24. Samen werken voor werk

ALLIANTIE

SAMEN WERKEN VOOR WERK ABU | CEDRIS | NRTO | OVAL

Gemeente Middelburg t.a.v. de informateur Postbus 6000 4330 LA MIDDELBURG

21 maart 2022

Betreft: Samenwerking om werk toegankelijk te maken voor iedereen Geachte heer, mevrouw, Van harte gefeliciteerd met uw mooie en belangrijke rol als informateur in de gemeente Middelburg. Wij wensen u veel succes met het in goede banen leiden van het coalitieakkoord en het formeren van het nieuwe college. Wij, dat zijn de brancheorganisaties ABU, Cedris, NRTO en OVAL verenigd in de alliantie Samen werken voor werk. Onze leden werken in het hart van de arbeidsmarkt en het is onze ambitie om iedereen die wil en kan met de juiste begeleiding naar werk te begeleiden. Wij realiseren ons goed, dat het nieuwe college voor een aantal grote uitdagingen staat. Vanuit politiek Den Haag worden steeds meer taken overgeheveld naar gemeenten. De budgetten die daarvoor beschikbaar zijn, groeien doorgaans niet navenant mee. Van gemeenten wordt onder meer verwacht dat zij de zorgtaken vanuit de WMO op peil houden, invulling geven aan de noodzakelijk energietransitie, statushouders - liefst met betaald werk - laten meedoen in onze samenleving en de maatschappelijke kloof helpen verkleinen. Wij zijn ervan overtuigd dat werk grote betekenis geeft aan het leven en welzijn van mensen. Werk draagt bij aan participatie, zelfstandigheid en zelfontplooiing. Werk is daarmee van grote maatschappelijke waarde. De krapte op de arbeidsmarkt neemt toe.

Ook bedrijven in uw regio hebben moeite om de juiste mensen te vinden. Dit biedt kansen voor iedereen die nu nog langs de kant van de arbeidsmarkt staat. Onze alliantie heeft op basis van jarenlange ervaring en onderzoek een aantal aanbevelingen opgesteld voor het kabinet. In de bijgesloten handreiking Maak de weg naar werk duurzaam en eenvoudig kunt u er alles over lezen. Daarin worden uitgangspunten en oplossingen benoemd die ertoe bijdragen dat meer mensen (weer) duurzaam aan het werk kunnen en die bijdragen aan een goed functionerende publiek-private arbeidsmarktinfrastructuur. Wij hopen dat u - net als wij - overtuigd bent van de toegevoegde waarde van publiek-private samenwerking en vragen u om in het collegeakkoord de samenwerking tussen publieke dienstverlening en de private sector te vergroten. Immers, uitzenders kennen de kandidaat én bedrijven. Zij kunnen werkgevers enthousiasmeren om iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven, dragen bij aan om- en bijscholing en kunnen helpen met het screenen en actualiseren van kandidaatprofielen. Sociale werkbedrijven spelen een cruciale rol om de afstand tot de arbeidsmarkt te overbruggen door werk op maat aan te bieden. Private opleiders leveren maatwerk voor om- en bijscholing en maken (daarmee) een carrièreswitch naar een kraptesector

www.samenwerkenvoorwerk.nl | infodösamenwerkenvoorwerk.nL

ABU

Cedris

VlNBIQ

OVAL5*

mogelijk. En coaching- en re-integratiebedrijven zorgen voor de juiste loopbaan- en ontwikkeladviezen en goede begeleiding op inzetbaarheid en vitaliteit. Met elkaar kunnen we de mismatch op de arbeidsmarkt verkleinen, waarmee het welzijn van inwoners wordt vergroot en bedrijven in uw regio in staat worden gesteld te groeien. Onze leden staan er (opnieuw) klaar voor om samen met gemeenten en andere relevante arbeidsmarktspelers maatwerk te leveren voor de regionale uitdagingen op de arbeidsmarkt. Want die uitdagingen zijn zo groot dat we deze alleen samen kunnen oplossen. Vanzelfsprekend zijn we graag bereid de rol van de alliantie en de aangesloten leden bij regionale arbeidsmarktvraagstukken toe te lichten. Voor meer informatie over de alliantie en inspirerende voorbeelden van publiek-private samenwerking kunt u ook een kijkje nemen op www.samenwerkenvoorwerk.nl. Hartelijke groeten,

