23-132 rvs Regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023 – 2028

Raadsvoorstel volgnummer

14 december 2023 23-132

onderwerp

Regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023 – 2028

behandelen in raadscommissie

Maatschappelijke Zaken

portefeuillehouder

Willemien Treurniet Sociaal Domein Edmee de Fretes e.de.fretes@middelburg.nl 0118 – 675670

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. 2. 3.

De Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 – 2028 vast te stellen. De volgende kernwaarden zoals opgenomen in de Regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023 – 2028 vast te stellen: eigen regie, lokale kracht, passende hulp, kwaliteit en samenwerken. De volgende ontwikkeldoelen zoals opgenomen in de Regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023 – 2028 vast te stellen: een sterke basis, sterke lokale teams, integraal en dekkend aanbod, efficiënt georganiseerd, (hoog complexe) zorg zo thuis nabij mogelijk, onderwijs en jeugdhulp verbonden en samen leren en doen wat werkt.

Aanleiding

Gemeenten hebben medio 2020 ingestemd met het opstellen van de Norm voor Opdrachtgeverschap, waarin nietvrijblijvende afspraken zijn opgenomen tussen gemeenten binnen een regio en tussen regio’s onderling. Hiermee nemen gemeenten de verantwoordelijkheid om regionale samenwerking te verbeteren, het opdrachtgeverschap te versterken en de administratieve last te verminderen. In het kader van de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap dienen de dertien Zeeuwse gemeenten de koers te beschrijven voor de jeugdhulp voor de komende jaren. Dit is gedaan in de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 – 2028. De regiovisie vormt het kader waarmee gemeenten en aanbieders de komende jaren vorm en inhoud geven aan de transformatie van de jeugdhulp in Zeeland. De hervormingsagenda jeugd en het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (hierna: toekomstscenario) zijn daarbij leidend voor de keuzes die gemaakt worden. Effect

Om voor inwoners de beschikbaarheid van (hoog)complexe jeugdhulp te blijven borgen blijft regionale samenwerking belangrijk. De regionale visie beschrijft de gezamenlijke uitdagingen en ambities voor de komende jaren.

Argumenten

1. Onze opgave is een houdbaar jeugdhulpstelsel in te richten, waarin passende zorg en ondersteuning wordt geboden aan jeugdigen en gezinnen die het meest kwetsbaar zijn, in aansluiting op hun behoeften en mogelijkheden en met oog voor de betaalbaarheid. We leggen in deze regiovisie de niet-vrijblijvende samenwerkingsafspraken vast om de hulp aan onze jeugdigen en hun ouders te waarborgen en te verbeteren. Ondersteuning wordt zoveel mogelijk in de eigen omgeving geboden en sluit aan op de behoeften van het gezin. Een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren is de continuïteit en beschikbaarheid van de jeugdhulp. Het is een urgent probleem dat de meest kwetsbare jeugdigen niet altijd op tijd de hulp krijgen die zij nodig hebben. En het toenemende beroep dat wordt gedaan op jeugdhulp. Dit vergroot de druk op de beperkte beschikbaarheid van 1

professionals en gaat gepaard met almaar stijgende kosten. Het is belangrijk dat hulp beschikbaar blijft voor jeugdigen die deze echt nodig hebben. We moeten in de komende jaren de juiste keuzes maken om de professionals in de jeugdhulp daar in te zetten waar de urgentie het hoogst is en waar het grootste verschil kan worden gerealiseerd. Met de regiovisie nemen gemeenten de verantwoordelijkheid om regionale samenwerking te verbeteren, het opdrachtgeverschap te versterken en administratieve lasten te verminderen. De opgave maken we concreet via zes ontwikkeldoelen. Als Zeeuwse gemeenten spreken we met elkaar af de (lokale en regionale) structuren op basis van de hieronder beschreven ontwikkeldoelen verder te ontwikkelen. De ontwikkeldoelen voor 2023 – 2028 zijn: een sterke basis, sterke lokale teams, integraal en dekkend aanbod, efficiënt georganiseerd, (hoog complexe) zorg zo thuis nabij mogelijk, onderwijs en jeugdhulp verbonden en samen leren en doen wat werkt. Bij de ontwikkeldoelen zijn actiepunten op hoofdlijnen geformuleerd. Om in de komende jaren flexibel te kunnen inspelen op (landelijke) ontwikkelingen en voortschrijdend inzicht, werken we de ontwikkeldoelen uit in een uitvoeringsagenda. De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geactualiseerd en voorgelegd aan het portefeuillehoudersoverleg jeugd. De uitvoeringsagenda wordt vastgesteld door de dertien colleges. 2.

Het hanteren van dezelfde kernwaarden in samenwerking bevordert een gedeeld begrip en vertrouwen tussen de betrokken partijen, waardoor de communicatie en besluitvorming efficiënter verloopt. Deze kernwaarden zijn gebaseerd op de uitgangspunten uit de Hervormingsagenda. Zij drukken uit wat we belangrijk vinden voor de jeugdhulp in Zeeland. Onze kernwaarden zijn: eigen regie, lokale kracht, passende hulp, kwaliteit en samenwerken. 3. Een belangrijk deel van de ontwikkeldoelen krijgt op lokaal niveau vorm. Door te werken aan preventie, door het organiseren van lokale laagdrempelige ondersteuning en integrale samenwerking kunnen gemeenten de druk op de jeugdhulp beperken. De lokale opgave vraagt ook om nadere uitwerking van de verbinding met de aanpalende domeinen onderwijs en veiligheid. Om die reden wordt in 2024 een lokaal beleidsplan jeugd voor Middelburg uitgewerkt en aan uw raad aangeboden. U wordt in een later stadium nader geïnformeerd over dit proces en de planning. Kanttekeningen

