24-023 rvs Aandeelhouderschap Stedin

raadsvoorstel volgnummer

14 maart 2024 24-023

onderwerp

Aandeelhouderschap Stedin

behandelen in raadscommissie

Algemeen Bestuur

portefeuillehouder

Rutger Schonis Volksgezondheid en milieu Cor Helmendach c.helmendach@middelburg.nl 0118 675234

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Toe te treden als aandeelhouder van Stedin voor een belang (kapitaalstorting) van € 500.000. 2. Geen wensen en bedenkingen te uiten voor wat betreft de deelname in Stedin conform artikel 160 lid 2 van de gemeentewet. Aanleiding

De directie van Stedin heeft de Zeeuwse gemeenten en de Provincie gevraagd om aandeelhouder te worden van Stedin. De energietransitie vraagt grote investeringen van Stedin in het elektriciteitsnet. Stedin heeft hiervoor veel extra kapitaal nodig. Om tegen gunstige condities te kunnen lenen, is eigen vermogen nodig. Het is wettelijk geregeld dat Stedin in eigendom moet blijven bij overheden. Vorig jaar heeft het Rijk besloten aandeelhouder van Stedin te worden middels een kapitaalstorting van € 500 miljoen. De provincie Zeeland heeft recent besloten om voor €5 miljoen deel te nemen in Stedin. Stedin heeft de Zeeuwse gemeenten gevraagd om gezamenlijk eveneens voor €5 miljoen een kapitaalstorting te doen. Effect

reageren op het verzoek van Stedin Argumenten

Netbeheerder Stedin is verantwoordelijk voor het elektriciteits- gasnetwerk in het grootste deel van Zuid-Holland en de provincies Utrecht en Zeeland. Dit netwerk omvat circa 2,3 miljoen aansluitingen, voor zowel huishoudens als zakelijke klanten. Het aandeelhouderschap van Stedin ligt conform de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet in publieke handen en is momenteel in handen van 42 gemeentes in het verzorgingsgebied waar Stedin is aangesteld als regionaal netbeheerder. Het publieke aandeelhouderschap is één van de pijlers om de publieke belangen van een efficiënt en goed opererend netwerkbedrijf te borgen. Daarnaast worden de publieke belangen geborgd door wet- en regelgeving en de ACM als onafhankelijk toezichthouder. Bij Stedin werken 4.148 interne medewerkers (stand eind 2022 in FTE). De netto-omzet bedroeg in 2022 € 1,316 miljard met een netto resultaat van € 44 miljoen. Stedin had op 31 december 2022 een balanstotaal van € 8,520 miljard waarvan een Eigen Vermogen van € 3,342 miljard (bron: Jaarrekening Stedin 2022). Bijdrage aan het mogelijk maken van de energietransitie Voor de energietransitie moeten grote investeringen worden gedaan in de elektrische infrastructuur.

Zowel in de woonwijken als op het hoogspanningsnet van Stedin moeten aanpassingen plaats vinden om het mogelijk te maken dat bedrijven hun bedrijfsprocessen elektrificeren, dat woningen kunnen worden voorzien van warmtepompen en laadpunten voor elektrische auto’s. Stedin investeert alleen in 2024 al ongeveer €1 miljard in het toekomstbestendig maken van de netten in het verzorgingsgebied. Alle Zeeuwse overheden doen een kapitaalstorting 1

Provincie Zeeland (€5 miljoen) en naar verluidt de meeste andere Zeeuwse gemeenten doen een kapitaalstorting naar rato van hun inwonertal. Uit solidariteit met de overige Zeeuwse overheden wil het college een kapitaalstorting van €500.000 doen. Kanttekeningen

