binnenstad en de ontwikkelingen van hubs. Een deel van deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de vraag naar parkeerruimte stijgt. Echter urgente onderwerpen als wateroverlast en hittestress vragen juist om extra ruimte voor vergroening. Klimaatadaptatie is nodig om in te kunnen spelen op de verwachte klimaatontwikkelingen. Hiermee voorkomen we wateroverlast en houden we onze inwoners gezond door de hitte te beperken. Deze paragraaf gaat nader in op de signalen op het gebied van parkeren die door de bewoners en ondernemers van de binnenstad kenbaar zijn gemaakt. Hiernaast is door de gemeenteraad in haar vergadering van 29 februari 2024 de Omgevingsvisie Middelburg 2050 vastgesteld. Deze visie speelt een erg belangrijke rol bij de actualisatie van het bestaande parkeerbeleid. Hieronder zullen de belangrijkste factoren dan wel ontwikkeling afzonderlijk benoemd worden die een directe aanleiding hebben tot de actualisatie van het bestaande parkeerbeleid, namelijk:

9

▪

▪

▪

▪

▪ ▪

Omgevingsvisie Middelburg 2050: In deze visie wordt een gewenst, integraal, ruimtelijk toekomstbeeld van de fysieke leefomgeving van Middelburg vastgelegd. Een van de onderdelen van de Omgevingsvisie Middelburg is het parkeren in de binnenstad. Deze visie is kaderstellend voor de actualisatie van het parkeerbeleid. In de Omgevingsvisie Middelburg 2050 is opgenomen het verder realiseren van een autoluwe binnenstad, door afname van parkeerplaatsen op het maaiveld. De binnenstad zal op termijn enkel toegankelijk worden voor die mensen die hier ook daadwerkelijk met de auto aanwezig moeten zijn, zoals bewoners, mindervaliden en toeleveranciers. Alle overige automobilisten zullen naar parkeerlocaties worden geleid buiten de binnenstad of naar de parkeergarages of parkeerterreinen aan de rand van de (binnen)stad. Dit alles zorgt ook voor minder autoverkeer in de binnenstad. Bewoners binnenstad: De bewoners van de binnenstad vragen aandacht voor het (auto)parkeren op straat in de binnenstad. Volgens de binnenstadbewoners heerst er een stevige parkeerdruk in de binnenstad. Deze is de laatste jaren alleen maar groter geworden. De binnenstadbewoners geven aan dat ze geen beschikbare parkeerruimte in de omgeving van hun woning op straat kunnen vinden. Ook niet op grotere loopafstand. Deze bewoners vragen om een oplossing.

(Horeca)ondernemers binnenstad: De ondernemers in de binnenstad, vertegenwoordigd door de VOM (Vereniging Ondernemers Middelburg) en de horeca, vertegenwoordigt door de KHN-afdeling Middelburg (Koninklijke Horeca Nederland) geven aan dat Middelburg (vooral in het toeristenseizoen) niet voldoende (auto)parkeerplaatsen heeft om de bezoekers aan de binnenstad op te kunnen vangen. Beiden pleiten ervoor om extra (auto)parkeerplaatsen aan de rand van de (binnen)stad te realiseren. Toeristen: Inmiddels kan gesteld worden dat het toeristenseizoen in Middelburg verlengd is. Niet alleen in de maanden juli en augustus bezoeken in grote getalen toeristen Middelburg, maar de laatste jaren is dit seizoen structureel verlengd van mei tot en met oktober van het jaar. Door deze seizoensverlenging staat de beschikbaarheid van parkeerplaatsen voor de binnenstadbewoners voor een langere periode in het jaar onder druk. Vastleggen parkeernormering: Er bestaat een wens om parkeernormering voor initiatieven voor Middelburg vast te leggen. Motie 23-043 van de raad (bijlage 1): De raad verzoekt het college van B&W: 1. Te onderzoeken of het mogelijk is het grootste deel van de binnenstad als gebied exclusief voor vergunning parkeren voor bewoners van de binnenstad aan te wijzen; 2. Te onderzoeken welke maatregelen daarvoor nodig zijn qua parkeercapaciteit buiten het centrum; 3.

De effecten van deze maatregel aan de kosten- en de inkomsten kant te onderzoeken; 4. De raad over de uitkomsten te informeren.

