23-129 Bijlage 2. Ingekomen stukken RM

Wij willen dan ook stimuleren dat de gemeente benadrukt dat bedrijven die in de keten duurzamer zijn, meer vergunning ruimte lokaal kunnen krijgen ook al lijkt dit in te druisen tegen andere doelstellingen. HKS Scrap Metals B.V. // Graanweg 18 // 4782 PP // Moerdijk // Nederland // T +31 88 606 5000 // info@hksmetals.eu // hksmetals.eu // KVK Dordrecht 23070691 BTW nr. NL800843496B01 // ING Bank // NL54INGB0655923039 //BIC: INGBNL2A // Deutsche Bank // NL75DEUT0265240980 // BIC: DEUTNL2A Een onderneming van de REMONDIS-Groep

Bronaanpak van vervuiling Een bronaanpak voor duurzaamheid staat hoog bovenaan ieders wensenlijst. De omgevingsvisie omschrijft dit op pagina 6 in paragraaf 1.1. HKS zit aan het einde van de productketen en probeert deze te verlengen door zo goed mogelijk te scheiden en recyclen. Dit gaat nog beter indiende consument bewust wordt gemaakt van de mogelijkheden van deze scheiding en het beter gaat aanbieden. Op die manier kan gewerkt worden aan de circulaire stad zoals omschreven op pagina 38 in paragraaf 3.5. De gemeente kan een rol spelen door te stimuleren dat het aanbieden van materiaal ter recycling makkelijker en aantrekkelijker wordt gemaakt. Uitbreiding van industrieterrein HKS zit, zoals vele industrieën, op het industrieterrein Arnestein. De ligging aan het water is hier voor ons van groot belang. Bij ontwikkeling van bedrijfsterrein (zowel op Arnestein als daarbuiten) is HKS altijd geïnteresseerd in vergroting van het terrein. In het kader van duurzaamheid is HKS een belangrijk bedrijf om in de “bedrijfscollectie” op te nemen zoals omschreven op pagina 62 onder de kop bedrijventerreinen. We praten graag mee over uitbreiding of ontwikkeling van bedrijfsterreinen. Een eventueel ruimere opzet van bedrijfsterreinen biedt niet alleen kansen voor groei, maar ook kansen voor biodiversiteit.

Dit is omschreven op pagina 42 van de omgevingsvisie, maar is door de inrichting van de huidige bedrijfsterreinen niet altijd even makkelijk te integreren. De gemeente kan kansen bieden door bedrijven mee te laten denken in de herontwikkeling van bedrijfsterreinen en voorrang te geven aan bedrijven die duurzame processen of ambities hebben of kansen bieden op thema’s zoals biodiversiteit. Toekomstige plannen In alles uit deze omgevingsvisie blijkt dat HKS in staat kan zijn om de diverse doelstellingen van de gemeente mede te helpen ondersteunen. Eea blijkt extra uit de ontwikkelingskaart op pagina 75 waar het industrieterrein Arnestein ingetekend staat als een zoekgebied voor het verhogen van de biodiversiteit, een smart grid en het ontwikkelen van van een onderwijscampus. HKS ziet kansen in het beter samenwerken tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs. Samen kom je immers verder! Deze toekomst vraagt waarschijnlijk verdere professionaliseren van de industrie en biedt kansen voor onze bedrijfstak. Versoepeld beleid van de gemeente kan hier in helpen om de juiste vergunningen op de juiste plaats sneller tot stand te laten komen. De omgevingswet biedt de gemeente vanaf 2024 meer regelvrijheid om de juiste bedrijfstakken meer ruimte te geven teneinde deze duurzame en circulaire toekomst te kunnen garanderen.

De gemeente kan de samenwerking in de toekomst faciliteren door nu goed na te denken over de omschrijving van de doelstellingen en het beleid gericht op de duurzame en circulaire bedrijvigheid. Conclusie: HKS ziet de toekomst vol vertrouwen tegemoet en doet graag mee in de duurzame toekomstvisie van de gemeente Middelburg. Om dit te bewerkstelligen treden we graag in overleg bij planontwikkelingen en willen we investeren in kennis en omgevingsontwikkeling ter bevordering van de duurzame en circulaire economie. Hierbij zijn verdergaande bedrijfsprocessen en vergunningen noodzakelijk. Door het er vroegtijdig over te hebben en deze standpunten duidelijker te verwoorden in deze omgevingsvisie biedt het meer en grotere kansen. Indien u nog vragen heeft kunt u met mij contact opnemen, mijn contactgegevens zijn bovenaan deze brief vermeld. We kijken uit naar een gezamenlijke, duurzame en circulaire toekomst in Middelburg. Pagina 2 van 2

Aan: info@middelburg.nl Onderwerp: (pro-forma zienswijze omgevingsvisie gemeente Middelburg t.a.v. gemeenteraad Geachte mevrouw, mijnheer, leden van de gemeenteraad, Als inwoner van gemeente Middelburg (Middelburgsche Polder) wil ik een (pro-forma) zienswijze indienen op de ontwerp-omgevingsvisie van gemeente Middelburg. Mijn zienswijze heeft betrekking op het (zoekgebied) energielandschap zoals aangegeven op de ontwikkelingenkaart (p.75) van het ontwerp-omgevingsplan. Door omstandigheden kan ik op dit moment geen uitgewerkte zienswijze indienen, daarom wordt deze zienswijze pro-forma ingediend. Binnen 2 weken zal een motivatie van de zienswijze volgen. Ik vraag daarbij begrip voor deze route, Hoogachtend,

Aan: Gemeenteraadsleden en B & W van Middelburg. Tbv Raadscie Ruimte 30/10/23 en Gemeenteraad 9/11/23 Huisvestingsverordening Middelburg 2022, te actualiseren naar 2023.

Middelburg op weg naar Venetie ? Pleidooi voor een snellere en krachtiger gemeentelijke aanpak van de toeristische verhuur Sinds enige tijd valt het mij op dat zelfs in mijn naaste omgeving (ik woon buiten de binnenstad) de toeristische bewoning oprukt. Ik vind dat niet goed. Ik heb hierover gesproken met diverse andere Middelburgers, en alom hoor ik dat zij het toerisme in het algemeen hinderlijk beginnen te vinden en dat de toeristische bewoning (met name in de binnenstad) de spuigaten uitloopt. Dit is een slechte ontwikkeling, waarvoor ik uw aandacht vraag. Toeristische bewoning : hotels, B&B, tweede woningen met zelfbewoning, tweede woningen die geheel verhuurd worden via airbnb. Met name die laatste categorie neemt hand over hand toe, onttrekt zich voor een groot deel aan het zicht/registratie, en brengt bij de uitbaters veel geld in het laatje. Waarom is verdergaande toeristische bewoning geen goede zaak ? a. Het bevordert het toerisme, dat met de bezoekers van de kust toch al fors is. Remmen kan zo zoetjesaan geen kwaad (en dat is ook gemeentelijk toekomstig beleid) b. Tweede woningbezit met zelfbewoning onttrekt woningen aan de woningvoorraad c. Tweede woningbezit tbv airbnb is een duivelse aangelegenheid: het onttrekt woningen aan de woningvoorraad, je kent je eigen buren niet meer, en is zo lucratief dat het grote investeerders en mogelijk ketens aantrekt.

Deze ontwikkeling gaat razendsnel, en is op een gegeven moment nauwelijks meer te stoppen. Het schrikbeeld van Amsterdam met zijn rolkoffertjes (hele stukken binnenstad zijn vertoeristiseerd), Venetie (een dode stad met nog maar 10% eigen inwoners, NB !!! propvol toeristische accomodatie achter de historische gevels, merchandise, volle straten en terrassen) en Barcelona lijkt ver van ons bed, maar is het niet ! Hieraan kunnen we ook allerlei dorpjes aan en nabij de zeeuwse kust toevoegen, waar vrijwel geen Zeeuwen meer kunnen wonen (hoge prijzen) en niet willen wonen (sfeer toeristenstadje). Is het al zover in Middelburg ? Kunnen maatregelen niet even wachten ? Nee, zeker niet ! Waarom roept de gemeente geen halt toe aan deze ongewenste ontwikkeling ? Om daar achter te komen heb ik me verdiept in het gemeentelijk ruimtelijke beleid van afgelopen jaar, en met name in de RIGO rapporten. RIGO is het raadgevend adviesburo waarop het gemeentelijk beleid van Middelburg zwaar leunt. Ik citeer in het volgende uit RIGO1 (afgelopen voorjaar) en RIGO2 (dit najaar, dus recent) .

