24-062 rvs Kaders fiets en autoparkeerbeleid

Raadsvoorstel volgnummer

23 mei 2024 24-062

onderwerp

Raadsvoorstel kaders fiets- en autoparkeerbeleid

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Eduard Smit Verkeer, vervoer en waterstaat Dirk-Jan van der Vis, Dennis Schoonen D.van.der.Vis@middelburg.nl, D.schoonen@middelburg.nl 0118-675000

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit 1. In te stemmen met onderstaande kaders (inclusief randvoorwaarden) als basis voor het te actualiseren (fiets- en auto) parkeerbeleid: Fietsparkeren krijgt prominente plaats in het parkeerbeleid. Autoluwe binnenstad (zie bijlage voor kaart) is een middel om de leefbaarheid te vergroten. Doelgroepenbeleid is een middel om schaarse ruimte te verdelen. Parkeerregulering (fiscaal, vergunningen) wordt eventueel uitgebreid als middel om schaarse ruimte te verdelen. Het parkeerproduct is en blijft minimaal kostendekkend. In gebieden met een hoge parkeerdruk vervallen geen parkeerplaatsen maar kijken we naar alternatieven voor klimaatadaptatie. Voor de actualisatie van het fiets- en autoparkeerbeleid het participatieniveau ‘raadplegen’ vast te stellen 2. In te stemmen met het in de komende tijd verder uitwerken van deze kaders tot een concept Uitvoeringsprogramma fiets- en autoparkeerbeleid.

Aanleiding

In de binnenstad Middelburg zijn ongeveer 3200 parkeerplaatsen op straat en 1000 parkeerplaatsen in de parkeergarages. Dit geheel staat ten dienste van de functies (wonen, werken, recreatie, detailhandel et cetera) in de binnenstad. Delen van de binnenstad kennen nu een hoge parkeerdruk. Soms zo hoog dat er sprake is van parkeerhinder. Dit gaat ten koste van de leefbaarheid, veiligheid en ook het economisch functioneren. De parkeerdruk neemt in de toekomst verder toe. De oorzaken hiervan zijn meerledig. Enerzijds autonome groei (autobezit, toerisme) anderzijds door ons eigen beleid zoals het toevoegen van (woon)functies in de binnenstad. Daarnaast ligt er een opgave om buitenruimte klimaat adaptief in te richten, mogelijk ten koste van parkeerruimte. Dit alles zet spanning op de schaarse beschikbare ruimte en dwingt ons om nu keuzes te maken. Keuzes die we positief en met ambitie uitwerken in meerdere scenario’s waarvoor de voorliggende kaders als uitgangspunten gaan dienen. Parkeerbeleid (voor fiets én auto) staat niet op zichzelf. Parkeerbeleid faciliteert ruimtelijke wensen en ontwikkelingen als Regionale Mobiliteitsstrategie Zeeland (RMS). De onlangs vastgestelde Omgevingsvisie is leidend. De Omgevingsvisie Middelburg 2050 schetst een toekomstvisie voor de hele gemeente Middelburg. Meerdere onderdelen uit de visie raken het parkeren in en nabij de binnenstad.

Het streven is namelijk het verder realiseren van een autoluwe binnenstad. De hoofdlijn is dat bezoekers parkeren aan de rand van de binnenstad om zodoende ruimte te maken omwille van de leefbaarheid. Daarbij wordt sterk ingezet op klimaatadaptie, verduurzaming, circulariteit en 1

biodiversiteit. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de parkeerplaatsen ‘op maaiveld’. Toevoegen van woonfunctie(s) in de binnenstad is een belangrijk onderdeel van de Omgevingsvisie. De toename van de parkeervraag die hierdoor ontstaat raakt het nieuw te vormen parkeerbeleid. Het realiseren van ‘quick wins’ (met prioriteit voor fietsparkeren) is dan ook een ambitie in dit uitvoeringsprogramma. Naast de Omgevingsvisie Middelburg 2050 zijn ondergenoemde maatschappelijke ontwikkelingen aanleiding voor actualisatie van het parkeerbeleid: -

-

Motie (1 juni 2023 ‘Onderzoek invoeren vergunningshoudersparkeren voor bewoners binnenstad’). Hierbij wordt verzocht effecten en consequenties in beeld te brengen bij invoering van vergunninghoudersparkeren in het grootste deel van de binnenstad. Klachten van bewoners én ondernemers van de binnenstad over de parkeerdrukte. Toename van omvang toerisme én verlenging van het toeristisch seizoen en de daaraan gekoppelde parkeervraag.

Het bovenstaande geeft aanleiding voor actualisatie van het huidige parkeerbeleid. Om dit mogelijk te maken vragen we u kaders te stellen waarbinnen actualisatie kan plaatsvinden. Het gaat hier om kaders op hoofdlijnen.