10

2

De huidige parkeersituatie

2.1 Zo is het autoparkeren nu georganiseerd 2.1.1 Huidig parkeerbeleid Middelburg heeft voor haar binnenstad het parkeerbeleid geregeld via gefiscaliseerd parkeren. Automobilisten kopen een parkeerrecht door parkeerbelasting te betalen. Dit geldt vanaf half de negentigerjaren van de vorige eeuw. Hiervoor gold er ook een parkeerregulering in de binnenstad, namelijk vergunninghoudersparkeren. Het betreft de parkeersituatie op straat. Inmiddels zijn er vier openbare parkeergarages aanwezig in en rondom de binnenstad, namelijk Geere, Kousteensedijk, Achter de Houttuinen en Kanaalweg. Aan de Oude Veerseweg bevindt zich een gratis parkeerterrein. In de binnenstad liggen ongeveer 3200 maaiveldparkeerplaatsen en ongeveer 1000 parkeerplaatsen gezamenlijk in de parkeergarages. Alle parkeerplaatsen vallen onder het beheer van de Gemeente Middelburg. De binnenstad van Middelburg wordt hier gezien als het gebied binnen de Vesten. (Zie ook bijlage 2). Omdat voor dit gebied betaald parkeren geldt, zijn er bezoekers aan de binnenstad die dit regiem willen ontwijken en daarom net buiten de Vesten gaan parkeren. Dit verdringingseffect wil de gemeente voorkomen, voor de straten direct aan de Vesten, daarom zijn hier de zogenaamde blauwe zones gerealiseerd. Met de blauwe zone worden de bewoners en bedrijven direct achter de Vesten beschermd tegen de zogenaamde langparkeerders.

Achter de blauwe zone is in de straten geen parkeerregulering aanwezig. 2.1.2 Kenmerken van het huidige parkeerbeleid Het parkeersysteem is gefiscaliseerd en wordt gekenmerkt door het feit dat iedereen dient te betalen voor het gebruik van de parkeerplaatsen in de openbare ruimte zowel op het maaiveld als in de garages. In de garages geldt een parkeertarief voor parkeerders dat lager is dan op het maaiveld. Hiermee stimuleert de gemeente dat bezoekers aan de binnenstad hier gaan parkeren en niet op het maaiveld. Op het maaiveld geldt naast een hoger tarief ook nog een parkeerduurbeperking. Dit is ingesteld om bezoekers aan de binnenstad te stimuleren om in de garages te parkeren. Bewoners en bedrijven in de binnenstad kunnen bij de gemeente een bewoners- en/of bedrijvenvergunning afnemen om op het maaiveld te kunnen parkeren. De binnenstad is hiervoor in tweeën opgedeeld, namelijk zone 1 en zone 2. In zone 1 ligt het kernwinkelgebied en ook de minste parkeerplaatsen op het maaiveld. Zone 2 is de rest van de binnenstad. (Zie bijlage 3). Voor bewoners geldt dat als ze zijn gevestigd in zone 1, dat ze bij de gemeente een 1e bewonersvergunning kunnen aanvragen om te kunnen parkeren in zone 1. Voor hun tweede auto kunnen ze een 2e bewonersvergunning aanvragen om te kunnen parkeren in zone 2.

Voor bedrijven die in zone 1 in de binnenstad zijn gevestigd, geldt hetzelfde toewijzingsregiem. Bewoners en bedrijven gevestigd in zone 2, krijgen toegewezen een 1e en/of 2e bewoners/bedrijvenvergunning enkel voor zone 2. De gemeente verstrekt niet meer dan twee parkeervergunningen per woning.

11

De belangrijkste redenen voor de invoering van gefiscaliseerd parkeren waren: ▪

▪

Multifunctioneel gebruik van parkeerplaatsen op het maaiveld. Het zo efficiënt mogelijk inzetten van het bestaande parkeerareaal voor de diverse parkeerdoelgroepen, zoals bewoners, werkers en bezoekers van de binnenstad. Namelijk wanneer bewoners de parkeerplaatsen in de binnenstad verlaten om overdag naar hun werk te gaan, kunnen bezoekers aan de binnenstad (veelal klanten van de hier gevestigde middenstand) -voor twee uur aaneengesloten- parkeren; Inkomsten door het betaald parkeerregiem in de binnenstad. Bezoekers betalen parkeergeld. Hierdoor genereert de gemeente (parkeer)inkomsten. Deze inkomsten zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting en worden zo weer ingezet ten behoeve van de gemeenschap.

2.1.3 Parkeerzones Zoals hiervoor beschreven is, zijn in de binnenstad de zone 1 en zone 2 te onderscheiden. Zone 1 bevat het kernwinkelgebied. Zone 2 bevat de rest van de binnenstad. In zone 1 is de parkeerdruk het hoogst. Zone 2 is het grootst en daar prevaleert de woonfunctie. 2.1.4 Vergunningen Bezoekers parkeren in de binnenstad en betalen bij de parkeerautomaat of via de telefoon. Er zijn een aantal vaste categorieën parkeerders die met grote regelmaat in de binnenstad parkeren en die daar ook een belang hebben, denk aan de binnenstadbewoners, ondernemers, bedrijven, marktkooplieden, et cetera. Voor deze doelgroepen zijn parkeervergunningen verkrijgbaar, die jaarlijks -tegen betaling- afgenomen kunnen worden. Onder bepaalde voorwaarden kunnen voornoemde doelgroepen dan parkeren in de binnenstad, zonder te hoeven te betalen bij de parkeerautomaten. 2.1.5 Parkeertarieven In de huidige situatie hanteert de gemeente voor het betaald parkeren in de binnenstad diverse tarieven. Dit geldt ook voor de diverse parkeervergunningen voor in de binnenstad. Met parkeertarieven en ook de maximale parkeerduur kunnen parkeerders gestuurd worden naar de gewenste parkeerlocaties. Het parkeertarief op maaiveld (€ 3,00 per uur: prijspeil 2024) ligt hoger dan in de parkeergarages (€ 2,30 per uur: prijspeil 2024).