RIGO 1 (tbv gemeenteraad juni 2023) In de huisvestingverordening 2022 is per 1 juni 2022 een registratieplicht opgenomen voor toeristische verhuur. Het raadgevend buro RIGO onderzocht daarmee het cijfermatig effect van de toeristische druk en deed daarnaast online onderzoek naar diverse "bevindingen van toeristische druk". - Het stelt op grond van registratiecijfers dat in Mburg 196 panden staan geregistreerd met toeristische verhuur. Dat zijn 200 woningen!!! Maar hierbij zijn de tweede woningen, met en zonder airbnb, niet

inbegrepen. Zij blijven grotendeels onder de radar. Neem gerust van mij aan dat het totaal veel groter is. Het gaat momenteel erg snel. Ik vermoed dat het al minstens 400 woningen betreft. Die zijn onttrokken aan de woningvoorraad. En komen dus niet ten goede aan Middelburgers die huizen zoeken. - Het Rigo onderzocht ook de toeristische druk. Parkeren blijkt een toenemend probleem. Daar moet iets aan gedaan worden. - Gevraagd werd ook of het aantal toeristische overnachtingen en de toeristische verhuur als storend wordt ervaren. Hun online enquete zegt: “op het randje van onprettig”. Volgens mij is het er al overheen (zie hierna). Volgens een artikel in de PZC is het aantal toeristische overnachtingen per 1000 inwoners in Middelburg 3 keer zo hoog als in Amsterdam met zijn rolkoffertjes. Nagerekend klopt het niet helemaal, maar het is in ieder geval erg fors!!! Alleen al op grond van deze cijfers zou een gemeente toch alarm moeten slaan ??? Is deze ervaring van de burgers wel maatgevend voor gewenst beleid ? Heeft de gemiddelde burger weet van de dreigingen die ons boven het hoofd hangen ? (dode stad, irreversibele vertoeristisering). Ik denk het niet. Middelburgers, zeker binnenstadbewoners, hebben vaak ook commerciele belangen, en wonen daarmee als het ware in hun eigen investering cq winkel. Tja, dan kijk je anders aan tegen gewenste ontwikkelingen.

Dan vindt je het minder erg om jonge middelburgers in nieuwe uitbreidingswijken in het buitengebeid te laten wonen. En daarmee nog meer landschap op te offeren. Meer verblijfstoeristen in Middelburg betekent minder inwoners. Minder permanente woningen. Zo simpel is het. En dan klagen over schaarste. Het is buiten kijf dat er schaarste is op de woningmarkt. Met als gevolg In- en uitbreiden. Beide maken de stad minder fijn en groen om in te wonen. Prioriteit moet daarom de bestaande woonvoorraad krijgen: daar moet toeristisch niet meer worden afgesnoept ! Aldus is groei van toeristische bewoning uit den boze. Stoppen en waar mogelijk terugdringen. Dat zou het devies moeten zijn.

RIGO 2 en Huisvestingsverordening actualisatie: van 2022 naar 2023. Ter bespreking en besluitvorming ligt nu de huisvestingsverordening 2023, herziening van de HVO 2022. Gemeenteraad 9/11, en ter voorbereiding commissie Ruimte 30/10 aanstaande. Het RIGO presenteert in zijn laatste rapport de instrumenten die mogelijk zijn tbv regulering van toeristische verhuur en tweede woningbezit. Daarbij noemt het ook de mogelijkheid van een onttrekkingsvergunning op grond van artikel 21 van de Huisvestingswet 2014: "De onttrekkingsvergunning en .... kunnen worden gebruikt als er sprake is van schaarste met onevenwichtige of onrechtvaardige effecten tot gevolg". Dat lijkt me nou precies wat hier aan de hand is! Toch adviseert het RIGO in haar advies (tbv gemeenteraad 9 nov a.s.) niet om die onttrekkingsvergunning bij deze gelegenheid in te zetten. Want .... en .... en vraagt veel extra personele inzet. (extra fte's VH). Bovendien "is het, gezien het grote economische belang van de toeristische verhuur voor de gemeente, zaak niet onnodig beperkend te handelen". Onnodig ?!! Economisch belang ?! RIGO 2 adviseert daarom om het voorlopig bij registratie te laten, "om zodoende meer te leren over de toeristische markt in de gemeente" . Uitstellen dus. Of traineren ? En ja, natuurlijk is het moeilijk. Reguleren vraagt veel inzet van vergunningmakers en handhavers.

En, nog in het advies tbv 1 juni jl (RIGO 1): “Verdere groei van verblijfstoerisme kan dan wel gevonden worden dmv seizoensverlenging en buiten de binnenstad. De promotie zou zich daarop moeten richten. Hoe kun je iets promoten en het tegelijkertijd terugdringen ? Dit is halfslachtig beleid ! Blijkbaar is het nog niet tot de politiek doorgedrongen dat de meeste mensen helemaal niet zitten te wachten op tweede woningen en airbnb in hun straat. Waarom zou je ? Of moet eerst ook buiten de

veste het water aan de lippen staan, waarna klachten ..... weer onderzoeksrapporten, beleid etcetera etcetera. Ik vind op basis van bovenstaande, alles bijeen, dat dit RIGO rapport ernstig tekort schiet. Het negeert belangrijke elementen en adviseert veel te behoudend. Zachte dokters maken stinkende wonden. Tweede woningbezit draai je nauwelijks meer terug, eenmaal verleende vergunningen ook niet. Voorkomen is beter: stop de groeimogelijkheden met onmiddelijke ingang ! Daarom ons advies: Stop nieuw tweede woningbezit en verbied airbnb van gehele huizen !Laat daar niet nog eens enkele jaren overheen gaan, tot eindelijk iedereen het inziet. Niet pappen en nathouden, meer onderzoeken laten doen, traineren. Want de tweede huis- investeerders wachten niet, en het rolkoffertjes scenario ook niet. Venetie onze toekomst ? Bestuur van Middelburg: wees wijs en kijk vooruit. Neem ferme maatregelen. Red onze mooie, levende stad ! Middelburg, 25 oktober 2023

Betreft:

Zienswijze Omgevingsvisie Middelburg 2050

Geachte leden van het college van Burgemeester en Wethouders, Graag maken we van de mogelijkheid gebruik om een zienswijze in te dienen betreffende uw Omgevingsvisie Middelburg 2050 die op 14 september 2023 ter inzage is gelegd. Gelet op de voorgenomen realisatie van het Waterpark Veerse Meer en de daartoe tot nu samen met u, de Provincie Zeeland, omwonenden en andere belanghebbenden gevoerde overleggen en gemaakte afspraken vinden wij het jammer dat deze in de door u opgestelde Omgevingsvisie Middelburg 2050 niet of niet juist terug komen. Daarbij gaat het om:

1. De inrichting van het Waterpark Veerse Meer; 2. De verkeersontsluiting van het Waterpark Veerse Meer; 3. De voorgenomen baanrotatie van vliegveld Midden Zeeland. Ad 1:

De inrichting van het Waterpark Veerse Meer De Omgevingsvisie 2050, zoals deze nu ter inzage ligt, lijkt ten aanzien van het Waterpark Veerse Meer gebaseerd te zijn op verouderde informatie. Qua recreatiepark is op de kaart de bestaande infrastructuur deels opgenomen. Het gebied van het bestemmingsplan is op de ontwikkelingen kaart aangeduid als "ontwikkelen Waterpark Veerse Meer". Vervolgens is er over een gedeelte van het toekomstige Waterpark Veerse Meer een arcering aangegeven als "wens/kans verdichting (Zeeuwse Bosvisie)". De Gemeente Middelburg heeft voor het Waterpark Veerse Meer op 15 december 2022 een bestemmingsplan vastgesteld: Bestemmingsplan Waterpark Veerse Meer 2020. Dit bestemmingsplan ligt momenteel voor bij de RvS. Indien de RvS instemt met de besluitvorming is dit bestemmingsplan onherroepelijk. Transparantie in de ontwikkeling van beleid ontstaat indien hetgeen in het bestemmingsplan is verwoord en vastgelegd over wordt genomen in de Omgevingsvisie Middelburg 2050. Daarbij gaat het specifiek om het bos wat op de ontwikkelingenkaart is aangegeven in het park en het te maken natuurgebied. Conform het besluit van de Expertgroep, waarin Staats Bosbeheer, de Milieufederatie, de gemeente, het Waterschap en de Provincie zitting hebben, komen in het natuurgebied geen bomen. De ontwikkelingenkaart dient hierop te worden aangepast.

