23-088 rvs Kaders beleidsplan wegbeheer 2024-2033

raadsvoorstel volgnummer

21 september 2023 23-088

onderwerp

Kaders beleidsplan wegbeheer 2024-2033

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Eduard Smit Verkeer, vervoer en waterstaat Pascal Geldof p.geldof@middelburg.nl 0118 - 675681

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

1.

De raad besluit, op basis van de notitie "Wegenbeheerplan 2024-2033" d.d. 20 juli 2023 de volgende kaders vast te stellen voor het wegbeheer: 1. Voor de beoordeling van de kwaliteit van de verhardingen de wegbeheersystematiek conform CROW te blijven gebruiken. 2. De beleidsperiode (kaders wegbeheer) vast te stellen voor een periode van 10 jaar, en daarnaast ieder 4 jaar te rapporteren over de ontwikkeling van de kwaliteit van de wegen 3. Het ambitieniveau voor het wegenonderhoud vast te stellen op kwaliteitsniveau C (minimaal verantwoord wegbeheer). 4. Het wegbeheer uit te voeren conform de uitgangspunten van scenario 2 (Basis C+) als bedoeld in de notitie Wegenbeheerplan 2024 – 2033 en het oppervlak met achterstallig onderhoud (D) binnen 1012 jaar terug te brengen tot 6% van het areaal. De daarvoor extra benodigde middelen van eenmalig € 1,7 miljoen euro op te nemen in de begroting 2024. De structurele meerkosten van € 200.000,euro in relatie tot klimaat en duurzaamheid te betrekken bij de begrotingsbesprekingen 2024. 5. Integraal te blijven werken om werk met werk te maken en de overlast voor de bewoners te beperken. 6. Voor grootschalige projecten en vervangingen aanvullend budget beschikbaar te stellen en de wensen en bijbehorende kosten integraal af te wegen tijdens het jaarlijkse kadernota-proces en op dat moment te kijken waar deze in dekking kunnen worden voorzien. 7.

De integrale ontwerpfactoren: verkeersveiligheid, gebruik, verblijf, gezondheid, klimaat en natuur toepassen om te streven naar verduurzaming van de leefomgeving en minder verharding 8. Het onderhoud aan de verhardingen te combineren met het realiseren van de klimaatduurzaamheidsdoelstellingen, SROI en duurzaam inkopen. En voor de benodigde financiële middelen een keuze te maken uit één van de drie pakketten, zoals in de tabel op bladzijde 3 is weergegeven of in de notitie "Wegenbeheerplan 2024-2033" hoofdstuk 6.8. 9. De huidige manier van werken en de vorm van participatie voort te zetten bij het opstellen van de jaarplanning en de voorbereiding en realisatie van de onderhoudsprojecten.

2.

De raad besluit om het college opdracht te geven om de uitvoering van het wegenbeheerplan 2024-2033 ter hand te nemen, uitgaande van de door de raad vastgestelde kaders.

Aanleiding

Het huidige wegenbeheerplan 2017-2021 d.d. 28 juni 2016 is verlopen en moet worden geactualiseerd. Daarbij is een brief ontvangen van de Provincie Zeeland, d.d. 20 december 2022, waarin wordt verzocht om in 2023 een actueel beheerplan wegen op te stellen maken en deze te laten vaststellen door de raad.

1

Effect

1.

2.

3. 4. 5. 6.

Een structureel en evenwichtig onderhouden wegareaal, waarbij het kwaliteitsniveau C “minimaal verantwoord wegbeheer” uitgangspunt is. Een wegareaal waarvan weggebruikers veilig gebruik kunnen maken en een prettige en comfortabele leefomgeving voor bewoners en bezoekers; Door het achterstallig onderhoud binnen 10-12 jaar geleidelijk weg te werken van 18% tot 6% blijven we verder weg van de 10% grens en hebben we meer marge om niet direct terug te vallen in het Dkwaliteitsniveau; De gemeente Middelburg voldoet bij het bereiken van het C-kwaliteitsniveau aan de voorwaarden van de Provincie Zeeland en komt niet onder preventief toezicht; Door het integraal ontwerpen kunnen we streven naar een toekomstbestendige leefomgeving met minder m2 verharding en meer groen; Door het integraal afstemmen kunnen we werk met werk maken en beperken we de overlast voor de bewoners. Door onderhoudswerkzaamheden te combineren met circulariteit, klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen, beperken we de wateroverlast, uitstoot CO2 en NOx. Hierdoor ontstaat een klimaatbestendige leefomgeving welke goed is voor het leefklimaat, gezondheid, natuur en milieu.