Hier is bewust voor gekozen omdat de gemeente stimuleert het parkeren in de parkeergarages ter ontlasting van het maaiveld parkeren. 2.1.6 Parkeerduurbeperking Tot voor kort hanteerde de gemeente in de binnenstad een parkeerduurbeperking op het maaiveld, behalve in de parkeergarages. Voor de gehele binnenstad gold op het maaiveld voor het (gefiscaliseerd) parkeren een parkeerduurbeperking van maximaal 2 uur. Er waren enkele uitzonderingen op deze regel, namelijk Damplein met maximaal 4 uur, Hof van Tange, het Molenwater en de Loskade, waar maximaal voor een dag geparkeerd kan worden (zie bijlage 4). Op 17 april 2025 heeft de raad besloten in plaats hiervan een progressief parkeertarrief in te voeren met uitzondering van de parkeerterreinen Hof van Tange, Loskade, Molenwater en de parkeergarages. Voor de eerste twee uur geldt een tarief van € 3 per uur en vanaf het derde uur € 6 per uur, en voor het Damplein geldt voor de eerste vier uur een tarief van € 3

12

per uur en vanaf het vijfde uur € 6 per uur. Bewoners en bedrijven kunnen met hun vergunning onbeperkt parkeren op de maaiveldparkeerplaatsen. In de garages kan men een parkeerabonnement bij de gemeente afnemen om in de betreffende garage te parkeren zonder nog bij de parkeerautomaat te hoeven te betalen. 2.1.7 Regulering dagen en tijden Het gefiscaliseerd parkeren is van kracht van maandag tot en met zaterdag van 08:00 uur t/m 20.00 uur. Deze tijden gelden voor zowel het maaiveld parkeren als voor het parkeren in de garages. 2.1.8 Blauwe zone De blauwe zone kenmerkt zich als een parkeersysteem waarbij aan de rand van het trottoir dan wel aan de rand van het parkeervak een blauwe doorgetrokken streep is geplaatst. Ook wordt de blauwe zone aangeduid met verkeersborden. De reguleringstijden van de blauwe zone lopen gelijk met het parkeersysteem in de binnenstad. (Dus maandag t/m zaterdag van 08.00 uur t/m 20.00 uur). De aan de blauwe zone gelegen woningen en bedrijven kunnen een parkeerontheffing aanvragen bij ons, om in de blauwe zone te kunnen parkeren. Per belastingobject kunnen er maximaal twee blauwe zone parkeervergunningen verstrekt worden.

2.1.9 Gratis parkeerterrein aan de rand van de stad De gemeente heeft voor de opening -begin 2010- van de N57, die deels als rondweg van Middelburg functioneert, het bestaande -gratis- parkeerterrein aan de Oude Veerseweg met een capaciteit van 30 parkeerplaatsen uitgebreid naar ongeveer 230 -gratisparkeerplaatsen. Tevens heeft ze een looproute van dit parkeerterrein naar het centrum meer comfortabeler gemaakt. Dit gratis parkeerterrein is een onderdeel van het Middelburgse parkeerbeleid.

2.2

Zo is het fietsparkeren nu georganiseerd

In het kernwinkelgebied is het fietsparkeren gratis en slechts in beperkte mate geregeld met verboden en geboden. De fietser kan parkeren waar hij wil in de binnenstad van Middelburg. Uiteraard mag ze niet parkeren op de parkeerplaatsen van auto’s. Dit is als zodanig vastgelegd in de parkeerbelastingverordening. Op een drietal locaties in de binnenstad is fietsparkeren wel verboden, namelijk ter hoogte van het Stadhuis (Lange Noordstraat e.o) en bij het NS-station. Ter hoogte van de Albert Hein geldt een parkeerverbod voor bromfietsen en fietsen op de Pottenbakkerssingel en op de Geerevoetbrug. In de APV (Algemene Politie Verordening) 2015 van Middelburg zijn deze locaties opgenomen en beschreven dat het stallen van voornoemde voertuigen verboden is buiten de daarvoor bestemde stallingsmogelijkheden. Op het Zusterplein aan de Markt is een particuliere bewaakte fietsenstalling gevestigd. Verder is een bewaakte fietsenstalling aanwezig bij het NS-station. De gemeente heeft in 2023 op de Markt zogenaamde fietsparkeervakken aangebracht met witte markering, om zodoende de fietser te wijzen op het feit dat het hier parkeren van de fiets wenselijk is ten opzichte van andere locaties op dit plein. Het betreft een suggestie, die overigens goed gebruikt wordt door de fietser.

