24-081 rvs Zienswijze 3e begrotingswijziging 2024 en Plan van Aanpak Robuuste RUD Zeeland

raadsvoorstel datum vergadering

3 juli 2024

volgnummer

24-081

onderwerp

Zienswijze 3e begrotingswijziging 2024 en Plan van Aanpak Robuuste RUD Zeeland

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder programma

Jeroen Louws Volksgezondheid en milieu

behandeld door

M. Fix

e-mail

m.fix@middelburg.nl (0118) 67 5 383

telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Een positieve zienswijze met voorwaarden in te dienen met betrekking tot: a. de 3e begrotingswijziging 2024 b. het plan van aanpak RUD Zeeland, met de volgende voorwaarden: - dat er succescriteria worden bepaald en er een evaluatieplan wordt opgesteld voor de uitvoering van het plan van aanpak - de nota uitvoering energietaken wordt nagestuurd aan de deelnemers - een samenwerking/fusie verder wordt onderzocht met DCMR en Goeree-Overflakkee en indien gewenst leidt tot een aanvulling op of een gewijzigd plan van aanpak en - de conclusie van plan B beter wordt onderbouwd met de genomen acties en resultaten 2. Het benodigde extra budget voor 2024, € 95.000, op te nemen bij de bestuursrapportage 2024 3. Het extra benodigde budget voor 2025-2028, € 160.900, € 214.200, € 223.500, € 233.588, te verwerken in de kadernota/meerjarenbegroting.

Aanleiding

Naar aanleiding van een aantal rapporten (zoals het rapport van commissie van Aartsen) werd duidelijk dat het VTH-stelsel in Nederland versterkt moet worden. Op 1 juli 2022 startte daarom het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH). Het doel van het programma is het merkbaar verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en het verminderen van schade aan het milieu die vermeden had kunnen worden. Enkele resultaten die het programma beoogt zijn het beter en meer delen van kennis over innovaties in bedrijfsprocessen, effectieve handhaving door het delen van de juiste informatie, meer financiële armslag bij omgevingsdiensten, zodat ze meer kwaliteit en innovatie kunnen bieden en het programma wil extra inzetten op de onderwerpen die uit regionale risicoanalyses naar voren komen. Om de verbeteringen door te voeren zijn er zes pijlers binnen het programma. In elke pijler werkt een team van experts onder leiding van een onafhankelijke projectleider aan de verbeteringen. De zes pijlers zijn: Robuuste omgevingsdiensten en financiering, Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging, Informatievoorziening, Kennisinfrastructuur, Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving, Monitoring kwaliteit milieu toezicht. Voor pijler Robuuste omgevingsdiensten en financiering zijn er landelijke robuustheidscritiria opgesteld voor omgevingsdiensten.

Deze criteria worden vastgelegd in een AMVB (dit is in voorbereiding). Aan de hand hiervan is door het dagelijks bestuur van de RUD Zeeland de huidige situatie getoetst. 1

KPI 1: ondergrens van € 16,5 miljoen - voldoet RUD Zeeland niet aan, KPI 3: Innovatie - voldoet RUD Zeeland niet aan, KPI 4: Weerstandvermogen, ratio van minimaal 0.8 - Voldoet RUD Zeeland (nog) niet aan, en voor KPI 5: budget voor business intelligence en kennisontwikkeling voldoet RUD Zeeland ten dele aan. In het plan van aanpak “Samen naar een Robuuste RUD Zeeland” is beschreven hoe er in totaal aan de landelijke robuustheidscriteria kan worden voldaan. In het plan van aanpak wordt er voor KPI 1 onderscheid gemaakt tussen wettelijk verplicht en rand voorwaardelijk. Met de wettelijke verplichting is rekening gehouden met nieuwe basistaken die voortkomen uit de invoering omgevingswet per 1 januari 2024 en aanbevelingen vanuit commissie van Aartsen. Hiervoor is geen of voldoende formatie beschikbaar. - Taakvoering voor energiebesparing is gestart in 2023 en wordt uitgevoerd met incidentele middelen (SPUK); - Ketentoezicht wordt nog niet uitgevoerd; programmatische aanpak wordt nog niet uitgevoerd en; - Uitbreiding van taken voor de ca. 900 inrichtingen (M.b.t. gemeente Middelburg: ca. 237 inrichtingen met financiële impact van ca. 73.000 euro) naar RUD Zeeland.

Randvoorwaardelijk is: - Strategisch werven; - Actuele milieuzaken; - Opleiding/werven; - Overhead; - Materieel piofach; - Overhead management vanwege uitbreiding organisatie en; - Tijdelijk capaciteit implementatie Plan van Aanpak. Voor KPI 4 betekent het dat de RUD Zeeland het weerstandvermogen kan sturen naar een ratio van 0.8 door haar inkomsten te verhogen en/of haar kosten te verlagen. Voor KPI 3 en KPI 5 is 1% innovatiebudget van 180.000 euro op een omzet van 18 miljoen euro en 330.000 euro voor 3 fte business intelligence strategie opgenomen. Het betreffen grotendeels bestaande taken (die wettelijk verplicht zijn) of taken die voor de bedrijfsvoering nodig zijn om robuust te worden. Dit zijn taken waarvan je kan beschouwen dat al uitvoering aan gegeven was of had moeten worden. De programmatische aanpak is een nieuwe taak en is (nog) niet wettelijk verplicht. Deze taak komt voort uit de aanbeveling van commissie van Aartsen en is verwerkt in IBP VTH pijler 5. Het is de verwachting dat het een wettelijke verplichting gaat worden. Met de overdracht van ca. 237 milieu inrichtingen, met bijbehorende milieubelastende activiteiten (MBA's), van de gemeente Middelburg naar RUD Zeeland wordt uitvoering gegeven aan de herverdeling van basistaken onder de Omgevingswet.