Jurriën Koops Directeur ABU

Arend Pieterse Directeur Cedris

Ria van 't Klooster Directeur NRTO

Sieb Louwsma Voorzitter OVAL

ALLIANTIE

Maak de weg naar werk duurzaam en eenvoudig

Voorwoord Het kabinet staat voor grote arbeidsmarktuitdagingen. De tekorten van geschikte arbeidskrachten Lopen in steeds meer sectoren op en er is sprake van een groeiende mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Het onbenut arbeidspotentieel bestaat uit 1,2 miljoen mensen, van wie een derde 25 jaar of jonger is. Tegelijk zijn er ruim 1.000.000 actief werkzoekenden. Gemiddeld was 55% van de in de afgelopen 12 maanden ontstane vacatures moeilijk vervulbaar. Naar verwachting groeit dit het komende jaar naar 61%.

Deze uitdagingen vragen om een goed functionerende

woordigt duizenden specialisten die dagelijks actief zijn

publiek-private arbeidsmarktinfrastructuur voor werkgevers

met het matchen, begeleiden, opleiden en ontwikkelen van

en werkzoekenden. Dat is ook belangrijk voor de honderd­

werkzoekenden en werkenden. Wij geloven in een inclusie­

duizenden mensen die al langere tijd langs de kant van de

ve arbeidsmarkt en de kracht van publiek-private samen­

arbeidsmarkt staan en voor wie vaak iets extra's nodig is.

werking. Want niemand kan deze uitdaging alleen aan. Dit

De mens centraal stellen in plaats van de uitkering, het

kan alleen met goede samenwerking.

ontschotten van budgetten, zodat mensen eenvoudig kunnen worden om- of bijgeschoold en intensieve pu-

Samen met onze publieke partners kunnen wij een groot

bliek-private samenwerking zijn essentiële voorwaarden

deel van de oplossing vormen. In de praktijk werken we

voor een goed functionerende arbeidsmarkt. Stuk voor stuk

hier ook al aan met de bestaande publiek-private samen­

zijn het ook punten die door de Commissie Regulering van

werking. Maar dit is niet genoeg! Er zijn nieuwe stappen

Werk (ook weL: commissie-Borstlap) worden geadviseerd

nodig die zorgen voor een eenvoudiger en duurzame weg

en waarmee de Regionale Mobiliteitsteams (RMT's) op

naar werk.

experimentele wijze aan de slag gaan. Het is nu aan het nieuwe kabinet de juiste keuzes te maken om te zorgen

In dit gezamenlijke statement geven wij aan waar de

voor een moderne arbeidsmarkt die optimaal functioneert.

arbeidsmarkt behoefte aan heeft en welke concrete stappen zij van het nieuwe kabinet vraagt. ■

De commissie-Borstlap pleitte ook voor een maatschappe­ lijke alliantie, die zorgt voor een activerend en inclusief arbeidsmarktbeleid. Deze alliantie bestaat al: Samen Werken voorWerk. Onze alliantie van koepelorganisaties op

De alliantie Samen Werken voorWerk

de arbeidsmarkt (ABU, Cedris, NRTO en OVAL) vertegen­

Namens de leden van de ABU, Cedris, NRTO en OVAL

Een activerend en inclu­ sief arbeidsmarktbeleid vraagt om vernieuwende samenwerking Het is ingrijpend als je getroffen bent door werkloosheid. Of je nu werk bent kwijtgeraakt door de coronacrisis of al heel lang van een uitkering moet rondkomen: dit beïnvloedt je leven elke dag. Werk is niet alleen inkomen, maar heel veel meer. De alliantie Samen werken voor werk wil zoveel mogelijk mensen (weer) aan de slag helpen. De mensen die door de gevolgen van de coronapandemie hun werk (dreigen te) verliezen én de mensen die al langer een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. De vier koepelorganisaties ABU, Cedris, NRTO en OVAL hebben zich verenigd in de alliantie Samen werken voor werk met één gemeenschappelijk doel: Iedereen aan de slag!