13

2.3

De opbouw van het huidige parkeerbeleid

Doel van het huidige parkeerbeleid is dat een optimale afstemming tussen de vraag van bewoners, bezoekers en werkers in de binnenstad naar parkeerplaatsen en het aanbod (zowel het aanbod als de locatie) van de openbare parkeerplaatsen, waarbij de financiële waardering van het gemeentelijk parkeerbedrijf in ogenschouw wordt genomen. Kortom op een zo efficiënte manier zowel op straat als in de garages en financieel het schaarse goed (parkeerplaatsen) verdelen over de doelgroepen parkeerders. Hiernaast geldt nog eens dat parkeren geen activiteit op zich is, maar een afgeleide is van een andere (maatschappelijke) activiteit zoals, werken, winkelen, sporten, et cetera. Als het ware faciliteert parkeren de andere activiteit. Het bestaande parkeerbeleid is opgebouwd uit drie onderdelen, namelijk de ‘uitgangspunten’ van het beleid, de ‘instrumenten’ en de ‘maatregelen’ die hiervoor nodig zijn. Het onderstaand schema (daterend uit 2008) maakt de relaties zichtbaar. Op bijlage 5 is een copy in groter formaat opgenomen. UITGANGSPUNTEN:

INSTRUMENTEN:

MAATREGELEN = UITVOEREND NIVEAU:

Doelgroep Parkeerders:

Autoluwe Binnenstad

Beschikbaarheid voor Allen

I). Bewoners binnenstad:LANG PARKEREN Parkeren op maaiveld II). Bezoekers binnenstad:KORT PARKEREN 1). Sociaal bezoek: a). Parkeren met bezoekerspas b). Parkeren in parkeergarages c). Parkeren op maaiveld 2). Economisch/zakelijk bezoek: LANG PARKEREN a). Parkeren in parkeergarages b). Parkeren op parkeerterreinen aan de rand van binnenstad 3). "Runshoppers": KORT PARKEREN Parkeren aan de rand van kernwinkelgebied 4). Toeristen: LANG PARKEREN a). Parkeren aan de rand van stad b). Parkeren in parkeergarages c). Indien ruimte: Parkeren aan de rand van binnenstad III). Werkers binnenstad: LANG PARKEREN 1). Betaald parkeren: Binnenstad op aangewezen locaties 2). Gratis parkeren: Aan de rand van binnenstad

Realiseren Parkeerterrein Middelburg-Oost Parkeerterrein Sandberglaan Voortzetting Transferium Mortiere Tarief 1e bewonersvergunning: € 54,24 p. jaar Tarief 2e bewonersvergunning: € 108,48 p. jaar Tarief 1e bedrijvenvergunning: € 176,40 p. jaar Tarief 2e bedrijvenvergunning: € 176,40 p. jaar Tarief marktkoopliedenvergunning: € 52,24 p. jaar Tarief servicevergunning: € 414,00 p. jaar Tarief woonwerkvergunning: € 216,60 p. jaar Straattarief zone 1: zomer € 1,80 p. uur; winter € 1,30 p. uur Straattarief zone 2: zomer € 1,40 p. uur; winter € 1,10 p. uur Straattarief zone 3: zomer € 0,70 p. uur; winter € 0,50 p. uur

Parkeerverbod in centrum (uitgezonderd PP'n) Gefiscaliseerd Parkeren

Garagetarief binnenstad: € 1,00 p. uur Garagetarief Kanaalweg: € 0,75 p. uur

Instelling Parkeerverwijssysteem Beperken Zoekverkeer

"24 Uurs"vergunning parkeergarage: € 594,00 p. jaar "Nacht"vergunning parkeergarage: € 249,00 p. jaar

Parkeerduurbeperking Kostendekkend

Werkersvergunning toegestaan op bepaalde locaties in Aanwezigheid parkeervakken in binnenstad

Tarievenstructuur Bereikbaarheid

Aanwezigheid parkeerautomaten in binnenstad Parkeerduurbeperking: 1uur/2uur/4uur/lang termijn parkeren

2.4 De effecten van het huidige parkeerbeleid In de praktijk zijn twee belangrijke doelen behaald met het huidige parkeerbeleid, namelijk het vinden van een maximale afstemming tussen vraag naar en aanbod van parkeerplaatsen in de binnenstad én het genereren van inkomsten. Het huidig parkeersysteem functioneert. Diverse doelgroepen worden bedient en het systeem zorgt voor inkomsten. Een van de belangrijkste negatieve effecten die op dit moment ingebracht wordt tegen dit parkeersysteem is dat het niet meer toekomst vast is vanwege veranderingen binnen het beleid en de maatschappij. (Zie paragraaf 1.4.). De roep om een ander parkeersysteem wordt groter, waarbij meer rekening wordt gehouden met de binnenstadbewoners, zowel op het gebied van autoluwheid in de binnenstad als exclusiever inzetten van de parkeerplaatsen voor deze doelgroep.

14

Dit vraagt om beslissingen ten behoeve van het huidige parkeerbeleid, die invloed zullen hebben op bewoners, bezoekers, werkers, de inkomsten en de te maken kosten vanuit het parkeerbeleid.