Effect

Een leefbare/aantrekkelijke binnenstad, waar parkeren en wonen, werken, recreëren en duurzaamheid met elkaar in balans zijn. We reageren op de maatschappelijke ontwikkelingen, de wensen vanuit de Omgevingsvisie Middelburg 2050 en gaan daarbij lastige keuzes niet uit de weg. Het ontwikkelen van de parkeerlocaties buiten de rand van de binnenstad zien we als een belangrijke randvoorwaarde. Argumenten

In deze paragraaf vermelden we de kaders van het huidige parkeerbeleid (voor de context) en de door u vast te stellen nieuwe kaders. Het huidige parkeerbeleid kent de volgende kaders: Autoluwe binnenstad: Zoveel mogelijk het niet-noodzakelijke autoverkeer uit de binnenstad weren. Een autovrij kernwinkelgebied en een 'autovolle' rand van de binnenstad. Dit is de buitenschil van de binnenstad waar onder andere de parkeergarages liggen en een autoluw overig deel van de binnenstad. Beschikbaarheid voor allen, inclusief faciliteren bewonersparkeren: Het beschikbare parkeerareaal zo multifunctioneel mogelijk inzetten, waardoor alle typen parkeerders kunnen worden bediend. Beperken zoekverkeer: Het bieden van voldoende parkeerplaatsen voor het functioneren van de (binnen)stad, moet voorkomen dat er zoekverkeer ontstaat. Bereikbaarheid: Het kunnen vinden en bereiken van parkeerplaatsen in en aan de rand van de (binnenstad) is een voorwaarde om het gebruik ervan mogelijk te maken. Dit voorkomt ook zoekverkeer in de stad. Gefiscaliseerd parkeren in de binnenstad: Hiermee worden alle in de binnenstad parkerende doelgroepen bediend op basis van vraag en aanbod, prijswerking en vergunningen. Kostendekkend: De uitgaven moeten (minimaal) kostendekkend zijn. Vele ontwikkelingen dwingen om het bestaande parkeerbeleid te actualiseren.

Uit de Omgevingsvisie Middelburg 2050 en stakeholdersbijeenkomsten is vervolgens gebleken dat huidige kaders ontoereikend zijn. We stellen voor om de beleidsactualisatie op basis van onderstaande kaders verder vorm te geven:

2

1.

Fietsparkeren krijgt prominente plaats in het parkeerbeleid

Fietsparkeren vereist maatwerk; voor de keuze van voorzieningen onderscheiden we diverse doelgroepen naar parkeermotief. Parkeerconcentraties bevinden zich altijd in de nabijheid van hoofdfietsroutes en/of zogenaamde aanlandpunten. Randvoorwaarde: Afstemming met terrassenbeleid zal uitwijzen welke balans of voorrang gewenst is. Nieuw beleid richten op benutten, bijbouwen (waar nodig grootschalig) maar ook op handhaving gebruik openbare ruimte. Hier ook balans vinden met voetgangers (winkelend publiek) in de binnenstad. 2.

Autoluwe binnenstad is een middel om de leefbaarheid te vergroten.

Zoveel mogelijk het niet-noodzakelijke autoverkeer uit de binnenstad weren. Een autovrij kernwinkelgebied en een autoluwe binnenstad. Dit is de buitenschil van de binnenstad waar onder andere de parkeergarages liggen en een autoluw overig deel van de binnenstad. Randvoorwaarden: Eerst grootschalig parkeercapaciteit realiseren aan de rand, daarna verminderen. Maatwerk ten gunste van fietsparkeren, minder validen, groen, klimaatadaptie blijft mogelijk. Parkeren op de rand bevindt zich op loopafstand van het kernwinkelgebied. We hanteren hierbij 15 minuten als norm. Goede en actuele informatie over parkeermogelijkheden voor zowel auto als fiets. Parkeerlokaties op afstand én parkeergarages vormen samen een middel om de binnenstad autoluw te maken. Om het gebruik te bevorderen voldoen deze plaatsen aan diverse randvoorwaarden, zoals goedkoop (in ieder geval goedkoper dan straatparkeren), veilig, uitstekend bereikbaar en schoon. 3.

Doelgroepenbeleid is een middel om schaarse ruimte te verdelen.

Bewoners (en sociaal bezoek) krijgen prioriteit in de binnenstad. Bezoekers (anders dan sociaal bezoek, zoals toeristen en winkelend publiek) en werkers faciliteren we buiten de binnenstad op maaiveld en/of in parkeergarages. Randvoorwaarden: Om zoekverkeer te voorkomen worden logische én aaneengesloten parkeergebieden gecreëerd, inclusief verwijzing hiernaartoe. Voor woninginbreiding en nieuwbouw faciliteren we in de binnenstad het parkeren voor de nieuwe bewoners. Om ruimte te creëren in de binnenstad onderzoeken of de 2e bewonersvergunning gehandhaafd moet worden. Inschatting van de parkeervraag bij toekomstige ontwikkelingen en of functiewijziging geschiedt via op te stellen parkeernormering. 4.

Parkeerregulering (fiscaal, vergunningen) wordt eventueel uitgebreid als middel om schaarse ruimte te verdelen.

