24-002 Bijlage 3. Gevraagd Advies SCW - Woonzorgvisie Middelburg

Aan: College van B&W Middelburg, Cc: Gemeenteraad Middelburg, Mevrouw R. van Egeraat, mevrouw M. de Voogd Gevraagd advies Sociale Cliëntenraad Walcheren over de Woonzorgvisie Middelburg (versie 26-09-2023)

Walcheren, 10-10-2023 Geachte lezer, De SCW is gevraagd te adviseren over de Woonzorgvisie Middelburg. Eerder hadden wij een constructief, informatief gesprek met de betrokken ambtenaar. Wij zullen ons beperken tot die zaken die onder onze adviesbevoegdheid vallen of daaraan raken. We heb dit advies binnen de helft van onze afgesproken adviestermijn moeten inleveren. We zien in de visie dat Orionis als samenwerkingspartner wordt genoemd. Dat vinden we positief. Orionis is belangrijk bij (het saneren van eventuele) schulden, het verstrekken van een lening, reintegratie en inkomensondersteuning; zowel de uitkering als de minimaregelingen. Het is hierbij belangrijk tijdig te handelen omdat bijvoorbeeld de Participatiewet uitkering vrijwel nooit met terugwerkende kracht toegekend kan worden. Het is dus van belang altijd en vooral ook tijdig te inventariseren of Orionis betrokken moet worden. Vanuit ons spreekuur zien we regelmatig dat wanneer dakloze mensen weer zelfstandig gaan wonen zij aangewezen zijn op particuliere (kamer)verhuur. Mensen worden om verschillende redenen dakloos. Toch is er regelmatig sprake van vergelijkbare achterliggende problematiek. Als mensen voor een zelfstandige woning aangewezen zijn op telkens dezelfde particuliere verhuurder en dezelfde appartementencomplexen ontstaat er een grotere kans op terugval in problematiek.

Het zou het wat de SCW betreft beste zijn wanneer mensen terecht kunnen in een reguliere sociale woning waarbij er ook voldoende begeleiding beschikbaar is. Flexwoningen zouden ook geschikt kunnen zijn zolang er voldoende diversiteit in het type huurder aanwezig is en er begeleiding beschikbaar is. Als er sprake is van een Participatiewet uitkering zou bij deze doelgroep ook gedacht kunnen worden aan het aanbieden van een periode van (vrijwillig) financieel ontzorgen, gecombineerd met (vrijwillige) budgetcoaching. Bovenstaande gaat ook op ook voor mensen die woningzoekend zijn na detentie.

Omdat je in een flexwoning 15 jaar kunt blijven wonen vinden we deze ook geschikt als eerste woning voor statushouders. Deze groep valt niet onder de Woonzorgvisie maar zou wel als doelgroep met andere gecombineerd kunnen worden. Belangrijk is verder om na te denken wat de route of de procedure is wanneer na plaatsing problemen ontstaan. Het idee van Simpel Switchen uit de Participatiewet zou voor wonen een inspiratie kunnen zijn. Ook het vrijwillig doorstromen kan gestimuleerd worden, ouderen die wat hulp nodig hebben bij een verhuizing van een eengezinswoning naar een appartement zouden die moeten kunnen krijgen. Ook in het algemeen kan woningruil soms een oplossing zijn. Het combineren van verschillende doelgroepen en het geschikt maken van leegstaande kantoren, bedrijfsruimtes kunnen oplossingen zijn in tekort aan woonruimte, ook voor speciale doelgroepen. Zie bijvoorbeeld het oude Rijkswaterstaatgebouw aan de Koestraat in Middelburg dat studenten- en GGZhuisvesting biedt. Dat gebied is zeer rijk aan voorzieningen. Dit soort mogelijkheden zijn ook wel te vinden in andere gebieden, een voorbeeld is het voormalig politiebureau in Dauwendaele.

