25-007 Bijlage 2. Uitvoeringsagenda KEC
Tekst van het document
Bijlage 1: Uitvoeringsagenda Klimaat, Energie en Circulariteit Chronologische insteek en opzet analoog aan uitvoeringsagenda Omgevingsvisie De gekozen insteek van de actielijst is primair chronologisch. Als eerste ligt de focus op de huidige bestuursperiode, die loopt tot het voorjaar van 2026. Hierbij komen veel ‘lopende zaken’ aan bod. Daarna volgen de acties voor de korte termijn (van 2026 tot 2030) en de acties voor de lange termijn (2030-2050). De opzet is analoog aan de uitvoeringsagenda van de Omgevingsvisie. Uitgangspunt voor de Omgevingsvisie en ook voor deze uitvoeringsagenda is het coalitieakkoord 20222026 “een frisse wind”. De planning van de diverse acties is indicatief. Vanwege de dynamiek zal de uitvoeringsagenda jaarlijks geactualiseerd worden. Planning is om dit in september te doen (tussen de kadernota en de begroting in).
Toelichting onderdeel klimaatimpact In vier tinten groen is aangegeven hoe gunstig de impact op het klimaat is. De klimaatimpact is gebaseerd op het rapport van CE Delft. Daarin wordt ook duidelijk dat niet alle acties om te rekenen zijn naar CO2winst, maar wel gunstig voor het klimaat kunnen zijn. Bovendien komt niet alle CO2-winst rekentechnisch ten gunste van Middelburg, maar wordt er wellicht wel veel CO2 bespaard. De CO2-kosten worden namelijk toegerekend aan de locatie waar de CO2 uitstoot plaatsvindt. Dus b.v. de plaats waar een fabriek staat of waar de vrachtauto rijdt. Omdat kwantificeren van veel factoren afhankelijk is en dus vaak niet exact is te bepalen, is met vier categorieën gewerkt van weinig gunstig effect (lichtgroen) tot veel gunstig effect op het klimaat (donkergroen). Omdat niet alles te kwantificeren is, zijn er her en der zo logisch mogelijke aannames gedaan. Voor de klimaatimpact in deze tabel kijken we naar de klimaatimpact in het algemeen en niet enkel naar de CO2 die aan gemeente Middelburg is toe te rekenen. Anders zou het kunnen overkomen alsof klimaatadaptatie en circulariteit niet belangrijk zijn. Wat allerminst zo is natuurlijk! Hieronder enkele voorbeelden om een beeld te krijgen. •
• •
• •
•
Een informatiebijeenkomst kan een gunstig effect hebben op inwoners om b.v. hun woning te verduurzamen, maar vermoedelijk worden er hooguit enkele tientallen bereikt die wellicht een actie gaan uitvoeren en is daardoor de klimaatimpact relatief klein (lichtgroen). Een subsidie zal meer klimaatimpact hebben dan enkel het verstrekken van informatie, er is immers een financiële prikkel. Strengere regels voor nieuwbouw zijn gunstig voor het klimaat, maar hebben vergeleken met de hele bestaande gebouwenvoorraad verduurzamen een kleine impact. Het gaat immers om een relatief klein aantal gebouwen en het verschil met de bestaande regelgeving voor nieuwbouw is gering. Vandaar lichtgroen. Beleid opstellen kan op termijn een gunstig effect hebben, maar de uitvoering ervan geeft pas de echte CO2-winst, vandaar dat uitvoering doorgaans hoger scoort dan beleid opstellen. Gebouwen aardgasvrij maken heeft een veel grotere impact dan gebouwen enkel isoleren. Bij het regionale warmtenet met restwarmte uit het Sloegebied gaat het bovendien om duizenden woningen. Vandaar dat deze actie zo hoog scoort. Dan is er nog verschil tussen acties die enkel voor de gemeentelijke organisatie zijn of voor de hele gemeente. Voor de eigen organisatie heeft een kleinere klimaatimpact dan wanneer maatregelen voor de hele gemeente gelden. Puur vanwege de omvang.