J

Samen bouwen wij aan een activerende, ontwikkelingsgerichte en inclusieve arbeidsmarkt De duizenden dienstverleners die zijn aangesloten bij

Als we deze instrumenten koppelen aan de kennis en

de vier koepels vormen samen een landelijk en regionaal

kunde van gemeenten, provincies, UWV, Regionale

dekkend netwerk. Samen hebben zij een compleet

Werkbedrijven en WerkgeversServicepunten werken we

dienstenpakket dat per regio als maatwerk inzetbaar is

echt samen voor werk. Samenwerking tussen alle

voor werkgevers, met werkloosheid bedreigden en

relevante spelers op de arbeidsmarkt zorgt er nu al voor

werkzoekenden. Deze arbeidsmarktexpertise bestaat

dat goede resultaten geboekt worden en meer mensen

onder andere uit:

hun weg naar de arbeidsmarkt (terug) vinden. Met de vorig jaar opgerichte RMT’s wordt de weg ingeslagen

■ Werkfit maken

naar het centraal stellen van de kandidaat, ontschotte

■ Coaching en begeleiding

budgetten en intensieve publiek-private samenwerking.

■ Scholing, training, ontwikkeling en EVC

Dat is een goede ontwikkeling.

■ Jobcarving ■ Bemiddeling

De omvang van problemen en de snelheid waarmee de

■ Uitzenden en detacheren

moderne arbeidsmarkt verandert, vraagt een grotere en een andere inzet van de betrokken partijen: landelijk, regionaal en lokaal. Het kan én moet echt nog beter! __________________________________________________________________________________j

De arbeidsmarktontwikkelingen 370.000 in cijfers mensen waren eind december 2021 werkloos. (3,8%).

209.000\ 414.000 mensen

mensen ontvingen eind

van de niet-beroepsbevolking

december 2021 een

zijn per direct beschikbaar, maar zoeken

bijstandsuitkering.

niet naar werk, omdat ze er weinig van verwachten.

9.665 mensen

hebben in het derde kwartaal 2021 een geldige indicatie beschut

werk. Van deze personen hebben er op dat moment 6.416 een baan

194.500 mOnSGn ontvingen eind december een WAO-uitkering,

226.800 mensen een WGA-uitkering

in een beschutte werkomgeving.

243200 mensen een Wajong-uitkering.

Het onbenut arbeidspotentieel bedraagt

126.734 mensen die vallen onder de banenafspraak waren in het derde kwartaal 2021 aan het werk,

1,2 miyoen mensen, van wie een derde 25 jaar ^ of jonger is.

116.754 mensen hadden

Er zijn ruim

1.000.000

geen werk.

5

Vacatures

Scholing/Leven lang ontwikkelen (LLO)

17

Eind 2021 waren er

387.000 161.000 meer ten opzichte van 2020.

Gemiddeld was

In de

miyoen mensen

leeftijdscategorie 55- 65 jaar wordt

tussen 25-65 jaar voLgen een opleiding, van wie 84% bij

aanzienlijk minder aan LLO deelgenomen (12%), dan in de

leeftijd 25-35 jaar (30%).

een private opleider.

Deelname aan LLO is onder hoog opgeleiden beduidend hoger.

van de in de afgelopen 12 maanden

ontstane vacatures moeilijk vervulbaar. S^B^HMaroeit

25% van alle hoog opgeleide mensen

(916.600 mensen) ten opzichte van

% onder praktisch opgeleiden

(167.000 mensen).

Wat vragen wij van het kabinet om dit te kunnen waarmaken? Maak de weg naar werk duurzaam en eenvoudiger met deze concrete stappen:

Harmoniseer alle arbeidsmarktinstrumenten en stimuleer samenwerking

Realiseer transparantie en toegankelijkheid van de bestanden met kandidaten

Een activerend arbeidsmarktbeleid vraagt om eenvoudige

UWV en gemeenten dienen hun kandidaten goed en

en doeltreffende instrumenten. Nu bepaalt de woonplaats

eenduidig in beeLd te hebben, met de bijbehorende

(gemeente) of uitkering van de werkzoekende welke

competenties en vaardigheden. Van elke kandidaat kan via

instrumenten beschikbaar zijn, zoals loonkostensubsidie of

een arbeidsmarktscan een profiel worden opgesteld dat

jobcoaching. Maar het beleid en de instrumenten zijn in de

duidelijk maakt wat hij/zij wiL en kan. Van veel kandidaten is

ene gemeente significant anders dan in de andere. Ook de

op dit moment onvoldoende informatie beschikbaar om

ondersteuning vanuit UWV en gemeenten verschillen van

hen duurzaam aan de slag te helpen.

elkaar. Maar voor werkgevers tellen geschikte kandidaten, niet de verschillende instituties of gemeentegrenzen.

