25-082 rvs Tweede begrotingswijziging 2025 Orionis Walcheren

raadsvoorstel volgnummer

2 juli 2025 25-082

onderwerp

Tweede begrotingswijziging 2025 Orionis Walcheren

datum vergadering

behandelen in raadscommissie Maatschappelijke Zaken portefeuillehouder programma behandeld door e-mail telefoon

Jeroen Louws Sociaal Domein Cora Israel c.israel@middelburg.nl 0118 675112

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Geen zienswijze bij het Algemeen Bestuur van Oronis in te dienen over de tweede begrotingswijziging 2025 van Orionis Walcheren; 2. het extra benodigde budget voor 2025 en verder, € 406.339, structureel te verwerken in de bestuursrapportage. Aanleiding

Het Dagelijks Bestuur van Orionis Walcheren heeft op 18 april jl. de tweede begrotingswijziging 2025 ter zienswijze aangeboden aan de drie Walcherse gemeenteraden. Effect

Orionis Walcheren in staat stellen op een efficiënte en effectieve wijze uitvoering te geven aan haar opdracht, zoals onder meer verwoord in haar kadernota 2023-2026, geaccordeerd door de drie Walcherse gemeenten. Argumenten

1.1. De tweede begrotingswijziging 2025 is een logische uitwerking van de kadernota 2023-2026, de toekomstvisie van het werkleerbedrijf en de samenwerking met de gemeenten. In de primaire begroting 2025 zijn de inhoudelijke ontwikkelingen voor dit jaar uitgebreid beschreven. Uitgangspunten hierbij zijn de kadernota, de toekomstvisie op het werkleerbedrijf, de Participatiewet in Balans en de doorontwikkeling van de samenwerking met de gemeenten. De tweede begrotingswijziging verwerkt recente ontwikkelingen. 1.2. Orionis heeft scherpe keuzes gemaakt. Er zijn veel ambities voor 2025. Er zijn veel aanpassingen noodzakelijk door wet- en regelgeving, in de huisvesting en door digitalisering. Daarnaast wil Orionis verder investeren in de klantdienstverlening. Om e.e.a. behapbaar te houden, heeft het DB scherpe keuzes gemaakt. Desondanks zijn extra investeringen onontkoombaar. 1.3. De begrotingswijziging geeft een goed beeld van de inkomsten en uitgaven en de oorzaken van de wijziging. Het saldo van de begrotingswijziging bij Orionis bedraagt € 1.265.000 negatief. Hiervan is € 562.000 incidenteel. Dit bedrag dekt Orionis uit de Algemene Reserve (vanuit het overschot op de jaarrekening van 2024). Resteert een structureel saldo van € 703.000 negatief. Dit komt ten laste van de gemeenten. De belangrijkste oorzaken voor dit saldo zijn Walchers: 3.

Een daling van de rijksvergoeding BUIG: de rijksvergoeding daalt met € 2,2 miljoen. Door de gunstige resultaten in 2024 en de begrote extra prestaties is 2025 weet Orionis het nadelige gevolg hiervan te beperken tot € 150.000. 4. De gestegen verzuimkosten: het huidige ziektebudget van 1,5% van de loonsom is niet toereikend en wordt verhoogd naar 4,5% van de loonsom. 1

5. Meer loonkosten: door de ophoging van het minimabeleid Vlissingen (en daarmee gelijktrekking met Middelburg en Veere), tijdelijke uitbreiding van de formatie op het programma Inkomen en uitbreiding van de formatie op het programma Bedrijfsvoering. De uitbreiding van formatie op Inkomen en Bedrijfsvoering is noodzakelijk door wet- en regelgeving en door de snelheid van ontwikkelingen op automatiserings- en informatiegebied. 6. Extra kosten huisvesting: Orionis wil de veiligheid verhogen, onder andere door het verbeteren van de toegangscontrole en sleutelbeheer. 7. Enkele kleinere kostenposten: dit betreft onder andere ICT-kosten en de kosten voor het medewerkersonderzoek. 2.1. De budgetten in de Middelburgse begroting zijn gebaseerd op de eerste begrotingswijziging 2025 van Orionis Walcheren. De begrotingsposten in onze gemeentelijke begroting muteren mee met de tweede begrotingswijziging 2025 van Orionis Walcheren. Kanttekeningen