15

3

Parkeertellingen huidige parkeersituatie

3.1 Onderzoek Naar aanleiding van de diverse klachten over de parkeersituatie in de binnenstad en de motie van de gemeenteraad over het onderzoeken of vergunninghouders parkeren mogelijk is, zijn er parkeeronderzoeken uitgevoerd door het bureau Groen Licht Verkeersadviezen. Het gaat hierbij om een mix van onderzoeken naar de parkeercapaciteit, de parkeerdruk en het parkeermotief. Eveneens wordt het fietsparkeren in beeld gebracht. De parkeertellingen hebben plaatsgevonden in zowel in de vakantieperiode als daarbuiten (oktober) van het jaar 2023. Zie hiervoor de bijlagen 6 en 7. (De rapporten: Parkeeronderzoek Centrumgebied Middelburg, augustus 2023, oktober 2023, Gemeente Middelburg).

3.2 Bevindingen Na de onderzoeken/tellingen is gekeken welke resultaten in de binnenstad kunnen worden vastgesteld. (Zie bijlage 8). Op hoofdlijnen kunnen de volgende resultaten vastgesteld worden: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Het hoog- (augustus 2023) en laagseizoen (oktober 2023) ontlopen elkaar qua parkeerbezetting niet zo veel. In oktober 2023 is de parkeerbezetting hoger dan in augustus 2023. Er is amper restcapaciteit beschikbaar voor verdere groei van de parkeervraag auto. (Ofwel er is een hoge parkeerbezetting in de binnenstad). Er is sprake van overbelasting van het parkeerterrein Oude Veerseweg. De zaterdagmiddag piekt qua parkeerdrukte. (Zowel voor de auto als de fiets). De bezetting van de parkeergarages (auto’s) loopt gelijk op met het maaiveldparkeren. Het zuidwestelijke deel van de binnenstad kent de hoogste parkeerdruk (auto’s).

16

4

De ambities van Middelburgse beleidsplannen

4.1 Omgevingsvisie visie op binnenstad 4.1.1 Autoluwe binnenstad In paragraaf 1.4. is het ontstaan van de actualisatie al aan de orde gekomen. In de Omgevingsvisie Middelburg 2050 wordt een gewenst, integraal, ruimtelijk toekomstbeeld van de fysieke leefomgeving van Middelburg beschreven en vastgelegd. Het betreft niet alleen het onderdeel mobiliteit en parkeren, maar ook onder andere de woningbouw-, vergroenings-, klimaatopgave, et cetera. Goed is om te benadrukken dat de onderdelen mobiliteit en parkeren afgeleiden zijn van activiteiten zoals wonen, werken, recreëren, et cetera. Het opstellen van de Omgevingsvisie is tot stand gekomen middels de participatie met bewoners en belanghebbenden. Op onderdelen is de Omgevingsvisie kaderstellend voor de actualisatie van het parkeerbeleid. Deze Omgevingsvisie Middelburg 2050 zet in op het verder realiseren van een autoluwe binnenstad, door afname van parkeerplaatsen op het maaiveld (=straat). De ruimte die hierdoor vrijkomt kan bijvoorbeeld ingezet worden om groene klimaatbestendige verblijfslocaties te maken. De binnenstad zal op termijn enkel toegankelijk worden voor die mensen die hier ook daadwerkelijk met de auto aanwezig moeten zijn, zoals bewoners, mindervaliden en toeleveranciers.

Alle overige automobilisten, zoals bezoekers en toeristen, zullen naar de parkeerlocaties worden geleid buiten de binnenstad of naar de parkeergarages of parkeerterreinen aan de rand van de (binnen)stad. Daar waar mogelijk wordt ook gestimuleerd om bewoners buiten de binnenstad, dus aan de randen, te laten parkeren. Dit alles zorgt ook voor minder autoverkeer in de binnenstad, aldus de Omgevingsvisie Middelburg 2050. 4.1.2 Begrippen autoluw, auto-arm en autovrij In dit kader is het van belang om even stil te staan bij de diverse begrippen die gehanteerd worden voor minder verkeer in de binnenstad. Het gaat om de begrippen: ▪

▪

▪

Autoluw: Gebied waarin de omvang van het autoverkeer in enige mate wordt teruggedrongen. Doel is veelal het verhogen van de verkeersleefbaarheid. Een voorbeeld is het weren van doorgaand gemotoriseerd verkeer in een gebied en dit gebied zodanig inrichten dat de snelheid laag is. Auto-arm: Gebied waar door de inrichting en maatregelen het gebruik van de auto wordt ontmoedigd en het gebruik van andere vervoermiddelen wordt gestimuleerd. Het doel van auto-arme gebieden reikt verder dan de autoluwe gebieden. De maatregelen beperken zich niet alleen tot het weren van doorgaand verkeer, maar zijn ook gericht op vermindering van het herkomst- en bestemmingsverkeer per auto. Autovrij: Gebied waarin geen auto’s mogen rijden, of waar alleen onder stringente voorwaarden auto’s zijn toegestaan. Dit zal niet alleen moeten leiden tot een terugdringing van de automobiliteit, maar ook tot vermindering van het autobezit.

In de binnenstad van Middelburg is al een deel autovrij gemaakt, namelijk het kernwinkelgebied. Dit is al een groot deel van de binnenstad dat middels bebording en selectieve toegangsmaatregelen (camera’s) is voorzien.

