25-038 rvs Doorstroming huurders 55 jaar en ouder

raadsvoorstel volgnummer

22 mei 2025 25-038

onderwerp

doorstroming ouderen

behandelen in raadscommissie

Maatschappelijke Zaken

portefeuillehouder

Willemien Treurniet Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Marleen de Voogd m.de.voogd@middelburg.nl 06-55498556

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Inwoners van 55 jaar en ouder met een inkomen tot 130% van het minimum en een verminderde gezondheid te ondersteunen bij de verhuizing naar een passende woning. 2. De inzet te beperken tot inwoners van 55 jaar en ouder die een eengezinswoning of een andere niet passende woning uit de sociale huursector achterlaten en doorstromen naar een passende woning die eveneens in de sociale huursector valt. 3. Inwoners van 55 jaar en ouder die in aanmerking komen voor ondersteuning een bedrag te verstrekken van € 2.500, onder voorwaarde dat het contract voor de nieuwe woning is ondertekend. 4. Als voorwaarde te stellen dat de bijdrage door de verhuizende oudere vrij te besteden is aan de verhuizing en/of herinrichting van de nieuwe woning. 5. Voor de uitvoering € 60.000 uit het budget voor de blijverslening van Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVN) te onttrekken. In dit budget resteert na uitname € 90.000. 6. Met Woongoed Middelburg afspraken te maken over de taakverdeling, inzet, uitvoering en evaluatie van de regeling en over het betrekken van de WBV Arnemuiden. 7. Een gemeentelijke verordening op te stellen en een verwerkingsovereenkomst met Woongoed Middelburg sluiten om de regeling conform de verplichte regels uit te voeren.

1

Aanleiding

In februari 2024 heeft de gemeenteraad de visiepunten van de Middelburgse visie op wonen, zorg en welzijn tot 2040 vastgesteld. Aan de doorstroming (verhuiscoach) van ouderen is prioriteit gegeven. Eind 2024 is de woonagenda 2.0 vastgesteld. Daarin is het volgende opgenomen; “In kwartaal 1 van 2025 een voorstel ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorleggen over de maatregelen die we als gemeente willen nemen om Woongoed te ondersteunen de ervaren belemmeringen om te verhuizen te verminderen en de verhuisketen te stimuleren”. Dit voorstel is daar een uitwerking van.

Effect

• • •

Inwoners van 55 jaar en ouder met een laag inkomen die in een niet passende sociale huurwoning wonen, worden ondersteund om de verhuizing naar een passende sociale huurwoning mogelijk te maken. Door de doorstroming komen één of meer woningen vrij en neemt het aantal vrijkomende sociale huurwoningen met tenminste één toe. Daarmee komt een (kortere of langere) verhuisketen op gang. Door verhuizing naar een passende woning worden mogelijk woningaanpassingen in een eengezinswoning, bovenwoning of maisonnette voorkomen en wordt derhalve bespaard op de kosten die de gemeente maakt in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Indien een niet passende woningmoet worden aangepast, gaat dit al snel om een hoger bedrag.

Argumenten

1.

2.

3.

4.

5.

Woongoed Middelburg heeft met succes een aantal huurders van 55 jaar en ouder met een pakket aan maatregelen geholpen om te verhuizen naar een passende woning. Eerder hebben zij voor de laagste inkomens daar een budget aan verbonden. Het is echter door de Autoriteit Woningmarkten niet toegestaan om huurders een geldbedrag te geven dat niet direct gerelateerd is aan de huurprijs of de servicekosten. Om die reden is er naar middelen van de gemeente gekeken. Het besluit om de inzet tot inwoners vanaf 55 jaar te beperken komt voort uit het besluit van de gemeenteraad om prioriteit aan deze doelgroep te geven. Inwoners van 55 jaar en ouder die niet passend wonen, wonen vaak in een eengezinswoning maar ook in andere niet-passende woningen zoals een bovenwoning of maisonnette. Door de inzet te beperken tot de sociale huursector, is het mogelijk om de doorstroming juist in deze sector te bespoedigen. Eveneens is het door de ervaring die Woongoed Middelburg al heeft, een sluitende aanpak te bewerkstelligen. Het bedrag van € 2.500,- dat een inwoner van 55 jaar en ouder die aan de voorwaarden voldoet, is gebaseerd op de ervaring die Woongoed Middelburg in hun pilot heeft opgedaan. De voorwaarde om het bedrag aan de verhuizende huurder te vertrekken is dat het huurcontract voor de passende woning is ondertekend waardoor zekerheid is over de daadwerkelijke verhuizing.

De voorwaarde is dat de verhuizende huurder vrij is om het bedrag te besteden, is gebaseerd op de ruimte die nodig kan zijn om de verhuizing te regelen, overname van inrichting in de nieuwe woning te betalen of nog iets te moeten doen in de te verlaten woning. Het budget voor de Blijverslening bij SVN bedraagt momenteel € 150.000. Dit budget is bedoeld voor woningeigenaren die hun woning levensloopbestendig willen maken. Er wordt al jaren geen gebruik gemaakt van dit budget gemaakt. Na uitname resteert € 90.000 zodat eventuele aanvragen gehonoreerd nog steeds gehonoreerd kunnen worden. De uitgenomen € 60.000 komt niet terug in het SVN-budget omdat het bedrag aan de huurders een uitgave is die niet terugbetaald wordt.

