24-091 rvs Jaarstukken 2023 + rb 1e begr.w 2024 en Prog VRZ

raadsvoorstel datum vergadering volgnummer

3 juli 2024 24-091

onderwerp

Jaarstukken 2023 en resultaatbestemming, eerste begrotingswijziging 2024 en Programmabegroting 2025 Veiligheidsregio Zeeland

behandelen in raadscommissie

Algemeen Bestuur

portefeuillehouder

Marcel Fränzel Veiligheid Marinus Willemsen m.willemsen@middelburg.nl 0118 675 435

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. geen inhoudelijke zienswijze te geven op de concept Programmabegroting 2025 van de Veiligheidsregio Zeeland, maar de VRZ wel te adviseren een interne taakstelling op te nemen voor het oplossen van het tekort in de meerjarenraming. Aanleiding

Tijdens de vergadering van 12 april jl. heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zeeland de jaarrekening 2023, de eerste begrotingswijziging 2024 en de programmabegroting 2025 besproken. De jaarrekening 2023 en bijbehorende resultaatbestemming is echter nog niet definitief omdat de accountant nog geen controleverklaring heeft kunnen afgeven. De reden hiervoor leest u verderop in dit voorstel. Omdat de jaarrekening nog niet gereed is, is deze nog niet bij dit voorstel gevoegd. Wel ontvangt u alvast het publiek jaarverslag 2023 en volgt hieronder een toelichting op het te verwachten resultaat. Conform het door het Algemeen Bestuur van de VZG in augustus 2022 vastgestelde en in januari 2024 geactualiseerde VZG-rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland” en de gestelde voorwaarden hierin, hoeft de jaarrekening 2023 niet voor een zienswijze aan uw raad te worden voorgelegd. Zodra de jaarrekening 2023 en bijbehorende resultaatbestemming definitief zijn, ontvangt u deze ter informatie. Voor de eerste begrotingswijziging 2024 geldt, op basis van het hierboven genoemde VZG rapport, eveneens dat deze niet voor een zienswijze aan u hoeft te worden voorgelegd. U ontvangt daarom deze ter informatie. De Programmabegroting 2025 die door het Algemeen Bestuur op 12 april jl.

in concept is vastgesteld, wordt wel voor een zienswijze aan u voorgelegd. Na ontvangst en verwerking van de zienswijzen hierop vindt definitieve vaststelling plaats in het Algemeen Bestuur VRZ van 12 september 2024. Onderstaand lees u per financieel stuk een toelichting. Jaarstukken en resultaatbestemming 2023 (ter info) Zoals aangegeven zijn de jaarstukken en bijbehorende resultaatbestemming nog niet gereed. De accountantscontrole is in een afrondende fase waarbij de eerste concept bevindingen zijn gedeeld met VRZ. De accountant heeft aangegeven dat zij, op basis van de huidige bevindingen uit de controle van plan is een goedkeurende verklaring af te geven. Het streven van VRZ en de accountant was om de jaarrekening definitief vast te laten stellen in de vergadering van 12 april 2024. Echter op 6 februari 2024 heeft de Algemene Rekenkamer aangegeven fundamentele bezwaren te hebben op de wijze waarop de Rechtmatigheidsverantwoording momenteel is ingeregeld en de manier waarop de accountants deze moeten toetsen. Dit heeft er toe geleid dat in overleg met de Nederlandse Beroepsorganisatie Accountants (NBA) is besloten dat accountantskantoren geen controleverklaringen bij de 1

