23-134 Bijlage 4. Advies SCW

Aan: College van B&W Middelburg, Gemeenteraad Middelburg, Mevrouw P. Savenije. 20231029 - 29 oktober 2023 – Gevraagd avies Sociale Cliëntenraad Walcheren – Beleidskader Bestaanszekerheid, Meedoen naar vermogen & Inburgering Middelburg 2023 – 2027. Walcheren, 29 oktober 2023 Geachte lezer, De SCW heeft twee gesprekken van een uur met de gemeente gehad over het beleidskader. Eén gesprek vooraf in augustus, op basis van een kleine hoeveelheid informatie op schrift, en één na ons advies over het voor ons eerste concept-kader van 4 september. Daarnaast was er eerder een kennismakingsgesprek in juli. In dat gesprek hebben we wel geprobeerd input te geven maar eigenlijk hadden we daarvoor te weinig houvast. Dat waren op zich goede gesprekken maar voor een beleidskader, zeker van deze omvang, is dit in onze ervaring weinig voorbereiding. We hebben nu zeven werkdagen gekregen om nog op het huidige definitieve (?) concept van 19 oktober te reageren. Dat is erg weinig tijd. Opzet van het stuk Het uiteindelijke stuk zit behoorlijk complex in elkaar. Er worden drie thema's gecombineerd, dat vinden we vrij veel voor één kader. We adviseerden daar al eerder tegen. "Combineer niet drie grote, in beweging zijnde onderwerpen in één beleid. Zorg voor aparte kaders, blijf flexibel." We zien flexibiliteit wel als uitgangspunt terug in de conceptkaders en -plannen.

De SCW heeft nog steeds de voorkeur voor aparte kaders. Het zijn alle drie grote onderwerpen die dat verdienen. Bij elk thema staan trends en ontwikkelingen vermeld. Dan zijn er de beleidsdoelen, de stuurdoelen en de activiteiten. Daarbinnen zien we dat de gemeente ook regelmatig nog standpunten en acties benoemen. Verder is er de doelenboom en driemaal een overzicht van de minimaregelingen (vanuit verschillende invalshoeken). We adviseren om dit meer te stroomlijnen.

Het stuk is een - vrij hermetische - mix van informatie, wetgeving, inzichten, voornemens en plannen en bestaande activiteiten. We hadden graag meer onderscheid gezien waar Middelburg op langer bestaande landelijke eisen en nieuwe ontwikkelingen achterloopt, ook waar sprake is van nieuwe landelijke eisen, wat Middelburg goed op de rit heeft, en tenslotte, waar en in welke opzichten Middelburg dan zijn eigen accenten en prioriteiten legt. Het valt op dat de gemeente een stuk heeft afgeleverd met veel aandacht voor actuele wetgeving, rapporten en inzichten. Dat kan nuttig zijn, met name voor diegenen die hierin het overzicht missen of er wellicht minder mee te maken hebben gehad. Er wordt heel veel informatie verstrekt over ontwikkelingen, visies en rapporten van de laatste jaren, en de huidige stand van zaken wat betreft denkwijzen over en de benadering van hedendaagse problematiek en maatschappelijke vraagstukken. De meest recente op de lijst van geraadpleegde bronnen bestaan veelal uit doorontwikkeling van al langer bestaande inzichten. Maar de SCW ziet in veel opzichten niet veel nieuws. En dat wij er zo bekend mee zijn toont vooral aan hoe dicht de onderwerpen van het stuk aan het werk en de bevoegdheden van Orionis Walcheren raken.