17

4.1.3 Beleidsuitspraken Omgevingsvisie De Omgevingsvisie Middelburg 2050 schetst drie ontwerpprincipes voor de stad; gezonde stad, compacte stad en de groene stad. Om dit te bereiken is een aanpak op meerdere fronten vereist. Meer groen is een belangrijk uitgangspunten en laat zich best vertalen in het 3/30/300 principe: 3 bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30% boomkransbedekking in elke buurt en elke woning maximaal 300 meter vanaf een park of groene ruimte. De Omgevingsvisie doet ook richtinggevende uitspraken over het parkeerbeleid. Het gaat om de navolgende uitspraken: 1. Realisatie autoluwe binnenstad. Bezoekers parkeren in garages en op terreinen aan de rand van de binnenstad, met goede loopvoorzieningen naar de binnenstad; 2. Stimuleren bewoners om buiten de binnenstad te parkeren; 3. Toeristen parkeren niet meer in het centrum; 4. Beperken toegankelijkheid binnenstad per auto; 5. Investeren in parkeerplaatsen buiten of aan de rand van de (binnen)stad.

4.2 Klimaatadaptatie, milieuvisie en duurzaamheid In deze paragraaf komt klimaatadaptatie, milieuvisie en duurzaamheid ter sprake. 4.2.1 Collegeakkoord 2022-2026 In het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Een frisse wind’ hebben de partijen die de coalitie vormen zich uitgesproken over onder andere de doelstellingen uit het klimaatakkoord (Parijs). Om in 2030 daadwerkelijk 55% minder CO2 uit te stoten moeten er flinke veranderingen worden doorgevoerd op de bestaande fysieke ruimte in de gemeente Middelburg. Ook zullen nieuwe ontwikkelingen aan strengere kwaliteitseisen moeten gaan voldoen. De Gemeente Middelburg streeft naar een duurzamere samenleving. Hiervoor heeft de gemeente zich aangesloten bij het Strategisch project Energietransitie/Klimaatadaptatie. De gemeente is dan beter voorbereid op uitdagingen door het veranderende klimaat. Onderdeel van de klimaatadaptatie is zoveel mogelijk groen opnemen in nieuwe plannen. Een groene wijk is niet alleen leuker en gezonder, het maakt de wijk beter bestendig tegen klimaatverandering. Voor de binnenstad wordt gekeken naar mogelijkheden voor meer groen tegen gevels (verticaal vergroening), mogelijk maken van opladen E-bikes en elektrische auto’s, aanleggen van grasbetontegels, maar ook het vergroenen bij het vrijkomen van bestratingen, of bij geplande aanleg van groen(stroken).

Duurzame economie: Bij economische ontwikkelingen gaat de gemeente meer letten op de maatregelen die aansluiten bij onder meer het autoluw maken van de binnenstad, ter vermindering van uitstoot van koolstofdioxide. Vergroening: Groen is belangrijk voor een toekomstbestendig, biodivers en klimaat neutraal Middelburg. Voor het welbevinden van de inwoners. Groen is mooier, vermindert hittestress en helpt bij de afvoer van regenwater. Daarbij is het vergroenen van de stad belangrijk voor het voortbestaan van de typische diersoorten in de stad. Door bezuinigingen en ruimte gebrek zijn afgelopen jaren regelmatig plantsoenen gerooid. Dat hiermee ook leefgebied van bijvoorbeeld de egel, merel en icarusblauwtje verloren ging werd niet meegenomen in de

18

besluitvorming. Tegenwoordig wordt hier anders naar gekeken en is het dus van belang meer van dergelijke leefgebieden te creëren verspreidt over een versteende omgeving als de binnenstad. De gemeente zet zich in voor een nog groenere gemeente en stimuleer -in plannen- om bestrating dan wel verharding om te zetten in groen. Bijvoorbeeld in de binnenstad in versteende gebieden. Hierbij past ook het autoluw maken van de binnenstad, waarbij parkeervakken, zoals hiervoor beschreven is, bijvoorbeeld worden omgezet in groen. Deelauto: Delen van voertuigen zorgt voor minder ruimtegebruik en bevordert het duurzaam omgaan met materialen. Binnen onze gemeente zijn op het moment van schrijven twee aanbieders van deelauto’s actief. De schaal is nu nog beperkt. Het gaat om enkele voertuigen. We verwachten echter dat er een schaalvergroting zal plaatsvinden. Om hiertoe een extra impuls te geven wordt een stimulans met een subsidieregeling overwogen. 4.2.2 Duurzaamheid en Middelburgse Visie Milieu 2019-2025 Voor de Gemeente Middelburg is de ‘Middelburgse Visie Milieu 2019-2025’ opgesteld. Het doel is om te komen tot een gezonde, duurzame samenleving en leefomgeving en een duurzame ontwikkeling van de gemeente. Daarbij voorzien in de behoeften van de huidige generaties, zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties te beperken om gezond en goed te kunnen leven.

Bij het revitaliseren van bestaande parkeervoorzieningen en de aanleg van nieuwe parkeervoorzieningen is het belangrijk om bovengenoemde klimaatadaptieve- en duurzaamheidsmaatregelen mee te nemen in de ontwerp- en realisatiefasen. Opgemerkt dient te worden dat dit financieel kostenverhogend zal werken ten opzichte van de traditionele aanpak. Hiermee dienen we in de budgettering rekening te houden.

