238. Sociale Clientenraad Walcheren - Advies Volwassenenfonds - Middelburg

Aan: Gemeenteraad Middelburg, College van B&W Middelburg Betreft: Advies Sociale Cliëntenraad Walcheren – Volwassenenfonds (behandeling 8/9 november 2023) Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025 – 2027. Walcheren, 6 november 2023

Geachte lezer, Gemeente Middelburg wil budget vrijmaken om de culturele, sportieve maatschappelijke participatie van volwassen minima met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm te stimuleren. De SCW is blij dat hier aandacht voor is. We merken dat de gemeente Middelburg steeds meer aansluit bij bovenlokale systemen en fondsen en de opdracht om lokaal beleid zelf uit te voeren laat voor wat het is. De SCW is van mening dat de doelstelling van maatschappelijke participatie voor de minima meer dan uitstekend geregeld kan worden via het bestaande gemeentelijke fonds; het Fonds Cultuur Sport Onderwijs voor volwassenen. Dat Fonds (Fonds CSO) is er voor Middelburgse inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. Het valt via de gemeentewet onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Er kan dan via Orionis gedeclareerd worden. "Het Fonds cultuur, sport en onderwijs is een regeling voor mensen met een laag inkomen op grond van de Gemeentewet. Met dit fonds wordt beoogd dat mensen die een laag inkomen hebben toch deel kunnen nemen aan het maatschappelijk verkeer. Participatie en voorkomen van een sociaal isolement staan centraal bij deze vergoeding. Om de participatie op het gebied van onderwijs, sport en cultuur te bevorderen krijgt de doelgroep een bijdrage ter compensatie van de kosten van deze activiteiten.

Hierbij kan worden gedacht aan het onderhouden van sociale contacten, vrijetijdsbesteding zoals ontspanning, recreatie, uitoefenen van hobby’s, volgen van cursussen, lidmaatschappen van verenigingen e.d."

De SCW vraagt al jaren om een verhoging van de bijdrage uit het Fonds CSO voor volwassenen. Die bijdrage is al sinds zeker 2007 beperkt tot 115 euro per jaar per persoon. En de gemeente is steeds niet bereid geweest om het gemeentelijke Fonds CSO voor volwassenen te verhogen. In plaats daarvan kiest de gemeente voor het door de directeur-bestuurder van Team Sportservice Ellis van der Weerden opgerichte Volwassenenfonds Sport en Cultuur in de gemeente te introduceren. Dat Team Sportservice is een stichting die onder andere gemeentelijk sportbeleid en het Jeugdfonds Sport en Cultuur uitvoert. Binnen die organisatie is het als een uitbreidingsmogelijkheid voor de eigen werkzaamheden ontwikkeld. Daar heeft de organisatie ook een eigen belang bij; het is een bedrijfsmatige organisatie met ambities . Het Volwassenenfonds dat nu uitgerold wordt is een variant op het Jeugdfonds, en het werkt net zo. Organisatorisch is dat natuurlijk handig voor de professional, en de werkwijze is ook wel geschikt voor kinderen. Het Volwassenenfonds zegt in zijn missie te streven naar: "een inclusieve samenleving waarin iedereen profiteert van de kracht van sport & cultuur.

Onze missie is het wegnemen van financiële drempels tot sport & cultuur bij volwassenen die rond het bestaansminimum leven." En verder zegt het Fonds over zijn werkwijze: "De doelgroep wordt door ons geïdentificeerd en geactiveerd met als doel dat zij duurzaam aan sport en/of cultuur gaan deelnemen." Dat "identificeren en activeren" gebeurt met de inzet van intermediairs uit de hoek van zorgverlening, maatschappelijk werk en uitkeringsverstrekking: "Ben jij betrokken bij mensen die leven rond het bestaansminimum? En ben je… • Sociaal en gemotiveerd om te helpen? • Professioneel betrokken bij volwassenen? • Op de hoogte van de (financiële) thuissituatie? • En heb je een hart van goud?" Daar merkt de SCW het volgende over op: De SCW is voor een waardig minimabeleid en echte inclusiviteit. Het gaat er bij armoedebeleid niet alleen om wat je geeft maar ook hoe je dat doet en hoe dit zich verhoudt tot de waardigheid van de burger. En daarom hebben wij heel grote bezwaren tegen de optie van het Volwassenenfonds in Middelburg. Het Volwassenenfonds behandelt volwassenen als kleine kinderen. Volwassen mensen horen, óók als ze arm zijn, zelf de regie over hun leven te voeren. En het is niet juist, en eigenlijk een vorm van uitsluiting, om ze daartoe niet in staat te stellen. Toe nu toe liet het minimabeleid mensen de ruimte zelf na te denken over hun keuzes.

