25-104 rvs Jaarstukken 2024, resultaatbestemming 2024 en programmabegroting 2026 VRZ

raadsvoorstel datum vergadering volgnummer

2 juli 2025 25-104

onderwerp

Jaarstukken 2024, resultaatbestemming 2024 en programmabegroting 2026 Veiligheidsregio Zeeland

behandelen in raadscommissie

Algemeen Bestuur

portefeuillehouder

Yvonne van Mastrigt Veiligheid Marinus Willemsen en Marc de Groote m.willemsen@middelburg.nl 0118 675 435

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Gebruik te maken van het geven van een zienswijze op de voorliggende programmabegroting 2026 van Veiligheidsregio Zeeland en daarmee de GR te verzoeken: a) Een impactanalyse te maken waarmee nader onderzocht wordt op welke onderdelen bezuinigd kan worden en daarmee de maatschappelijke gevolgen/financiële consequenties in beeld worden gebracht, en het resultaat daarvan voor te leggen aan de deelnemers van de GR . b) Ten aanzien van de voorgestelde oplossingsrichting op het begrotingstekort in lijn met het verzoek onder a.: i. De VZG-indexatierichtlijn van 0% niet te heroverwegen en in 2026 geen compensatie van 2,1% beschikbaar te stellen. ii. Voor dekking van de VZG-bezuinigingsrichtlijn 2026 van -2,2% in 2026 geen incidentele gemeentelijke bijdrage beschikbaar te stellen van € 787.672,-. iii. De voorgestelde ombuigingsvoorstellen direct vanaf boekjaar 2026 te realiseren. 2. De kosten ad € 4.005.053,- (bijdrage gemeente Middelburg aan GR in 2026, rekening houdend met de bezuinigingsrichtlijn van -2,2 % en geen indexatie) vooralsnog te verwerken binnen de gemeentelijke begroting 2026-2029. Aanleiding

Tijdens de vergadering van 11 april 2025 heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) de jaarstukken 2024, resultaatbestemming 2024 en de ontwerpbegroting 2026 vastgesteld. Daarnaast heeft het AB zich in dezelfde vergadering gebogen over een voorgestelde oplossingsrichting voor het begrotingstekort. De ontwerpprogrammabegroting 2026 wordt nu voorgelegd aan de gemeenteraden voor een zienswijze (bijlage 1). Definitieve vaststelling, na verwerking van de zienswijzen, vindt plaats in het AB VRZ van 11 september 2025. Onderstaand leest u per financieel stuk een toelichting. Jaarstukken en resultaatbestemming 2024 (ter info) Op 11 april 2025 zijn de jaarstukken 2024 (bijlage 2) definitief door het AB vastgesteld en is besloten het positieve jaarresultaat van € 686.511,- toe te voegen aan de algemene reserve. De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag en jaarrekening. In het meerjarenbeleidsplan zijn de doelstellingen voor de periode 2022-2025 bepaald. In het jaarverslag wordt teruggeblikt op de prestaties aan de hand van de programma's uit de begroting 2024. Het resultaat over 2024 bedraagt, zoals hierboven vermeld, € 686.511,- voordelig. In de derde begrotingswijziging 2024 werd een resultaat verwacht van € 443.466,-. De afwijking ten opzichte van de derde begrotingswijziging kan 1

met name verklaard worden door diverse voor- en nadelen volgend uit de reguliere bedrijfsvoering en uitgestelde activiteiten die in verslagjaar 2025 nog uitgevoerd gaan worden. Ondanks de toevoeging van het positieve resultaat aan de algemene reserve, blijft de algemene reserve (ruim) onder de 5%-norm zoals genoemd in het VZG-rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland”. Daarom kan een zienswijzeprocedure achterwege blijven. Het publiek jaarverslag 2024 is als bijlage bij dit voorstel gevoegd (bijlage 3). De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven en uit het verslag zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen (bijlage 4 en 5). Programmabegroting 2026 (voor zienswijze) Het meerjarenbeleidsplan loopt van 2022-2025. Het nieuwe meerjarenbeleidsplan is nog niet opgesteld. De begroting 2026 is opgesteld in lijn met het huidige meerjarenbeleidsplan en bevat ten opzichte van 2025 geen grote veranderingen en geen nieuw beleid (bijlage 6). Ook nieuwe ontwikkelingen zijn nog niet in de begroting verwerkt. De begroting bestaat uit twee programma’s: toekomstbestendige brandweerzorg en voorbereide crisisorganisatie. Daarnaast is er blijvend aandacht voor het thema mens en organisatie.