4.3 Toerisme 4.3.1 Aanleiding Toerisme is een belangrijke economische pijler voor Middelburg, met name voor de binnenstad. Het aantal banen in de sector mag dan in vergelijking met andere sectoren relatief bescheiden zijn, het bezoek van toeristen aan Middelburg is erg belangrijk voor het draagvlak van voorzieningen in de gemeente (detailhandel, horeca, culturele voorzieningen e.d.). Dat maakt Middelburg ook voor inwoners aantrekkelijk. Tot circa 10 jaar geleden was Middelburg voornamelijk de slechtweervoorziening voor verblijfstoeristen aan de kust (concentratie juli en augustus). De laatste jaren heeft Middelburg zich echter ook steeds meer als een aantrekkelijke bestemming (citytrip) ontwikkeld. Dit is met name terug te zien in de groei van het aantal verblijfsaccommodaties en de inkomsten uit toeristenbelasting. Steeds meer toeristen weten de weg naar Middelburg goed te vinden. Zo goed zelfs dat het op sommige momenten in de binnenstad weleens als (te) druk ervaren wordt door inwoners. Dit speelt met name in de maanden juli en augustus. Het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) voorspelt in “Perspectief 2030 bestemming Nederland” voor de komende jaren nog een sterke groei van toerisme in Nederland.

Het NBTC heeft gemeentes daarom opgeroepen om de regierol te nemen in het toeristisch beleid en de toeristische promotie om controle te houden op bezoekersstromen om zo de lusten (economie) en lasten (leefbaarheid) in balans te houden. Daarnaast zijn er

19

ook zorgen over de effecten van toeristische verhuur op de woningmarkt. In juni 2023 heeft de gemeenteraad de kaders van dit plan vastgesteld en hierna is het participatieproces doorlopen. 4.3.2 Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 Het beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 is in de raadsvergadering van 26 september 2024 vastgesteld. Dit plan heeft vooral tot doel het behouden van de balans tussen toerisme en leefbaarheid. Met het nieuwe beleidsplan wordt de focus verlegd van enkel het inzetten op meer toerisme naar grip houden op toerisme om de leefbaarheid, met name in de binnenstad, te kunnen waarborgen. Kwaliteit en toegevoegde waarde van toerisme voor de stad en haar inwoners staan daarbij centraal. 4.3.3 Mobiliteit en parkeren In het beleidsplan Toerisme Middelburg is opgenomen dat inwoners van Middelburg overlast ervaren van het parkeren van toeristen in de binnenstad. In dit plan wordt dan ook gepleit voor het creëren van voldoende autoparkeervoorzieningen aan de rand van de stad, voor voldoende fietsparkeervoorzieningen (in de binnenstad) en bredere fietspaden. Om de groei van toerisme in de toekomst verder te reguleren of zelfs af te remmen, zijn parkeertariefdifferentiatie en/of het uitbreiden van vergunninghoudersparkeren in de binnenstad wellicht noodzakelijk.

Door deze maatregelen wordt het onaantrekkelijk dan wel niet meer mogelijk om als toerist in de binnenstad nog op straat te parkeren.

4.4 Evenementenbeleid 4.4.1 Ambitie Op het moment van het schrijven van het parkeerbeleid ligt het concept-rapport Evenementenbeleid Middelburg in de inspraak. In dit rapport is het navolgende opgenomen. De Gemeente Middelburg is een evenementengemeente en dit wil ze blijven! Evenementen dragen bij aan de aantrekkingskracht van de gemeente en zijn van maatschappelijk, economisch en promotioneel belang. Ze zorgen voor ontspanning, verbinding en inspiratie voor de inwoners, maar ook voor de bezoekers aan Middelburg. Er worden in Middelburg evenementen georganiseerd die bijdragen aan de versterking van het Middelburgse profiel en in de gemeente valt er het jaar rond wel iets te beleven. De evenementen in Middelburg ontwikkelen zich door en zijn toekomstbestendig. De gemeente zorgt voor goede randvoorwaarden en condities, alsmede een goede dienstverlening in de volle breedte. Tenslotte behoren evenementen veilig en ordentelijk te verlopen. Zo blijft Middelburg aantrekkelijk, leefbaar en levendig. 4.4.2 Beleidskaders Het evenementenbeleid heeft een aantal beleidskaders meegekregen, namelijk: ▪ ▪ ▪ ▪

Stimuleren om evenementen meer te verspreiden over de stad en door het jaar; Stimuleren van evenementen die passen bij de beoogde doelgroep; Afwegen van (economische) waarde van een evenement ten opzichte van de leefbaarheid; Het maken van locatieprofielen voor evenementen (welke soort evenement op welke plaats).

20

4.4.3 Evenementen versus parkeren In de Omgevingsvisie Middelburg 2050 is opgenomen dat bezoekers aan de binnenstad parkeren aan de rand van de (binnen)stad. In het Evenementenbeleid is eveneens opgenomen dat er los van de bestaande evenementenlocaties/-terreinen, er ook een onderzoek zal komen naar een nieuw te realiseren evenemententerrein. Dit maakt onderdeel uit van het implementatieplan.