Argumenten

Belangrijkste punten uit het wegenbeheerplan: De kwaliteit van de verhardingen is de laatste jaren verder achteruitgegaan. Uit de weginspectie van 2023 blijkt dat er 18% achterstallig onderhoud aanwezig is. De algemene kwaliteit van de verhardingen is beoordeeld op kwaliteitsniveau D en voldoet niet meer aan het minimale kwaliteitsniveau C van verantwoord wegbeheer. Het beheer en onderhoud staat onder druk, enerzijds vanwege de toegekende prioriteiten op andere beleidsvelden zoals wonen/volkshuisvesting (grondbedrijf), vluchtelingenopvang, bewonersinitiatieven en andere gemeentelijke taken, anderzijds is er vertraging in de voorbereiding door de integrale afstemming met nutsbedrijven en Woongoed om de overlast voor de bewoners zo veel mogelijk te beperken. Er zijn in 2024 voldoende financiële middelen beschikbaar voor het beheren en onderhouden van wegverhardingen op het in Nederland gehanteerde richtlijn (kwaliteitsniveau) C minimaal verantwoord wegbeheer. Hierbij geldt een percentage achterstallig onderhoud van 10%. Er zijn in 2024 voldoende financiële middel beschikbaar om het achterstallig onderhoud weg te werken van 18% naar 10% binnen 6 tot 8 jaar. Voor het verder terugbrengen van het achterstallig onderhoud naar 6% zijn onvoldoende financiële middelen. Er is een tekort van € 1,7 miljoen.

Het wegenonderhoud heeft nauwe raakvlakken met onderhoud aan andere infrastructuren (rioleringen en kabels en leidingen). Integraal uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden kent veel voordelen zowel financieel als in het beperken van overlast naar bewoners. Daarbij is groot onderhoud een “natuurlijk moment” om de leefomgeving van bewoners aan te passen aan de huidige en toekomstige eisen (klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen). De beoordeling van de wegen volgens de CROW systematiek en de mening van de bewoners, van de uitgevoerde enquêtes, komen overeen. Uit de resultaten van de informatiemarkt, de enquête onder de bewoners, de technische weginspectie, zijn 11 kaders voor het wegbeheer voor de gemeente Middelburg bepaalt. Tijdens een werksessie hebben de aanwezige raadsleden bij elk kaderpunt een toelichting gekregen en konden zij, bij de te maken keuzes, hun voorkeur aangeven. Hieronder een samenvatting van de kaderpunten en de gemaakte keuzes, waar het meeste draagvlak voor is : 1. Blijven we de wegbeheersystematiek conform CROW hanteren? Alle deelnemers vinden dat we het wegbeheer conform de CROW systematiek moeten blijven hanteren. 2. Welke beleidsperiode (kaders wegbeheer) hanteren we? 2

4 van de 6 deelnemers geven de voorkeur om de kaders voor de beleidsperiode voor een langere termijn vast te laten stellen (10 jaar). 3. Wat is het gewenste kwaliteits-/ambitieniveau? Alle deelnemers geven de voorkeur voor de C+ variant om de verhardingen te onderhouden op het kwaliteitsniveau C en het achterstallig onderhoud, op de langere termijn, verder terug te brengen naar 6% van het verhardingsoppervlak . 4. Welke streefpercentage hanteren we voor het wegwerken van het achterstallig onderhoud? 4 van de 6 deelnemers geven de voorkeur voor een streefpercentage van 6% en deze binnen 10 – 12 jaar. 5. Strategie: blijven we integraal werken? Alle deelnemers geven de voorkeur om bij het onderhoud integraal te blijven werken, daarbij klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen te nemen en het geleidelijk wegwerken van het achterstallig onderhoud. 6. Waar kunnen grootschalige projecten/vervangingen uit worden gefinancierd? Voor grootschalige reconstructies en of herinrichtingen is aanvullend budget benodigd. In voorkomende gevallen dient de eventuele verstrekking ervan te worden afgewogen bij behandeling tijdens de kadernota. De bekostiging kan in dat geval plaatsvinden uit het investeringsfonds of de algemene reserve. 7.

Welke ontwerpfactoren gaan we hanteren om te streven naar minder verharding? Alle deelnemers geven de voorkeur aan om integraal te blijven werken en bij onderhoud en herinrichtingen rekening houden meerdere ontwerpfactoren om te streven naar minder verharding. 8. Hoeveel budget mag erbij komen voor het realiseren van klimaat/duurzaamheidsdoelstellingen? Alle deelnemers willen meer prioriteit en budget voor het realiseren van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. 9. Hoeveel budget mag erbij voor het realiseren van de Social Return on Investment (SROI)-ambities? 5 deelnemers willen het huidige wegenbudget gebruiken voor het realiseren van SROI ambities. 10. Hoeveel budget mag erbij voor het stimuleren van opdrachtnemers door duurzaam in te kopen? 4 van de 6 deelnemers willen voor het duurzaam inkopen extra budget reserveren. Daarbij geleidelijk mee te starten en te kiezen voor een ingroeimodel. 11. Blijven we werken en participeren op de ‘huidige’ manier? Alle deelnemers geven de voorkeur om de manier van werken en participeren voort te zetten. Kanttekeningen

Financiën

Wat mag het kosten? Voor de komende beleidsperiode zal een keuze worden gemaakt voor het gewenste ambitieniveau en het bijbehorende jaarlijks budget. Er zijn drie scenario's beschreven in het Wegenbeheerplan 2024-2033 hoe en met welke middelen het onderhoud kan worden uitgevoerd. Hieronder zijn bedragen van deze scenario's weergegeven. De genoemde bedragen zijn de kosten om het areaal op dat niveau te beheren en te onderhouden. Ambitieniveau