VZG richtlijn Op 14 november 2024 heeft de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) ingestemd met een VZG-bezuinigingsrichtlijn en een VZG-indexatierichtlijn voor GR-en. De gecombineerde bezuinigings- en indexatierichtlijn bedraagt -2,2%. Zonder de bezuinigings- en indexatierichtlijn van de VZG was de begroting 2026 sluitend. Het begrotingstekort voortkomend uit de normale bedrijfsvoering, wat eerder werd gemeld in de begroting 2025 en begrotingswijzigingen 2024, is door het nemen van verschillende maatregelen door VRZ opgelost. VRZ heeft de financiën en taken opnieuw kritisch beoordeeld op efficiency en effectiviteit en gekeken naar mogelijkheden om het begrotingstekort in te perken. Er is een aantal maatregelen genomen, die eraan bijdragen dat de organisatie financieel gezond blijft en minder extra uitgaven heeft op de langere termijn. Voorbeelden voor besparingen zijn de opleiding van de voltijdsofficier (van twee naar één) en inkrimping van diverse softwarelicenties. In totaal gaat het om een bedrag van € 430.000,- in 2026, oplopend tot € 840.000,- in 2029. Begroting 2026 is niet sluitend Vanwege de hierboven genoemde VZG richtlijn is er sprake van een niet-sluitende begroting 2026 met een begrotingstekort van € 1.539.540,-.

Dit tekort wordt zoals gezegd volledig veroorzaakt door de bezuinigings- en indexatierichtlijn van de VZG Voorgestelde oplossingsrichting begrotingstekort VRZ heeft op verzoek van het algemeen bestuur in kaart gebracht wat de gevolgen zijn als VRZ dit bedrag moet besparen. Uit de analyse blijkt dat VRZ weinig mogelijkheden ziet om te bezuinigen. VRZ constateert dat de organisatie op zowel het primair proces, ondersteuning en materieel op veel punten op het minimale niveau zit. Een bezuiniging op korte termijn leidt tot snijden in de uitvoering van cruciale taken op het gebied van brandweerzorg, risico- en crisisbeheersing. Deze keuzes zijn niet makkelijk te herstellen. Daarnaast wordt nog steeds rekening gehouden met de door het Rijk afgekondigde bezuiniging van 10% op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Voor VRZ komt dit neer op een korting van circa € 1.000.000,-. Deze is opgenomen in de risicoparagraaf van de programmabegroting 2026 en nog niet verwerkt in de cijfers van de meerjarenraming. Om deze reden stelt het algemeen bestuur VRZ voor: a. De VZG-indexatierichtlijn van 0% te heroverwegen en in 2026 een compensatie van 2,1% beschikbaar te stellen. b. Voor dekking van de VZG-bezuinigingsrichtlijn 2026 van -2,2% in 2026 een incidentele gemeentelijke bijdrage beschikbaar te stellen van € 787.672,-. 2

c. Vanaf 2027 wordt voor hetzelfde bedrag een taakstelling ingeboekt. Hiervoor wordt VRZ gevraagd ombuigingsvoorstellen uit te werken ter hoogte van € 787.672,- met een verdeling van grofweg € 300.000,voor brandweer, € 300.000,- voor risico- en crisisbeheersing en € 150.000,- voor bedrijfsvoering. Zie hiervoor ook bijlage 7 (Tabellen doorrekening voorgestelde oplossingsrichting begrotingstekort). Oplopende kapitaallasten In het bijzonder wordt aandacht gevraagd voor de oplopende kapitaallasten die verwerkt zijn in de meerjarenraming VRZ. Al jaren wordt er in de financiële stukken op gewezen dat de kapitaallasten gaan oplopen. Het brandweermaterieel is relatief oud waardoor de komende jaren veel zaken vervangen moeten worden. De kapitaalinvesteringen lopen de komende jaren op tot € 44.000.000,-. In de meerjarenraming 2027 t/m 2029 wordt voorgesteld de gemeentelijke bijdrage hiervoor stapsgewijs te verhogen, afhankelijk van de uitvoering van het meerjarig investeringsplan. Dit is vergelijkbaar met eerdere begrotingen. Er wordt gevraagd hiermee rekening te houden in de gemeentelijke begrotingen. Effect

De gemeenteraad in staat stellen haar controlerende functie uit te oefenen op het op een zodanige wijze in stand houden van een veiligheidsregio, conform de Wet veiligheidsregio's, dat deze de wettelijke taken op een adequaat niveau kan uitvoeren tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. Argumenten