Het lijkt dat sinds het uiteenvallen van de Walcherse Samenwerking in het Sociaal Domein de gemeente nog niet veel had meegekregen van latere tendenzen en inzichten. Bij Orionis heeft de tijd ondertussen niet stilgestaan, er daar is een missie, visie en werkwijze ontwikkeld die ook verder wordt doorontwikkeld. Daar ligt wat de SCW betreft een reden voor behoedzaamheid. De opzet van het stuk had, denken wij, wel helderder gekund. Het heeft een beschrijvend karakter; er wordt veel onder de aandacht gebracht en vervolgens geopperd. Maar daarna wordt vaak niet duidelijk of, en wat dan, daarmee gedaan zal worden. Bijvoorbeeld minimabeleid en bestrijding van armoede en ook bij bestaanszekerheid, kan het om dezelfde maar ook om heel verschillende groepen gaan. Maar de gemeente maakt in het stuk onvoldoende duidelijk welke groep men met welke actie denkt te bereiken. Ook niet waarom de actie zal helpen. En tenslotte niet hoe er getoetst gaat worden. Het minimabeleid staat sinds 2020, met uitzondering van de pilot OV minimapas, zo goed als stil met een beroep op noodzakelijke evaluatie. De extra bijdrage aan de CZG was een hoognodige reparatie met het oog op de gestegen premies. Verder wordt ons niet duidelijk of de maatschappelijke initiatieven méér subsidies en opdrachten gaan krijgen. Daar lijkt het wel op. Ook niet wat voor opdrachten dat gaan zijn.

Een opdracht gaat altijd gepaard met financiering. Worden de initiatieven partners in de uitvoering? Wat betekent dat op termijn voor de financiële inkomensondersteuning en bijzondere bijstand? De SCW vraagt de gemeente om meer duidelijkheid. De SCW adviseert daarnaast om dít beleid op effectiviteit te toetsen en te evalueren.

Minimabeleid De gemeente geeft aan tegen grenzen van mogelijkheid en uitvoerbaarheid aan te lopen. Daar hebben wij vraagtekens bij. Voor zover er nog ruimte is lijkt die vooral ten goede te gaan komen aan ondersteuning via externe partijen. Die werken regelmatig niet op basis van de hoogte inkomen maar van het overblijvend besteedbaar bedrag. We constateren dat de discussie verschuift; eerst van minima naar armoede en nu naar bestaanszekerheid. Die verschuiving gaat ten koste van de zwakste groep. De armsten zijn nog steeds de minima. Ze verdienen hun eigen positie binnen deze discussie en hebben meer dan anderen bescherming nodig. Wij adviseren daarom om plannen voor uitgebreider gedefinieerde bestaanszekerheid op te stellen naast en

niet in plaats van een helder minimabeleid. En noem dat laatste ook maar weer zo. De SCW adviseert als veruit het belangrijkste dat de huidige minimaregelingen (inkomensondersteuning) overeind gehouden worden. Die vormen de ruggengraat van het minimabeleid. De gemeente zegt wel toe daar naar te streven maar laat ondertussen de deur op een kier staan, met een beroep op de steeds uitblijvende evaluatie van het minimabeleid. Het is een inmiddels een onomstreden feit dat de bijstand onvoldoende is om van te leven. Dat kaartte de SCW, daarin gesteund door onderzoek van het SCP, al jaren geleden aan. Dat benoemt de gemeente nu ook. Maar daarnaast benoemt de gemeente op basis van vermoedens problemen voor hogere inkomens, ook al zijn daarvoor geen harde data beschikbaar. (Beleidskader: “Hoewel niet met cijfers te staven, komt ook het beeld van toenemende bestaansonzekerheid voor inkomensgroepen boven het sociaal minimum naar voren uit de signalen van onze netwerkpartners“) Het SCP stelt: “Het aandeel armen onder de werkenden neemt sinds 2013 af. Bijstandsontvangers lopen het grootste risico op armoede” (Bron: SCP armoedeinkaart2019/werkende-en-niet-werkende-armen/) . Wij ontkennen niet dat ook hogere inkomens problemen kunnen hebben maar het verbaast dat daar deze besluitvorming uit volgt. Energietoeslag Als voorbeeld noemen we de huidige stand van zaken van de Energietoeslag 2023.

Het beschikbare extra geld gaat niet naar de allerlaagste inkomens maar naar de groep met een inkomen boven 130% van de bijstandsnorm. Als puntje bij paaltje komt staan ondanks de harde feiten de laagste inkomens in de kou. Het is inconsequent en onrechtvaardig beleid, en in feite is het inkomenspolitiek. Als alternatief hiervoor kan de manier waarop de gemeente Veere het geregeld heeft als voorbeeld dienen. De hele groep tot 130% krijgt in Veere een paar honderd euro extra, en in plaats daarvan geeft Middelburg een kleine groep met bijna anderhalf keer de bijstandsnorm de hele € 1300. (De SCW heeft hier tegen geadviseerd.) We vinden de afwegingen in Veere wel vaker beter doordacht en meer voor de hand liggend dan die van Middelburg. We zouden willen adviseren om de chronisch ziekenregeling in Middelburg aan te passen zoals dat daar gebeurd is.

