25-025 rvs Kaders voor integrale wijkaanpak ’t Zand – Stromenwijk - Rittenburg

raadsvoorstel volgnummer

13 maart 2025 25-025

onderwerp

Kaders voor integrale wijkaanpak ’t Zand – Stromenwijk - Rittenburg

datum vergadering

behandelen in raadscommissie Maatschappelijke Zaken portefeuillehouder programma behandeld door e-mail telefoon

Carla Doorn Bestuur en ondersteuning Manon Veroude | Gwendolyn de Clippelaar m.veroude@middelburg.nl | g.de.clippelaar@middelburg.nl 0118 - 675529 | 06 – 86 88 59 93

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Voor ’t Zand – Stromenwijk – Rittenburg een integrale wijkaanpak op te stellen dat bestaat uit een wijkvisie en wijkplan, waarbij een wijkanalyse wordt gemaakt als basis voor de wijkvisie. 2. Daarbij het volgende doel te formuleren: de leefbaarheid in die wijk te behouden of te verbeteren door aan te sluiten bij de wensen en behoeften van de bewoners, waarbij het gaat om de sociale beleving en de fysieke leefomgeving. 3. Daarbij de volgende kaders vast te stellen: a. De intentie van de participatie is om wijkbewoners en professionals te raadplegen om antwoord te krijgen op de vraag hoe de sociale en fysieke leefomgeving van de wijk in te richten. b. De Omgevingsvisie 2050 is het belangrijkste inhoudelijk kader. c. Een klankbordgroep kijkt mee op het proces en helpt mee de input te vertalen naar de visie en het plan. 4. Het college van B&W te vragen de wijkvisie ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. 5. De vastgestelde wijkvisie op te nemen c.q. te verwerken in de Omgevingsvisie. 6. Het vaststellen van het wijkplan te mandateren aan het college van B&W. 7. Een bedrag van € 200.000,- beschikbaar te stellen vanuit het investeringsfonds voor het participatieproces en de voorbereiding en de uitvoering van gewenste acties op de kortere termijn. 8. Om de integrale wijkaanpak te optimaliseren het participatieproces te evalueren. Aanleiding

In het programma Bestuur en Ondersteuning hebben we al enkele jaren de wens om aan de slag te gaan met een ‘proeftuin’ integrale wijkaanpak. Bij het gebiedsgericht uitwerken van de Omgevingsvisie hebben we ook de afspraak om deze wijkgericht aan te pakken. Deze aanpak gaat als een rode draad door al onze opgaven heen: binnen zowel het fysieke als het sociale domein. Nu de Omgevingsvisie en het uitvoeringsprogramma zijn vastgesteld, gaan we daadwerkelijk van start. Als ‘proeftuin’ voor een eerste uitwerking van deze werkwijze starten we samen met Woongoed in ’t Zand – Stromenwijk – Rittenburg. Naast het proces in ‘t Zand - Stromenwijk - Rittenburg, heeft de gemeente de eerste stappen gezet voor het proces van de integrale dorpsaanpak in Nieuw- en Sint Joosland. De ervaring die we in beide processen opdoen, vertalen we naar een optimale wijkgerichte aanpak die we komende jaren voor onze andere wijken en dorpen hanteren.

1

Effect

1. 2. 3. 4. 5.

Een lange termijnvisie voor de ‘t Zand - Stromenwijk - Rittenburg, waar gemeente, Woongoed, samenwerkingspartners en bewoners achter staan, waar we gezamenlijk voor willen gaan; Het verbeteren van de veerkracht in de ‘t Zand - Stromenwijk - Rittenburg; Het verbeteren van de leefbaarheid in de ‘t Zand - Stromenwijk - Rittenburg op korte termijn (1-3 jaar vanaf start wijkplan); Het versterken van de sociale cohesie door de doe-kracht op lokale initiatieven te signaleren, faciliteren en stimuleren. Het eigen maken van een andere manier van werken waarbij we waarde gedreven samenwerken en prioriteren. Woongoed, de gemeente en andere samenwerkingspartners zijn gericht op het signaleren, faciliteren en stimuleren van samenredzaamheid in de wijk op basis van vertrouwen in bewoners.

Argumenten

1.

2.

3.

4.