De taken van de regionale netbeheerders, waaronder Stedin, zijn wettelijk geregeld. De uitvoering van deze taken is niet afhankelijk van een kapitaalstorting door de Zeeuwse overheden. Stedin werkt al intensief samen met de gemeenten zowel op uitvoerend niveau, als over het meerjarige investeringsplan van Stedin. Het al dan niet doen van een kapitaalstorting heeft geen gevolgen voor de samenwerking met Stedin of voor de wijze waarop of het tempo waarin Stedin investeert in het elektriciteitsnet in Zeeland. Als de gemeente een kapitaalstorting doet, kost dit ca. 3,5% rente (of derven wij 3,5% rente-inkomsten). Hier staan pas op termijn dividendinkomsten tegenover. Bij de recente toetreding van het Rijk als aandeelhouder van Stedin zijn voorwaarden opgenomen over het dividendbeleid voor de komende tien jaar waarbij sprake is van een gematigd dividendbeleid zodat Stedin ruimte krijgt om te investeren. Uitgangspunt is dat na die periode weer wordt overgegaan naar het huidige dividendbeleid waarbij een uitkeringspercentage geldt van 50%. Concreet betekent dit dat met name de komende tien jaar het verwachte rendement lager zal blijven dan de rentelasten. In de periode daarna is een verwachte stijging te zien van het rendement per aandeel die significant hoger is dan de rentelasten. Hier kunnen echter geen zekerheden aan verbonden worden.

Het is wettelijk vastgelegd dat investeerders in netwerkbedrijven een marktconform rendement op hun investering moeten kunnen realiseren. Daarvan is dus de eerste 10 jaar geen sprake. Gemeente Middelburg zal met een kapitaalstorting van €500.000 minder dan 1 promille van de aandelen bezitten en dus ook nauwelijks stemrecht hebben in de aandeelhoudersvergadering. Als aandeelhouder krijgt de gemeente het recht om aandeelhoudersvergaderingen bij te wonen en informatie van de directie te ontvangen. De aandelen bieden weinig mogelijkheden om enige invloed op de strategie van Stedin uit te oefenen. In Zeeland is netcongestie afgekondigd. Deze netcongestie is veroorzaakt door aanvragen van enkele industriële bedrijven die zeer grote afnamecapaciteit (tientallen MW per aanvraag) hebben aangevraagd. De knelpunten voor het realiseren van deze aansluitingen bevinden zich in het hoogspanningsnet dat Tennet beheert. Tennet moet voor het oplossen van deze knelpunten enkele hoogspanningsstations uitbreiden en bouwen evenals een 380kV leiding aanleggen. Het duurt nog tot 2032 voordat deze investeringen zijn gedaan. Dat heeft te maken met grondverwerving, locatiestudies en vergunningverlening. Het doen van een kapitaalstorting in Stedin heeft geen relatie met de werkzaamheden van Tennet. Ook Stedin moet investeringen verrichten in haar netwerk.

Financiën

Wat mag het kosten? Toetreding als aandeelhouder van Stedin vindt plaats door verwerving van een aandelenkapitaal van € 500.000. Dit wordt geeffectueerd door een eenmalige kapitaalstorting van € 500.000. Dit aandelenkapitaal is een bezit en wordt gerubriceerd onder de financiële vaste activa op de balans. Aangezien de storting plaats kan vinden vanuit de beschikbare liquiditeitspositie is er in de praktijk geen sprake van additionele rentelasten. Eventuele dividendinkomsten, die zoals gesteld in dit voorstel in de eerste jaren zeer beperkt zullen zijn, worden jaarlijks verwerkt in de bestuurlijke tussenrapportage en/of jaarrekening.

Hoe gaan we dat financieren? De kapitaalstorting van € 500.000 vindt plaats vanuit de regulier beschikbare liquiditeiten. Het aantrekken van externe financiering is hiervoor niet nodig. 2

Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Het aandelenkapitaal is een bezit en wordt op de balans opgenomen onder financiële vaste activa. De kapitaalstorting heeft derhalve geen invloed op het weerstandsvermogen Duurzaamheid

De kapitaalstorting vergroot het eigen vermogen van Stedin. Dat maakt het voor Stedin makkelijker om geld te lenen tegen gunstige voorwaarden. Dat geeft Stedin meer financiële mogelijkheden om het elektriciteitsnet te verzwaren. Stedin geeft overigens zelf aan dat beschikbaarheid van personeel en van materialen bepalend zullen zijn voor het tempo van de netverzwaring. Communicatie en participatie

Standpunt meedelen aan de directie van Stedin Uitvoering

De kapitaalstorting kan in april 2024 worden geeffectueerd. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

nvt Bijlagen Q&A opgesteld door Stedin

Middelburg, 6 februari 2024 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

3