Herijking van het cluster Participatie Gemeentefonds De middelen voor de Participatiewet, het minimabeleid, de re-integratie en nieuwe doelgroepen zijn voortaan niet meer apart zichtbaar. Dat vormt een bijkomende reden om de armsten (met daarbij ook het minste perspectief) extra te beschermen met specifiek minimabeleid. Het aantal mensen in de bijstand is historisch laag. Van de mensen die nu nog in de bijstand zitten zullen of in de bijstand blijven of met een grotere investering die zich ook later pas terugverdient geheel of gedeeltelijk re-integreren. De vraag is of dit het uitgelezen moment is om dat budget niet langer te oormerken. Nu het het hardste nodig is. We vinden het in relatie met deze herijking gezocht dat het Volwassenenfonds Sport en Cultuur door de afdeling Sport wordt afgehandeld. Het valt wel degelijk onder minimabeleid en wij zijn niet betrokken.

Een verkeerde keuze We vinden het een principieel verkeerde keuze de gemeentelijke verantwoordelijkheid bij niet afrekenbare externe partijen te leggen. Wanneer daar de beslissingsbevoegdheid komt te liggen is onze ervaring dat er geen bezwaar, beroep en klacht meer mogelijk is. Daar hebben we al schrijnende voorbeelden van gezien.

We maken ons eerlijk gezegd het meest zorgen over de effecten voor cliënten op termijn. Middelburg heeft het over het belang van inclusiviteit maar voor minima wordt ondertussen steeds meer een apart hoekje in de samenleving ingericht. Het is de vraag of een leefomgeving van verstrekkingen in natura, noodfondswinkels en basisbanen werkelijk inclusief is. Wij denken van niet. De bijstand was ooit expliciet bedoeld om met het hoofd omhoog door het leven te kunnen gaan. We zien dat het onderscheid vervaagt tussen leven met gemeentelijke (aanvullende) inkomensondersteuning en leven met noodvoorzieningen voor acuut gebrek en andere met verstrekkingen in natura. De initiatieven bewijzen hun bestaansrecht en realiseren hun groei en invloed door klantenaantallen. Daardoor ligt wederzijdse afhankelijkheid op de loer. En wij merken dat ook. Wij vinden niet dat mensen zich zouden moeten schamen als de nood aan de man is. Maar we zien wel gewenning plaatsvinden en soms zelfs de gang naar liefdadigheid niet uit nood maar omdat het kan. We merken op dat externe partijen via het verkrijgen van gemeentelijke subsidie een positie aan tafel bij de gemeente verwerven en dat dat op zich een reden lijkt te zijn voor het aankloppen bij de gemeente. Wie zijn geld niet in de samenleving maar bij de gemeente haalt zit vooraan als de besluiten worden genomen.

De SCW blijft van mening dat particulier initiatief in de eerste plaats particulier gefinancierd hoort te worden. Extra publiciteit en communicatie over de minimaregelingen (blz 9) Het is van groot belang dat de minimaregelingen telkens weer onder de aandacht van inwoners worden gebracht. Dat kan door grote borden, flyers, posters in de stad en op diverse vindplaatsen. Daarmee bedoelen wij niet zoals de gemeente dacht de abri's bij de bushaltes, daar zit iedereen vooral op zijn telefoon te kijken. Wij hebben ons in verband hiermee ook uitgesproken voor de online tool Bereken uw recht. Voor inwoners om zelf hun aanspraken te checken maar ook voor degenen die hen helpen. Veel mensen kunnen zich ondanks lastige omstandigheden met wat aanreikingen prima redden. En dan zou de gemeente moeten waken voor teveel bemoeienis. Orionis zet goede stappen met betrekking tot het eenvoudiger maken van de minimaregelingen. We hebben in overleg met Orionis bereikt dat de bijzondere bijstand eenvoudiger aan te vragen is en diverse regelingen worden automatisch verstrekt als gegevens van de cliënt bekend zijn. De aanvraag energietoeslag verliep vergeleken met andere gemeenten erg soepel. Verder zijn de minimaregelingen onderwerp van gesprek bij o.a. een intake. Geldfit (blz 10) De gemeente wil veel investeren om zelf een toegankelijke partij te zijn en Orionis doet dat ook.