CROWkwaliteitsniveau

Budget (per jaar)

Scenario 1

‘Basis C’ met 10% achterstallig onderhoud

C

€ 3,1 miljoen

Scenario 2

‘Basis C+’ met 6% achterstallig onderhoud

C

€ 3,6 miljoen

Scenario 3

‘Ambitieus’

B

€ 4,1 miljoen

€ 2,8 miljoen

Huidig

Om een hoger kwaliteitsniveau te bereiken zal het achterstallig onderhoud moeten worden weggewerkt. Om het achterstallig onderhoud weg te werken van 18% naar 10% is € 3,1 miljoen benodigd. Om het achterstallig onderhoud weg te werken van 18% naar 6% is € 4,8 miljoen benodigd. Het vergroenen / ontstenen en omvormen van de verharding kost meer geld dan het onderhouden. Tijdens de werksessie hebben alle zes deelnemers aangeven meer prioriteit en geld beschikbaar te willen stellen voor het realiseren van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. In de laatste 4 jaren is ongeveer € 200.000,- van het 3

wegenbudget hieraan besteed. De verwachting is dat er in de komende jaren meer maatregelen nodig zijn om onze leefomgeving klimaatbestendig te maken. In het wegenbeheerplan 2024-2033 zijn drie pakketten beschreven. Meer budget betekent meer bestedingsruimte

en meer m2 voor klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen. Aantal m2 te vergroenen

Benodigd budget per jaar

Beperkte ruimte voor klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen SROI en duurzaam inkopen vallen binnen huidig budget

3.500

€ 0,2 miljoen

B) Groen

Meer ruimte voor klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen Inclusief €100.000,- voor SROI en duurzaam inkopen

7.000

€ 0,5 miljoen

C) Donkergroen

Veel ruimte voor klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen. Inclusief €200.000,- voor SROI en duurzaam inkopen

14.000

€ 1,0 miljoen

Pakketten

Klimaat, circulariteit, duurzaamheid, SROI en duurzaam inkopen

A) Lichtgroen

Zie ook de tabel in notitie "Wegenbeheerplan 2024-2033", hoofdstuk 6.8. Hoe gaan we dat financieren? In de kadernota 2024-2027 heeft de raad besloten om het wegenbudget te verhogen van € 2,8 miljoen naar € 3,1 miljoen euro. Dit is voldoende om onze wegen op C-kwaliteit te beheren en te onderhouden (scenario 1). In dit bedrag is het groot en klein onderhoud inbegrepen. Om het achterstallig onderhoud weg te werken van 18% naar 10% is € 3,1 miljoen benodigd. Dit bedrag kan worden gehaald uit de reserve wegen. Voor het verder terugbrengen van het achterstallig onderhoud naar 6% zijn op dit onvoldoende middelen beschikbaar. Hiervoor is € 1.7 miljoen benodigd. Na 6 jaar wordt eerst intern afgewogen of de reserve wegen nog voldoende dekking biedt. Bij onvoldoende dekking zal via het jaarlijks kadernota proces intern worden afgewogen uit welke voorziening deze dekking moet worden gehaald. Er is nog geen financiële dekking voor de extra benodigde financiële middelen voor de klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. De kosten voor het realiseren van de klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen (€ 200.000,-) worden in 2024 uit het wegenbudget gehaald. In 2024 zal voor de kadernota 2025-2028 de financiële dekking voor het gekozen pakket intern worden afgewogen, zodat in 2025 het budget beschikbaar is.

Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? De verhoging van het wegenbudget van € 2.8 naar € 3.1 miljoen is opgevangen binnen de structureel sluitende meerjarenbegroting en heeft geen directe invloed op het weerstandsvermogen. Duurzaamheid

In het wegenbeheerplan 2024-2033 wordt het realiseren van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen beschreven. Communicatie en participatie

Voor het opstellen van het wegenbeheerplan is de participatiegraad advisering toegepast voor de informatiemarkt 6 maart 2023 en de werksessie van 22 juni 2023. Het definitieve wegenbeheerplan wordt, nadat de kaders door de raad zijn vastgesteld, gepubliceerd op de website van de gemeente Middelburg en wordt naar de Provincie Zeeland verzonden. Uitvoering

Na besluitvorming in de raad zal het college het wegbeheer en –onderhoud uitvoeren binnen de gestelde kaders. Samengevat betekent dit dat er; 1. Jaarlijks de helft van het wegenareaal wordt geïnspecteerd; 2. Een jaarlijkse onderhoudsplanning wordt opgesteld; 4

3. 4.

Prioriteit wordt gegeven aan het onderhoud om het achterstallig onderhoud weg te werken; Elke 4 jaar een tussenrapportage wordt opgesteld conform de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording).

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Er is advies ingewonnen bij de bewoners, middels een enquête. En er is advies ingewonnen bij de raadsleden middels een informatiemarkt op 6 maart 2023 en een werksessie op 22 juni 2023. Bijlagen 1.

Notitie wegenbeheerplan 2024-2033 d.d. 20 juli 2023

Middelburg, 22 augustus 2023 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

5