24-065 rvs Aanpassing lijst met categorieën buitenplanse omgevingsplanactiviteiteiten

raadsvoorstel datum vergadering volgnummer

onderwerp

23 mei 2024 24-065 Aanpassing lijst met categorieën buitenplanse omgevingsplanactiviteiteiten waarvoor bindend adviesrecht van de gemeenteraad en verplichte participatie geldt

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Rutger Schonis Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Angélique Faas a.faas@middelburg.nl 0118-675584

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. de op 24 februari 2022 vastgestelde lijst van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor advies van de raad nodig is en waarvoor verplichte participatie geldt in te trekken; 2. in verband met de realisatie van een AZC op de locatie Cleene Hooge (bijgevoegde) gewijzigde lijst met categorieën van gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor bindend adviesrecht van de gemeenteraad en verplichte participatie geldt vast te stellen. Aanleiding

Omgevingswet en omgevingsplan Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet gaat over de fysieke leefomgeving en activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving. De fysieke leefomgeving heeft onder andere betrekking op bouwwerken, infrastructuur, water, natuur en cultureel erfgoed. De Omgevingswet integreert 26 wetten en tal van regels en voorschriften over de fysieke leefomgeving in één wet met één samenhangend stelsel van planning, besluitvorming en procedures. Alle gemeenten in Nederland beschikken sinds 1 januari 2024 van rechtswege over één gebiedsdekkend omgevingsplan. Het omgevingsplan dat van rechtswege is ontstaan bestaat uit een tijdelijk deel en een nieuw deel. Het tijdelijk deel wordt onder andere gevormd door bestaande ruimtelijke besluiten zoals bestemmingsplannen, wijzigingsplannen en uitwerkingsplannen. Voorts bestaat het tijdelijk deel uit rijksregels over activiteiten (aangeduid als de bruidsschat). Het nieuwe deel van het omgevingsplan is eerst nog leeg. De regels in het nieuwe deel komen deels tot stand door bestaande regels uit het tijdelijke deel om te zetten naar het nieuwe deel. Daarnaast worden hierin nieuwe regels voor ruimtelijke ontwikkelingen en beleid opgenomen.

Gemeenten dienen het tijdelijke deel van het omgevingsplan voor 1 januari 2032 om te vormen tot één omgevingsplan voor de gehele gemeente. Mogelijkheden tot afwijking van het omgevingsplan Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn er - net als voorheen - mogelijkheden om (ruimtelijke) ontwikkelingen mogelijk te maken die in strijd zijn met het geldende omgevingsplan. Ten eerste kan aan een dergelijk initiatief medewerking worden verleend door middel van een wijziging van het omgevingsplan. Dit is een bevoegdheid van uw raad. Ten tweede kan ons college afwijken van het omgevingsplan door middel van het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Deze vergunning is vergelijkbaar met de (buitenplanse) omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, van de vervallen Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo). Bindend adviesrecht raad en verplichte participatie bij afwijking omgevingsplan Op grond van de Wabo kon ons college slechts medewerking verlenen aan een buitenplanse afwijking van het bestemmingsplan met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3°, van deze wet met instemming van 1

de gemeenteraad. In die gevallen was een verklaring van geen bedenkingen nodig van uw raad. Daarvoor in de plaats is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet een verzwaard adviesrecht voor de raad gekomen. Uw raad is op grond van artikel 16.15a van de Omgevingswet bevoegd om categorieën van gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (hierna: BOPA of BOPA’s) aan te wijzen waarin u als adviseur optreedt. De uitkomst van het advies van uw raad is bindend. Het voorgaande betekent concreet dat ons college - als bevoegd gezag voor de behandeling van de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een BOPA - het door uw raad uitgebrachte advies in acht moeten nemen. Daarvan mag door ons niet worden afgeweken. Op grond van artikel 16.55 van de Omgevingswet is uw raad tevens bevoegd om gevallen van activiteiten aan te wijzen waarin participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een BOPA kan worden ingediend. Uw raad heeft van beide bevoegdheden gebruik gemaakt; in de vergadering van 24 februari 2022 heeft u besloten om een lijst met categorieën van gevallen van BOPA’s vast te stellen waarvoor bindend adviesrecht van de gemeenteraad en verplichte participatie (hierna: lijst adviesrecht raad en verplichte participatie gemeente Middelburg) geldt. Dit besluit is per 1 januari 2024 in werking getreden.

Voornoemde lijst is opgenomen in bijlage 1 bij onderhavig voorstel. Voor een nadere toelichting op het adviesrecht en participatie verwijzen wij kortheidshalve naar het raadsvoorstel en de daarbij behorende bijlage ‘Adviesrecht en verplichte participatie onder de Omgevingswet’ van 27 januari 2022 (bijlagen 2 en 2a). Gelet op recente besluitvorming van ons college inzake de realisatie van een asielzoekerscentrum op de locatie Cleene Hooge in Middelburg en de ruimtelijke procedure waarmee medewerking zal worden verleend aan deze ontwikkeling, bestaat er voor ons aanleiding om uw raad voor te stellen de ‘lijst adviesrecht raad en verplichte participatie gemeente Middelburg’ te wijzigen in die zin dat deze wordt aangevuld met één categorie.

Effect

Borging van de adviesrol van de gemeenteraad en vastlegging van de verplichting tot participatie bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor een BOPA.