Om het echt eenvoudiger te maken voor werkgevers

Faciliteiten zijn nu zo ingewikkeld dat werkgevers afhaken.

pLeiten wij voor één duidelijk register, waarin alle werk­ zoekenden staan. Werkgevers hebben inzicht in dit register

Het harmoniseren van deze faciliteiten en het verbeteren

nodig, zodat zij kandidaten kunnen uitnodigen voor een

van de informatievoorziening hiervoor is één van de .

kennismakingsgesprek. Uiteraard onder voorwaarden van

uitgangspunten om de weg naar werk eenvoudiger te

privacy en kwaliteit. Kandidaten moeten zelf meer regie

maken. Dat kan het beste door te werken met ontschotte

kunnen voeren en informatie in dit register kunnen

budgetten, een eenduidige, gezamenlijke aanpak en met

aanvullen.

inzet van een maatschappelijke alliantie, waarbij publieke en private partijen zijn verbonden. Het is belangrijk om de samenwerking tussen gemeenten, UWV, uitzendbureaus,

Wij willen dat alle werkzoekenden met hun profiel,

opleiders, bemiddelaars en loopbaanbegeleiders op de

wensen en mogelijkheden in één register staan,

regionale arbeidsmarkt (zoals voorgesteld door de com­

zodat zij vindbaar zijn voor werkgevers.

missie- Borstlap) te stimuleren.

Wij pleiten voor één gereedschapskist, met sterk vereenvoudigde instrumenten, waaronder een (forfaitaire) loonkostensubsidie, het recht op job­ coaching en een no-risk polis en waarbij de mens centraal staat. Bij de regionale uitvoering moeten werkzoeken­ den en werkgevers kunnen rekenen op één logisch samenhangende aanpak van overheden en partijen met arbeidsmarktexpertise.

Maak het aantrekkelijk om de stap naar werk te zetten, ook als het tijdelijk is

Verdringing van het toch al te krappe budget voor bestaan­ de groepen is ongewenst.

De oplopende werkloosheid raakt velen, vooral met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, Belangrijk is om hen

Extra aanvullend geld voor re-integratie kan ook per

zo actief mogelijk te houden, Wij pleiten voor activerende

arbeidsmarktregio toegekend worden, op basis van

inkomensvoorzieningen en een activerend belastingregi-

ingediende regionale actieplannen en te realiseren

me, met een nieuwe ‘werkendenkorting’ voor alle werken­

resultaten. We zien een positieve impuls dat er dit jaar

den, wat voor contractvorm zij ook hebben.

extra middelen beschikbaar zijn gesteld voor re-integratie bij gemeenten. Stimuleer dat deze gelden in publiek-

Maak het daarnaast aantrekkelijker om ook tijdelijk werk

private samenwerking worden ingezet.

aan te nemen, zonder risico's op financiële problemen door verschillende geldstromen of terugvalproblemen. Met het programma Simpel Switchen in de Participatieketen en het wetsvoorstel Breed Offensief worden al

Geef deze werkzoekenden het recht op coaching of

stappen in de goede richting gezet, Ook eenvoudiger

begeleiding naar werk. Gerichte begeleiding door

kunnen bijverdienen, is een belangrijke effectieve maat­

meer persoonlijke dienstverlening van UWV en

regel voor mensen om (deeltijd) werk te aanvaarden

gemeenten, in combinatie met de kennis en dienst­

zonder in problemen te komen.

verlening van (private) specialisten. Het participatiebudget van gemeenten moet worden uitgebreid.

Voorkom ‘draaideureffecten’: neem (administra­ tieve) drempels weg voor mensen die zich van een

Bied iedereen een individueel ontwikkelbudget

uitkering naar een situatie met (neven)inkomsten

De commissie-Borstlap adviseert een individueel ontwikkel-

uit (kleine of tijdelijke) banen ontwikkelen. Zorg dat

budget beschikbaar te stellen die werkenden gedurende

mensen gestimuleerd worden om in beweging te

hun hele loopbaan kunnen gebruiken. In dat advies worden

komen. Bij eventuele terugval moet een recht op

werkenden via de nieuw op te richten Werkwinkel met

uitkering en/of zorg moeiteloos kunnen herleven.

loopbaan- en scholingsadvies geactiveerd om dit budget te gebruiken. Zo blijven ze wendbaar en inzetbaar op de arbeidsmarkt. Eén werkloket waar iedereen terecht kan met vragen overwerk, loopbaan, scholing en begeleiding naar

Geef mensen het recht op begeleiding naar en bij werk

werk en het ontwikkelbudget is wenselijk. Wij pleiten daarbij voor een regelmatige terugkerende, periodieke arbeids-

