24-110 rvs evaluatie en meerjarige financiering Expat Center Zeeland

raadsvoorstel volgnummer

26 september 2024 24-110

onderwerp

evaluatie en meerjarige financiering Expat Center Zeeland

behandelen in raadscommissie

Algemeen Bestuur

portefeuillehouder

Jeroen Louws Economie Cor Helmendach c.helmendach@middelburg.nl 0118 675234

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. voor de jaren 2024 en 2025 €37.500 per jaar bij te dragen aan het Expat Center Zeeland 2. deze bijdrage in 2024 te dekken vanuit de post onvoorzien en voor 2025 als incidentele post op te nemen in de begroting 2025 Aanleiding

In 2023 heeft de gemeenteraad besloten om eenmalig een bijdrage te verlenen aan het Expat Center Zeeland en om daarna te evalueren op basis van 2 voorwaarden: • Expat Center dient misbruik van slechte huisvesting van buitenlandse medewerkers tegen te gaan • Het bedrijfsleven dient substantieel financieel bij te dragen. Naar aanleiding van de discussie in de raadscommissie Algemeen Bestuur heeft het college nader toegelicht hoe de evaluatie zal verlopen. Voor wat betreft de voorwaarde: ‘substantiële financiële bijdrage’ vindt het college dat de bijdrage vanuit werkgevers en werkgeversorganisaties moet gaan groeien tot ten minste 20% van de kosten (op basis van de huidige kosten ongeveer €80.000/jaar). Het college vindt dat er dit jaar een toezegging vanuit het bedrijfsleven moet liggen voor het verlenen van deze bijdrage. De randvoorwaarde: ‘misbruik en slechte huisvesting actief tegen te gaan, zal het college zal in eerste instantie toetsen door na te gaan of via de website en het fysieke loket ook daadwerkelijk informatie en/of de juiste verwijzing hierover wordt verstrekt. Daarnaast is bij het Expat Center informatie opgevraagd over aantallen klantcontacten: 1. bezoeken aan de website 2. afspraken aan de balie 3. telefonische, e-mail en sociale media-contacten. Effect

Duidelijkheid geven over de financiële bijdrage aan het Expat Center Zeeland. Daarnaast om te werken naar voorwaarden voor de periode na 2025; Argumenten

Aantallen klantcontacten Het Expat Center heeft loketten in Terneuzen en Goes. Het Expat heeft diverse bijeenkomsten georganiseerd voor de doelgroep. In totaal waren er 821 deelnemers en bezoekers in de eerste helft van 2024. Dit zijn bezoekers aan het loket Goes en Terneuzen en de deelnemers aan georganiseerde bijeenkomsten voor internationals door het Expat Center Zeeland. Het aantal bezoekers aan de loketten Goes/Terneuzen is beperkt: 196. 1

Bijeenkomsten: Open dag Goes 02-03-2024 Tax webinar 19-03-2024 Jaar event 20-04-2024 Partner event 01-07-2024 Erkend referent bijeenkomst 27-08-2024: 54 Zeeuwse erkend referent bedrijven hebben intentieverklaring afgegeven om na de komst van de IND met het Expat Center samen te werken. Partners & samenwerkingen vanaf 2024: met de onderstaande 3 nieuwe partners komt het totaal aantal op 24. De Pooter-Wiertz Company Geus Makelaar Adriaanse van der Weel Verbinding met HZ en UCR en Talent Service Zeeland/HR netwerkzeeland/Zeeuwse vacaturebank. Social media: LinkedIn: Expat center Zeeland 693 volgers Facebook- Expat Center Zeeland: 297 volgers Internationals in Zeeland: besloten groep: 101 leden Instagram: sinds april 2024 pas live, nu met 84 volgers Nieuwsbrief: Nieuwsbrief ECZ Engels: 689 leden Nieuwsbrief ECZ Nederlands: 181 Aangesloten partner nieuwsbrief: 37 Website www.expatcenterzeeland.com Bezoekers sinds januari 2024 tot 19 juni 2024: 3800. Ter vergelijking: Middelburg.nl had in dezelfde periode 298.729 bezoekers. Financiële bijdrage bedrijfsleven Tot op heden is er nog geen substantiële bijdrage verleend door het bedrijfsleven. De partners betalen €750 per jaar en er zijn 24 partners. Dat zijn onder andere uitzendbureaus. De totale bijdrage door bedrijven bedraagt €18.000 per jaar. De jaarlijkse kosten van het Expat Center Zeeland bedragen ca. €400.000.