Noot: In de tabel op de volgende pagina’s staat in enkele gevallen: “geen extra middelen nodig”. Dit gaat dan om middelen die al opgenomen zijn in de begroting, omdat ze al eerder zijn goedgekeurd door de gemeenteraad.
Beleid
Uitvoering
Hoe donkerder groen, hoe gunstiger voor het klimaat
1
ET Warmtetransitie
Beleid
Uitvoering
Benodigde middelen
Subsidie
Klimaatimpact
Gereed
Energietransitie (ET) Netcongestie, Opwek, Opslag en Distributie (NOOD)
Start
Klimaatadaptatie (KA)
Actie
Project
Nr.
Acties huidige bestuursperiode (t/m 2026)
Opstellen richtlijnen KA om bij nieuwbouw stedenbouwkundig en architectonisch ontwerp te kunnen beoordelen op klimaatrobuustheid. Uitbreiden van de bestaande Verordening hemel- en grondwaterafvoer naar alle nieuwbouw. Vergroenen van schoolpleinen. 6 extra a 15k. Tegeltaxi, tegels uit part. tuinen, groen erin. Uitvoeren Klimaatadaptatiestrategie Zeeland. Vergroenacties uit fiets- en parkeerbeleid. Ecologie en biodiversiteit bij beheer en onderhoud van civiele kunstwerken. Pilot klimaatplein bij Groenrijk (daarna ev. struct.) EU project Cool Neighbourhoods. Visie op het energielandschap om marktinitiatieven te kunnen toetsen.
2025
2025
2025
2025
Interne uren
Loopt
2025
€ 90.000
Loopt
2025
Loopt
Drl.
€ 20.000 structureel Geen extra middelen.
2025
Drl.
2025
Drl.
2025
2026
Loopt
2027
2025
2026
Participeren in Zeeuwsbreed beleid: RES 2.0, Energievisie, PMIEK, opslag elektriciteit. Haalbaarheidsonderzoek naar smart grid / energieuitwisseling tussen ondernemers onderling in plaats van terugleveren aan net. Momenteel loopt een haalbaarheidsonderzoek Arnestein (laadplein). Beleid opstellen ev. i.s.m. Zeeuwse gem. voor o.a. netbewuste/ -neutrale nieuwbouw, (mini) windmolens /-wokkels en ev. zon op land. Huidige transitievisie warmte (TVW) wordt geactualiseerd tot een Warmteprogramma in 2026.
Loopt
2025
Geen extra middelen.
Loopt
2025
Omgevings visie
2025
2026
€70.000
2025
2026 2030
€-
€ 30.000 structureel € 25.000 structureel
€ 1.107.376
€-
Hoe donkerder groen, hoe gunstiger voor het klimaat
2
Omgevings visie
€ 15.000 (ev. struct.) Geen extra middelen Omgevings visie
€ 90.000
ET Mobiliteit
Circulariteit
Beleid
Uitvoering
Vervolgacties met buurgemeenten en stakeholders voor uitwerken mogelijkheden warmtenet vanuit Sloegebied. Onderzoek naar mogelijkheid mini warmtenet Hart van Griffioen in opdracht Provincie Zeeland. Aanvullend beleid voor verduurzamen monumenten (koppelen aan Nota Ruimtelijke Kwaliteit). Opstellen Soorten Management Plan (SMP) i.v.m. spouw- en dakisolatie. Uiterlijk 2030 in beeld welke wijken/kernen wanneer op welke warmtebron over kunnen gaan, concrete (wijk)uitvoeringsplannen voor het binnen maximaal 810 jaar aardgasvrij maken van tenminste de helft de wijken/kernen en starten met het daadwerkelijk aardgasvrij maken van minimaal een wijk/kern. Nationaal/Zeeuws Isolatie Programma voor part. Woningen met slechte energielabels en WOZ tot ca. € 460.000 (oplopend). Aanpak energiearmoede volgens rijkssubsidie. Natuurvriendelijk isoleren: ophangen (vleermuis)kasten i.v.m. spouw- en dakisolatie. Project ‘Scholen op koers’: programma voor verduurzaming basisscholen. Uitvoering geven aan routekaart verduurzamen gemeentelijke panden. Opstellen van een laadvisie
Loopt
2025
€ 90.000
Loopt
2025
Geen extra middelen.