Voor een groep mensen wordt loonvormende arbeid

marktscan (een ‘loopbaan-APK’), waarbij mensen persoonlijk

zonder ondersteuning nooit een reëel perspectief. Ontzorg

advies krijgen over scholing en kansen om zich verder te

werkgevers om deze groep toch Loonvormend in te zetten.

ontwikkelen. Het ontwikkelbudget moet zowel voor korte

Ook deze mensen verdienen een reële kans om volwaardig

functionele trainingen ingezet kunnen worden als ook

te participeren. Helaas is er de laatste tien jaar flink

geschikt zijn om formele, opleidingen tot omscholing naar

bezuinigd op geld voor begeleiding. Te vaak is daardoor de

‘kansberoepen’ te bekostigen, ook als deze sector en

beperkte omvang van het budget leidend voor de mate

branche overstijgend zijn. Spoedige uitwerking, voortbor­

waarin groepen worden ondersteund en niet de kans van

durend op het STAP-budget, is belangrijk in verband met

iedere werkzoekende. Kom met een goede regeling die

veranderingen en enorme verschuivingen op de arbeids­

werkgevers ontzorgt bij het in dienst nemen van mensen

markt door (en na) de coronacrisis. Hierdoor groeit de

met een afstand tot de arbeidsmarkt, met intensieve

ontwikkel- en (om)scholingsvraag om aan de slag te gaan

begeleiding. En compenseer eventueel productieverlies.

in andere sectoren en branches. ■

Wij pleiten voor flinke verruiming van de huidige participatiebudgetten. Die zijn onvoldoende aangepast op de

De alliantiepartijen roepen op tot invoering van een

nieuwe, complexere en grotere doelgroepen waarvoor

periodieke arbeidsmarktscan en de inzet van een

gemeenten sinds de Participatiewet zorgdragen. Mede

individueel ontwikkelbudget.

door de coronacrisis zijn deze budgetten nog harder nodig.

Wat bieden wij? Samenwerking met expertisepartijen in alle arbeidsmarktregio’s

en sturing nodig bij het oog houden voor actieve samen­

Het belang van samenwerking tussen gemeenten en UWV

werking en het met elkaar zorgen dat beschikbare

en expertisepartijen - zoals de leden van ABU, Cedris,

middelen rechtstreeks bij werkzoekenden terechtkomen

NRTO en OVAL - wordt vaak onderschreven. In de praktijk is

in plaats van in overlegstructuren. Als we de samenwer­

praktijk komt dit niet vanzeLf tot stand. Er blijft stimulans

nog veel te winnen om te komen tot een goed functione­

king hechter en duurzamer maken, brengen we meer

rende publiek-private arbeidsmarktinfrastructuur voor

innovatie en duurzame matches tot stand op de arbeids­

werkgevers en werkzoekenden.

markt. Dit is essentieel om de arbeidsmarkt voor iedereen toegankelijk te maken en te houden. ■

Dit kan en moet anders en vooral duurzamer. Het is krachtiger als verschillende partijen, aanvulLend op elkaar doen waar zij goed in zijn. Gemeenten en UWV hebben

De alliantie Samen werken voor werk wil in alle

kennis van de wettelijke regelingen en beschikken over

arbeidsmarktregio’s duurzame samenwerking

informatie van kandidaten. Expertisepartijen beschikken

realiseren. Experimenteer met het vormen van

over een uitgebreid werkgeversnetwerk en hebben veel

expertise-combinaties waarin begeleiding, scholing

ervaring in het gezamenlijk opleiden, begeleiden en

en bemiddeling vertegenwoordigd zijn en die een

plaatsen van mensen. In de plannen van Perspectief op

wendbaar en passend arrangement kunnen bieden

Werk en de inrichting van Regionale Mobiliteitsteams

aan kandidaten en werkgevers.

wordt hier een positieve oproep voor gedaan, Maar in de

Namens de leden van de ABU,

Namens de leden van Cedris,

Jurriën Koops, directeur

Arend Pieterse, directeur

Namens de leden van de NRTO,

Namens de Leden van OVAL,

Ria van ’t Kiooster, directeur

Petra van de Goorbergh, directeur

Colofon Deze publicatie is een gezamelijke uitgave van de alliantie Samen werken voor werk, een samenwerkingsverband tussen:

Cedris

A^NRTO

www.samenwerkenvoorwerk.nl | info@samenwerkenvoorwerk.nl

OVAL°