jaarrekeningen op basis van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en Commissie Bedrijfsvoering, Auditing Decentrale Overheden (Bado) af kunnen geven aan decentrale overheden. Dit blijft van kracht tot het moment dat de relevante wetgeving op elkaar is afgestemd. Het moment waarop dit zal zijn, is nog onbekend. De VRZ blijft in overleg met onze accountant om te zorgen dat de controleverklaring vóór de vergadering van het AB op 5 juli 2024 afgegeven kan worden. De VRZ verwacht het jaar 2023 af te sluiten met een voorlopig negatief resultaat van € 475.894,-. Dit resultaat wordt veroorzaakt door een aantal financiële voor- en nadelen en de vorming van een voorziening die te maken heeft met een schadeclaim rond de mogelijke verontreiniging van een perceel als gevolg van het gebruik van PFAS-houdend blusschuim. Op dit moment wordt de voorziening gevormd voor een bedrag van € 575.000,-. Dit bedrag is gebaseerd op een inschatting van de advocaat van de VRZ met goedkeuring van de accountant. Rondom een eventuele aansprakelijkheid en de bijbehorende kosten bestaan nog veel onzekerheden. Voorgesteld wordt het voorlopige negatieve resultaat van € 475.894,- nadelig te onttrekken aan de algemene reserve. Op 5 juli 2024 behandelt het AB de resultaatbestemming en jaarstukken.

Daarna ontvangt u de vastgestelde documenten in lijn met de gewijzigde VZG richtlijn ter informatie. Door de onttrekking van het negatieve resultaat aan de algemene reserve is de stand van de algemene reserve per ultimo 2023 lager dan de 5%-norm zoals genoemd in het al eerder genoemde VZG-rapport. Derhalve kan een zienswijze-procedure achterwege blijven. Het publiek jaarverslag 2022 is als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Het Algemeen Bestuur heeft namelijk besloten dit verslag te publiceren, vooruitlopend op definitieve vaststelling van de jaarstukken in het Algemeen Bestuur van 5 juli 2024. Eerste begrotingswijziging 2024 (ter info) Het algemeen bestuur heeft op 12 jl. april ingestemd met de eerste begrotingswijziging 2024. Deze begrotingswijziging betreft een voor de 13 Zeeuwse gemeenten budget neutrale wijziging. De gemeentelijk bijdrage aan de VRZ voor 2024 wijzigt niet. Een budget neutrale wijziging wordt, conform het VZG-rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland”, ter informatie aan u aangeboden. In de 1e begrotingswijziging 2024 worden de volgende mutaties verwerkt: 1. De effecten van de 3e begrotingswijziging 2023 met als gevolg een begrotingsoverschot 2024 van € 192.189,-. 2. De effecten van de concept-jaarrekening 2023 op de begroting 2024.

Het betreft: Uitstel van investeringsprojecten van 2023 naar 2024 en verlaging van de daarmee samenhangende afschrijvingslasten 2024 met € 302.994,- plus overige mutaties op het investeringsplan, zoals uitstel van 2024 naar 2025 en 2026; Verschuiving van projecten die ten laste van de reserves worden uitgevoerd van 2023 naar 2024 (neutraal) 3. Verdeling van een opgenomen stelpost voor inflatiecorrectie over de programma’s (neutraal). 4. Gedeeltelijke invulling van de lasten samenhangend met de extra ontvangen BDUR-gelden voor versterking crisisbeheersing en informatievoorziening. 5. Correctie verbouwing vleugel voormalige GMZ van 2026 naar 2024 (neutraal). 6. Opname van incidentele budgetten, onder andere naar aanleiding van de Doorkijknota 2025 voor een bedrag van € 495.183,Programmabegroting 2025 (voor zienswijze) Begin 2024 heeft u via de ingekomen stukken kennis kunnen nemen van de ‘Doorkijk 2025’. De ontwikkelingen die hierin werden genoemd, zijn verwerkt in de programmabegroting 2025 (en de 1e begrotingswijziging 2024). De programmabegroting 2025 is opgesteld in lijn met het meerjarenbeleidsplan 2022-2025. In de begroting zijn de programma’s 'Toekomstbestendige brandweerzorg' en 'Voorbereide crisisorganisatie' opgenomen.

Deze programma’s kunnen in 2025 worden voortgezet binnen de huidige begroting en extra middelen vanuit de BDUR voor de versterking van crisisbeheersing en informatiegestuurde veiligheid.

