24-081 Bijlage 6. 240418 Conceptbrief RUD - VZG en Provincie Zeeland

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat t.a.v. de Staatssecretaris, Drs. V.L.W.A. Heijnen Postbus 20901 2500 EX Den Haag Middelburg, dinsdag 4 juni 2024

Betreft: financiering robuuste RUD Zeeland

Geachte staatssecretaris Heijnen, Namens de Zeeuwse gemeenten en de Provincie Zeeland richten wij deze brief, als vervolg op de brief van de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland van 29 maart, aan u om aandacht te vragen voor de aanzienlijke uitdagingen en structurele kosten die de realisatie van een robuuste omgevingsdienst volgens het IBP VTHprogramma voor de RUD Zeeland met zich meebrengen. De omgevingsdienst RUD Zeeland voert al tien jaar alle basistaken uit voor de Zeeuwse gemeenten en de Provincie Zeeland. Daarnaast hebben een aantal deelnemers plustaken belegd bij de RUD Zeeland. De andere gemeenten overwegen het onderbrengen van deze plustaken bij de RUD Zeeland. Ook heeft een aantal gemeenten andere milieutaken belegd bij de RUD, zoals bodemtaken en geluidsmetingen. Het algemeen bestuur van de RUD Zeeland heeft nadrukkelijk de wens uitgesproken een Zeeuwse omgevingsdienst te willen behouden. Kortom, in Zeeland bouwen wij aan een robuuste omgevingsdienst. Het maken en behouden van een robuuste omgevingsdienst kunnen de Zeeuwse overheden niet alleen. Financiële ondersteuning door het structureel verhogen van de algemene uitkering is meer dan wenselijk. Wat maakt Zeeland uniek? Het grondgebied van de provincie Zeeland is gelijk aan dat van de RUD Zeeland, de GGD Zeeland, de Veiligheidsregio Zeeland en die van het waterschap Scheldestromen.

Vergeleken met andere provincies is Zeeland het dunbevolktst (ruim 391.000 inwoners in 2023). Zeeland kent daarnaast ruim 10 miljoen overnachtingen per jaar. Het aantal mensen dat dus in de vakanties in Zeeland verblijft, is vele malen groter dan het aantal inwoners. Een financiële bijdrage op basis van inwoneraantal per provincie is in die zin zeer nadelig voor Zeeland. Onze provincie is 3.000 km² groot, waarvan een derde water. De diversiteit in de agrarische sector, de uitgestrektheid van de natuurgebieden en bijvoorbeeld ook de Westerschelde, Oosterschelde, Grevelingen en het Veerse Meer vragen om adequate uitvoering van toezicht en handhaving. Ook is de chemische industrie een kenmerk van Zeeland. Dat maakt Zeeland na Rotterdam het grootste risicogebied in Nederland. Weliswaar liggen de dossiers van de hoogste risicobedrijven bij de DCMR, de veiligheid van de andere hoge risicobedrijven worden bewaakt en geborgd door de RUD. Kortom, Zeeland is een provincie waarin veel gebeurt en waar een kwalitatief sterkte omgevingsdienst noodzaak is voor een schoon en veilig leef- en werkgebied. De RUD Zeeland robuust Op 1 juli 2022 is het IBP VTH gestart in gezamenlijkheid met onder andere de VNG en het IPO. Een belangrijk resultaat daarvan is dat afspraken zijn gemaakt over de robuustheid van omgevingsdiensten.

Het dagelijks bestuur van de RUD Zeeland heeft de uitkomsten van de Commissie Van Aartsen ter harte genomen. De afgelopen maanden heeft een werkgroep onderzocht op welk wijze de RUD Zeeland in 2026 robuust kan zijn. De resultaten zijn verwoord in het plan van aanpak. Wij hebben dit plan inmiddels naar u toegestuurd. Dit plan is door het algemeen bestuur van de RUD Zeeland naar de gemeenteraden en provinciale staten gestuurd voor zienswijze. Het algemeen bestuur heeft al uitgesproken dat uitvoering geven aan het plan van aanpak voor de gemeenten een belangrijk financieel aandachtspunt zal zijn. De uitdaging zit niet in de wil het plan van aanpak uit te laten voeren, maar met name inde bekostiging ervan.

Uitvoering van het door RUD Zeeland ingediende plan van aanpak leidt tot een kostenstijging van meer dan 40% bij de deelnemers. Het plan bestaat in feite uit twee delen, te weten de basis op orde en de acties die gedaan moeten worden om verder robuust te worden. Met name de financiële middelen voor het robuust maken en houden van de RUD Zeeland zijn bij de gemeenten niet aanwezig. De resultaten van het plan van aanpak laten overigens zien dat een fusie met of een overname door een andere omgevingsdienst een even grote financiële investering vereist. Fusie is daarom geen oplossing voor het financiële vraagstuk. Wat vragen de Zeeuwse gemeenten van u? Wij vragen van u een meerjarige en structurele verhoging van de algemene uitkering. Op die manier beschikken we over voldoende middelen om het plan van aanpak uit te voeren en te investeren in een robuuste omgevingsdienst. Als eigenaren en deelnemers zijn we verantwoordelijk voor een goede financiering. Echter, het robuust maken van de RUD Zeeland noodzaakt een aanzienlijke financiële intensivering. Met het oog op 2026, beter bekend als ‘het ravijnjaar’, hebben we sterk onze twijfels in hoeverre we het plan van aanpak succesvol blijvend kunnen financieren.

Naar aanleiding van de motie van 25 maart 2024 hebt u de toezegging gedaan dat u bereid bent om financiële middelen in te zetten voor kennisvermeerdering en infrastructuur bij de omgevingsdiensten. Ook hebt u aangegeven dat er extra middelen nodig zijn voor meerjarige en structurele versterking. U gaf aan daartoe met voorstellen te komen. Wij vragen u in uw voorstellen de extra rijksmiddelen te baseren op de uitvoeringskosten die benodigd zijn voor een robuuste RUD Zeeland, zoals onderbouwd in het plan van aanpak. Ook vragen wij u extra middelen in uw begroting 2025 vrij te maken voor de uitvoering van de basistaken. Wij verwachten dat het plan van aanpak u ervan overtuigt dat er een noodzaak is structurele middelen beschikbaar te stellen bovenop bestaande financieringsstromen. Mochten er naar aanleiding van deze brief vragen of opmerkingen zijn, dan kan hiervoor contact worden opgenomen met wethouder Arno Witkam, via APWitkam@Borsele.nl of Michael Beverwijk, Coördinator Fysiek Domein, via m.beverwijk@kapelle.nl of 06 - 29 66 61 68. Dank voor uw aandacht. Met vriendelijke groet,

Han Polman, Commissaris van de Koning in Zeeland

Marga Vermue, Voorzitter Vereniging van Zeeuwse gemeenten