Argumenten

1.1 en 2.1 Er is geen sprake van bindend adviesrecht voor de raad en verplichte participatie bij een aanvraag omgevingsvergunning voor de realisatie van een asielzoekerscentrum Op 14 november 2023 hebben wij onder meer besloten om Cleene Hooge (binnen de kaders van de in 2019 vastgestelde ontwikkelvisie; binnen de ruimtelijke contouren aan de zijde van de Europalaan) aan te wijzen als locatie voor een asielzoekerscentrum (hierna: AZC) met 330 structurele opvangplaatsen en maximaal 150 flexibele opvangplaatsen. Voornoemde locatie is gelegen binnen het bestemmingsplan “Buitengebied” dat deel uitmaakt van het tijdelijke omgevingsplan en heeft hierin de bestemming ‘Agrarisch’. Het gewenste gebruik van de gronden is in strijd met het omgevingsplan. Aan de realisatie van een AZC kan door ons college medewerking worden verleend door middel van het verlenen van een omgevingsvergunning voor een BOPA. In ons voorstel van 18 april 2024 hebben wij u reeds gewezen op het feit dat voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor de BOPA ‘opvang van asielzoekers’ op de locatie Cleene Hooge momenteel geen bindend advies van uw raad nodig. Evenmin is participatie vereist. Deze categorie van een BOPA staat namelijk niet op de in 2022 vastgestelde lijst adviesrecht raad en verplichte participatie gemeente Middelburg.

Concreet betekent dit dat er geen rol voor uw raad is weggelegd in de vergunningprocedure voor een dergelijke BOPA. Diverse omwonenden van de planlocatie hebben ons college hier reeds op gewezen. De realisatie van een AZC kan een behoorlijke impact op de fysieke leefomgeving hebben. Het gaat veelal om een intensieve functie die doorgaans zeven dagen in de week, 24 uur per dag toegankelijk is. Voorts ligt het in de lijn der verwachtingen dat omwonenden bedenkingen zullen hebben tegen een dergelijke ontwikkeling. Om deze redenen achten wij het wenselijk dat uw raad in deze bindend adviesrecht heeft. Tevens is het van belang dat participatie van en overleg met derden verplicht wordt gesteld voordat een aanvraag omgevingsvergunning voor een dergelijke ontwikkeling kan worden ingediend. Bindend adviesrecht voor uw raad en verplichte participatie in het geval van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een BOPA die betrekking heeft op de opvang van asielzoekers worden geborgd door deze categorie toe te voegen aan de lijst adviesrecht raad en verplichte participatie gemeente Middelburg. In 2

bijgevoegde lijst (bijlage 3) is deze categorie (categorie 10) toegevoegd. Uit de aangepaste lijst volgt dat - na bekendmaking van het besluit tot aanpassing van de lijst - uw raad bindend adviesrecht heeft en participatie verplicht is voor zover de aanvraag omgevingsvergunning voor een BOPA betrekking heeft op de oprichting van een logiesfunctie of het gebruiken van bouwwerken binnen of buiten de bebouwde kom ten behoeve van de opvang van asielzoekers. Kanttekeningen

2.1 Noodzaak tot aanpassing lijst adviesrecht raad en verplichte participatie gemeente Middelburg Zoals wij reeds hebben opgemerkt, kan ons college medewerking verlenen aan een afwijking van het omgevingsplan ten behoeve van de BOPA ‘opvang van asielzoekers’. Indien u - in afwijking van ons advies besluit om de lijst adviesrecht raad en verplichte participatie gemeente Middelburg niet aan te passen, dan is er geen rol voor uw raad weggelegd in de vergunningprocedure. Ons college kan voorkomende aanvragen die zien op dergelijke BOPA’s zelfstandig afdoen. Evenmin geldt in dat geval een verplichting tot participatie. Financiën

Nvt. Duurzaamheid

Nvt. Communicatie en participatie

Het raadsbesluit tot vaststelling van de gewijzigde lijst met categorieën van gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor bindend adviesrecht van de gemeenteraad en verplichte participatie geldt wordt gepubliceerd in het digitale Gemeenteblad, de Middelburgse Bode en op de gemeentelijke website. Het besluit treedt de dag na bekendmaking in werking. De omwonenden van Cleene Hooge zullen op de hoogte worden gesteld via de webpagina AZC/Cleene Hooge op de gemeentelijke website en de klankbordgroep. Communicatie hierover vindt tevens plaats via het platform Middelburg Ontmoet. Uitvoering

Na vaststelling van de gewijzigde lijst met categorieën van gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor bindend adviesrecht van de gemeenteraad en verplichte participatie geldt, zullen aanvragen om een omgevingsvergunning die betrekking hebben op de BOPA ‘opvang van asielzoekers’ worden afgehandeld met inachtneming van dit besluit. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Nvt. Bijlagen

1. Lijst adviesrecht raad en verplichte participatie gemeente Middelburg d.d. 24 februari 2022 2. Raadsvoorstel d.d. 27 januari 2022, Omgevingswet - adviesrecht gemeenteraad en delegatie aan college 2a. Bijlage bij raadsvoorstel d.d. 27 januari 2022, Adviesrecht en verplichte participatie onder de Omgevingswet 3. Gewijzigde lijst met categorieën van gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor bindend adviesrecht van de gemeenteraad en verplichte participatie geldt 4. Raadsbesluit adviesrecht en participatie Middelburg, 16 april 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

M.A. Fränzel MSc 3