2

2026 t/m 2028 De begroting 2025 is sluitend. De jaren 2026, 2027 en 2028 laten een tekort zien van respectievelijk € 47.127,-, € 78.166,- en € 187.126,-. Bij de behandeling van de begroting 2025 wordt een besluit gevraagd over de begroting 2025. De meerjarenraming 2026 t/m 2028, behorende bij de begroting 2025, is ter informatie. Het tekort wordt veroorzaakt door enkele onverwachte structurele tegenvallers in combinatie met de personeelslasten die oplopen in de meerjarenraming. In de loop van 2024 of 2025 of bij het opstellen van de begroting 2026 zal, zo mogelijk, een voorstel worden gedaan voor een oplossing voor het tekort. Gemeenschappelijke bijdrage Voor de compensatie van de loon- en prijsontwikkeling in 2025 via de gemeentelijke bijdrage is in de begroting 2025 de VZG-richtlijn van 3,9% gehanteerd. Deze is gebaseerd op een loonbijstelling van 4,9% (2/3) en prijsbijstelling van 2,0% (1/3). De huidige cao voor Veiligheidsregio's loopt tot 1 mei 2024. Jaarlijks beoordeelt de VZG in maart op basis van de cijfers in het Centraal Economisch Plan (CEP) of tussentijdse bijstelling van de VZG-richtlijn noodzakelijk is. In de begroting 2024 was nog een verhoging voorzien in 2025 voor oplopende kapitaallasten. Door aanpassingen in de investeringsplanning zijn de kapitaallasten in 2025 lager, waardoor er geen verhoging nodig is. Ook in 2026 wordt er geen verhoging meer voorzien.

In de meerjarenraming 2027 t/m 2028 wordt de gemeentelijke bijdrage stapsgewijs verhoogd, gerelateerd aan de uitvoering van het meerjarig investeringsplan. Voor de verdeling van de gemeentelijke bijdrage over de deelnemende gemeenten is een aparte paragraaf opgenomen in de begroting 2025. Doorkijknota 2025 In 2025 worden lagere afschrijvingslasten verwacht dan in eerdere begrotingen opgenomen. Het niveau van de afschrijvingslasten is bijgesteld naar € 4.000.000,-. De ontstane financiële ruimte in 2025 mag alleen voor incidentele zaken worden uitgegeven, immers vanaf 2026 is volgens de ramingen de ruimte weer nodig voor dekking van de oplopende kapitaallasten. De volgende incidentele zaken uit de Doorkijknota 2025 of uit de risicoparagraaf zijn opgenomen in de begroting 2025 (zie ook paragraaf 2.2.5 Incidentele lasten en baten per programma): Extra onderhoud brandweermaterieel en -materiaal Extra gebruikersonderhoud brandweerkazernes Opleiding en talentontwikkeling brandweer Duurzaamheid wagenpark / fleetmanagement Huisvestingsvisie: pilot kantoorlocaties Versterken van het informatielandschap Inhaalslag realistisch oefenen chauffeurs Weerstandsvermogen De risico’s die VRZ loopt, zijn bepalend voor de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. In de begroting 2025 is voor een bedrag van € 2.300.000,- aan risico’s voorzien (10 belangrijkste risico’s).

Op basis van de conceptjaarstukken 2023 wordt in de begroting 2025 een algemene reserve van € 223.825,- voorzien (= ruim onvoldoende). De post ‘Onvoorzien’ bedraagt € 50.000,-. Het Algemeen Bestuur van VRZ heeft de Adviescommissie Financiën (ACF) gevraagd om een advies te geven over wat een acceptabel niveau is van het weerstandsvermogen en hoe dit bereikt kan worden. Voor een korte toelichting op de begrotingsstukkendoor de directeur van de VRZ wordt in het raadsvoorstel verwezen naar dit filmpje: Toelichting conceptbegroting 2025 VRZ (youtube.com) Effect