Huidig parkeerbeleid (grotendeels fiscaal) voorziet in maximalisatie benutting parkeerruimte en maximalisatie parkeeropbrengsten; als men betaalt dan is parkeren toegestaan. Nieuw parkeerbeleid legt meer accent op exclusiviteit voor bepaalde doelgroepen (vergunning). Randvoorwaarde: Om zoekverkeer te voorkomen logische aaneengesloten gebieden te creëren.

5.

Het parkeerproduct is en blijft minimaal kostendekkend.

Randvoorwaarde: - De uiteindelijke scenario’s worden financieel vertaald en getoetst aan dit uitgangspunt.

3

6.

In gebieden met een hoge parkeerdruk vervallen geen parkeerplaatsen maar kijken we naar alternatieven voor klimaatadaptatie.

Randvoorwaarden: - We trachten zoveel mogelijk klimaatadaptatie door te voeren. - De afweging wordt gemaakt per gebied en niet per straat. - We hanteren voor alternatieve parkeerplaatsen een afstand van maximaal 250 meter tot de woning.

7.

Voor de actualisatie van het fiets- en autoparkeerbeleid het participatieniveau ‘raadplegen’ vast te stellen.

De omgevingsvisie is leidend en hier een aanpassing in maken is lastig. Ook gelet op het feit dat het een technisch vraagstuk, de fysieke ruimte heel beperkt is en er veel tegengestelde belangen zijn, adviseren we de trede ‘raadplegen’. Zo houd je de belangenafweging bij het bestuur en daarmee voorkom je polarisatie in het centrum en daarbuiten Randvoorwaarde: - Tot aan definitieve besluitvorming worden afwisselend het raadplegen en informeren ingezet; per programmaonderdeel wordt hier maatwerk van gemaakt en worden effectiviteit en proportionaliteit hierin steeds afgewogen. - Betrekken van het brede veld van stakeholders, zoals advies raad sociaal domein (ASD)

Kanttekeningen

-

Parkeerbeleid is een afgeleide van andere beleidsvelden zoals wonen, toerisme, economie en groen. Dit biedt kansen om integrale en duurzame maatregelen te ontwikkelen. Spanningsveld kan ontstaan bijvoorbeeld door vergroenen (ten koste van parkeerplaatsen) in een gebied met hoge parkeerdruk. Kiezen we in deze gebieden voor groen dan loopt parkeerdruk verder op, kiezen we voor achterwege laten van vergroening dan is dit in strijd met de Omgevingsvisie Middelburg 2050.

Financiën

De kosten gerelateerd aan het proces om te komen tot een conceptvoorstel fiets- en autoparkeerbeleid inclusief de (parkeer)onderzoeken zijn begroot op € 100.000 en voorzien binnen de begroting 2024. Actualisatie van het fiets- en autoparkeerbeleid kan financiële consequenties hebben (investeringen, meer/minder parkeerbaten/lasten) . Deze consequenties worden in de vorm van meerdere scenario’s en voorzien van een dekkingsvoorstel, in de financiële paragraaf behorende bij het geactualiseerde fiets- en autoparkeerbeleid zichtbaar gemaakt. Uitgangspunt hierbij is dat het product parkeren per saldo minimaal kostendekkend is en blijft. Duurzaamheid

Parkeerbeleid is volgend op andere beleidsvelden zoals wonen, toerisme, economie, groen, duurzaamheid en cirulariteit Communicatie en participatie

Om te komen tot de kaders voor het te actualiseren (fiets- en auto) parkeerbeleid is tot op heden participatietrede ‘raadplegen’ gehanteerd. Hier zijn de volgende stappen gezet. Zie ook schematische weergave planning in de bijlage. Zomer 2023. Informatief gesprek met KHN (horeca), VOM (ondernemers) en fietsersbond. 12 februari 2024. Informatieronde intern: Stakeholders intern (Ruimtelijke Ordening, Vergunningverlening en Handhaving). 19 februari 2024. Informatieronde B: Stakeholders extern (VOM, KHN, Verkeerswerkgroep binnenstad, ENFB). Maart 2024. Digitale enquête over parkeren binnenstad via Middelburg ontmoet. 26 maart 2024. Kaderstellende discussie afvaardiging gemeenteraad. 4

Aankomende momenten 5 juni 2024. Brede informatiesessie in bibliotheek over de door raad vastgestelde kaders voor actualisatie parkeerbeleid. 6 november 2024 Informatieronde delen en ophalen reactie stakeholders intern en extern. Maart 2025 – inspraak Na het vaststellen van bovengenoemde kaders volgt een uitvoeringsprogramma fiets- en autoparkeerbeleid. Hierin wordt afhankelijk van de verschillende scenario’s- als maatwerk gekeken naar vormen en trede van participatie. Uitvoering

Zie paragraaf communicatie & participatie en Schema Uitvoeringsprogramma fiets- en autoparkeerbeleid. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Zie paragraaf communicatie & participatie. Bijlagen

- Binnenstad (parkeerzones 1 en 2) - Schematische weergave planning

Middelburg, 18 april 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

M.A. Fränzel MSc

5