Ad 2:

De verkeersontsluiting van het Waterpark Veerse Meer Bij de voorbereiding van het bestemmingsplan Waterpark Veerse Meer is veel aandacht besteed aan een goede verkeersontsluiting voor het waterpark, waarbij er vooral op is toegezien dat de verkeerssituatie in Arnemuiden ten gevolge van de uitbreiding van het waterpark niet zou verslechteren. Daarom is er een alternatieve verkeersroute langs Lewedorp geïnitieerd. Op de ontwikkelingenkaart wordt een andere verkeersontsluiting, meer vanuit richting Arnemuiden aangegeven. Wij gaan ervan uit dat de ontwikkelingenkaart op dit punt wordt aangepast en de route langs Lewedorp ook wordt aangegeven.

Ad 3:

De voorgenomen baanrotatie van vliegveld Midden Zeeland In de Omgevingsvisie Middelburg 2050 is op pagina 44 / 45 de kwaliteitenkaart opgenomen. Op deze kaart is de ligging van het vliegveld en de vliegroute over het Waterpark Veerse Meer aangegeven. Zoals u weet heeft de Provincie Zeeland op 5 februari 2021 besloten om voor zes gemeenten, de huidige starten landingsbaan te verplaatsen en te draaien. Hierdoor wordt de geluidsbelasting op (recreatie)woningen in de directe omgeving beperkt en worden de externe veiligheidsrisico's ten gevolge van de vliegbewegingen verlaagd. Op 12 september 2023 heeft Gedeputeerde Staten besloten om de tweede fase van het Provinciale Inpassingsplan op te starten.

Op 31 augustus 2023 heeft Zeeland Airport een formele aanvraag tot wijziging van het Luchthavenbesluit ingediend. Wij gaan ervan uit dat deze voorgenomen wijziging in de Omgevingsvisie Middelburg 2050 wordt verwerkt. Daarnaast wordt bij de realisatie van het Waterpark Veerse Meer ingezet op duurzaam gebruik van natuurlijke bronnen. In dat kader zien we in de Omgevingsvisie Middelburg 2050 graag opgenomen dat, ten behoeve van de duurzame ontwikkeling van Waterpark Veerse Meer, in de directe nabijheid van het Waterpark Veerse Meer initiatieven voor de opwekking van hernieuwbare energie mogelijk worden gemaakt. Op basis van de bovenstaande argumenten hebben wij bezwaar tegen het voorliggende ontwerp voor de Omgevingsvisie Middelburg 2050. Daarom verzoeken wij u met inachtneming van onze zienswijze het ontwerp voor de omgevingsvisie gewijzigd vast te stellen, namelijk door het aanpassen van de kwaliteiten- en de ontwikkelingenkaart en waar nodig de hiermee samenhangende teksten hierop aan te passen.. Uiteraard zijn wij bereid om deze zienswijze mondeling toe te lichten. Wij verzoeken u om ons van de verdere procedure op de hoogte te houden.

Arnemuiden, 24 oktober 2023. Aan gemeenteraad Middelburg Postbus 6000 4330 LA Middelburg

Betreft : zienswijze Omgevingsvisie

Geachte Gemeenteraad,

De afgelopen jaren heb ik met interesse zo nu en dan de ontwikkelingen rond de Omgevingsvisie gevolgd. Een aantal weken geleden werd ik onaangenaam verrast door de ontwikkelingenkaart en de bosplannen in onze Oranjepolder. De Oranjepolder is een gebied met prima landbouwgrond. Goede landbouwgrond wordt steeds schaarser in Nederland en ook daarbuiten door groeiende steden, verdroging en verzilting. Terwijl door de groeiende wereldbevolking de vraag naar voedsel alleen maar zal toenemen. Bovendien genieten wij, onze Arnemuidse dorpsgenoten en vele anderen van het open agrarische landschap dat ons gebied zo kenmerkt. Het mooie Veerse Meer–gebied is de afgelopen tijd toch al enigszins ontsierd door het vele beton van alle bouwwerken rond het Fletcher hotel en Harbour Village. De bosplannen brengen voor ons veel onzekerheid met zich mee. Dat maakt het lastig om investeringen te doen. Het is allemaal nog maar een visie,maar wel een visie die voor ons bij alle lange en minder langetermijn beslissingen op de achtergrond meespeelt. Een eventueel bos gaat niet alleen te koste van ons bedrijf ook het mooie heggengebied aan de andere kant van de Blikkendijk zal “wegvallen “door de komst van het bos. Wij wonen en werken met plezier aan de Blikkendijk in de Oranjepolder en hebben geen enkel behoefte om hier weg te gaan.

We hebben hier bijna alle grond rondom onze boerderij zodat wij op een diervriendelijke manier ons vee kunnen houden. Het jongvee ouder dan 1 jaar loopt van mei tot oktober dag en nacht buiten. De koeien hebben weidegang van april tot half oktober maar komen in de stal om gemolken te worden . Kortom, laten we zuinig zijn op het open agrarische landschap rond Arnemuiden en Kleverskerke. Als het weg is komt het niet meer terug.

Uiteraard ben ik altijd bereid hierover in gesprek te gaan,

College van B&W Middelburg via Middelburg, 24 oktober 2023

Betreft zienswijze: (ontwerp) Omgevingsvisie Middelburg 2050.

Wij hebben met belangstelling kennisgenomen van de (ontwerp) Omgevingsvisie Middelburg 2050. Onze stichting, opgericht in 2009, heeft als doel het behoud en de ontwikkeling van het mooie cultuurlandschap van de Cleene Hooge. Het gebied maakt onderdeel uit van het Nationaal Landschap Walcheren. De kernwaarden daarvan zijn: de agrarische functie, het open karakter (uitzicht vanuit de stadsrand tot de duinen) en het reliëf: de kreekruggen en de lage poelgronden. Het huidige gemeentelijke beleid voor de Cleene Hooge is reserve-uitbreidingslocatie. Ook in het ontwerp Omgevingsvisie 2050 heeft het gebied die status. In het coalitieakkoord van B&W van 2022 is vastgelegd dat er een start moet worden gemaakt met biologisch boeren en natuurontwikkeling in het resterend agrarisch gebied van de Cleene Hooge. Dat juichen wij toe. Wij zijn van mening - nu reagerend op de (ontwerp) Omgevingsvisie 2050 - dat, welke tijdshorizon je ook kiest, biologisch boeren/natuurontwikkeling dé toekomst moet zijn en blijven voor dat resterend agrarisch gebied. Passend in een beleid voor heel Nederland. Op nationaal niveau spelen problemen als stikstof, klimaatverandering (C02), bodemuitputting, watervervuiling, schaarste aan ruimte, enz. Dat zal uiteindelijk voor heel Nederland moeten leiden tot een minder intensief agrarisch gebruik, minder bemesting, minder, liefst geen bestrijdingsmiddelen.

Oftewel een natuur inclusieve kringlooplandbouw. Volgende maand beslist het Middelburgse College waarschijnlijk tot de bouw van een Asielzoekerscentrum voor 330 personen in de Cleene Hooge. Ook is er een traject gaande binnen de gemeente waarin wordt gezocht naar toekomstige woningbouwlocaties in Middelburg. In een visie tot 2050 is het onvermijdelijk om te kijken naar de immense bouwopgave die Nederland heeft. Dat zullen er meer worden dan de ca. één miljoen woningen die nu al wenselijk zijn tot 2030. Hoe gaan we daarmee om als ook Cleene Hooge in beeld komt om te bouwen? Daar bestaan binnen de wijk al ideeën voor. Ook zijn er goede ideeën voor de ontwikkeling van de al bestaande wijk Griffioen. Het merendeel van ons bestuur en onze donateurs woont in de Middelburgse wijk Griffioen, wij zijn dus ook wijkbewoners. Wij denken graag mee aan de versterking en verdere ontwikkeling van de wijk, onder meer een Nieuw Hart voor de Griffioen: meer winkels, meer scholen en woningen en ontmoetings- en groene speelplaatsen. Het is van groot belang dat er heel heldere afspraken worden gemaakt met de gemeente maar ook onderling binnen de wijk over de verdere planvorming. Onze voorkeur heeft één platform binnen de wijk, begeleid door deskundigen. Dââr en op dât moment moeten alle ideeën uit de wijk samen komen.