Niet van toepassing

Financiën

In juni 2023 is via de algemene ledenvergadering van de VNG ingestemd met de hervormingsagenda. De Commissie van Wijzen heeft in haar uitspraak van mei 2021 vastgesteld dat een besparingspotentieel op de jeugdhulp van ca. € 1 miljard vanaf 2027 haalbaar moet zijn. Voor € 650 miljoen is overeenstemming over de haalbaarheid. Over de overige ca. € 380 miljoen is een hogere mate van onzekerheid. Dit vormt de financiële doelstelling van de hervormingsagenda. Aan het besparingspotentieel is een ingroeipad gekoppeld. Op basis van het besparingspotentieel en het ingroeipad is een investeringstabel in de hervormingsagenda opgenomen. De investeringsreeksen zijn een inschatting van de investeringen die nodig zijn om de maatregelen lokaal en regionaal uit te voeren. In het coalitieakkoord van het kabinet is een aanvullende besparing in het kader van de Jeugdwet van structureel € 511 miljoen (macro) opgenomen. Deze is voor rekening en risico van het Rijk en valt buiten de Hervormingsagenda. Waar dat nodig is zullen gemeenten hun medewerking verlenen aan de uitvoering van de betreffende maatregelen. Deze zijn anders dan en aanvullend aan de voornemens en maatregelen in de Hervormingsagenda. De maatregelen op basis van de voorgenomen besparing uit het coalitieakkoord moeten zorgen voor een bezuiniging van een € 1 miljard op het Jeugdbudget.

Met betrekking tot de structurele maatregelen van € 511 miljoen dienen de maatregelen tijdig duidelijk en uitvoerbaar te zijn. Vinden de maatregelen geen of onvoldoende doorgang, en worden de kosten voor gemeenten daardoor niet lager, dan worden gemeenten daarvoor via het Gemeentefonds gecompenseerd.

2

Vanuit de hervormingsagenda en de regiovisie ontstaan lokale en regionale initiatieven voor de uitvoering van de verschillende maatregelen. De VNG heeft gemeenten gevraagd terughoudend te zijn met het maken van een eigen interpretatie van de financiële investeringen die nodig zijn en de landelijke handreiking te volgen. De handreiking wordt naar verwachting najaar 2023 opgeleverd. Daarom volgt een concreet voorstel voor de financiering van regionale initiatieven afzonderlijk van deze regiovisie, bijvoorbeeld via de uitwerking van bestuursopdrachten. Wat mag het kosten? Met deze visie als kader worden afspraken gemaakt over de uitvoering van maatregelen van de Hervormingsagenda. Deze worden concreet uitgewerkt in de uitvoeringsagenda en in bestuursopdrachten. Hoe gaan we dat financieren? De onderstaande tabel is verwerkt in de begroting. Landelijk X miljoen

Zeeland X 1.000 euro

Middelburg X 1.000 euro

1.

Basistekort Jeugdzorg

1.828

34.477

5.104

2.

Dossiers met

-1.017

-19.181

-2.708

Totaal middelen Jeugdzorg

811

15.296

2.396

3.

-511

-9.638

-1.510

300

5.658

886

overeenstemming

Aanvullende besparing voor rekening en risico rijk

4.

Extra budget algemene uitkering

Toelichting: 2. Betreft hier het saldo van investeringen en besparingen met ingroeipad die vanaf 2027 moeten leiden tot een structurele besparing op de jeugdzorgkosten. 3. Het Rijk heeft toegezegd te komen met aanvullende maatregelen die moeten leiden tot structureel lagere jeugdzorgkosten bij gemeenten. 4. Dit betreft het bedrag waarmee waarschijnlijk het budget ten behoeve van de uitvoering Jeugdwet wordt verhoogd. Zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen? Niet van toepassing

Duurzaamheid

Niet van toepassing Communicatie en participatie

Voor de totstandkoming van de regiovisie zijn bijeenkomsten en overlegmomenten georganiseerd met de 13 portefeuillehouders jeugd, beleidsmedewerkers jeugd, Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ), penvoerders van de samenwerkingsverbanden van jeugdhulpaanbieders, gemeenteraadsleden, leden van Wmoadviesraden/adviesraden sociaal domein, vertegenwoordigers vanuit het onderwijs en vertegenwoordigers van het brede (voor)veld van zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, cliëntvertegenwoordigers en huisartsen. Tot slot is gevraagd aan de adviesraad sociaal domein om een advies te geven over de regiovisie. Uitvoering

Op basis van de regiovisie wordt een uitvoeringsagenda gemaakt voor de periode tot en met 2028. De uitvoeringsagenda wordt vastgesteld door de dertien colleges. In 2024 wordt gestart met het uitwerken van een beleidsplan jeugd om het lokale beleid voor jeugd specifiek vorm te geven.

3

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

De adviesraad sociaal domein is geraadpleegd over de regiovisie. In de bijlagen van dit raadsvoorstel leest u hun advies (bijlage 3) en de reactie van het college (bijlage 4). Bijlagen

1. 2. 3. 4.

Bijlage regiovisie jeugdhulp zeeland 2023 – 2028 (openbaar) Bijlage extern bureau rapport HHM (openbaar) Bijlage advies adviesraad sociaal domein (openbaar) Bijlage reactie adviesraad sociaal domein (openbaar)

Middelburg, 14 november 2023 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink

de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

4