25-005 rvs Visserij Ontwikkelplan Arnemuiden

raadsvoorstel volgnummer

30 januari 2025 25-005

onderwerp

Visserij Ontwikkelplan Arnemuiden

datum vergadering

behandelen in raadscommissie Algemeen Bestuur portefeuillehouder programma behandeld door e-mail telefoon

Rutger Schonis Economie Tiny Maenhout t.maenhout@middelburg.nl 0653394169

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Kennis te nemen van het convenant Visserij Ontwikkelplan Zuidwest Nederland (VOP); 2. Uitvoering te geven aan het Ontwikkelplan Arnemuiden dat deel uitmaakt van het VOP; 3. Het benodigde budget van €300.000,-voor de uitvoering ervan beschikbaar te stellen en dat bedrag te dekken uit de voor 2024 en 2025 gereserveerde kapitaallasten voor de gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid. Aanleiding

De Visserijsector ondergaat veranderingen als gevolg van de uitrol van windparken op zee, klimaatverandering en de saneringsregelingen. Hierdoor zijn de visserijgemeenschappen de laatste jaren sterk onder druk komen te staan. Alleen al in de kern Arnemuiden zijn er meer dan 100 directe arbeidsplaatsen verloren gegaan mede door de sanering van zes kotters. Waar vroeger in Nederland bepaalde voormannen de keten beheersten, zijn het nu de grotere spelers die de kar trekken met alle gevolgen voor de kleinere visserijgemeenschappen. Deze ontwikkelingen hebben grote consequenties voor de visserijbedrijven, bemanningsleden, visserijfamilies en voor de gehele visserijgemeenschap in Arnemuiden. Arnemuiden is sinds mensenheugenis een gemeenschap waar de visserij centraal staat. Als compensatie voor de zware tol voor de visserij heeft het Ministerie van LNV voor geheel Nederland 30 miljoen uit het klimaatfonds, waarvan voor de regio Zuidwest Nederland 5 miljoen beschikbaar gesteld in juni 2023. Het ministerie stelt de middelen ter schikking onder voorwaarde van cofinanciering van minimaal 50 % vanuit regionale middelen, fondsen, organisaties of bedrijven. De looptijd voor de besteding van de middelen is vanaf tweede helft 2025 tot 1 januari 2030. Voor de uitwerking van de activiteiten in Arnemuiden is een subsidie van € 425.000,- vastgesteld.

Het ministerie heeft aan het Bestuurlijk Platvorm Visserij, een coalitie van 18 gemeenten en 6 provincies waar visclusters en visserijgemeenschappen zijn geconcentreerd, gevraagd om in het kader van maatregelen voor de visserijketens en gemeenschappen een Visserij Ontwikkel Plan op te stellen ter besteding van de subsidie. Samen met initiatiefnemers, diverse organisaties en betrokkenen zoals: bedrijf Zeelandia garnalen, VOF visrokerij van Belzen, Scheepswerf C.A. Meerman, Historische vereniging Arnemuiden, Museum Arnemuiden etc. zijn alle ingebrachte ideeën verwerkt tot een ontwikkelroute voor Arnemuiden. Dit alles binnen de doelstelling 2 van het Visserij Ontwikkelplan “sociaal cultureel perspectief voor visserijgemeenschappen” gericht op identiteit, cultuur en erfgoed van visserijgemeenschappen als sociaaleconomische drager. Effect

Het is de bedoeling dat de kern Arnemuiden de komende jaren een visserij gerelateerde impuls krijgt door het verbeteren van de verblijfskwaliteit en het behoud en versterken van het cultureel maritiem visserij erfgoed. Arnemuiden heeft een sterke naamsbekendheid maar het ontbreekt aan profilering en zichtbaarheid. Hiervoor moet een kwaliteitsslag worden gemaakt, zowel fysiek als in de promotie. Met als uiteindelijk doel de leefbaarheid vergroten. 1

Argumenten

Het sociaal, economisch en cultureel belang van de visserij is groot in Arnemuiden. De visserij is verankerd in een sterke cultuurhistorische maritieme traditie en maakt onderdeel uit van de gehele gemeenschap in Arnemuiden. Het ontbreekt aan samenhang en zichtbaarheid. Bovendien staat de leefbaarheid onder druk, onder andere door verlies aan werkgelegenheid in de visserijsector. Arnemuiden heeft in de kern diverse knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid en leefbaarheid. De ruimtelijke kwaliteit is op veel bijzondere plekken minimaal: de relatie met het kanaal “de Arne” is verstoord. In de openbare ruimte komt het maritieme verleden onvoldoende tot zijn recht. Mede dankzij de subsidie van LNV kan de visserij-identiteit worden versterkt en een recreatieve info-, belevings-, en ontmoetingsplek worden gerealiseerd zodat Arnemuiden toekomstbestendig kan worden doorontwikkeld. De verschillende strategische projecten en deelprojecten uit het Visserij Ontwikkelplan zijn los van elkaar uitvoerbaar maar zorgen wel degelijk voor een samenhangende kwaliteitsimpuls. Kanttekeningen

Het succes van de implementatie is afhankelijk van een goede samenwerking tussen de betrokken organisaties Daarom is het ook belangrijk om te investeren in het organiserend vermogen van partijen om enerzijds win-win projecten uit te werken en om de gewenste kwaliteitsimpuls en leefbaarheid te realiseren. Voor de realisatie van een visserij gerelateerd info-ontmoetingspunt worden gesprekken gevoerd met een private partner. Financiën