Ideeën over het landschap, over wonen, over bouwen, over groen in de wijk, over winkels, over scholen, over verkeer, over recreatie, enz. Dus participatie op het niveau van coproductie. Dat moet al beginnen bij het formuleren van de opdracht aan externe bureaus voor de begeleiding en de inhoud. Beter dan tot nu toe zal er volstrekte duidelijkheid moeten zijn over de "kaders" (uitgangspunten en randvoorwaarden) van de kant van de gemeente. Frustratie zoals bij sommige participatieprocessen in het verleden kan daardoor voorkomen worden. Wij kijken uit naar een goed participatieproces.

Betreft zienswijze Omgevingsvisie 2050 Op pagina 25 en 35 van de Omgevingsvisie wordt aangegeven dat voor de verwarming van monumenten gekozen wordt voor een uitzonderingspositie door te stellen dat voor deze woningen gebruik gemaakt kan worden van waterstofgas. Het is spijtig te moeten constateren dat de gemeente mee gaat in het frame dat waterstofgas de oplossing is voor problemen die men als een te grote uitdaging ziet of waar men een tegenstrijdigheid ziet met andere beleidsdoelstellingen. De productie van waterstofgas gaat gepaard met een hoog omzettingsverlies. Het energieverlies loopt in sommige gevallen op tot 60 procent. Waterstof gas zal een duur en schaars goed blijven tenzij we dit in grote mate importeren. Import gaat dan veelal in de vorm van ammoniak waaraan de nodige risico’s verbonden zijn. Dit schaarse goed moet je dan vooral inzetten in de industrie waar gewerkt wordt moet zeer hoge temperaturen. Waterstof gas is een extreem inert gas dat hoge eisen stelt aan aan het leidingnetwerk en de installaties in de woningen. Om een waterstofgas netwerk in stand te houden in een binnenstad van Middelburg zullen hoge kosten gemaakt moeten worden voor een relatief gering aantal gebruikers. Als de werkelijke kosten van het netwerk en de productiekosten omgeslagen zouden worden naar de gebruiker dan zullen weinig mensen daar gebruik van maken.

Het omgekeerde van de doelstelling om monumenten te behouden door het gebruik er van kan wel eens het gevolg zijn. De ontwikkeling van warmtepompen staat niet stil . Inmiddels zijn er warmtepompen op de markt die kunnen verwarmen tot een watertemperatuur van 60 graden. Dit in combinatie met een goede isolatie is ook een monumentenpand goed te verwarmen. Monumentenpanden worden zoals in het begin niet meer met houtvuren verwarmd maar zijn in de loop van de jaren aangepast aan de tijd. Iets flexibeler met de eisen van monumentenbehoud omgaan lijkt mij zinvoller dan net doen alsof alles met waterstofgas opgelost kan worden. Met de uitspraak dat monumentenpanden in de toekomst met waterstofgas verwarmd kanword en zend u een verkeerd signaal uit. Dit signaal kan makkelijk opgevat worden als er komt waterstofgas dus ik hoef voorlopig niets te doen. Daar hebben we de tijd niet voor.

Energie-neutraal en Co2-neutraal. De begrippen energie-neutraal en co2 neutraal worden door elkaar gebruikt terwijl dit toch twee verschillende zaken zijn. Bovendien staat ergens omschreven wat onder deze begrippen wordt verstaan. Dit lijkt mij een omissie.

Aan de Gemeenteraad van Middelburg Postbus 6000 4330 LA Middelburg

Datum : 12 oktober 2023 Onderwerp: Zienswijze Wijkteam Griffioen op ontwerp Omgevingsvisie Middelburg 2050

Geachte raadsleden, Graag maken wij gebruik van de mogelijkheid een zienswijze in te dienen op het ontwerp .Daarin verwerken wij ook uw antwoord op de door ons team 3 maart j.i. ingediende reactie. Met grote belangstelling hebben wij kennis genomen van het ontwerp Omgevingsvisie, dat nu voorligt. Hoewel enkele van onze opmerkingen zijn overgenomen heeft het wijkteam Griffioen bij de verwerking daarvan in het ontwerp niettemin nog de nodige kanttekeningen. Zoals wij ook al in onze reactie op het voorontwerp hebben gemeld kijken wij daarbij integraal naar onze wijk en ook naar de plannen voor het nieuwe Hart van de Griffioen. Die staan even in de pauzestand , maar over de voortgang wordt in 2024 wel weer verder overlegd. Die waren toen wel al aanleiding weer eens naar de wijk als totaal te kijken. Wat is de situatie, wat gaat er goed, wat kan beter, wat op korte termijn, wat in de verdere toekomst. Verwoord in de nota De Griffioen, Wijk van de Toekomst, Schoon, Veilig, Samen, Inclusief. Aan het college bij brief van 3 maar 2023 als bijlage bij onze reactie op het voorontwerp toegestuurd.

De noodzaak op het ontwerp te reageren vinden wij nu nog belangrijker gelet op het ontwerp en de daarin verwerkte antwoordnota van uw college .Daarin is onder andere de Cleene Hooge als reservelocatie voor woningbouw gehandhaafd, wordt grootschalige woningbouw in Poppenroede weinig waarschijnlijk geacht omdat in dat dat gebied ook andere functies een plaats moeten krijgen , wordt herstructurering van de kanaalzone tot woningbouw ook niet voorzien en wordt voor de zoektocht naar toekomstige woningbouwlocaties rekening gehouden met een extra marge van 30 procent. Uw voorgenomen besluit tot de vestiging van een AZC in de Cleene Hooge maakte het voor het wijkteam noodzakelijk ook dat aspect bij de gekozen integrale benadering te betrekken. Tot onze spijt was het niet mogelijk een reactie van het wijkteam tijdig rond te krijgen waardoor wij geen gebruik konden maken van de geboden mogelijkheid in te spreken over het voorgenomen besluit van het college over het AZC bij de commissie Algemeen Bestuur op 3 oktober. Temeer was dat niet mogelijk omdat naar onze mening onze visie op de wijk als geheel de basis diende te zijn voor een afgewogen mening ook over het AZC.

Uw in het ontwerp aangegeven visie op de verdere toekomst en het voorgenomen besluit over het AZC gaven ons aanleiding onze visie op de toekomst van de wijk nog eens aan een grondige analyse van voor en tegens te onderwerpen en te herijken. Het resultaat vindt u in de bij deze brief gevoegde bijlage concept .Die reactie is dus de zienswijze van het wijkteam op het ontwerp omgevingsvisie Middelburg 2050 en geeft onze visie op het voorgenomen AZC besluit. Zoal u kunt lezen staan wij positief tegenover de vestiging van een AZC in de Griffioen . De Griffioen heeft ook een rol te spelen in de opvang van asielzoekers en migranten. Wij pleiten voor een duurzame en op de toekomst gerichte oplossing. En hebben er gelet op de urgentie van het probleem begrip voor dat u het besluit daarover op korte termijn moet nemen .En dat de Cleene Hooge daarvoor in aanmerking komt. Onze visie op de toekomst van de wijk, zoals verwoord in de nota De Griffioen , Wijk van de Toekomst van maart j.i. en in de herijking zoals beschreven in ons Idee Ruimtelijke Visie op de toekomst Griffioen willen wij op zo kort mogelijke termijn voorleggen aan de bewoners van de wijk ,en in overleg en samenwerking bekijken hoe we dat het beste kunnen doen ,zodat de wijkbewoners hierbij zo goed mogelijk en evenwichtig betrokken kunnen worden en een gedragen visie op de toekomst resulteert.