Behalve een checkmogelijkheid heeft Geldfit ook een doorverwijsfunctie. Geldfit als check voor je rechten kan nuttig zijn. Maar als verwijzende instantie is het sterk richtinggevend in waar mensen hun hulp mogen halen. Dat laatste vinden wij wringen. Het lijkt de gemeente hier vooral te gaan om een doelgroep waarvan het bestaan vermoed wordt en waarvan de gemeente denkt dat die anders niet bereikt wordt. De gemeente heeft kennelijk al besloten zich bij Geldfit aan te sluiten Als wij de rol van Geldfit als poortwachter voor het Noodfonds Energie bekijken zien wij veel onduidelijkheid waar de verantwoordelijkheden eigenlijk lagen. Juist de inrichting van de toegang naar de aanvraag heeft veel mensen minder laten aanvragen dan waar ze recht op hadden. Uiteindelijk nam niemand de verantwoordelijkheid.

Vroegsignalering (blz 11) Wij merken eigenlijk vrijwel nooit iets van een drempel bij de stap naar Orionis. Wij zijn verder van mening dat de hulp van een vrijwilliger altijd flankerend hoort te zijn en nooit een alternatief kan vormen voor geborgde professionele schuldhulpverlening. Wat betreft de zachte vroegsignalering, hoe wordt daarbij de privacy geborgd? Over de Wams die in het beleidskader ter sprake komt is veel discussie. De verruiming van de mogelijkheden voor gegevensdeling is ook een reden tot zorg. De AVG biedt ons inziens genoeg mogelijkheden maar omringt die ook met terechte voorwaarden. Jeugdeducatiefonds (blz 12) We zijn blij dat het Jeugdeducatiefonds expliciet is opgenomen in de nota. De SCW is voorstander van het (blijven) aanbieden van gratis ontbijt op scholen voor álle kinderen (samen ontbijten dus, zonder onderscheid). Het biedt tegelijk mogelijkheden om voorlichting over gezond voedsel te geven. Verder vinden we de samenwerking met het Rode Kruis daarbij positief, mede omdat zij bereid zijn zo nodig boodschappenkaarten te verstrekken. We zien dit als een voorbeeld van inclusieve en veelzijdige ondersteuning. Noodfondsen (blz 12) De SCW ziet dat noodfondsen als de Voedselbank en de Kledingbank nadrukkelijk in het beleidskader bestaanszekerheid worden opgenomen.

Middelburg was tot nu erg scherp op het eigen armoedebeleid en had daardoor goed zicht op wat er nodig was. We zien nu een trendbreuk waarbij lokale inkomensondersteuning vanuit de gemeente meer geflankeerd gaat worden door uitkeringen uit fondsen van gesubsidieerde instellingen. Daarbij doet zich de vraag voor wie er concreet bij gebaat zijn. Alle partners hanteren hun eigen criteria. De SCW vindt dat daar structuur, transparantie en verantwoording over bestedingen, doelgroepen en bereik bij horen. Wij hebben niet de indruk dat er in alle gevallen sprake is van extra ondersteuning van minima. Fondsen werken geregeld op basis van besteedbaar inkomen. Noodfondsen pakken geen armoede aan en zorgen niet voor bestaanszekerheid. Ze getuigen van het voortdurend bestaan van armoede en falend beleid. En ze bevestigen dat in de maatschappelijke discussie armoede steeds meer geaccepteerd gegeven wordt. Van marginale, als tijdelijk bedoelde initiatieven zijn de voedsel- en kledingbanken integrale en blijvende onderdelen van het sociaal domein aan het worden. En daar streven ze zelf ook naar. De SCW schreef hierover: In het overleg hebben we eerder onze algemene bezwaren tegen noodfondsen kenbaar gemaakt. Wij vinden het sowieso beter om zaken via de gemeenten zelf aan te pakken en niet steeds meer uit handen te geven aan particulier initiatief.