2

6.

Woongoed Middelburg heeft al drie jaar ervaring en heeft huurders uit niet-passende woningen geholpen om te verhuizen naar een passende woning en passen daartoe een aantal maatregelen toe zoals het 1-op-1 overzetten van de huurprijs of woonlasten, coulance ten aanzien van de staat van de te verlaten woning en hulp voor kwetsbare huurders door inzet van Vizita en het project wonen en werken met Orionis. Ook heeft Woongoed aangegeven met de WBV Arnemuiden af te stemmen en ook huurders die van deze woningbouwvereniging naar passende woningen van Woongoed te helpen. De WBV Arnemuiden heeft zelf geen passende woningen voor huurders van 55 jaar en ouder in hun bezit.

7.

Het is door de Autoriteit Woningmarkten niet toegestaan dat een woningcorporatie geld aan een huurder overmaakt dat niet gerelateerd is aan huurbetaling of servicekosten. Om die reden dient de uitbetaling van het bedrag bij de gemeente belegd te worden. Een verordening waarin dat is vastgelegd is aan het juridisch cluster voorgelegd. In overleg met de privacy-officer dient een verwerkingsovereenkomst te worden opgesteld aangezien persoonlijke informatie van de verhuizende huurder door Woongoed aan de gemeente moet worden versterkt.

Overige argumenten • Doorstroming uit eengezinswoningen levert in ieder geval één vrijkomende woning op. Uit de pilot van Woongoed is gebleken dat doorstroming vaker twee of drie verhuizingen oplevert. • De afdeling TIM kan inwoners die niet in aanmerking komen voor de Wmo wat betreft woningaanpassingen of een verhuiskostenvergoeding, naar deze regeling verwijzen. Voor de laagste inkomens kan deze regeling als voorliggend aan de Wmo worden beschouwd.

Kanttekeningen

1. Voor de uitvoering van de regeling is eenmalig budget uit de Blijverslening nodig. Indien de doorstroomregeling succesvol blijkt, wordt een budgetaanvraag aan de gemeenteraad voorgelegd in de uitvoeringsagenda van de Middelburgse visie op wonen, zorg en welzijn. In het geval eerder budget voor de doorstroming van ouderen in de uitvoeringsagenda is vastgesteld, wordt het mogelijke restant bedrag van de uitname uit de Blijverslening op die bestemming teruggestort. 2. In deze pilot betreft het uitsluitend huurders uit de sociale woningvoorraad. In het uitvoeringsprogramma van de Middelburgse visie op wonen, zorg en welzijn tot 2040 wordt de verhuiscoach die eveneens voor koopwoningen kan acteren, opgenomen en aan de gemeenteraad voorgelegd. 3. De evaluatie die na de doorstroming van 12 bewoners plaatsvindt, wordt getoetst of een gemiddelde verhuisketen tenminste gemiddeld 1.6 woningen is en evalueren we gezamenlijk de werkwijze en de samenwerking tussen Woongoed en de gemeente. De gemeenteraad wordt over de evaluatie geïnformeerd.

3

Financiën

Wat mag het kosten? € 60.000 Hoe gaan we dat financieren? Het budget wordt uitgenomen uit het SVN-budget voor de blijverslening. De blijverslening, beheerd door SVn, is bedoeld om ouderen leningen te verstrekken zodat ze langer zelfstandig kunnen wonen. De Gemeente Middelburg heeft hiervoor eerder een kapitaalstorting gedaan aan SVn. Volgens het huidige voorstel zullen deze ingezet worden om ouderen te stimuleren door te stromen. De doorstromingsvergoeding ouderen geschiedt niet onder de voorwaarden van een lening en wordt niet dus niet meer afgelost. Hierdoor worden de uitstaande middelen bij SVn verminderd en kunnen niet meer worden teruggevorderd. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Nee Duurzaamheid

Geen direct effect. Passende woningen voor ouderen zijn doorgaans energiezuiniger dan de verlaten eengezinswoning. Woongoed heeft een programma voor verduurzaming van de gehele woningvoorraad, met uitzondering van monumenten en te slopen woningen. De verduurzamingsopgave is vastgelegd in het Nationaal Energieakkoord, in de prestatieafspraken en het jaarlijks activiteitenplan.

Communicatie en participatie

Woongoed zal de regeling communiceren aan haar huurders. Ook vanuit de gemeente zal via de gebruikelijke communicatiekanalen aandacht aan de regeling besteed worden. Uitvoering

Na het besluit worden de middelen uit de Blijverslening uitgenomen en wordt met Woongoed de voortzetting van de doorstroomregeling besproken. Evaluatie vindt na 12 toekenningen plaats en daarover zal een memo aan de gemeenteraad worden toegezonden. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Bij het opstellen van de Middelburgse visie op wonen, zorg en welzijn tot 2040 hebben zowel de ASD als de SCW advies gegeven. Bij de uitvoeringspunten van de uitvoeringsagenda zullen zij eveneens betrokken worden. Bij de uitwerking van dit concrete uitvoeringspunt zijn zij niet betrokken.

Bijlagen

1. Doorstroming Woongoed 2025 (powerpoint) 2. Vergelijkingsonderzoek doorstroomregelingen Zaanstad, Utrecht en Venlo Middelburg, 25 maart 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Aart van den Brink de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

4