Zodat er een wijk de Griffioen blijft bestaan waarvan toekomstige bewoners evenzeer als de huidige bewoners kunnen genieten van een mooie en veilige wijk in een even mooie omgeving . Dat ruimte scheppen voor nieuwe inwoners kan zeer wel samengaan met behoud van het mooie landschap, verbetering van de belevingsmogelijkheden daarvan en vastlegging in juridische kaders. Met daarin, als de keuze daarop valt, ingepast en geïntrigeerd, ook een AZC en hopelijk na verloop van tijd wat kleinere AZC t-jes . Onze visie is een visie met of zonder AZC, een basisvisie om het gesprek aan te kunnen gaan . Daarover willen wij graag, als inzet voor een proces dat kan uitmonden in een uiteindelijk mooie samenhangende en gedragen kijk op de toekomst van

onze wijk , met de bewoners en met gemeente het gesprek aangaan , over die visie en hoe we dat met elkaar gaan aanpakken en op korte termijn .Een besluit over het ACZ hoeft daar wat ons betreft niet op te wachten. Gelet ook op de ontstane onrust achten wij een zeer goede en brede begeleiding van het verdere proces noodzakelijk. Een voorbeeld zowel voor het COA als voor de gemeente ook vanuit het begrip Brede Welvaart. Het biedt ook nieuwe kansen . Waarvan de Griffioen er al vele met mooie resultaten heeft benut. Tot slot. Onze zienswijze en visie is op zeer constructieve wijze tot stand gekomen .Dat moest op zeer korte termijn gebeuren en daarbij moest bij ieder de bereidheid bestaan out of the box en los van vertegenwoordiging van belangen te denken . Ook met constructief meedenken van diegenen in het team ,die op wat voor manieren dan ook , en ook dat behoort bij zo,n proces op bepaalde belangen zijn gewezen. Ook “dwarsdenkers “vervullen in een goed proces een belangrijke rol en ook die helpen bij te dragen tot het beste resultaat. Te samen leidt dat tot DE toekomst van de Griffioen . Met het college van Burgemester en Wethouders willen we graag op korte termijn overleg of de gemeente dit proces op enigerlei wijze enigszins zou kunnen faciliteren . Namens het wijkteam,

Bijlage : Concept Ruimtelijke Visie op de toekomst Griffioen

Gemeente Middelburg t.a.v. gemeenteraad Postbus 6000 4330 LA Middelburg

24 oktober 2023 Betreft Pro forma zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Middelburg 2050

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij dient ondergetekende namens gevestigd in Middelburg (hierna te noemen: 'reclamant') een zienswijze in tegen de ontwerp Omgevingsvisie Middelburg 2050 Reclamant verzoekt ervoor zorg te dragen dat de ontwerp Omgevingsvisie Middelbrug 2050 niet, althans niet ongewijzigd, ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt voorgelegd Reclamant is thans niet in de gelegenheid zijn zienswijze — volledig —a kenbaar te maken. Hij verzoekt uw college hem een termijn te stellen van ten minste zes weken voor het aanvullen van de zienswijze Hoogachtend,

Aan burgemeester & wethouders van de gemeente Middelburg Kanaalweg 3 4337PA Middelburg

Zienswijze inzake uw Omgevingsvisie A- Regio Walcheren. Inzake de ontsluiting van de zuidelijke oever van het Veerse Meer en uw visie daarop wordt onvoldoende gerekend met de toekomst. U richt zich slechts op de huidige ontwikkelingen. Zoals aangegeven in het eindrapport van oktober 2021 van "Tridee n ht_tps:/(www.middetburg.nl/eindrapport-gebiedsontsluiting»visie-veerse-meer-zuLdL, waarin de bereikbaarheid van de oever tussen Arnemuiden en Wolphaartsdijk vanaf de A58 de boventoon voert, maar de visie op de toekomstige verbinding met Middelburg vanaf het waterpark voor de verschillende verkeersstromen onderbelicht blijft. U laat hier kansen liggen en creëert hiermee mogelijk nieuwe problemen voor de mobiliteit in de noordoosthoek van onze gemeente. Daarom maken wij hiertegen bezwaar. Voor verdere punten in relatie tot onze oosterburen verwijzen wij naar de punten onder B en E. Wij zouden het bijzonder op prijs stellen als u de visie op dit punt wilt uitbreiden en verdiepen in samenspraak met betrokken partijen. Energielandschap.

1- Ware achtergrond: U spreekt nu over een zoeklocatie. Terwijl ons door de betrokken stakeholders wordt verteld dat er reeds afspraken zijn gemaakt voor een toekomstige realisatie van een concentratie gebied voor wind op land. Dit is de wereld op zijn kop. Wij hebben moeten vaststellen dat uw huidige visie in dit geval meer financieel gedreven is dan toekomstgericht. En dat kunnen en mogen wij niet accepteren van u. 2- Alternatief voor productie van duurzame energie: Als argument noemt u mede de aldaar aanwezige (ondergrondse)infrastructuur. Alsof dat de enige locatie is waar dergelijke infrastructuur aanwezig is in Middelburg! Waar u aan voorbijgaat in uw beargumentering is dat enkele kilometers verder, in Beveland, de infrastructuur van de netbeheerder wel te maken heeft met netcongestie. Capaciteitskaart elektriciteitsnet (netbeheernederland.nl) Wat betekent dat de grootschalige productie van duurzame energie voor de komende decennia een beperkt afzetgebied kent. Als mogelijk alternatief voor het gebruik van de nog beschikbare capaciteit op de aldaar aanwezige ondergrondse infrastructuur wijzen wij u op de spoordijk aan onze oostgrens. Wat tevens naadloos aansluit op het ontwerp omgevingsverordening Zeeland ( Voor wilùd op land: art.

5.10 onder iid 3 a) ( voor zon op land, art Dat deze optie in samenspraak met de gemeente Borsele kan worden gerealiseerd pleit er nogmaals voor om die buurgemeente nader in de visie te betrekken. Dat uw visie uitgaat van landbouwgrond is niet de meest zinvolle keuze. En tevens strijdig met de provinciale verordening dienaangaande.

1

3- Inbreng van de inwoners: Door geen van onze inwoners is naar aanleiding van de bijeenkomsten in de schouwburg (12/13 juli 2021) iets ter oren gekomen over een nu voorliggende visie inzake een energielandschap. Toen er nog sprake was van een oriëntatie naar mogelijke locaties (dd 22 oktober 2019), waren wij ook reeds aanwezig. Tot onze verwondering waren daar hoofdzakelijk direct betrokken belanghebbenden aanwezig, zoals grondeigenaren, projectontwikkelaars, uitbaters van gronden en leveranciers van installaties voor het opwekken van duurzame energie. Hierover hebben wij in november 2019 schriftelijke vragen aan u als gemeente gesteld ( zie bijlage -1). Vervolgens ontvingen wij wel een korte ontvangstbevestiging maar geen inhoudelijke reactie op de door ons gestelde vragen. 4- Novex gebied "North Sea Ports": U geeft in uw eerdere "Nota van antwoord" aan dat de locatie aansluit op het NOVEXgebied North Sea Ports District. Wat wij dienaangaande over dit NOVEX gebied lezen is dat Middelburg daarin geen rol heeft. Hoe u erbij komt dat dit wel zo zou zijn blijft voor ons onduidelijk. In dit kader wijzen wij u er tevens op het benoemde zoekgebied niet voldoet aan de eisen voor het plaatsen van nieuwe windturbines als ook voor het opstellen van zonnepanelen. Respectievelijk art. 5.10 lid 3 onder b en art. 5.11 lid 2 onder c van genoemde provinciale verordening.

5- Negatieve effecten voor zon op dak: Waar wij op willen wijzen is dat ruimhartige realisatie van "zon op land" nadelig is voor "zon op dak". Zon op dak bied meerdere voordelen en wordt dan ook door de wetgever als eerste prioriteit benoemd. Een belangrijk voordeel is dat het in de directe nabijheid van uw bewoners cq verbruikers wordt opgewekt. Dit, in combinatie met dagopslag van "E" energie in substantiële batterijen, zal het netwerk ontlasten. Dat een dergelijk project subsidiabel is lijkt ons niet uitgesloten, En middels een "Pilot" in een wijk of dorp kan worden uitgerold tot een toekomstbestendige verduurzaming van de gehele gemeente. 6- Enkelvoudig gebruik van percelen: Percelen aan de productie van landbouwgewassen onttrekken is soms noodzakelijk, Dat zo'n perceel vervolgens voor een enkelvoudig gebruik wordt bestemd is stuitend. Als voorbeeld noemen wij de publieke opinie inzake het energiepark "Mortiere-boulevard", waar zulk gebruik steeds luider wordt bekritiseerd. Wij verwachten in uw visie dat meervoudig gebruik een duidelijker rol krijgt. Te denken valt aan het bufferen van brak- of zoet water etc. 7- Het uitsluiten van overige agrarische ondernemers. Tijdens de informatie avond van j.l.