We kennen de kledingbank, de voedselbank en stichting leergeld al als gemeentelijke partners. Met name kleding- en voedselbank zijn ook noodfondsen. Deze partijen vragen steeds vaker zelf steun aan de gemeenten. Dat is ons inziens het paard achter de wagen spannen. De gemeente stelt in het beleidskader dat zij deze partijen wil subsidiëren maar de gemeente heeft ook weinig andere keuze meer gezien de gedane toezeggingen i.v.m. de huisvesting van deze partijen na een succesvolle lobby. Wij denken dat er toch (steeds) oog moet blijven voor meer inclusieve vormen van hulpverlening zoals de betaalpas voor voedsel. SUN (blz 12) Er wordt op dit moment met kracht een nationaal initiatief op dit gebied met verreikende eigen ambities uitgerold dat Middelburg ook bereikt heeft. Het beleidskader zegt daarover: (...) Een mogelijk nieuwe partij hierin is Stichting Urgente Noden (SUN). SUN is een publiekprivate samenwerking tussen SUN Nederland, gemeenten donateurs en hulp- en dienstverleners. Via SUN kunnen in geval van nood

giften of renteloze leningen beschikbaar worden gesteld. De gemeente zorgt in dit model voor het salaris en werkplek van de lokale coördinator. De middelen voor leningen en giften komen o.a. van vermogensfondsen, kerken, bedrijfsleven, legaten, en particulieren. We onderzoeken de komende periode of een samenwerking met SUN mogelijk is. (...) De SCW is zeer huiverig richting Stichting Urgente Noden en SUN Nederland. Wij vinden het een nogal megalomaan initiatief. Wij schreven de gemeente al eerder over hen: Maar bij SUN hebben we zeer grote bijkomende bezwaren. Eerlijk gezegd zijn wij wel geshockeerd door de ambities van SUN. Die vinden wij aanmatigend,ondemocratisch en geheel in tegenspraak met de decentralisatie gedachte. De SCW is daarom sterk tegen aansluiting van de gemeente bij SUN. SUN Nederland toont in zijn jaarverslag de ambitie om veel meer dan een incidenteel ondersteunend noodfonds voor individuele gevallen te zijn. De landelijke organisatie zoekt actief een richtinggevende en bepalende rol (!) als adviseur en uitvoerder binnen het armoedebeleid van zoveel mogelijk gemeenten. Het aansluiten bij SUN zoals de organisatie dat zelf voor ogen heeft holt de uitvoering door de gemeente uit. Het is ook een vorm van kapitaalvernietiging.

Daarnaast is het beleggen van gemeentelijke verantwoordelijkheden bij een partner die daar niet op afgerekend of ter verantwoording geroepen kan worden. Van het geld dat SUN vraagt voor een coördinator kan ons inziens veel beter een gemeentelijk potje voor bijzondere bijstand gemaakt worden. Specifiek voor situaties waarin een doorbraak nodig is en die buiten het gebruikelijke beleid vallen. Bijzondere bijstand kan daarin veel betekenen om het het gebaseerd is op individueel maatwerk. Verder vinden we het bijzonder kwalijk dat SUN leningen aan minima verstrekt. Dat hoort echt bij de gemeente/GR Orionis te blijven en kan wat ons betreft volstrekt niet. De SCW wil een krachtig tegengeluid tegen dit koekoeksjong laten horen. We waarschuwen tegen deze vergaande inmenging door particulier initiatief in de gemeentelijke beleidsvorming en uitvoering. De SCW wil graag op de hoogte gehouden en betrokken worden bij het onderzoek naar SUN.