2025
2025
€ 45.000
2026
2030
Loopt
2030 e.v.
Loopt
2030
Ca. € 23 mln.
Interne uren.
2024
2027
Ca. € 700.000
Loopt
2026
Ca. € 30.000
Interne uren. Interne uren.
Loopt
Drl.
Loopt
2045
Loopt
2025
Onderzoeken Zero-Emissie Zone voor stadslogistiek. Onderzoek duurzame parkeerhubs met groen, duurzame opwek, opslag en energieuitwisseling. Deelauto’s stimuleren. Met andere Zeeuwse gemeenten circulair beleid maken en vaststellen.
2025
2026
Interne uren. € 90.000
2025
2026
€ 90.000
2025 Loopt
2026 2025
€ 90.000 Geen extra middelen.
Ca. € 200.000
€ 300.000 eenmalig en idem structureel
Hoe donkerder groen, hoe gunstiger voor het klimaat
3
€ 350.000
€ 275.000 en € 50.000 structureel Geen extra middelen.
KEC overkoepelend
Beleid
Uitvoering
Actieplan reductie afval en grondstoffenplan opstellen om hergebruik afval te stimuleren. Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) in 2024 ondertekenen, actieplan in 2025 gereed. Aantrekken regiocoordinator circulair, vergroten kennis interne en externe organisatie(s) en verscherpen en verankeren ambities in prestatieafspraken corporaties. Uitvoeren volgens uitvoeringsagenda Circulariteit. Jaarlijks ondersteunen van 2 inwonerinitiatieven, b.v. repaircafe. Ev. via aanvulling aan Vizita om vrijwilligers te ondersteunen. Pilot inwonergerichte aanpak dumpingen grof huishoudelijk afval in combinatie met aanpak afvalarmoede en mensen die minder mobiel zijn. Iedere ambtenaar integreert duurzaamheid in eigen werk. Hiervoor intern promoten, adviseren en ondersteunen. Visie op innovatieve manieren om te bouwen naar KEC doelen. Monitoren verbruik gas en elektra en CO2. Klimaatwinst in beeld brengen. Als er een circulariteitsmonitor ontwikkeld is, deze toepassen voor Middelburg. Inwoners stimulans, d.m.v. o.a. informatiemarkten, website, mobiel infopunt met info over duurzaamheid afwisselend in versch. wijken. Samenwerking met andere werkvelden. Duurzame evenementenagenda, organiseren events, b.v. klimaatweek. Subsidieregeling duurzame evenementen.
2025
2026
€ 25.000
Loopt
2025
p.m.
2025
2025
Geen extra middelen.
2025
Drl.
Geen extra middelen.
Loopt
Drl.
€ 25.000 structureel
2025
2027
€ 100.000
Loopt
Drl.
Interne uren.
2026
2026
Omgevings visie € 10.000 structureel
Drl.
Drl.
€ 25.000 eenmalig en idem structureel
Drl.
Drl.
€ 10.000 structureel
2025
Drl.
€ 65.000 structureel
Hoe donkerder groen, hoe gunstiger voor het klimaat
4
Stimuleren verduurzamen bedrijven en instellingen. Div. EU projecten: Green Team, Natuurinbouw, Cool Cities, Klimaat Adaptatie Zeeland en DETOCS. Verduurzamen bij beheer en onderhoud van civiele kunstwerken. Duurzame energie bij rioolgemalen. Subsidieregeling KEC om particulieren op alle vlakken van KEC te stimuleren. Ev. extra aandacht voor energiearmoede.