We willen allemaal dat inwoners in de gemeente Middelburg kunnen meedoen, zich gezond en gelukkig voelen en fijn wonen in een prettige buurt. Daar werken we vanuit de verschillende organisaties en disciplines (fysiek en sociaal) aan. Zo zetten we vanuit het sociaal domein in op het duurzaam kunnen bieden van passende zorg en ondersteuning (kwalitatief goed, toegankelijk en betaalbaar). Kwalitatief goede duurzame woningen en een fijne en aantrekkelijke buurt (schoon, heel en veilig) om in te wonen en leven, maakt dat inwoners zich prettiger, gezonder en veiliger voelen. Een sterke sociale samenhang in wijken en buurten helpt daarbij. We hebben, als samenleving, een forse opgave om de leefbaarheid op peil te houden, te beginnen bij onszelf als gemeente. Daarnaast hebben we als samenleving een aantal opgaven om de wereld met elkaar leefbaar te houden, bijvoorbeeld op het gebied van afval, energie en klimaat. In de integrale wijkaanpak verbinden we de verschillende opgaven op gebiedsniveau aan elkaar. Daarbij werken we waarde gedreven, dat wil zeggen: dat wat we doen is van waarde vanuit het perspectief van onze inwoners. Bij deze aanpak staat participatie met inwoners en netwerkpartners dan ook centraal. Het dient een procesmatig doel: het in samenhang en gezamenlijkheid werken aan een toekomstbestendige wijk.

We werken integraal: Het raakt zowel het fysieke als het sociale domein. Daarmee wordt versnippering en langs elkaar heen werken voorkomen. We betrekken collega’s vanuit de verschillende opgaven in het proces. Denk aan het warmteprogramma, verkeer, BOSS etc. In het proces staan ontmoeten en verbinden centraal. Verbindingen met en tussen (groepen) inwoners onderling. Zodat doe-kracht op lokale initiatieven gesignaleerd, gefaciliteerd en gestimuleerd kan worden en er een sterke cohesie of zelfs sterke coalities kunnen ontstaan.

Kanttekeningen

1.

2.

3.

4.

5.

Verwachtingsmanagement: Niet alles wat in de participatie opkomt, zal gerealiseerd kunnen worden. De gemeente is ervoor om dilemma’s en kansen in beeld te brengen en om een goede afweging te maken. Hierbij is het van belang om te blijven communiceren over het proces, de uitkomsten en de (reden van de) keuzes. Uitvoering: Uit het participatieve proces komen acties. Het is van belang dat er bereidheid, tijd en financiële middelen zijn om met de plannen aan de slag te gaan (zowel fysiek als sociaal domein). Maar ook de bereidheid om bij het opstellen van (toekomstige) begrotingen rekening te houden. Het is van belang dat interne stakeholders deelnemer zijn in het participatieproces. Capaciteit: Naast dit proces hebben we nog vele projecten en dagdagelijkse werkzaamheden die uitgevoerd moeten worden. Hierdoor is bij bepaalde clusters weinig capaciteit beschikbaar voor dit proces. Dit kan gevolgen hebben voor de doorlooptijd. Samenwerking met Woongoed: Uniek in deze is dat Woongoed en de gemeente samen optrekken en gedeelde verantwoordelijkheid nemen voor het proces en de uitkomsten. Zij zijn twee belangrijke spelers in de wijken waar veel (sociale) woningbouw is. Samen zijn we meer dan de som der delen. In het wijkplan staat duidelijk omschreven wie verantwoordelijk is voor welke acties.

Het risico is dat er onduidelijkheid is of kan ontstaan over (wettelijke) taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Het motto is dat we in samenwerking en in samenhang blijvend oog hebben en in gesprek zijn hierover. Vertrouwen van de inwoner in (overheids)instanties: Een aantal inwoners heeft een geschiedenis met de gemeente en/of Woongoed. Niet alle meldingen (terecht of onterecht) vanuit het verleden zullen naar 2

tevredenheid zijn opgelost. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. We kunnen tien meldingen goed oplossen, die ene melding die niet naar tevredenheid opgelost wordt blijft hangen. Het is daarom van belang om goed te luisteren naar de inwoners en duidelijkheid te geven over wat wel en niet kan. Financiën

Wat mag het kosten? Voor de voorbereiding en snel uit te voeren acties van dit project, vragen we de gemeenteraad om € 200.000 uit het investeringsfonds beschikbaar te stellen. Indien er voor de uitvoering extra financiële middelen uit het investeringsfonds nodig zijn, dan zullen we deze nadien aanvragen bij de gemeenteraad. Op basis van de voorgelegde uitvoeringsagenda komt de verwachte stand per 31 december 2025 van de reserve investeringsfonds hiermee uit op € 26,7 miljoen (rekening houdend met een niet gemandateerd besluit over onderzoek parkeerlocaties). Hierbij is rekening gehouden met eerdere besluitvorming over voeding van dit fonds. In de toekomst zal uw raad in april (informerend) en september (besluitvormend) een geactualiseerd inzicht krijgen in de stand van deze reserve en de bestedingsagenda van het investeringsfonds. Bij tussentijdse voorstellen zal in de financiële paragraaf de verwachte eindstand van het betreffende boekjaar (31/12) worden weergegeven. Hoe gaan we dat financieren? Zie bovenstaande. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? N.v.t.