De gemeenteraad in staat stellen haar controlerende functie uit te oefenen op het op een zodanige wijze in stand houden van een veiligheidsregio, conform de Wet veiligheidsregio's, dat deze de wettelijke taken op een adequaat niveau kan uitvoeren tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. 3

Argumenten

Waarom wordt u geadviseerd geen zienswijze te geven op de programmabegroting 2025, maar de VRZ wel te adviseren een interne taakstelling op te nemen voor het oplossen van het tekort in de meerjarenraming: Op basis van artikel 34b, artikel 35 lid 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 24 van de Gemeenschappelijke regeling VRZ 2021 en het VZG rapport “Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland" moet de VRZ in bepaalde situaties de raden een zienswijze te vragen. Voor de Programmabegroting 2025 is dit het geval. De verhoging van de gemeentelijke bijdrage is conform VZG richtlijn (geen extra’s). Alles wat in de begroting zit is bestaand beleid. In de meerjarenraming wordt een tekort voorzien. Gelet op de hoogte van de bedragen in relatie tot de omvang van de begroting van VRZ en rekening houdend met de financiële ontwikkelingen bij de gemeenten, wordt de VRZ geadviseerd een interne taakstelling op te nemen voor het oplossen van dit tekort. Kanttekeningen

-

-

Door de negatieve jaarresultaten van afgelopen twee jaren en de toename van risico’s met mogelijk hoge financiële impact, daalt het weerstandsvermogen jaarlijks verder tot een zorgelijk niveau. Bij een te laag weerstandsvermogen is VRZ niet in staat om op korte termijn incidentele tegenvallers, incidentele lasten en risico’s uit de risicotabel zelfstandig op te vangen en zal veelal een beroep moeten worden gedaan op een extra financiële bijdrage vanuit de gemeenten. Daarom heeft het Algemeen Bestuur van de VRZ de ACF gevraag een advies te geven over wat een acceptabel niveau is van het weerstandsvermogen en hoe dit bereikt kan worden. In de tabellen op bladzijde 60 en 61 van de Programmabegroting staan verschillende bedragen met betrekking tot de gemeentelijke bijdragen. De bedragen die worden genoemd in de tabel op bladzijde 60 zijn de juiste. Bij de definitieve besluitvorming in het AB van 12 september 2024 wordt een aangepaste versie aangeboden.

Financiën

Wat mag het kosten? De bijdrage van Middelburg op grond van de programmabegroting 2025 ziet er voor het begrotingsjaar 2025 als volgt uit:

Programmabegroting 2024 - Reguliere bijdrage - Bevolkingszorg

Bijdrage 2024

Bijdrage 2025

Verschil 2025 (tov 2024)

€ 3.801.734,€ 30.501,-

€ 4.001.832,€ 31.710,-

€ 200.098,€ 1.209,-

Totaal extra gemeentelijke bijdrage 2025

€ 201.307,-

Hoe gaan we dat financieren? Voor de gemeente Middelburg betekent dit een bijdrage in 2025 van € 4.033.542,-. Met deze structurele bijdrage wordt rekening gehouden in de concept gemeentelijke meerjarenraming cq begroting 2025. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Nee Duurzaamheid

Niet van toepassing Communicatie en participatie

Uw zienswijze op de Programmabegroting 2025 van de Veiligheidsregio Zeeland wordt via bijgevoegde brief voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van de VRZ. Uitvoering

Op basis van de zienswijzen van de dertien deelnemende gemeenten wordt de Programmabegroting 2025 definitief vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de VRZ van 12 september 2024. 4

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Bijlagen

1. 2. 3. 4. 5.

Publiek jaarverslag 2023 VRZ 1e begrotingswijziging 2024 VRZ Programmabegroting 2025 Veiligheidsregio Zeeland Infographic Programmabegroting 2025 Veiligheidsregio Zeeland Conceptbrief aan VRZ

Middelburg, 28 mei 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de waarnemend burgemeester,

M.A. Fränzel MSc

5