De SCW denkt dat Skaeve Huse goed kan werken mits het beide kanten dient; zowel de wijk/omgeving waarin wonen lastig ging is erbij gebaat als de inwoner die meer ontspannen kan wonen op een andere plaats, waarbij de kwaliteit van wonen goed moet zijn. In het belang van de doelgroep jongeren die uitstromen uit Jeugdzorg wijzen we nogmaals op het nut van de Kwikstartapp. Verder, er lijkt momenteel een wildgroei aan spreekuren (door organisaties van verschillende origine) voor deze doelgroep te ontstaan. We kunnen ons voorstellen dat de doelgroep door de bomen het bos niet meer ziet. Het lijkt de SCW aangaande de Woonzorgvisie van belang dat er regionaal / Walchers samen opgetrokken wordt. In het algemeen adviseert de SCW om geen citaten op te nemen in een ambtelijk document zoals een Woonzorgvisie. En wanneer dat wel gebeurt is het beter niet de personen die de uitlating deden te vermelden. Dat kan bij lezers om verschillende redenen verkeerd overkomen. Verder lezen wij, onder: Personele inzet en arbeidskrapte " (...) Op dit moment (juni 2023) maken in Middelburg meer dan 1000 inwoners gebruik van de participatie wet (volledig of aanvullend). Het is zinvol te onderzoeken op welke manier deze inwoners, passend bij hun persoonlijke situatie, een bijdrage kunnen leveren. Die bijdrage kan veel breder liggen dan het uitvoeren van betaald werk.

Met elkaar kunnen we een omslag maken in het denken in mogelijkheden. Dit geldt overigens voor alle inwoners van Middelburg, denk bijvoorbeeld aan vitale gepensioneerden of studenten. Belangrijk is om aan te sluiten bij de inwoners. Zowel op het gebied van de interesse van inwoners maar ook om alle inwoners te bereiken. Denk aan de inzet van Social Media (filmpjes in plaats van geschreven tekst, zodat laaggeletterden of anderstaligen ook bereikt worden) en het werken met rolmodellen." Het volgende bevreemdt de SCW met name: “Het is zinvol te onderzoeken op welke manier deze inwoners (dat wil zeggen cliënten van de Participatiewet) , passend bij hun persoonlijke situatie, een bijdrage kunnen leveren. Die bijdrage kan veel breder liggen dan het uitvoeren van betaald werk.”

Onze vraag is wat dit in een Woonzorgvisie doet. Hoe deze inwoners wat betreft participatie inzetbaar zijn valt onder Orionis Walcheren. Deze bevoegdheden vanuit de Participatiewet en het initiatief zijn overgedragen aan de GR. Een zorgvuldige omgang met deze vaak kwetsbare mensen is vereist. Voor de participatie is de cliënt zelf het uitgangspunt en niet het gebrek aan personeel of de Woonzorgvisie van gemeente Middelburg. Vrijwilligerswerk gebeurt alleen na inlichten en met toestemming van de GR. Het kan ook onderdeel uitmaken van een traject, een opstapje naar werk of juist het hoogst haalbare zijn. Dat wordt in brede zin bepaald in de kadernota's van Orionis Walcheren en is opgenomen in de door hen ontwikkelde methode Werken naar Vermogen. Eén en ander wordt jaarlijks nader uitgewerkt en waar nodig bijgesteld in het beleid bij de begrotingen. De vraag is verder of van die 1000 inwoners niet een deel zelf onder de doelgroep van de Woonzorgvisie valt. Een deel van hen is immers geheel niet inzetbaar, een ander deel kan hooguit via vrijwilligerswerk of dagbesteding participeren, voor nog een ander deel is (betaald) parttime werk mogelijk en hopelijk kunnen er anderen volledig zelfstandig aan het werk. Dat je dan na wil denken over een fijne en zinvolle invulling van de dag voor cliënten is op zich begrijpelijk en belangrijk.

Maar het geeft geen pas daar via de Woonzorgvisie op in te willen breken. Cliënten zijn geen duizend-dingen-doekjes die naar gelang het de gemeente uitkomt ingezet kunnen worden in belang van welke visie dan ook. Wanneer cliënten onderwerp worden van bestuurlijk getouwtrek is dat schadelijk voor hun positie en welzijn.

Met vriendelijke groet, namens Sociale Cliëntenraad Walcheren, Marischka Duinkerken, Marina Goudjalova, Ada Visschers s.c.walcheren@zeelandnet.nl