Het nieuwe Volwassenenfonds Sport en Cultuur en het bestaande Fonds Cultuur Sport Onderwijs (blz 14) De SCW pleit voor een waardig minimabeleid en echte inclusiviteit. Daarom hebben wij heel grote bezwaren tegen de optie van het Volwassenenfonds in Middelburg. Dat fonds behandelt volwassen mensen als kleine kinderen. Volwassen mensen die via een - niet gemeentelijke - intermediair moeten gaan vragen of ze op voetbal mogen of naar de tennis- of toneelclub. Probeert u dit eens voor voor uzelf voor te stellen. Nog los daarvan zal een deel van de doelgroep simpelweg niet tot deelname aan een vereniging in staat zijn. Het voordeel gaat aan hen voorbij. De keuze is bij het Volwassenenfonds beperkt tot de daarbij aangesloten verenigingen. Zit een vereniging of club er niet bij, dan heb je niets aan de regeling. Participatie kan ook zijn; samen een dag naar een museum, een park of voorstelling. Het Volwassenenfonds maakt geen andere vormen van participatie mogelijk. Binnen de vereniging is de gebruiker altijd degene die lid werd via het Volwassenfonds (we zien dat niet geheim te houden) en die, vanwege bijkomende kosten, aan de zijkant staat in het verenigingsleven. Het Volwassenenfonds ontneemt met zijn intermediair de aanvragers het zicht op hun werkelijke kosten. Dit is voor niemand goed, en zeker niet voor degenen die op een gegeven moment weer zelf de uitgaven kunnen doen.

Het hele beleidskader staat vol met citaten uit bijvoorbeeld de verklaring voor de rechten van de mens. Maar als het over participatie in de vrije tijd gaat kiest de gemeente voor betutteling. De manier waarop het Volwassenenfonds werkt staat volkomen haaks op de door de gemeente beleden ambitie; zelfontwikkeling en -ontplooiing voor alle Middelburgers

Dat is in het gemeentelijke declaratiefonds voor maatschappelijke participatie, het Fonds Cultuur Sport Onderwijs anders en beter geregeld. Dit geeft invulling te geven aan alle doelen en meer van het Volwassenenfonds, maar dan zonder betutteling en bevoogding. Het biedt aan volwassen mensen die hun eigen keuzes zouden horen te maken wel keuzevrijheid over de vorm van hun participatie in hun vrije tijd. De SCW adviseert u het om Fonds CSO voor volwassenen te verhogen en niet aan het Volwassenenfonds te beginnen. Voor meer zekerheid over een doelmatige uitgave van de bijdrage uit het Fonds CSO kan een extra controle worden ingesteld, maar het is onze ervaring dat mensen het Fonds CSO ook echt gebruiken voor passende en verantwoorde uitgaven. De naam kan vrijwel kosteloos veranderd worden in de "Meedoenbijdrage" of “Meedoenfonds”. Dan zouden we (eindelijk) van de veel voorkomende verwarring met het Jeugdfonds Sport en Cultuur af zijn. Het Fonds Cultuur Sport Onderwijs zou in ieder geval verhoogd moeten worden. Het staat sinds 2007 op € 115,- per jaar voor volwassenen. Het is sinds die tijd zelfs nog nooit geïndexeerd. Er zijn mensen voor wie dit de enige extra bijdrage is naast hun minimum inkomen. Zelfs dus naast een inkomen op bijstandsniveau. Netwerk- en ketensamenwerking (blz 14) Dat wij als een waardevolle partner worden gezien vinden we positief.

We denken dat er hier gedacht is aan onze advies- en informatiefunctie voor de doelgroep. De SCW wijst samenwerking met anderen niet af maar het ligt wat ons betreft niet voor de hand voor de gemeente om zijn onafhankelijke adviescommissie mee te nemen in deze paragraaf over netwerk - en ketensamenwerking. We worden graag ergens anders genoemd.

Integraal werken (blz 17) Bij het integraal samenwerken tussen WMO en Participatiewet moet bedacht worden dat het voor de mensen zelf over het algemeen wel verschillende levensterreinen zijn. Wij maken in de praktijk juist mee dat mensen het heel erg vervelend vinden als die zaken door elkaar gaan lopen. Als de inwoner werkelijk centraal staat moet deze ook kunnen aangeven wanneer hij/zij de zaken gescheiden wil houden. Binnen Simpel Switchen is het noodzakelijk dat de partijen elkaar goed weten te vinden. Maar dat iemand WMO thuishulp heeft gaat Orionis maar beperkt aan, en dat iemand bijstand ontvangt is ook niet altijd relevant voor de WMO. SROI en banenafspraak (blz 18) Wat betreft SROI en het zelf als gemeente werk maken van werk voor mensen in de bijstand, invulling geven aan de banenafspraak, loopt Middelburg eigenlijk achter de feiten aan. Daar is echt een inhaalslag nodig en het is goed dat hier nu aandacht voor is. Maar het is niet voor zijn tijd. We hebben regelmatig in ons ambtelijk overleg op het belang van SROI gewezen, naar vorderingen gevraagd en op inzet aangedrongen. De praktijk is weerbarstig gebleken, en we zijn blij met het voornemen er nu concreet op in te zetten. Basisbanen (blz 18) De insteek van de Participatiewet is om ook mensen met een arbeidsbeperking een plaats te geven in de reguliere arbeidsmarkt.