1.1. Het Algemeen Bestuur van Orionis kan afwijkend besluiten. Het Algemeen Bestuur van Orionis neemt een besluit over de begrotingswijziging. In dit besluit neemt ze de zienswijze van de drie gemeenten mee. Iedere gemeenteraad is vrij om zijn eigen zienswijze aan te geven. 1.2. Ook de komende tijd blijven er onzekerheden. De afgelopen jaren hebben laten zien dat er grote onzekerheid is. De risico's zijn divers, de bandbreedtes in financiële gevolgen groot. De BUIG-vergoeding is daarin een belangrijke factor. Deze vormt namelijk 50% van de inkomsten van Orionis en wordt twee keer per jaar door het rijk herzien. In de afgelopen jaren zaten hier schommelingen in van wel € 2 miljoen per jaar. De gemeente Vlissingen heeft tegen de verwachtingen in minder BUIG-rijksbijdrage ontvangen van het rijk. Hiertegen heeft zij bezwaar aangetekend. De uitkomst van dit bezwaar heeft gevolgen voor het BUIG-saldo en de exploitatiebijdrage van alle drie de gemeenten. 1.3. De verwachte omzetstijging bij het Werkleerbedrijf is onzeker. Een mogelijk tegenvallende omzetstijging is niet verwerkt in deze begrotingswijziging, omdat we nog aan het begin van 2025 zitten. Toch is het wel een risico. Tegelijkertijd moet het werkleerbedrijf door wetgeving transformeren van een productiebedrijf naar een ontwikkelbedrijf. Het transformatieplan is eind 2025 gereed.

Dan is meer te zeggen over de meerjarige ontwikkeling. 1.4. Orionis stelt verduurzaming van de gebouwen uit. Vanuit de gewenste (en door de overheid verplicht gestelde) verduurzaming van de gebouwen, verwacht Orionis extra (éénmalige) kosten. Een eerste inschatting bedraagt € 700.000. Het dagelijks bestuur heeft besloten dit plan nog een keer tegen het licht te houden en investeringen zoveel mogelijk gelijk te laten lopen met de technische levensduur van apparatuur. Orionis legt op een later moment een nieuw plan voor. 1.5. Orionis koppelt aan deze begrotingswijziging geen meerjarenraming. Gezien de grote onzekerheid met betrekking tot de beschikbare middelen voor 2026 en verder (o.a. BUIGrijksbijdrage, VZG-norm, noodzakelijke investeringen), koppelt Orionis geen meerjarenraming aan deze begrotingswijziging. Dit betekent dat de begroting 2026 niet op tijd (voor 30 april) aan de gemeenten voor een zienswijze is voorgelegd. Orionis vraagt hiervoor uitstel bij de provincie aan. De gemeenteraad wordt dan ook niet in juli, maar in september om een zienswijze gevraagd. Financiën

In de onderstaande tabel staan de financiële gevolgen voor onze gemeentelijke begroting in 2025. De lagere BUIGrijksbijdrage voor de gemeente Vlissingen heeft gevolgen voor alle drie de gemeenten. Dit komt door het solidariteitsprincipe: voordelen en nadelen op de BUIG verdelen we naar rato over de drie gemeenten. Daarnaast wijzigt door deze lagere BUIG-rijksbijdrage de verhouding in inkomsten tussen de drie gemeenten. Deze 2

verhouding is bepalend voor de te betalen exploitatievergoeding aan Orionis. Voor 2025 leidt dit voor Middelburg tot een fors hogere bijdrage. Een uitspraak op het bezwaar kan dit nog wijzigen. Dit wordt dan in een volgende begrotingswijziging verwerkt. Daarnaast corrigeren we een foutieve verwerking van de 1e begrotingswijziging 2025 Orionis (€ 84.100) in onze gemeentelijke begroting.

Duurzaamheid

N.v.t. Communicatie en participatie

N.v.t. Uitvoering

Na besluitvorming in onze gemeenteraad, stellen we het Algemeen Bestuur op de hoogte van zijn zienswijze. Het Algemeen Bestuur stelt vervolgens de begrotingswijziging vast en informeert de gemeenten over zijn besluit. 3

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

N.v.t. Bijlagen 1. Tweede begrotingswijziging 2025 Orionis Walcheren

Middelburg, 27 mei 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Aart van den Brink de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

4