4.5 Woningbouwbeleid Middelburg heeft een opgave om de komende jaren nieuwe woningen te realiseren. In totaal dienen er in de periode tot 2030 2.050 woningen en in de periode vanaf 2030 tot 2040 zo’n 1200 woningen gerealiseerd te worden. De locaties voor de periode tot en met 2030 zijn grotendeels bekend. Op 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad van Middelburg een besluit genomen over locaties waar nieuwe woningen gebouwd kunnen worden in de periode tot 2040. Het gaat hierbij om een grote verscheidenheid aan woningen, zoals levensloopbestendige en betaalbare woningen. De binnenstad is een van de aangewezen locaties waar extra woningen gerealiseerd worden. Het kan gaan om nieuwbouw, inbreiding maar ook om transformatie. Het gaat hierbij om een ambitie van ongeveer 200 tot 250 extra wooneenheden. Een aandachtspunt bij het toevoegen van wooneenheden in de binnenstad is parkeren. Bewoners ervaren het als een kwaliteit als ze dicht bij hun woning kunnen parkeren. Het hoeft geen verder betoog dat met de realisatie van extra wooneenheden in de binnenstad de bestaande parkeerdruk zal toenemen. Dit staat haaks op het voornemen om de binnenstad meer autoluw te maken. Het laten vervallen van parkeerplaatsen hier geeft dan een grotere druk op de beschikbaarheid.

4.6 Financieel Het parkeerbeleid brengt primair vraag en -aanbod van parkeerplaatsen in balans. De gemeenteraad stelde als aanvullende randvoorwaarde dat het beleid minimaal kostendekkend functioneert. Door het besluit tot gefiscaliseerd parkeren in de binnenstad ontstond de mogelijkheid de parkeerstromen sturen door het parkeren te beprijzen. Met het gefiscaliseerde parkeersysteem int de gemeente parkeerbelastingen. Al enige jaren heeft de Gemeente Middelburg een positief parkeersaldo. Deze financiële middelen worden jaarlijks ingezet voor andere te dekken gemeentelijke taken, zoals het aanschaffen van ‘wipkippen’, het subsidiëren van de kinderboerderij de Klepperhoeve, kosten voor jeugdzorg et cetera. Het is geen automatisme om te verwachten dat er ieder jaar een positief saldo zal ontstaan met het parkeerbeleid, omdat er altijd omstandigheden kunnen voordoen dat er beperkte financiële middelen binnenkomen. Gedacht kan worden aan een brand in een parkeergarage, lekkage in een parkeergarage, onttrekken van een parkeerterrein ten behoeve van een evenement, maar ook de recentelijke Coronaepidemie. Ook een ander type parkeerbeleid kan gevolgen hebben op het inkomstenniveau met betrekking tot het parkeren. Wordt er bijvoorbeeld op grote schaal vergunninghoudersparkeren in de binnenstad ingevoerd, dan zal een grote inkomstenbron ten aanzien van parkeren in de binnenstad wegvallen.

In welke mate deze inkomsten gecompenseerd kunnen worden is afhankelijk van de locatiekeuze van alternatieve parkeerfaciliteiten aan de rand van de stad. Hoewel het een uitgangspunt is zal het een uitdaging zijn om de gewenste aanpassingen budgetneutraal of met een beperkte financiële impact door te voeren.

21

Mochten er in de toekomst nieuwe parkeervoorzieningen gerealiseerd worden aan bijvoorbeeld de rand van de (binnen)stad van Middelburg, dan zal de gemeente investeringen moeten plegen. Afhankelijk van de locatie en het type parkeervoorziening kan het hier gaan om flinke investeringen. Om de investeringen terug te kunnen verdienen is vaak flankerend parkeerbeleid nodig en zal het parkeren in de nieuwe voorziening beprijsd moeten worden.

4.7 Faciliterend beleid en maatwerk per doelgroep Binnen het parkeerbeleid zijn voorwaarden aanwezig die zorgen dat het gewenste beleid goed vormgegeven wordt. Ook wel flankerend beleid. Dit zijn voorwaarden die met zorg ingevuld moeten worden. Dit is vaak afhankelijk van het type beleid, de geografische omstandigheden van het gebied waar het parkeerbeleid van op toepassing is, maar ook voor welke parkeerdoelgroepen (zoals, bewoners, bezoekers, werkers, mindervaliden, sociaal bezoek, marktkooplieden, bedrijven, et cetera.) het beleid bestemd is. Het flankerend beleid kan medebepalend zijn voor het succes van het parkeerbeleid. Het parkeerbeleid en flankerend beleid dient dan ook als een pakket te worden gezien. Kortom: Dit alles vraagt vaak om een specifieke en maatwerkaanpak. Hierover zijn vaak geen algemene uitspraken te doen. Hiernaast zijn een aantal instrumenten binnen het parkeerbeleid die eveneens van invloed zijn, namelijk de loopafstanden tot aan de parkeervoorziening, de parkeernormering die bij (nieuwe) ontwikkelingen horen en de te realiseren type parkeervoorzieningen.