Duurzaamheid

Duurzaamheid (energiearmoede) is een van de thema’s die meegenomen wordt. Communicatie en participatie

Het opstellen van de wijkanalyse en het wijkplan gebeurt niet vanachter ons bureau. Het is een participatief proces pur sang. De analyse wordt deels wel op basis van diverse databronnen gemaakt. De gemeente en Woongoed voeren samen de regie op het participatieproces. Alle inwoners hebben dezelfde positie in de participatie. We zetten diverse participatiemethoden in om zo veel mogelijk mensen te bereiken. ’t Zand, de Stromenwijk en Rittenburg zijn 3 verschillende deelgebieden in één wijk. Om geen van deze deelgebieden tekort te doen richten we het participatieproces dusdanig in dat we de deelgebieden in de analyse, visie en het plan kunnen differentiëren. We hanteren de trede adviseren. Indien het niet tot een volledig gedragen advies komt, is het aan de gemeente en Woongoed om op basis van de opgehaalde informatie een advies te formuleren. Externe doelgroepen • De belangrijkste doelgroep zijn de inwoners van ’t Zand – Stromenwijk - Rittenburg. Het gaat tenslotte om hun eigen leefomgeving en samenleving.

• Het wijkteam • Verenigingen in de wijk (wijkvereniging 't Zand-Stromenwijk, Vogelopvang de Mikke, sportverenigingen, kerken, moskee, Molukse vereniging, Leger des Heils,…) • Scholen (Kinderopvang, basisschool, middelbare school) • Bedrijven (horeca, supermarkten, stadscamping,…) • Inwoners omliggende wijken, zoals Griffioen en de Binnenstad • Samenwerkingspartners, zoals Vizita en de wijkagent Klankbordgroep We werken met een externe klankbordgroep, bestaande uit 6 – 8 mensen. Denk aan een afgevaardigde uit de wijkvereniging, de scholen, iemand van de speeltuinvereniging, uit de kerkgemeenschap etc. We kijken naar een 3

goede mix (leeftijd, geslacht, perspectieven). De klankbordgroep is om mee te kijken op het proces, de vertaling van de input en de afwegingen die gemaakt worden. Uitvoering

Analyse, visie en plan Volgens de integrale wijkaanpak, hebben we aan het einde van het proces een drieluik aan producten: een wijkanalyse, een wijkvisie (2050) en een wijkplan (1–3 jaar).

We vertrekken vanuit een wijkanalyse. In deze analyse wordt het DNA van de wijk beschreven. Hoe ziet de wijk eruit (fysiek, demografisch, etc.)? Wat zijn de sterke punten van de wijk en waar liggen de kansen? Wat behoeft aandacht in de wijk, waar zitten de zorgen en waar liggen bijvoorbeeld de ondersteuningsvragen? Welke spelers (professioneel en niet professioneel) zijn actief in de wijk, welke (potentiële) sleutelfiguren zijn er nog meer? Een deel van deze analyse is al gemaakt in 2023, maar deze was vooral gericht op het sociale domein. Deze gaan we verrijken en ook verbreden naar het fysieke domein. De wijkvisie beschrijft een visie op de langere termijn (2050) gewenste ontwikkeling van een gebied die door alle belanghebbende partijen wordt (h)erkend. Zo’n visie is essentieel om over langere tijd met alle betrokken partijen te werken aan leefbaarheidsvraagstukken en opgaven. Een gedeelde visie zorgt bovendien voor samenhang tussen opgaven, projecten en interventies. Het wijkplan volgt uit de wijkvisie en richt zich op ingrepen en interventies op de korte termijn (1-3 jaar). Hierin werken Woongoed en de gemeente nauw samen en voeren samen de regie op het proces. In het wijkplan staat duidelijk omschreven wie verantwoordelijk is voor welke acties.

Het motto is in samenwerking en in samenhang, maar daarbij hebben we oog voor een ieders de wettelijke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Planning April/ mei/ juni 2025

In gesprek met inwoners over diverse thema's

Juli 2025

Eerste concept analyse en visie gereed en terugkoppeling in de wijk

Sep/ okt 2025

Analyse, plan en visie gereed

Nov 2025

Besluitvorming wijkvisie door gemeenteraad

Nov/ dec 2025

Besluitvorming wijkplan door college van B&W

Jan 2026

Evaluatie en doorvertaling naar optimale integrale wijkaanpak

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

De Adviescommissie Sociaal Domein is geïnformeerd over de integrale wijkaanpak. We hebben afgesproken in overleg te gaan over de uitrol in onze wijken en dorpen. Bijlagen

Bijlage 1. Kaart met de contouren van het projectgebied.

4

Middelburg, 4 februari 2025 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Aart van den Brink de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

5