2025
Drl.
Loopt
div.
2025
Drl.
€ 25.000 structureel
2026
2027
€ 40.000
2025
Op = op
€ divers
Ca. 6 mln.
€ 40.000 structureel Geen extra middelen.
Interne uren.
Periode 2026-2030
Circulariteit
Beleid
Uitvoering
Benodigde middelen
Subsidie
Klimaatimpact
Gereed
ET Mobiliteit
Start
Klimaatadaptatie (KA) Energietransitie (ET) Netcongestie, Opwek, Opslag en Distributie (NOOD) ET Warmtetransitie
Actie
Project
Nr.
Diverse acties uit de vorige tabel lopen door in deze periode. In onderstaande tabel staan enkel de extra acties t.o.v. de vorige tabel.
Doorgaan met acties uit vorige tabel.
Drl.
Drl.
Pilot Smartgrid Arnestein uitvoeren
2025
2027
Geen extra middelen. p.m.
Afhankelijk van uitkomsten onderzoek: aanleg mini warmtenet in Hart van Griffioen? Afhankelijk van uitkomsten onderzoek: aanleg regionaal warmtenet vanuit Sloegebied Uitvoering verduurzamingsprojecten onderwijshuisvesting. Realisatie alternatieve parkeerlocaties. Nodig voor realisatie autoluwe binnenstad. Wordt nu gedacht aan hubs rand centrum. Combi met groen, duurzame opwek, opslag en energieuitwisseling? Afhankelijk van uitkomsten onderzoek: invoeren ZE stadslogistiek. Actieplan reductie afval voor eigen organisatie wordt vastgesteld in 2026. Extern volgt brede informatievoor-
2026
2030
p.m.
2026
2032
p.m.
2025
2045
p.m.
2026
2028
Omgevings visie
2028
2030
p.m
2026
2030
Interne uren
Hoe donkerder groen, hoe gunstiger voor het klimaat
5
KEC overkoepelend
ziening over circulair ondernemen en afvalpreventie. Evaluatie van circulair beleid, afvalbeleid, duurzaam inkoop- en aanbestedingsbeleid en het uitvoeringsplan. Realisatie circulaire bouwhub in 2026. In 2030 wordt duurzaamheid bij alle inkopen en aanbestedingen afgewogen; minimaal 50% is duurzaam/circulair. (Nog) geen extra acties t.o.v. de vorige tabel.
2028
2028
Interne uren.
2026
2026
p.m.
Loopt
2030
p.m.
-
ET Mobiliteit Circulariteit
KEC overkoepelend
Beleid
Uitvoering
2040
Nog geen extra acties t.o.v. de vorige tabellen. Eventueel invoeren ZE zones. Ontwikkelen circulaire wijk in St. Laurens Oost. Concept idee voor een circulaire wijk opgesteld in 2022, uitvoering pas na ontwikkeling Sint-Laurens Noord en Zuid. (Nog) geen extra acties t.o.v. de vorige tabel.
Omgevings visie
p.m.
p.m. 2035 2034
2050 2038
Hoe donkerder groen, hoe gunstiger voor het klimaat
6
Aanvraag middelen
2025
Subsidie
(groot) deel van de neerslag lokaal opslaan en hergebruiken. Onderdeel maken van programma van eisen bij iedere herinrichting. Nog geen extra acties t.o.v. de vorige tabellen.
Klimaatimpact
Gereed
Energietransitie (ET) Netcongestie, Opwek, Opslag en Distributie (NOOD) ET Warmtetransitie
Start
Klimaatadaptatie (KA)
Actie
Project
Nr.
Periode 2030-2050
p.m. p.m.
p.m.