17-10 werd ons duidelijk dat ondernemers die buiten het zoekgebied hun bedrijfsvoering hebben (denk aan St.Laurens, Kleverskerke), door u worden uitgesloten van nieuwe economische dragers als deze, Uiteraard maken wij hier bezwaar tegen omdat dit een oneerlijke concurrentie positie geeft. C- Woningbouw. U blijft bij herhaling betogen dat de locatie "Trekdijk" door u niet geschikt wordt geacht voor bebouwing. Door het vorige college werd echter nooit objectief onderzoek gedaan. Waarop u zich baseert blijft ons een raadsel. Wij begrijpen ook wat woningbouw in de weg staat. Wat wij daarentegen van u verwachten is een visie op hoe de bestaande knelpunten zouden kunnen worden geëlimineerd, Want dat daarvoor oplossingen denkbaar zijn wordt in Souburg zichtbaar. Wat in Souburg kan moet ook in uw visie niet worden uitgesloten. Wellicht in combinatie met andere uitdagingen. Wij wijzen onder meer daarom uw antwoord en argument van de hand D- Samensmelten van Mortiere, Nieuwland en Arnemuiden Er is inderdaad spraken van een hoofdgroenstructuur en een aanzienlijke afstand tussen Nieuwland en Arnemuiden. Voor de hoofdgroenstructuur zijn wij u buitengewoon erkentelijk, Maar we willen u wijzen op de mogelijkheid tot uitbreiding daarvan naar de Oostelijke zijde van de A-58, Ter hoogte van de golfbaan, Om aansluiting te vinden met het fort "Rammenkens" en haar groene omgeving.

En op het mogelijke meervoudige gebruik van

2

zo'n groenstructuur. Neem als voorbeeld de begraafplaats aan de westelijke oude havendijk. Dat de afstand tussen Arnemuiden en Nieuwland aanzienlijk is zijn wij met u eens. Maar in tegenstelling tot uw visie zien wij hierin voorlopig kansen en geen knelpunten. Wij denken aan uitbreiding van de lintbebouwing langs de Langeweg in oostelijke, zuidelijke en noordelijke richting. Het is daarom dat wij bezwaar maken tegen uw beeldvorming. E- Mobiliteit

I- Uitdaging van het landbouwverkeer in de kern "Nieuwland" Uw reactie klonk ons, jaren geleden al, als muziek in de oren. In de Omgevingsvisie geeft u aan dat u wilt meedenken, maar wij zouden graag zien dat de koe bij de horens gevat wordt en u met een daadwerkelijke oplossing voor dit probleem komt. Wanneer u in deze Omgevingsvisie spreekt over een 'impuls' voor ons dorp,- dét zouden wij met recht een impuls voor ons dorp vinden!

2- Alternatieven landbouwroutes vanuit de samenleving. De bewoners hebben wel de nodige alternatieven. Die zijn niet nieuw, want hebben wij u al jaren terug voorgelegd: a. De route door "Welsinge" is er zo een. Dat behoeft ook de medewerking van Vlissingen werd door u gesteld. Een medewerking die ons in 2()18 al werd toegezegd door die gemeente. b. De route via de "Trekdijk" werd door u voorgesteld. Toen we hier nader tot elkaar wilde komen, werd inzake de aansluitingen naar het bestaande wegennet het argument aangevoerd

"dat valt buiten het plan gebied" c. Ook werd door ons gewezen op de optie om landbouw- en werkverkeer over een beperkt traject toe te laten op de N-254. Ook daar werd in het verleden afwijzend op gereageerd. d. Door met name een loonbedrijf werd voorgesteld om parallel aan de A-58 een ontsluiting te realiseren. Of hier ooit serieus naar is gekeken is ons onbekend. Het plan werd wel voorgelegd bij het waterschap Zeeuwse stromen.

3- Integratie in Veerse Meer-visie: Zoals blijkt uit die visie maakt ook Nieuw en Sint Joosland deel uit van de zuidoever van het Veerse meer. Eindrapport Gebiedsontsluitingsvisie Veerse Meer zuid oktober 2021 (simcdn.nl) Op blz. 7 vindt u een kaart waarop het te ontsluiten gebied is aangegeven. In uw visie wordt hier volledig aan voorbij gegaan. Dit is op zijn minst "onverstandig" te noemen. Wij wijzen u op de kansen die worden geboden door de aanwezigheid van de A-58. Een autosnelweg die door de jaren heen een andere gebruiker heeft leren kennen. Was vroeger Vlissingen als veerhaven, industriestad en marinehaven de eindbestemming, nu is dat in toenemende mate Walcheren als toeristisch eindpunt. Wat rechtvaardigt de status van de A-weg nog? Wordt dit een "Nieuwe Walcherseweg" zoals dat eerder ook gebeurde met de "Nieuwe Vlissingseweg"? Het is voornamelijk om die reden dat wij op dit punt bezwaar maken. F- Bedrijventerreinen Na de uitspraak van de Raad van State eerder dit jaar inzake de Trekdijk is die locatie als bedrijventerrein niet langer in beeld in de visie. Maar in de beeldvorming wordt niet duidelijk welke alternatieven er resten om aan de vraag naar bedrijfsterrein tegemoet te komen.

Wij willen u het volgende in overweging geven! In combinatie met de ontsluiting van de gehele zuidoever van het Veerse Meer en een toekomstbestendige ontsluiting van Arnemuiden in de richting van het centrum van Middelburg schuilt wellicht een mogelijke oplossing door in de visie ook de ontsluiting van het bedrijventerrein aan de Keetweg op te nemen. Door deze zaken te integreren komt de bereikbaarheid van Middelburg vanuit noordoostelijke richting (Arnemuiden/Veerse meer) in

3

beeld. Dit komt de verdere ontwikkeling van Middelburg ten aanzien van toerisme en bedrijfsactiviteiten zeker ten goede. Verder zou het terrein aan de Keetweg goed aansluiten op de wettelijke eisen wat betreft het duurzaamheidscriteria voor duurzame verstedelijking. De nu voorliggende visie is ons inziens dan ook echt te beperkt! G- Energietransitie De reactie in de nota van antwoord is correct. Maar voor het formuleren van een visi.e inzake de invulling in ruimtelijke zin, niet relevant. Wat is uw visie bijvoorbeeld inzake de seizoensopslag en distributie van thermische energie, Welke verwachting bestaat er dien aangaande? Wat is uw visie op de realisatie van een gasloze samenleving?. Het nu voorliggende toekomstbeeld laat hierover veel onduidelijk. Wij verwachten van u meer duidelijkheid in deze. H- Groene longen. Schets de verdere ontwikkelingen van de hoofdgroenstructuren, En zoek daarbij bijvoorbeeld aansluiting met ontwikkelingen in alle ons omringende gemeenten! Denk tevens na over meervoudig gebruik. In de vorm recreatie, waterberging of agrarische bedrijvigheid op aangepaste schaal. Een visie wil zich toch niet beperken tot wat nu gedaan wordt, maar een doorkijk geven naar de toekomst? Wees duidelijk en transparant. Beroepsbevolking, Wij hebben eerder aangegeven dat het hier gaat over de samenhang van wonen en werken.

In dat kader zou het in een visie passen om de wegenstructuur in 2050 te schetsen. In relatie tot moderne en in opkomst zijnde voertuigen. Denk bijvoorbeeld ook aan vervoer over water, Maar siuit zeker ook niet uit dat de toerist anno 2050 met onbemande voertuigen naar de binnenstad wordt vervoerd. Zoals nu ook al gebeurt op menig vliegveld, En waarin Vlissingen met vervoer over water een pilot draait. Wees visionair in deze! Maar kom niet met een nieuwe bus-concessie. Dat past in een voortgangsrapportage. Waterberging. De tekst stemt ons tevreden. Wat wij missen is de combinatie met zoetwateropslag in de groene longen. Die zal de biodiversiteit ten goede komen. Ook het verplichtstetlen van het opvangen en gebruik van hemelwater in nieuwbouw projecten zou ten goede komen aan een circulaire samenleving. Wat te zeggen van warmte-opslag in hemelwater? IG Afval Wat wij graag zien is hoe uw gekozen beleid van inzamelen; opwerken, overslag etc een ruimtelijke invulling krijgt in uw visie.

