25-007 Bijlage 1. Actieprogramma KEC (Klimaat, Energie en Circulariteit)

7.2 Zeeuws beleid met uitvoeringsagenda De gemeente houdt bij eigen uitgaven deels al rekening met circulariteit. B.v. door straatstenen her te gebruiken waar mogelijk. Wat betreft hergebruik van materialen: Dit moet nader worden uitgewerkt: de vraag is bijvoorbeeld welke materialen zijn nog wel herbruikbaar en welke niet, wat is wel en wat is niet acceptabel? In bestekken wordt waar mogelijk elektrisch gereedschap voorgeschreven. Door het nieuwe MVOI (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen) zal dit verder toenemen. De gemeenteraad heeft gevraagd of zij ieder jaar een notitie kan ontvangen waarin is aangegeven in welke mate vergroening, ‘ontstening’, duurzaamheid en hergebruik van materialen is toegepast bij de projecten. Verder worden er in de gemeente al een aantal externe circulaire activiteiten gestimuleerd, b.v. het repaircafé. We zijn net als de andere Zeeuwse gemeenten lid van het Kennis- en Innovatienetwerk Circulair Bouwen Zeeland. Het K&I netwerk Circulair Bouwen stimuleert en organiseert kennisuitwisseling en -ontwikkeling door vraag en aanbod op het vlak van circulair bouwen in Zeeland bij elkaar te brengen. Voor circulariteit wordt ook Zeeuwsbreed samengewerkt. Adviesbureau Circularities ondersteunt de 13 gemeenten en Provincie Zeeland in het opstellen van Circulair beleid.

Dit beleid is in concept klaar en zal medio 2025 voorgelegd worden aan de gemeenteraden. De bijbehorende uitvoeringsagenda kan gezien worden als onderdeel van dit actieprogramma.

7.3 Subsidieregeling voor inwoners In het circulariteitsbeleid zijn nog geen maatregelen voor inwoners opgenomen. Net als voor klimaatadaptieve en energiebesparende maatregelen, zouden ook circulaire maatregelen gestimuleerd kunnen worden voor inwoners. Dit kan met een subsidieregeling voor b.v. biobased isolatiematerialen, wasbare luiers, regeling voor inname van oude bromfietsen, etc.

7.4 Conclusies en aanbevelingen 1. Het uitvoeringsprogramma Circulariteit als onderdeel zien van dit actieprogramma; 2. Een subsidieregeling opstellen voor circulaire maatregelen voor inwoners.

20

8 Monitoren Jaarlijks zal de uitvoeringsagenda worden gemonitord en geactualiseerd. De rapportage zal aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Met behulp van de verbruiksgegevens van elektriciteit en gas van de hele gemeente zullen de vorderingen op het gebied van CO2 worden gemonitord. Door de data in een reeks van 10 jaar te presenteren is de trend duidelijk waarneembaar. Deze grafieken zagen we al in paragraaf 4.3.1 en hieronder in het klein.

Figuren 1 en 2 uit paragraaf 4.3.1 Voor het opstellen van Wijkuitvoeringsplannen (WUP) zullen deze gegevens ook per wijk in beeld gebracht worden. Vanuit de nieuwe gemeentelijke KEC subsidie (verwacht medio 2025) zullen ook die data bijgehouden worden. Zo kunnen we zien in welke wijken eventueel meer actie/aandacht nodig is. In samenwerking met de andere Zeeuwse gemeenten hebben we de Energietransitietool laten ontwikkelen. Met inlog is deze pagina te bekijken. Hieronder een printscreen van de pagina.

De publieksversie is hier te bekijken: Voortgang - RES Zeeland (https://www.reszeeland.nl/voortgang). Landelijk wordt er ook veel data bijgehouden, bijvoorbeeld op de Klimaatmonitor: Regionale klimaatmonitor | Klimaatmonitor.

21

9. Conclusies en aanbevelingen 9.1 Tussendoelen 2030 lijken niet gehaald te worden 9.1.1 Energie Middelburg Een conclusie is dat veel acties wel CO2 winst opleveren, maar slechts beperkt. Er zullen drastischere maatregelen genomen moeten worden om de doelen te halen. Het adviesbureau CE Delft geeft als voorbeeld om ruim een derde van alle woningen in Middelburg (ca. 1500 per jaar) aardgasvrij te maken voor 2030 én 23% minder auto’s in Middelburg te hebben én 50% van de mobiele werktuigen verduurzaamd te hebben. Circa 1500 woningen aardgasvrij maken per jaar is veel. Dit soort getallen zijn waarschijnlijk alleen mogelijk door de aanleg van een warmtenet, waardoor in één keer veel woningen aardgasvrij gemaakt worden. Het grootschalige warmtenet met restwarmte vanuit het Sloegebied is nog volop in onderzoek. Of het daadwerkelijk aangelegd gaat worden is nog onduidelijk. Bovendien is er haast mee geboden, want om een rendabel warmtenet aan te kunnen leggen moet ongeveer 80% van de pandeigenaren meedoen. Hoe langer het duurt, hoe meer mensen al voor een andere aardgasvrije oplossing hebben gekozen. Verder is 23% minder auto’s in 2030 in Middelburg niet realistisch. In grote lijnen mag je juist concluderen dat het de komende jaren drukker wordt met autoverkeer. Fiets- en parkeerbeleid zullen effect hebben om de groei te dempen.

