24-077 rvs Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030

Raadsvoorstel volgnummer

3 juli 2024 24-077

onderwerp

Vaststelling Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Rutger Schonis Economie Cynthia Westerweel c.westerweel@middelburg.nl 0118-675000

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit 1. Het Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 vast te stellen.

Aanleiding

Toerisme is een belangrijke economische pijler voor Middelburg, met name voor de binnenstad. Het aantal banen in de sector mag dan in vergelijking met andere sectoren relatief bescheiden zijn, het bezoek van toeristen aan Middelburg is erg belangrijk voor het draagvlak van voorzieningen in de gemeente (detailhandel, horeca, culturele voorzieningen e.d.). Dat maakt Middelburg ook voor inwoners aantrekkelijk. Tot circa 10 geleden was Middelburg voornamelijk de slechtweervoorziening voor verblijfstoeristen aan de kust (concentratie juli en augustus). De laatste jaren heeft Middelburg zich echter ook steeds meer als een aantrekkelijke bestemming (citytrip) ontwikkeld. Dit is met name terug te zien in de groei van het aantal verblijfsaccommodaties en de inkomsten uit toeristenbelasting. Steeds meer toeristen weten de weg naar Middelburg goed te vinden. Zo goed zelfs dat het op sommige momenten in de binnenstad weleens als (te) druk ervaren wordt door inwoners. Dit speelt met name in de maanden juli en augustus. Het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) voorspelt in “Perspectief 2030 bestemming Nederland” voor de komende jaren nog een sterke groei van toerisme in Nederland.

Het NBTC heeft gemeentes daarom opgeroepen om de regierol te nemen in het toeristisch beleid en de toeristische promotie om controle te houden op bezoekersstromen om zo de lusten (economie) en lasten (leefbaarheid) in balans te houden. Daarnaast zijn er ook zorgen over de effecten van toeristische verhuur op de woningmarkt. In juni 2023 heeft u de kaders voor het nieuwe beleidsplan toerisme en actieprogramma vastgesteld. Tezamen met alle input die is opgehaald uit het participatieproces heeft dit in november 2023 geresulteerd in het concept Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030. Dit conceptplan is eind 2023 aan de stakeholders gepresenteerd en in januari 2024 aan overige geïnteresseerden. Vervolgens heeft het concept Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 gedurende zes weken ter inzage gelegen en kon eenieder binnen deze termijn een zienwijze naar voren brengen. Op het concept beleidsplan zijn 18 zienswijzen binnengekomen. Naar aanleiding van de ingediende zienwijzen is het concept Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 op een aantal onderdelen aangepast. Op 4 juni 2024 heeft ons college de notitie beantwoording zienswijzen (bijlage 1) vastgesteld. Hierbij bieden wij u het definitieve Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 (bijlage 3) ter vaststelling aan. Effect

Het Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 heeft vooral tot doel het behouden van de balans tussen toerisme en leefbaarheid. Met het nieuwe beleidsplan verleggen we de focus van enkel het inzetten op meer toerisme naar grip 1

houden op toerisme om de leefbaarheid, met name in de binnenstad, te kunnen waarborgen. Kwaliteit en toegevoegde waarde van toerisme voor de stad en haar inwoners staan daarbij centraal. Het beleidsplan is daarbij een uitwerking van de Omgevingsvisie Middelburg 2050 en sluit naadloos aan op het daarin benoemde thema goede groei. Argumenten

Het toerisme groeit de laatste jaren hard. Economisch gezien is dat aantrekkelijk. Het zorgt bovendien voor levendigheid en een hoog voorzieningenniveau. De groei heeft echter ook een keerzijde. Te veel toerisme (overtoerisme) leidt tot schade aan de woonomgeving en de samenleving. Gevolg daarvan is dat het draagvlak voor toerisme onder inwoners verdwijnt. Ook wordt de bestemming voor toeristen dan minder aantrekkelijk. Zo ver willen we het niet laten komen. We willen Middelburg aantrekkelijk houden om te verblijven en te wonen. Dat betekent dat onze doelen erop gericht zijn om: -

de leefbaarheid te behouden (van de gemeente als geheel en die van de binnenstad in het bijzonder); de kwaliteit van de fysieke leefomgeving te behouden (van de gemeente als geheel en die van het buitengebied als bijzonder); de groei van het toerisme te reguleren; de toeristische koopkrachttoevloeiing te behouden.

Om deze doelen te bereiken zetten we, op basis van de door de raad vastgestelde kaders en uit de opgehaalde input uit het participatietraject, de volgende strategielijnen in: 1.

2.

3. 4.

5.

6. 7.

8.