Voor het verzilveren van het cultureel erfgoed: verhoging van de leefbaarheid in de gemeenschap en versterking van de visserij-identiteit, door te investeren in cultureel-, visserijerfgoed en beleving is een subsidiebedrag gehonoreerd door LNV voor gemeente Middelburg van €425.000,-. Dit bedrag komt overeen met 50 % van de totale uitvoeringskosten. De totale opgevoerde kosten binnen deze doelstelling voor het versterken van de visserij identiteit van Arnemuiden zijn geraamd op € 850.000,- Daarnaast ontvangt Middelburg separaat een bedrag van €37.500,voor de kosten voor het projectmanagement. De bijdrage voor projectmanagement zal worden gebruikt ter dekking van de gemaakte uren door de medewerkers van de gemeente en is derhalve niet in onderstaande begrotingsstaat opgenomen. Totale lasten

Totale dekking

Omschrijving

Totale kosten VOP Kosten voor rekening van private partner

€ 250.000

Subsidie LNV 50% van de totale lasten

€ 125.000

Eigen bijdrage private partner

€ 125.000

Kosten voor rekening van Middelburg

€ 600.000

Subsidie LNV 50% van de totale lasten

€ 300.000

Eigen bijdrage gemeente Middelburg

€ 300.000

Te dekken vanuit de gereserveerde kapitaallasten reconstructie Arnemuiden vanuit amendement 21-144

€ 850.000

€ 850.000

De staatssecretaris verleent een voorschot van 100% van het uitkeringsbedrag, dat wordt uitgekeerd uiterlijk 31 maart 2025. De cofinanciering van de verschillende deelprojecten in Arnemuiden wordt gevonden door de bijdrage van een private partner voor de realisatie van een visserijbeleving- ontmoetingsplek voor inwoners en toeristen en door de gemeente Middelburg. Arnemuiden kent diverse knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid en leefbaarheid. U heeft hiervoor middels amendement 21-144 een krediet gereserveerd voor de reconstructie ter behoeven van de verkeersveiligheid. Door vertraging in de besluitvorming over de gehele gebiedsontsluiting worden op dit moment nog geen kapitaallasten van deze investeringen doorberekend in de exploitatie, dit terwijl het geld wel al is gereserveerd. Bijkomend argument om te kiezen voor deze gelden als dekking voor het benodigde krediet, is dat dit geld dan toch wordt

2

gebruikt voor een investering in de fysieke leefomgeving in de kern Arnemuiden. Bovendien hebben we die gelden nodig om aanspraak te kunnen maken op de gelden uit het VOP. Die gelden worden immers uitsluitend ter beschikking gesteld wanneer de gemeente daar 50% aan cofinanciering tegenover stelt. De geraamde bedragen voor 2024 en 2025 kunnen zodoende naar de mening van het college worden benut voor het project “Visserij Actieplan Arnemuiden”. Dit plan kent met name investeringen binnen de openbare ruimte die hiermee als cofinanciering binnen het project worden benut Duurzaamheid

De visserijsector bevindt zich in een transitie naar een duurzame vloot. Landelijk zet men zich in voor een robuuste en duurzame keten, toeleverende industrie en visserijgemeenschappen. Dit is ook de reden dat middelen zijn vrijgemaakt uit het Klimaatfonds voor maatregelen voor onder andere aanpassingen in de visserij en voedselvoorziening en de keten en gemeenschappen. Communicatie en participatie

De communicatie moet worden opgesplitst in verschillende aandachtsgebieden. Zo zal er gecommuniceerd worden bij aanvang van de uitwerking van het Visserij Ontwikkelplan (VOP), om stakeholders op de hoogte te brengen en te houden over dit project. Maar daarnaast is het van belang dat andere doelgroepen die niet direct binding hebben met hetgeen er gaat gebeuren, wel op de hoogte worden gehouden over de vorderingen. Hierbij moet je denken aan de inwoners van Arnemuiden en Middelburg, scholen, geïnteresseerden in de visserij etc. De communicatiemiddelen die ingezet gaan worden lopen zeer uiteen en worden afhankelijk van de doelgroep ingezet om te communiceren. Denk hierbij aan de huis-aan - huis bladen, website, social media, pers, participatieplatform Middelburg Ontmoet, etc. Bij het opstellen van het VOP voor Arnemuiden is een werkgroep actief geweest. De werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van HVA, Zeeuws-Archief, museum, de Werf, zelfstandige ondernemers, de stuurgroep 450 jaar Arnemuiden, Visserijvertegenwoordiger en de historische scheepswerf. In de volgende fasen blijft deze groep betrokken. De bewonersgroep Arnemuiden gaat ook een actieve rol spelen. Daarnaast zullen we kijken hoe we andere stakeholders op onderdelen een rol kunnen geven Hiervoor worden in samenwerking met communicatie en wijkmanager Arnemuiden een communicatie- en participatieplan gemaakt. Uitvoering

De raad zal jaarlijks worden geïnformeerd over de planning en voortgang van het project. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

n.v.t. Bijlage

1. Convenant Provincie

Middelburg, 19 november 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

Aart van den Brink de burgemeester,

Yvonne van Mastrigt

3