VNO heeft in een brief aan het Expat Center Zeeland haar steun voor het Expat Center uitgesproken en VNO pleit ook voor een IND vestiging in Zeeland. VNO schrijft daarover: ‘Naast het Expat Center is de dienstverlening in de regio gebaat bij de aanwezigheid van een IND-vestigingspunt. Het versterkt de one-stop-shop-benadering waarbij internationals efficiënt kunnen worden geholpen bij hun komst naar Zeeland; bij de inschrijving en bij het verkrijgen van de benodigde verblijfsdocumenten die een voorspoedige start in Zeeland mogelijk maken. De one-stop-shop maakt het binnen het onboarding proces ook mogelijk voor bedrijven om financieel bij te dragen aan de geleverde dienstverlening van het Expat Center’. VNO stelt dus dat bedrijven pas mee kunnen betalen als er een IND vestiging in Zeeland is. VNO heeft zelf geen bijdrage toegezegd. Het Ministerie van SZW beheert WorkinNL.nl en daarnaast wil het ministerie dat er in alle Nederlandse regio’s een expat center komt. Het ministerie heeft een eenmalige bijdrage verstrekt aan het Expat Center. Het ministerie heeft de intentie om de regionale expat centers structureel te financieren en streeft naar een uniforme vorm van dienstverlening bij alle expat centers. Expat Center Zeeland heeft hierover met het ministerie regelmatig overleg.

Tegengaan misbruik en slechte huisvesting van buitenlandse werknemers Expat Center Zeeland verwijst voor informatie over sociale zekerheid, werktijdenbesluit, minimumlonen, etc. naar Workinnl.nl. Deze internetpagina bevat betrouwbare en uitgebreide informatie in veel verschillende talen. Deze internetpagina wordt in opdracht van de rijksoverheid beheerd. Expat Center Zeeland heeft 2 video’s over wonen en 2

werken in Nederland op Youtube geplaatst, maar deze hebben tot nu toe nauwelijks bereik. Het Expat Center zoekt nog naar manieren om de doelgroep te bereiken die baat kan hebben bij deze informatie. IND De IND heeft toegezegd dat er een vestiging in Goes komt. Dat betekent dat De IND is voornemens per 1 november 2024 een IND-vestigingspunt in Zeeland (in het stadskantoor van Goes) te verwezenlijken waarmee het Expat Center in staat is om de zogenoemde One-Stop-Shop dienstverlening vorm te geven. Dit betekent een brede dienstverlening voor bedrijven en Internationals, met een beperking van reistijd, om de benodigde formaliteiten aan te vragen binnen 1 dag op 1 locatie. Daarnaast biedt de vestiging van de IND ook voordelen voor de IND en de Zeeuwse gemeenten zoals verminderde wachttijden en ontsluiten regio West-Brabant. Aan de door de IND gestelde voorwaarden zijn voldaan: 1) intentieverklaringen van de 65 erkend referent bedrijven waarmee de bedrijven bevestigen dat ze gebruik gaan maken van de dienstverlening Expat Center Zeeland (incl. IND-loket) te Goes. 2) ondersteuningsverklaringen van de 13 Zeeuwse gemeenten en 3 Brabantse Wal gemeenten. Het college zal het functioneren van het Expat Center in de komende periode monitoren op bijdrage vanuit bedrijfsleven én dienstverlening aan arbeidsmigranten.

Eind 2025 wordt er een keuze voorgelegd aan de gemeenteraad over eventuele continuering van deelname na 2025. Kanttekeningen

Niet alle Zeeuwse gemeenten betalen mee aan het Expat Center. De Zeeuwse gemeenten en Provincie Zeeland verwachten verschillende dingen van het Expat Center. Voor sommige gemeenten is het helpen van bedrijven bij het aantrekken van voldoende personeel een belangrijke doelstelling. Provincie Zeeland wil het Expat Center inzetten voor een brede doelgroep, waaronder studenten. Alleen Middelburg heeft aangedrongen op het tegengaan van misbruik en slechte huisvesting van buitenlandse medewerkers. Het is voor het Expat Center Zeeland moeilijk om deze verschillende doelstellingen na te streven. Het Expat Center Zeeland heeft veel moeite gedaan om het IND zo ver te krijgen dat er een extra vestiging in Goes komt. Er is nog weinig energie gestoken in het vragen van financiële bijdragen van bedrijven omdat bij het Expat Center het idee leeft dat het nog weinig tegenprestatie kan bieden voor een bijdrage van ondernemers. Financiën

Wat mag het kosten? De kosten voor de periode 2024-2025 bedragen €75.000. Hoe gaan we dat financieren? Voor de bijdrage 2024 wordt voorgesteld de kosten te dekken uit de post onvoorzien. Na inzet van deze dekking is de post onvoorzien 2024 nagenoeg uitgeput (restant +/- € 2.000). De kosten in verband met de bijdrage 2025 worden incidenteel opgenomen in de begroting 2025. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? nee Duurzaamheid

nvt Communicatie en participatie

Het bestuur van de MBC zag 2 jaar geleden weinig toegevoegde waarde in het Expat Center. Omdat er tijdelijk geen functionerend MBC-bestuur is, kan de MBC niet worden geconsulteerd. Uitvoering

Als de gemeenteraad een positief besluit neemt, wordt het Expat Center daarvan op de hoogte gebracht en wordt de bijdrage uitbetaald. 3

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

nvt Bijlagen

geen

Middelburg, 27 augustus 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

M.A. Fränzel MSc

4