Nu worden ze naar een product geleid. De gemeente zegt niet langer: "Hier is budget waarmee u kunt participeren", maar voortaan: "Hier mag u naar toe, maar u mag niet zelf lid worden want dat doen wij voor u." Volwassen mensen die via een intermediair moeten gaan vragen of ze op voetbal mogen of naar de tennisof toneelclub. Stel u dat eens voor voor uzelf voor. Het algemene enthousiasme van de beleidsmakers voor dit betuttelende fonds, en de tegenzin die we ervaren om het hier op argumenten met de SCW over te hebben geven ons het gevoel dat de minima vooral

dankbaar moeten zijn en verder hun mond moeten houden. Het is verder niet uit te leggen waarom de gemeente dit beleid uit het zicht heeft weggezet als sportbeleid, en er zodoende buiten de SCW om aan werkte. We kunnen ons niet voorstellen dat de gemeente niet zelf op de website van het Volwassenfonds heeft gekeken. En daar blijkt glashelder dat het hier toch echt om de minima gaat. "Meer dan 1 miljoen mensen in Nederland heeft geen geld voor sport of een culturele hobby. Om hen te ondersteunen is het Volwassenenfonds Sport & Cultuur in het leven geroepen." Maar, en niet alleen in Middelburg, het Fonds Cultuur Sport Onderwijs bestond al jaren. Er bestaat al een geschikt fonds dat de burger niet alleen meer vrijheid geeft maar ook meer mogelijkheden biedt. De SCW vindt het acceptabel dat er naast een vrij te besteden bedrag uit het Fonds Cultuur Sport Onderwijs een mogelijkheid komt om dat aan te vullen, en dat daarvoor een declaratie of nota wordt ingeleverd. Maar de keuze moet vrij en maatwerk zijn. Iedere rechthebbende hoort aanspraak op een gelijke bijdrage te kunnen maken. Het gaat hier om de participatie van een groep die vaak belemmeringen, al dan niet op fysiek gebied, ondervindt en daarom moet die heel breed kunnen worden ingevuld. En participatie kan ook zijn; samen een dag naar een museum, een park of voorstelling of concert.

De keuze bij het Volwassenenfonds blijft beperkt tot de daarbij aangesloten verenigingen. Als de gewenste vereniging of club er niet bij zit heb je niets aan de regeling. Als iemand mee wil doen aan een beweegklas die niet is aangesloten bij een sportkoepel moet dat kunnen. Misschien wil iemand af en toe kunnen zwemmen, maar dan niet via een vereniging, club of abonnement. En daarnaast kunnen bepaalde mensen wegens beperkingen ook helemaal niet meer dan dat. En daarmee zal een deel van de doelgroep simpelweg helemaal niet tot deelname aan een vereniging in staat zijn, en gaat de bijdrage uit het Volwassenenfonds gaat aan hen voorbij.

De SCW adviseert gemeente Middelburg dringend om de bijdrage uit het Fonds CSO te verhogen voor volwassenen en af te zien van deelname aan het Volwassenenfonds.

Namens Sociale Cliëntenraad Walcheren, met vriendelijke groet, Marischka Duinkerken, Marina Goudjalova, Ada Visschers s.c.walcheren@zeelandnet.nl https://www.socialeclientenraadwalcheren.nl/ De Sociale Cliëntenraad Walcheren komt op voor de belangen van cliënten van Orionis Walcheren en alle minima op Walcheren. Met cliënten wordt hier bedoeld: Inwoners van Walcheren met een uitkering of voorziening vanuit de Participatiewet, de Ioaw, de Ioaz, of de Bbz, Anw, Nuggers en andere inwoners van Walcheren die in aanmerking komen voor een voorziening vanuit het armoedebeleid van de Walcherse gemeenten. De SCW biedt hulp, informatie en advies aan cliënten en komt op voor hun belangen. De SCW overlegt met en adviseert gevraagd en ongevraagd aan:

Orionis Walcheren over Werk & Inkomen, Participatiewet en de dienstverlening. Colleges en de gemeenteraden van Middelburg, Veere en Vlissingen over het onderliggende sociale beleid en het armoedebeleid. De SCW wordt betrokken bij voorbereiding, afstemming, totstandkoming en evaluatie van zaken waarmee cliënten rechtstreeks worden geconfronteerd en bij beleidsbeslissingen en beleidswijzigingen die van invloed zijn op de dienstverlening aan en de positie van de cliënt. De SCW wordt de gelegenheid geboden hierover gevraagd of ongevraagd advies uit te brengen. De SCW is een onafhankelijke commissie en bestaat uit cliënten/ervaringsdeskundigen.