L- Naar aanleiding van het voortraject communicatie naar en participatie van burgers De wijze waarop gezocht is naar mogelijkheden om burgers te betrekken bij het ontwikkelen van de Omgevingsvisie laat naar onze stellige overtuiging zeer te wensen over en stemt tot nadenken over welk tijdspad nu wenselijk is om tot een breed draagvlak in de gemeente Middelburg te komen voor de uiteindelijk vast te stellen Omgevingsvisie. Waarom vinden wij dit? 1. Bij het nadenken over participatie is te veel vanuit gemeentelijk perspectief gedacht in plaats van dat dit vanuit het perspectief van de burgers is gedaan. 2.Communicatie over de Omgevingsvisie verliep digitaal via 'Doe mee' en een enkel kort bericht in de Bode. Dit veronderstelt niet alleen dat de burgers allen digitaal vaardig zijn en ook als vanzelf aktief op zoek gaan op internet om informatie over toekomstplannen van de gemeente te ontdekken, alsook dat de Bode als huis aan huis krant ook daadwerkelijk overal in de bus valt. Dit is echter niet het geval.

4

3.Je mag verwachten dat de gemeente voor haar communicatie over de Omgevingsvisie sowieso korte, directe lijnen benut en onderhoudt met de diverse wijk- en dorpsraden. Deze groepen van zeer betrokken burgers zijn een logisch aanspreekpunt voor de gemeente, temeer omdat deze groepen in staat zijn om ook hun achterban in de wijken en dorpskernen te bereiken. 4.Met betrekking tot wat de mogelijkheden voor communicatie heeft bemoeilijkt wordt verwezen naar Corona. Wij constateren dat vanaf mei 2022 deze beperking niet meer aan de orde was en er dus volop gelegenheid was om het gesprek met de burgers in de wijken en dorpskernen aan te gaan. Fysieke ontmoetingen doen er zeer toe en creëren draagvlak voor vertrouwen en een gedeelde verantwoordelijkheid. 5. De gemeente Middelburg heeft weldegelijk informatiebijeenkomsten belegd, maar dit gebeurde op een centrale plek waar mensen vanuit heel de gemeente naartoe moesten komen. Naar aanleiding van een recent ingediende motie van coalitiepartijen (01-09 jl. voorstel nr. 23-106/ agendapunt 19.m.1 -aangepast) heeft de gemeente nogmaals daartoe besloten (sessie 17 oktober 2023), opgeroepen als zij werd om een extra inspanning te leveren om haar burgers te bereiken, informeren en horen over de ontwikkelde Omgevingsvisie.

De motie drong er ook op aan deze inhaalslag uit te voeren in de vorm van ontmoetingen 'op locatie', dus: een beweging naar de burgers toe. Het werd nu opnieuw een sessie waarbij de burgers naar de gemeente moesten komen, ditmaal voor een sessie op het Stadskantoor. Een gemiste kans en niet het juiste signaal naar burgersl 6.0p deze avond van 17 oktober bleek overigens opnieuw dat veel burgers tot voor kort niets wisten van de Omgevingsvisie (ook tijdens onze Dorpstafel van 11 oktober bleek dat slechts 3 van de 75 aanwezigen op de hoogte waren van deze nota). Die omvat echter wel zeer veel informatie en dan is de tijdspanne tot 25 oktober zeer kort om nog tot een goed onderbouwde zienswijze te komen naar aanleiding van het in deze visie gestelde. Dat roept de vraag op of het fair is naar de burgers toe om vast te houden aan het tijdspad om tot vaststelling van de visienota te komen, of dat dit tijdspad herzien moet worden, zodat burgers de kans krijgen mee te denken en te participeren in een proces dat per slot van rekening hun eigen omgeving aangaat. 7.De gehoorde conclusie dat de burgers wellicht of klaarblijkelijk niet geïnteresseerd zijn, delen wij niet. In ons dorp hebben wij veel energie gestoken in mensen enthousiasmeren om naar de jaarlijkse Dorpstafel te komen. Hoofdthema zou de Omgevingsvisie zijn, toegelicht door en wethouder Schonis.

Beiden lieten via de wijkmanager weten, kort tevoren (tot zelfs zeer kort tevoren, een hatf uur voor aanvang, de afmelding van de wethouder) dat zij niet aanwezig zouden zijn. Hoe dan?! De datum voor deze Dorpstafel stond al maanden in de agenda van de beide heren. Dat roept bij ons de vraag op of zij wel geïnteresseerd zijn in een ontmoeting met de inwoners van ons mooie dorp en met hen van gedachten te wisselen over de plannen en denkrichting zoals die nu is vervat in de voorliggende Omgevingsvisie, 8.Wij kunnen niet anders concluderen dan dat deze Omgevingsvisie niet het resultaat is van een geslaagd en zorgvuldig doorlopen participatietraject met de eigen burgers. Het is veeleer de neerslag van het denkwerk van de gemeente zelf en de uitkomsten van overleg met diverse stakeholders

5

Middelburg, 23 oktober 2023 Betreft: zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Middelburg 2050

Geachte gemeenteraad, Langs deze weg dienen wij onze zienswijze in op de Ontwerp Omgevingsvisie Middelburg 2050, die vanaf 14 september 2023 tot en met 25 oktober 2023 ter inzage ligt. Wij willen u er op wijzen dat dit reeds het tweede beleidsstuk van de gemeente is dat de werkgroep beoordeeld dat ernstige vragen oproept. I. Groene stad In de visie wordt aangegeven dat de principes gezonde stad, compacte stad, circulaire en groene stad leidend zijn geweest bij het opstellen van de visie. Wij zijn blij dat de gemeente deze insteek heeft. De citaten "Middelburg is groen, maar er moet groen bij", 'Ten slotte noemen bewoners 'groen' en 'nabijheid van natuur' heel vaak als het gaat om de kernwaarden van Middelburg" en "Feitelijk is de gemeente helemaal niet zo groen. Op de ranglijst staat onze gemeente in Nederland op de 288ste plaats als het gaat om groen binnen de bebouwde kom. Ook als het om het aantal bomen gaat — in Middelburg 1,7 per inwoner — is onze gemeente een middenmoter. Maar toch is het gevoel van veel groen wel goed te verklaren. In het buitengebied op Walcheren is er immers een grote diversiteit aan natuurgebieden en landschapseenheden. Daarbij heeft Middelburg zich ontwikkeld als 'lobbenstad, wat betekent dat er grote groene zones in de stad liggen, tussen de wijken in." spreken voor zichzelf.

Maar deze citaten over groen zien wij niet terug in de visiekaart van de gemeente. Wij hebben dan ook onze bedenkingen over de volgende aspecten. Onduidelijk is hoe de hoofdgroenstructuur en de groene longen moeten worden geïnterpreteerd op de visie kaart. Er is sprake van een willekeurige uitwerking. b. De natuurgebieden Brigdamma en Sint Laurense Weihoek maken onderdeel uit van de hoofdgroenstructuur. Maar ook de algemene begraafplaats en de kunstgrasvelden van Voetbalvereniging Zeelandia maken onderdeel uit van diezelfde hoofdgroenstructuur. Dit valt niet te begrijpen en doet totaal geen recht aan de verschillende soorten gradaties groen dat aanwezig is binnen de gemeente en de visie die u voor ogen heeft met een groen Middelburg. c. Onduidelijk is waarom op de Kwaliteitenkaart en Ontwikkelingenkaart uit de visie geen rekening is gehouden met alle hoofdgroenstructuren. Niet te begrijpen is waarom het Laurens Stommespad en Laan der Verenigde Naties geen deel uitmaken van de hoofdgroenstructuur van de gemeente Middelburg.

De groenzone van beplanting langs de kant van beide wegen, de ruime tuinen van de naastgelegen woningen en het aangrenzende landschap zorgen voor een groene corridor van noord naar zuid tussen natuurgebied Sint Laurense Weihoek en Landgoed Ter Hooge en maakt verbinding met bijvoorbeeld de groene long aan de Domburgse watergang, Daarnaast zorgt het voor een groene rand van Middelburg richting het buitengebied aan deze zijde van de stad, d. De doelstelling is de karakteristieken van de verschillende landschapstypen te behouden en te versterken. Hoe zorgt u ervoor dat de landschappelijke, ecologische en culturele waarden van het karakteristieke landschap de Cleene Hooge bewaard blijven? Particulier groen, zoals de privé tuinen bij de Sprencklaan en de volkstuinen en tennisbanen bij het Amaliapark, maken onderdeel uit van een groene long. Waarom is een groene long niet overal publiek toegankelijk? Hoe garandeert de gemeente dat groene longen die bestaan uit particulier groen worden behouden als groene long? f. Klopt het dat u groengebieden hetzelfde ziet als onbebouwde gebieden? De hiervoor genoemde situaties zijn zomaar een paar punten die zijn uitgelicht uit de visie. Schijnbaar is groen toch minder belangrijk dan u aangeeft. De groengebieden moeten goed worden geïnventariseerd en op de juiste manier op de kaarten worden weergegeven voor heel Middelburg.

