25-040 rvs Eindevaluatie actieplan grondbedrijf

raadsvoorstel volgnummer

17 april 2025 25-040

onderwerp

Eindevaluatie actieplan grondbedrijf

behandelen in raadscommissie

Ruimte Jeroen Louws Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Ad van den Kieboom a.van.den.kieboom@middelburg.nl 0118-675202

datum vergadering

portefeuillehouder programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. De eindevaluatie van het actieplan grondbedrijf vast te stellen; 2. Het actieplan grondbedrijf als beleidsdocument af te sluiten. Aanleiding

In december 2015 is het actieplan grondbedrijf door de gemeenteraad vastgesteld waarna gestart is met uitvoering van dit plan. In april 2019 is een evaluatie opgesteld en ter kennis gebracht van de gemeenteraad. Volgens de tekst van deze evaluatie was dit de eindrapportage. In de periode 2019-2024 is echter veelvuldig nog naar dit actieplan, wat overigens doelstellingen had die uiterlijk 2030 verwezenlijkt zouden moeten zijn, verwezen als beleidsdocument. Gelet daarop bestaat de behoefte om nog een keer terug te blikken op dit actieplan om het daarna formeel af te kunnen sluiten. Het college heeft hierover, bij gelegenheid van de doorrekening van het grondbedrijf 2023-2043, op 7 mei 2024 besloten. Via de actieve informatie is dit besluit vervolgens met de gemeenteraad gedeeld. De conclusies van de eindevaluatie kunnen betrokken worden bij de herziening van de nota grondbeleid die binnenkort eveneens op stapel staat. Effect

Terugblikken op de uitvoering van het actieplan grondbedrijf. Dit kan dan t.z.t. meegenomen worden bij de herziening van de nota grondbeleid. Het actieplan grondbedrijf wordt beëindigd als beleidsdocument. Argumenten

Het actieplan grondbedrijf is negen jaar geleden vastgesteld in een tijd waarin de verwachting was dat Nederland af was en in gebieden als Zeeland krimp op zou gaan treden. Omdat de gemeente Middelburg een omvangrijke grondpositie met dito boekwaarde had was de doelstelling van het actieplan om deze positie af te bouwen. Door maatregelen te nemen dusdanig dat de gehele boekwaarde binnen afzienbare tijd terug verdiend zou kunnen worden. Nieuwe, grotere, locaties voor met name woningbouw leken niet aan de orde. Uit de evaluatie blijkt dat de boekwaarde van de gronden de afgelopen negen jaar sterk is afgenomen. Diverse plannen zijn nog volop in uitvoering (bijvoorbeeld Rittenburg 3, Essenvelt, Hazenburg, Mortiere) maar ook daar is de boekwaarde gereduceerd en is de verwachting dat dit de komende jaren nog verder zal gaan plaatsvinden. Het actieplan lijkt dus het gewenste effect te hebben gehad. Sinds enkele jaren geleden zijn de inzichten sterk veranderd en worden nu, in het gehele land en ook in Zeeland, structurele woningtekorten gezien die waarschijnlijk de komende jaren nog verder zullen oplopen. Gelet daarop is het devies bouwen, bouwen, bouwen geworden en zijn de bestaande locaties daarvoor niet toereikend.

Ook de inzichten over het programma voor nieuwbouw zijn sterk gewijzigd wat betekent dat er aanzienlijk meer sociale woningbouw moet komen dan in het verleden, alsmede ook aanzienlijk meer “betaalbare” woningen. Hierover zijn landelijk en per provincie afspraken gemaakt in de vorm van de zogenaamde woondeals. De uitgangspunten van het actieplan 1

grondbedrijf sluiten hier niet meer op aan en om die reden is het ook niet meer wenselijk om hier beleidsmatig naar te blijven verwijzen. Zo heeft de gemeenteraad recentelijk voor twee nieuwe beoogde woningbouwlocaties een voorkeursrecht gevestigd. Een nieuwe nota grondbeleid zal afgestemd moeten zijn op de nieuwe situatie en hierop in moeten spelen zodat vanuit het grondbeleid kan worden bijgedragen aan de doelstellingen die er vandaag de dag zijn. Aan een voorstel voor de nieuwe nota grondbeleid wordt gewerkt. De verwachting is dat deze in het tweede kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad kan worden aangeboden. Kanttekeningen

1)

2)

Het actieplan grondbedrijf was er op gericht om de risico’s voor de gemeente zoveel mogelijk te reduceren en de grondposities af te bouwen. Gelet op de woningbouwdoelstellingen van de gemeente zal dit niet meer de enige afweging zijn en is het in sommige situaties wellicht nodig of wenselijk om wat meer risico te accepteren dan de afgelopen jaren gedaan is. Monitoring hiervan blijft van groot belang. E.e.a. zal terugkomen bij een voorstel voor een nieuwe nota grondbeleid. De bedoeling was aanvankelijk om deze evaluatie gelijktijdig met een nieuwe concept nota grondbeleid aan de gemeenteraad aan te bieden. Door capaciteitsgebrek zal een voorstel voor de nieuwe nota grondbeleid nog een aantal maanden op zich laten wachten. Omdat de eindevaluatie van het actieplan grondbedrijf wel gereed is leek het ons verstandig om deze niet langer te laten liggen en deze vooruitlopend op een voorstel voor de nieuwe nota grondbeleid aan de gemeenteraad aan te bieden.

Financiën

Wat mag het kosten? Het vaststellen van de eindevaluatie brengt geen kosten met zich mee Hoe gaan we dat financieren? Van financiering is dus ook geen sprake Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Het beëindigen van het actieplan heeft geen rechtstreekse gevolgen voor het weerstandsvermogen. Het kan zijn dat in de toekomst het risicoprofiel van het grondbedrijf iets toe kan nemen. Hiervoor zijn echter altijd raadsbesluiten noodzakelijk. Duurzaamheid

Niet van toepassing Communicatie en participatie

Geen bijzondere communicatie nodig Uitvoering

De conclusies van de eindevaluatie worden betrokken bij het opstellen van de herziene nota grondbeleid. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Niet van toepassing Bijlagen 1.

Eindevaluatie actieplan grondbedrijf Augustus 2024

Middelburg, 25 februari 2025

Burgemeester en wethouders van Middelburg

de secretaris,

2

Aart van den Brink de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

3