Wat betreft het creëren van banen met mogelijkheden voor mensen met een arbeidsbeperking vindt de SCW eigenlijk dat dit nog niet met volle overtuiging geprobeerd is. Met name de overheid bleef daarin steeds achter. Er is een wetsvoorstel ingediend door de minister dat de banenafspraak wijzigt om het voor werkgevers

aantrekkelijk te maken om mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. Wij denken dat de hier voorgestelde basisbaan onbetaalbaar wordt en er hooguit een paar gerealiseerd zullen worden. Het betreft dan weliswaar werk wat blijkbaar blijft liggen, maar er is dus ook geen geld voor beschikbaar. Tot nu toe worden dat soort werkzaamheden als vrijwilligerswerk aangemerkt, en cliënten zijn er niet om daar de gaten op te vullen. Het zal werk met een stempeltje worden, en het is nog maar de vraag hoe lang het houdbaar is. We zien de goede bedoeling wel maar de SCW ziet de banenafspraak nog niet als een verloren zaak. De energie van de gemeente kan beter gestoken worden in, met gebruik van tools als jobcarving, jobcoaches en loonkostensubsidie, mensen met een arbeidsbeperking naar regulier werk leiden. We worden graag op de hoogte gehouden van de uitgangspunten en ontwikkelingen rond het onderzoek. Jongeren (blz 19) Het gaat niet goed met een deel van de jongeren. We zijn blij dat Orionis de zoekperiode al langere tijd niet meer toepast, en ook dat er een nieuwe wet voor hen komt. De SCW wil hier aangeven dat zelfs met de huidige aandacht de problematiek waarschijnlijk nog onderschat wordt. Inburgering (blz 23) De huidige wet zien wij echt als een verbetering ten opzichte van de vorige. Met name omdat het taalonderwijs beter geborgd is.

We wijzen erop dat, buiten extra aandacht voor maatwerk, de hier beschreven voornemens van de gemeente het uitvoeren van landelijke wetgeving betreffen. Het beleidsplan van 2017 moet nu vanwege de nieuwe, precies omschreven wet herzien worden. We vinden gezien de vele bij de inburgering betrokken partijen het instellen van een coördinator een goede zaak. Verder merken wij dat het van belang is dat statushouders meer tijd en mogelijkheden krijgen voor verdere ontwikkeling wat betreft onderwijs; statushouders zijn in het land van herkomst regelmatig hoger opgeleid en zouden hier meer mee moeten kunnen doen. In ons advies over het beleidsplan voor Integratie van 2017 benadrukten wij het belang van de kansen voor en ontwikkeling van vrouwen. Dat advies staat nog steeds. Verder drong de SCW eerder bij Orionis aan op voldoende vrouwelijke inburgeringsregisseurs. Wij zijn wel bezorgd over de signalen die wij krijgen over het onderwijs van spreektaal. Er is behoefte aan meer oefenen in de taal waarmee mensen zich op dagelijkse basis in de samenleving kunnen redden.

Er staat een aantal uitspraken in het concept die we wonderlijk of tegenstrijdig vinden. Bijvoorbeeld; “hebben 3 Middelburgse inwoners een indicatie beschut werk 2.” “Bij het Werkleerbedrijf van Orionis waren medio 2023 22 Middelburgse inwoners in dienst (indicatie beschut werk) “(Blz 16) En; “Een minimaregeling is een vorm van financiële ondersteuning waarvoor voor het toekennen ervan geen onderzoek vereist is.“ (Blz. 25) Dat herkent de SCW niet als een realiteit. Over minimaregelingen geven aanvullend de volgende informatie mee; “Minimaregelingen zijn voorliggende voorzieningen voor mensen die moeten rondkomen van een zeer laag inkomen. Hieronder vallen mensen met een bijstandsuitkering en mensen met een laag inkomen uit werk of