Zodat de hoofdgroenstructuur van Middelburg daadwerkelijk groen is en hier in de toekomst rekening mee kan worden gehouden. Het is een gemiste kans als dit nu niet zorgvuldig gebeurd!

a.

2. Compacte stad In de visie staat aangegeven dat de focus ligt op een "gezonde, compacte en groene stad", "Het buitengebied blijft een open ruimte waar je diep het landschap in kan kijken. " en "Nieuwbouw is niet altijd de oplossing... " In de visie is niet aangegeven wat het verschil is tussen een woningbouwlocatie en een reservelocatie. Voor wie en wanneer wordt een reservelocatie ingezet?

b. Daarnaast is het verbazingwekkend dat er totaal geen binnenstedelijke locaties in de visie worden genoemd terwijl deze wel aanwezig zijn. Hoe kan dit? En waarom zijn deze niet opgenomen, terwijl het doel is een compacte stad? c. Hoeveel woningen en voor welke doelgroep ziet u voor zich op uitbreidingslocaties? En wat betekent dit voor de zoekgebieden en de reservelocaties? d. In de Omgevingsverordening Zeeland 2018, maar ook visies daarvoor van de provincie Zeeland, is het landschap aan de westzijde van Middelburg aangegeven als 'landschap'. Dit houdt in: significante aantasting van het landschap is alleen bij hoge uitzondering toegestaan. Hoe kan het dat u hier nu wel zoeklocaties heeft staan? Hoe verhoudt dit zich tot een groen Middelburg waar het buitengebied en groen zo belangrijk wordt gevonden? e. Deze zijde van de stad is de enige rand van Middelburg waar de stad en het buitengebied naast elkaar liggen en een wijk overstijgende recreatieve invulling vervult voor haar inwoners en zelfs toeristen. Waar ziet u deze ontspannende functies voor zich in de toekomst? f. Hoe wilt u de stad gezond en de mensen in de stad gezond houden als de groene ruimte grenzend aan de stad, zoals bij de Cleene Hooge, wordt gevuld met bebouwing? De afstand tot aan groen wordt hierdoor steeds groter. Of moet de Middelburger straks zijn ontspanning zoeken ter plaatse van de kunstgrasvelden? g.

Voor Cleene Hooge geldt dat de arcering voor reserverelocatie niet overeenkomt met het ontwikkelgebied 'de vlek' die is vastgesteld in de Ontwikkelvisie Cleene Hooge uit 2019, zowel niet aan de noordzijde van de Cleene Hoogeweg als aan de zuidzijde. Dit moet overeenkomstig de ontwikkelvisie aangepast worden. h. De gemeente Middelburg heeft nog meer gronden in haar eigendom waar woningbouwlocaties zouden kunnen komen. Waarom zijn de gronden ter plaatse van Zonnepark Mortiere, gronden Ramsburg-Oost en Veerseweg in Arnemuiden niet meegenomen als zoeklocatie voor woningbouw in de visie? Het betreft uiteindelijk een visie tot 2050. Hoe wilt u op basis van het hiervoor genoemde het buitengebied behouden? Buitengebied is uiteindelijk schaars en daar moeten we als samenleving zuinig op zijn. Waarom houdt u zich niet bij een compacte stad en benut u de ruimte in de stad niet beter? En zorgt u ervoor dat de waarde die er is in het buitengebied zoveel mogelijk behouden blijft? Wij kunnen ons geheel vinden in de doelstellingen van een compacte groene stad waar slim wordt omgegaan met hergebruik en bestaande kwaliteiten versterkt worden zoals verwoord in de visie.

Wij verbazen ons echter wel hoe dit is uitgewerkt in de visie en zouden hier graag meer duidelijkheid over willen hebben door antwoorden op de door ons gestelde vragen en daar van toepassing de visie daarop aan te passen, zoals bij de 'vlek' voor Cleene Hooge.

Aan: Gemeenteraad van Middelburg, Postbus 6000, 4330 LA Middelburg. onderwerp: zienswijze Omgevingsvisie Middelburg 2050 23 oktober 2023 Geachte gemeenteraad, Met belangstelling hebben we de Omgevingsvisie Middelburg 2050 gelezen. Vervolgens zijn we op de informatiebijeenkomst van 17 oktober 2023 geweest. De agrarische sector komt zeer beperkt in de visie aan bod, terwijl de sector de belangrijkste beheerder is van het buitengebied en een belangrijke rol kan spelen in de energietransitie. Daarom willen we als agrarisch bedrijf onze zienswijze hierbij aan u voorleggen. In de omgevingsvisie wordt aangegeven dat de huidige agrarische praktijk, die op oogstmaximalisatie gericht is, niet duurzaam is. U schetst een beeld van een praktijk met zware machines, dichtslemping van de bodem, verrijking van de bodem met kunstmest en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. We willen met nadruk stellen dat dit beeld geen recht doet aan de huidige landbouwpraktijk op Walcheren. Wat wel klopt is dat de prijzen van producten (te) laag zijn, omdat veel consumenten (en supermarkten) voor de laagste prijs gaan, deels uit gewoonte, maar deels ook omdat zij niet veel te besteden hebben. Ook de beschrijving dat groene en blauwe diensten via het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) betaald kunnen worden klopt niet.

Het GLB eist van álle boeren extra inspanningen en daar staan zeer ten dele vergoedingen tegenover. Agrarische ondernemers willen zeker veranderen. Maar veranderingen vragen vaak flinke investeringen of aanpassingen, die niet snel rendabel zijn. De agrarische sector is de belangrijkste beheerder van het buitengebied, onderhoudt het landschap, produceert voedsel en handelsgewassen. Daarnaast hebben veel agrarische bedrijven neveninkomsten, uit een andere baan of een andere tak op het bedrijf. Met name minicampings zijn een veelvoorkomende neventak op Walcheren, maar andere nevenactiviteiten nemen toe. Deze ontwikkeling wordt versterkt door het feit dat het steeds lastiger is om voldoende inkomen te halen uit de agrarische activiteiten. De agrarische sector zorgt voor inkomen en werkgelegenheid, direct op de eigen bedrijven, maar ook indirect bij alle toeleverende, verwerkende en dienstverlenende bedrijven om de sector heen. Naar de toekomst toe is het zeer belangrijk dat er voldoende agrarische bedrijven in het buitengebied blijven. Zij zorgen voor een aantrekkelijk landschap, waar inwoners en toeristen van genieten. Deze taak wordt tot nu toe niet betaald. Met de directe eigen productie zorgt de sector voor agrarische producten, maar vervult met neventakken ook andere belangrijke maatschappelijke taken in o.a. toerisme, horeca, kinderopvang en zorg.

De gemeente wil de directe winkelverkoop van eigen producten op de boerderij ondersteunen. Dat is slechts zinvol voor enkele bedrijven. De gemeente kan beter een breder beleid ontwikkelen in het ondersteunen van multifunctionele landbouw, en oog hebben voor de veelheid aan mogelijke neventakken die er intussen zijn of kunnen komen. Dat is wel zinvol. Daarbij kan gebruik gemaakt worden van de nota Multifunctionele landbouw en de Omgevingswet van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten). De agrarische sector zal ook een belangrijke rol kunnen en moeten spelen in de energietransitie. Opwekken van zonne- en windenergie is al bekend. Nieuwe technologieën geven mogelijkheden voor opslag van energie, het verwerken van mest tot biogas en kunstmest enzovoorts. Vanwege de enorme opgaves voor klimaat en energie is de agrarische sector daarin belangrijk. Daarvoor is Europese en landelijke wetgeving nodig, maar de gemeente zal daarin ook moeten faciliteren. Het is te beperkt om alleen in de polders rond Nieuw en Sint Joosland kleine windmolens toe te staan. Ook op andere plaatsen zijn molens inpasbaar in het landschap. Gezien de enorme opgave voor energietransitie is het belangrijk om zo veel mogelijk mogelijkheden open te houden en niet bij voorbaat te verbieden.