Het plan van aanpak voorziet ook in de aanbeveling om in de toekomst de mogelijkheid voor het overdragen van alle plustaken milieu en taken bouwen naar RUD Zeeland te verkennen. Het overdragen van meer taken leidt tot meer robuustheid van RUD Zeeland. Effect

De RUD Zeeland voert namens de Zeeuwse gemeenten en provincie Zeeland VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) uit op het gebied van milieu en natuur. De RUD Zeeland werkt samen met de deelnemers aan een schone en veilige werk- en leefomgeving. Met de uitvoering van het plan van aanpak voldoet RUD Zeeland aan de IBP VTH gestelde 2

robuustheidcriteria. Met voldoende robuustheid kan de RUD Zeeland haar taken naar de toekomst toe naar behoren uitvoeren.

Argumenten

1. Er is tot op heden onvoldoende middelen gebruikt voor de robuustheid van RUD Zeeland om taken naar behoren uit te voeren (rapport commissie van Aartsen). 2. Vanuit het IBP VTH versterking VTH-stelsel zijn robuustheidscriteria geformuleerd waaraan moet worden voldaan. 3. Na toetsing blijkt RUD Zeeland niet te voldoen aan KPI 1 en 3 en aan KPI 5 ten dele. 4. Het plan van aanpak beschrijft hoe RUD Zeeland kan het voldoen aan de robuustheidscriteria met: a. Voldoende omzet om tijdig en correct uitvoering te geven aan wettelijk verplichte taken b. Inrichten randvoorwaarden om uitvoering te geven aan wettelijk verplichte taken. c. Voldoende innovatiebudget. d. Uitvoering van business intelligence. 5. Daarbij is onderzocht en aangegeven wat de mogelijkheden zijn voor plan B (samenwerking/fusie). 6. Met de overdracht milieu inrichtingen, met bijbehorende MBA's, wordt invulling gegeven aan de herverdeling van basistaken onder de Omgevingswet. 7. Het plan van aanpak voorziet ook in de aanbeveling om in de toekomst de mogelijkheid voor het overdragen van alle plustaken milieu (inclusief bodemtaken) en taken bouwen naar RUD Zeeland te verkennen. Het overdragen van meer taken leidt tot meer robuustheid van RUD Zeeland.

Kanttekeningen

1. Met de uitvoering van het plan van aanpak voldoet RUD Zeeland aan de IBP VTH gestelde robuustheidcriteria. Hoe kunnen we concluderen dat de interventies leiden tot succes of wanneer niet? Wanneer doen we dat? Het opstellen van succescriteria en een evaluatieplan is een vereiste. Zonder een dergelijk plan weten we niet of deze interventie (en investering) succesvol is. 2. Met de ingang van de Omgevingswet is Energiebesparing een basistaak van de RUD Zeeland. Onduidelijk is hoe de uitvoering en controlefrequentie bepaald is. De betreffende nota mist en behoeft nazending. Zonder deze nota hebben we geen zicht op wat de afspraak is betreft de uitvoering van energietaken. 3. In het plan van aanpak is plan B onvoldoende onderbouwd. Wat is de inspanning geweest met partners? Is samenwerking met bijvoorbeeld DCMR of Goeree-Overflakee onderzocht? Wat was het resultaat en welke overweging zijn gemaakt om verdere verkenning te staken? Ondanks het adviesrapport van SPSS lijkt er onvoldoende onderzoek te zijn geweest naar samenwerking en fusie en is er onvoldoende zicht op een alternatief.

Financiën

Wat mag het kosten? De Meerjarenbegroting voorziet op dit moment niet in de volledige bekostiging van de deelnemersbijdrage. In onderstaand tabel is aangegeven wat de financiële consequenties zijn na vaststellen van de 2e begrotingswijziging 2024, begroting 2025 en 3e begrotingswijziging. In de groene regel is de meerjarenbegroting van de gemeente Middelburg aangegeven. De regel extra geld is het bedrag dat we als gemeente Middelburg extra moeten opnemen in de begroting door middel van de bestuursrapportage. Hoe gaan we dat financieren? In de kadernota 2025-2028 is het benodigde extra geld voor de meerjarenbegroting opgevoerd als O&O. Duurzaamheid

Niet van toepassing. 3

Communicatie en participatie

Niet van toepassing. Uitvoering

Na het collegebesluit van 4 juni 2024 wordt het bijgevoegde raadsvoorstel voorgelegd in de Raad van 4 juli 2024. Na besluitvorming kan de zienswijze uiterlijk tot 5 juli 2024 ingediend worden via post@rudzeeland.nl en cc: w.dewolf@rud-zeeland.nl. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Niet van toepassing. Bijlagen

1. Aanbiedingsbrief Plan van Aanpak voor een Robuuste RUD Zeeland 2. AB-voorstel Plan van Aanpak voor een Robuuste RUD Zeeland 2.a Plan van aanpak voor een Robuuste RUD Zeeland 3. 3e begrotingswijziging 2024 (en verder) Plan van Aanpak Robuuste RUD 4. Ingroeimodel Plan van Aanpak d.d. 5 maart 2024 5. Advies begeleidingscommissie d.d. 6 maart 2024 (inclusief reactie RUD Zeeland) 6. 240418 Conceptbrief RUD - VZG en Provincie Zeeland

Middelburg, 4 juni 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de waarnemend burgemeester,

M.A. Fränzel MSc

4