Inzetten op kwaliteitstoerisme: we willen het verhaal van Middelburg op een dusdanige manier beleefbaar maken dat toeristen ook daarvoor komen. En dit op een dusdanige manier dat dit geen overlast veroorzaakt, maar juist bijdraagt aan de lokale gemeenschap. Ontwikkelkader voor verblijfsaccommodaties: met het ontwikkelkader willen we meer grip krijgen op de groei van het aantal verblijfsaccommodaties. Op enkele uitzonderingen na, zoals het Waterpark Veerse Meer, bieden we alleen nog voor bepaalde nieuwe initiatieven (zie hoofdstuk 3.2.2 van het beleidsplan) mogelijkheden in of nabij de binnenstad. Ontwikkelkader voor (toeristische) verblijfsaccommodaties: nieuwe toeristische attracties moeten passen bij de aard, omvang en het DNA van Middelburg. Mobiliteit: inwoners ervaren vooral overlast van toerisme op het gebied van parkeren in de binnenstad. Gepleit wordt daarom voor het creëren van voldoende autoparkeervoorzieningen aan de rand van de stad, voor voldoende fietsparkeervoorzieningen en voor bredere fietspaden. Om de groei van toerisme in de toekomst verder te reguleren of zelfs af te remmen zijn parkeertariefdifferentiatie en/of het uitbreiden van vergunningparkeren wellicht noodzakelijk. Deze onderwerpen worden nadrukkelijk betrokken bij het lopende onderzoek naar het gemeentelijke fiets- en parkeerbeleid.

Regierol in gerichte marketing en promotie: om ongewenste drukte te voorkomen en om onze stad in de rustigere perioden meer te laten profiteren van toerisme, zetten we in op het meer spreiden in de tijd van toerisme. Stimuleren duurzaamheid: middels het Europees project DETOCS wordt een stappenplan gemaakt om duurzaamheid in de toeristische sector te bevorderen. Het evenementenbeleid in lijn brengen met het toeristisch beleid: het nieuwe evenementenbeleid kan zowel positief bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de stad voor inwoners en bezoekers als aan de gestelde doelen in dit plan (leefbaarheid, spreiding van toerisme, aantrekken van de beoogde doelgroep). Monitoring: door te (blijven) monitoren en te analyseren, kunnen we sturen. Het creëert inzicht in hoe bepaalde maatregelen bijdragen aan het realiseren van onze gestelde doelen. Het maakt ook inzichtelijk of en waar het eventueel nodig is om bij te sturen.

Kanttekeningen

Een aantal zienswijzen heeft geleid tot aanpassingen in het concept Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030. In de versie die nu voorligt, zijn de volgende wijzigen doorgevoerd: 2

Hoofdstuk 1: van ‘hotel’, ‘uitponden’, ‘kwaliteitstoerisme’ en ‘centrale bedrijfsmatige exploitatie’ is nader uitgelegd wat we er onder verstaan. Hoofdstuk 3.2.2: bij verhuur van een woning (pagina 27) is de periode van maximaal 6 maanden gewijzigd in maximaal 4 maanden. En ten minste 6 maanden is gewijzigd in ten minste 8 maanden. Daarmee is het beleidsplan in lijn gebracht met de huisvestingsverordening. Hoofdstuk 3.2.4: bij monitoren en differentiëren in parkeertarieven (pagina 29) is een opmerking toegevoegd over vergunningparkeren. Tevens is ambtshalve hoofdstuk 5 financiën nader uitwerkt. -

In een aantal zienwijzen wordt gesteld dat de leefbaarheid in de binnenstad niet wordt bedreigd door toerisme en dat toeristische accommodaties nog moeten kunnen groeien. Deze zienswijzen hebben niet geleid tot aanpassing van het beleidsplan en illustreren nog maar eens te meer hoe subjectief de ervaren overlast van toerisme kan zijn. Financiën

Voor de uitvoering van het actieplan is het huidige budget voor toerisme niet toereikend. Via de kadernota 2025-2028 zijn voor diverse onderdelen uit fase 1 van het actieplan (korte termijn) extra financiële middelen aangevraagd. Onderdelen uit het actieplan uit de overige fases (middellange en lange termijn), waarvoor nog geen financiële middelen beschikbaar zijn, zullen op een later moment worden aangemeld voor de kadernota. Wanneer u raad daarmee instemt, kan het beleidsplan worden uitgevoerd. Communicatie en participatie

Aan de totstandkoming van het Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 ligt een uitvoerig paticipatietraject ten grondslag. Aan de indieners van een zienswijze is teruggekoppeld op welke manier de zienswijze is beantwoord, of dit tot aanpassingen heeft geleid en zo ja, tot welke. Het geanonimiseerde zienswijzenrapport is als bijlage 1 bij dit voorstel gevoegd. De notitie beantwoording zienswijzen is tevens op middelburgontmoet.nl gezet. Ook de aangepaste versie van het Beleidplan Toerisme Middelburg 2030 zoals die aan u is verzonden, is op middelburgontmoet.nl geplaatst. Na vaststelling van het Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030, zal deze op middelburg.nl en op middelburgontmoet.nl gezet worden. Daarnaast zal er een gedrukte versie beschikbaar komen. Uitvoering

Na vaststelling van het Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030, zal met de uitvoering van het actieprogramma worden gestart.

Bijlagen

1. 2. 3.

Concept notitie beantwoording zienswijzen (geanonimiseerd) Concept Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030, zoals deze ter inzage heeft gelegen Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 met wijzigingen ten opzichte van het concept

Middelburg, 4 juni 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

M.A. Fränzel MSc

3