een andere uitkering. Zij kunnen extra financiële bijdragen aanvragen. Minimaregelingen zorgen ervoor dat mensen in hun levensonderhoud kunnen voorzien of onvoorziene uitgaven kunnen betalen.“ “De minimaregelingen hebben als doel mensen te behoeden voor armoede en armoede-effecten. Dit vloeit voort uit de verplichting van de overheid om mensen met een laag inkomen te ondersteunen. Dat is een sociaal grondrecht, opgenomen in artikel 20 van de grondwet. Op www.denederlandsegrondwet.nl staat het zo: ‘De overheid moet een beleid voeren, dat is gericht op de bestaanszekerheid van de bevolking en op spreiding van welvaart. De wetgever moet regels maken voor de sociale zekerheid: wie kan onder welke omstandigheden welke uitkering krijgen.” “Tenslotte is vastgelegd, dat Nederlanders in Nederland die niet in hun bestaan kunnen voorzien, een recht op bijstand hebben. De wetgever moet dit recht nader in een wet regelen.”(Bron: Stimulansz) Stimulansz is samen met het NIBUD ook de ontwikkelaar van de tool “Bereken Uw Recht”.

Adviezen We adviseren om het beleidskader meer te stroomlijnen en te vereenvoudigen. En te verduidelijken wanneer sprake is van bestaande en nieuwe landelijke eisen en nieuwe ontwikkelingen. Verder waar en in welke opzichten Middelburg dan zijn eigen accenten en prioriteiten legt . De SCW adviseert om beleid voor uitgebreider gedefinieerde bestaanszekerheid op te stellen, naast en niet in plaats van armoedebeleid, en bij voorkeur een specifiek minimabeleid. De SCW adviseert aan te geven wat men verwacht van de impact van de nieuwe nadruk op externe partijen (voedselbank, kledingbank, etc.). En hoe men denkt op effectiviteit te toetsen en te evalueren. De SCW adviseert de huidige minimaregelingen (inkomensondersteuning) tenminste onverkort overeind te houden. De SCW adviseert de Chronisch ziekenregeling te wijzigen naar het voorbeeld van Veere. De SCW adviseert u het om Fonds CSO voor volwassenen te verhogen en niet aan het Volwassenenfonds te beginnen. De SCW adviseert bij de onderzoeken naar SUN, de basisbanen en het minima/armoedebeleid en andere relevante onderzoeken in samenwerking met de SCW te doen. We adviseren de ambities van SUN kritisch tegen het licht te houden. SUN is een andere organisatie geworden.

Namens Sociale Cliëntenraad Walcheren, Met vriendelijke groet, Marischka Duinkerken, Marina Goudjalova, Ada Visschers s.c.walcheren@zeelandnet.nl https://www.socialeclientenraadwalcheren.nl/

De Sociale Cliëntenraad Walcheren komt op voor de belangen van cliënten van Orionis Walcheren en alle minima op Walcheren. Met cliënten wordt hier bedoeld: Inwoners van Walcheren met een uitkering of voorziening vanuit de Participatiewet, de Ioaw, de Ioaz, of de Bbz, Anw, Nuggers en andere inwoners van Walcheren die in aanmerking komen voor een voorziening vanuit het armoedebeleid van de Walcherse gemeenten. De SCW biedt hulp, informatie en advies aan cliënten en komt op voor hun belangen. De SCW overlegt met en adviseert gevraagd en ongevraagd aan: Orionis Walcheren over Werk & Inkomen, Participatiewet en de dienstverlening. Colleges en de gemeenteraden van Middelburg, Veere en Vlissingen over het onderliggende sociale beleid en het armoedebeleid. De SCW wordt betrokken bij voorbereiding, afstemming, totstandkoming en evaluatie van zaken waarmee cliënten rechtstreeks worden geconfronteerd en bij beleidsbeslissingen en beleidswijzigingen die van invloed zijn op de dienstverlening aan en de positie van de cliënt. De SCW wordt de gelegenheid geboden hierover gevraagd of ongevraagd advies uit te brengen. De SCW is een onafhankelijke commissie en bestaat uit cliënten/ervaringsdeskundigen.