Waarom wordt u geadviseerd de in het conceptbesluit voorgestelde zienswijze te geven: Hoewel het begrijpelijk is dat VRZ voorstelt om een uitzonderingspositie te hanteren omdat dit anders een aantal cruciale taken op het gebied van risico- en crisisbeheersing en brandweerzorg (zowel in de operatie als preparatie) raakt, is de realiteit dat gemeenten ook moeten bezuinigen. Het credo ‘samen de trap op, samen de trap af’ geldt wat ons betreft dan ook. Risico op dubbele precedentwerking. Als voor VRZ een uitzondering wordt gemaakt voor 2026, doen mogelijk meer GR’en hier een beroep op. Eventuele afwijking van de VZG richtlijn heeft het ook werking richting de toekomstige bijdragen aan VRZ. Als nu wordt afgeweken, wordt het in toekomstige situaties moeilijker om dan wel de VZG richtlijn een op een toe te passen. De voorgestelde zienswijze is in lijn met het advies van de Samenstellingscommissie van de VZG. Kanttekeningen

-

-

-

-

-

VRZ constateert dat de organisatie op zowel het primair proces, ondersteuning en materieel op veel punten op het minimale niveau zit. Een bezuiniging op korte termijn leidt tot snijden in de uitvoering van cruciale taken op het gebied van brandweerzorg, risico- en crisisbeheersing. Deze keuzes zijn niet makkelijk te herstellen. Er wordt nog steeds rekening gehouden met de door het Rijk afgekondigde bezuiniging van 10% op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Voor VRZ komt dit neer op een korting van circa € 1.000.000,-. Deze is opgenomen in de risicoparagraaf van de programmabegroting 2026 en nog niet verwerkt in de cijfers van de meerjarenraming. Het weerstandsvermogen van de VRZ is in de begroting 2026 als "ruim onvoldoende" geclassificeerd. Indien risico's daadwerkelijk (cumulatief) optreden, leidt dit mogelijk tot een negatief resultaat en negatief vermogen. wat tot gevolg kan hebben dat er om een extra gemeentelijke bijdrage zal worden gevraagd. Er is nog veel onduidelijk over de financiële ruimte van gemeenten in 2026. Zowel de mei- als de septembercirculaire kunnen daar nog verandering in brengen. Als blijkt dat de financiële ruimte er begin 2026 wel is, kan alsnog de VZG-richtlijn worden bijgesteld.

Mocht uw raad besluiten om toch gedeeltelijk of geheel mee te gaan in een uitzonderingspositie voor VRZ, dan luidt het advies om ingeval van positieve bijstelling van de VZG richtlijn t.a.v. indexering, de extra toegekende bijdrage aan VRZ te verrekenen met het dan geldende percentage van indexering. Argument hierbij is dat de indexering structureel doorwerkt en anders ‘dubbel’ zou worden geïndexeerd. 3

Financiën

Wat mag het kosten? De bijdrage van Middelburg op grond van de programmabegroting 2026, rekening houdend met de bezuinigingsrichtlijn van -2,2 % en geen indexatie, ziet er voor het begrotingsjaar 2026 als volgt uit:

Programmabegroting 2024 - Reguliere bijdrage - Bevolkingszorg

Bijdrage 2025

Bijdrage 2026

Verschil 2026 (tov 2025)

€ 4.034.050,€ 49.566,-

€ 3.973.657,€ 31.396,-

- € 60.393,- € 18.170,-

Totale lagere gemeentelijke bijdrage

- € 78.563,-

Hoe gaan we dat financieren? Voor de gemeente Middelburg betekent dit, rekening houdend met de bezuinigingsrichtlijn van -2,2 % en geen indexatie, een bijdrage in 2026 van € 4.005.053,-. Met deze structurele bijdrage wordt rekening gehouden in de concept gemeentelijke meerjarenraming cq begroting 2026. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Nee Duurzaamheid

Niet van toepassing Communicatie en participatie

Uw zienswijze op de Programmabegroting 2026 van de Veiligheidsregio Zeeland wordt via een brief voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van de VRZ. Uitvoering

Op basis van de zienswijzen van de dertien deelnemende gemeenten wordt de Programmabegroting 2026 definitief vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de VRZ van 11 september 2025. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

BAO, ACF en de Samenstellingscommissie VZG. Bijlagen

1. Brief VRZ Terugkoppeling AB vergadering 11 april 2025 en zienswijze gevraagd programmabegroting 2026 2. Jaarstukken 2024 3. Publiekversie jaarverslag 2024 4. Accountantsverslag jaarstukken 2024 5. Controleverklaring 2024 6. Concept-programmabegroting 2026 7. Tabellen doorrekening voorgestelde oplossingsrichting begrotingstekort Middelburg, 3 juni 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Aart van den Brink de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt 4