Met de acties uit de uitvoeringsagenda proberen we een heel eind te komen. 2030 is echter al over 5 jaar. De verwachting is daarom dat de CO2 tussendoelen van 2030 niet gehaald zullen worden. Net als dat heel Nederland deze doelen niet lijkt te gaan halen.

Landelijk In de Klimaatbeschouwing 2024 van de Afdeling advisering van de Raad van State18 staat dat de kans heel erg klein is dat het wettelijk doel van 55% CO2-emissiereductie in 2030 ten opzichte van 1990 wordt gehaald. De ramingen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) laten ten opzichte van vorig jaar zelfs achteruitgang zien. De Afdeling advisering concludeert dat in veel sectoren de ontwikkelingen niet snel genoeg gaan. In de industrie verloopt bijvoorbeeld de maatwerkaanpak te traag. De landbouwsector blijft onverminderd problematisch waar het gaat om het halen van de klimaatdoelen. In de elektriciteitssector speelt netcongestie en loopt o.a. de ontwikkeling van wind op zee vertraging op. Het kabinet erkent dat het niet waarschijnlijk is dat de bestaande klimaatdoelen kunnen worden gerealiseerd met het huidige beleid en heeft aangekondigd dat er in het voorjaar alternatief beleid zal worden gepresenteerd. Toch is het onzeker of dat toereikend zal zijn en op tijd zal komen om de doelstellingen voor 2030 te halen. Ook signaleert de Afdeling advisering op basis van de gegevens van het PBL dat er nog onvoldoende Europees en nationaal beleid is dat past bij de benodigde grote emissiereductie richting 2040.

9.1.2 Klimaat Klimaatadaptieve maatregelen leveren minder zichtbaar CO2 winst op. Ze zijn wel heel belangrijk om onze gemeente leefbaar te houden, door o.a. natte voeten, droogte en ernstige hitte te verminderen.

9.1.3 Circulariteit Circulariteit kan wellicht de grootste CO2 winst opleveren, enkel niet toegerekend aan gemeente Middelburg (maar aan de plek waar de goederen gemaakt worden). Circulair beleid en acties uitvoeren zijn daarom ook heel belangrijk.

18

Kabinet moet zo snel mogelijk effectieve maatregelen nemen om klimaatdoelen te halen - Raad van State

22

9.2 Aanbevelingen

1. Door de aanleg van een grootschalig regionaal warmtenet met warmte uit het Sloegebied kunnen duizenden woningen aardgasvrij gemaakt worden. Dit is de actie met de grootste CO2 winst. Daarom deze actie serieus overwegen en nader onderzoeken; 2. Een zero-emissie zone is de actie met de op één na grootste CO2 winst. Overweeg en onderzoek daarom een zero-emissie zone voor stadslogistiek; 3. Naast het regionale warmtenet ook de kansen van mini warmtenetten nader onderzoeken; 4. Onderzoeken hoe de wijk Veerse Poort als eerste aardgasvrij gemaakt kan worden d.m.v. elektrificatie en met inwoners een wijkuitvoeringsplan (WUP) hiervoor opstellen. Gevolgd door de overige wijken zodra duidelijk is wat de meest voor de hand liggende alternatieven zijn. 5. Beleid opstellen voor (kleine) windenergie, bij voorkeur in Zeeuws verband; 6. Beleid voor netneutrale nieuwbouw opstellen, bij voorkeur in Zeeuws verband; 7. Het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ) als onderdeel zien van dit actieprogramma; 8. Het uitvoeringsprogramma Circulariteit (gereed medio 2025) als onderdeel zien van dit actieprogramma; 9. Een subsidieregeling opstellen voor particulieren voor klimaatadaptieve, energiebesparende en circulaire maatregelen. 10. De overige acties uit de uitvoeringsagenda KEC (zie bijlage) uitvoeren.

Jaarlijks zal de uitvoeringsagenda worden gemonitord en geactualiseerd. De rapportage zal aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

23