Document · PDF

23-060 Beleidsnota Studentenhuisvesting Gemeente Middelburg 2023 - 2028 (+ bijlage 1 t/m 7)

Gemeenteraad 21 september 2023, gemeente MiddelburgBij agendapunt: Beleidsnota studentenhuisvesting 2023 - 2028 (23-060 MZ)7.743 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Beleidsnota Studentenhuisvesting 2023 - 2028 Huisvesting van studenten in Middelburg

INHOUDSOPGAVE Inhoud INHOUDSOPGAVE .............................................................................................................................................................. 3 1. Inleiding ........................................................................................................................................................................... 4 1.1. Het belang van studentenhuisvesting ....................................................................................................................... 4 1.2. Rollen en verantwoordelijkheden in studentenhuisvesting ....................................................................................... 5 1.3. Deze beleidsnotitie ...................................................................................................................................................7 2. Vraag en aanbod .............................................................................................................................................................. 8 2.1. De vraag .................................................................................................................................................................. 8 2.1.1. kwantitatief .....................................................................................................................................................

8 2.1.2. kwalitatief ......................................................................................................................................................10 2.2. Het aanbod ............................................................................................................................................................. 11 2.2.1. Kwantitatief en kwalitatief .............................................................................................................................. 11 2.3. Conclusies vraag en aanbod ....................................................................................................................................12 3. Beleid op studentenhuisvesting ....................................................................................................................................... 13 3.1. Beleidskaders ......................................................................................................................................................... 13 3.1.1. Landelijke en regionale kaders.......................................................................................................................... 13 3.1.2. Gemeentelijke kaders ......................................................................................................................................14 3.2.

Gemeentelijk beleid studentenhuisvesting .............................................................................................................. 15 3.2.1. Campusgedachte ............................................................................................................................................15 3.2.2. Afstemming vraag en aanbod ..........................................................................................................................15 3.2.3. Ruimtelijke randvoorwaarden .......................................................................................................................... 17 3.2.4. Uitbreiding PZEM-terrein .................................................................................................................................19 3.2.5. Termijnagenda ................................................................................................................................................19 3.2.6. Actualiteit ...................................................................................................................................................... 20 4. Van beleid naar uitvoering ...............................................................................................................................................21 4.1.

Kwantitatief ............................................................................................................................................................21 4.2. Kwalitatief ..............................................................................................................................................................21 4.3. Partners in studentenhuisvesting ............................................................................................................................21 4.4. Regelgeving en handhaving ....................................................................................................................................21 Geraadpleegde bronnen .................................................................................................................................................... 22

1. Inleiding De gemeente Middelburg heeft een aantal goed aangeschreven onderwijsinstellingen binnen haar grenzen. Ze zijn van groot belang voor de stad en daarmee is hun aanwezigheid onmisbaar. Dit biedt kansen voor de gemeente en voor de regio zoals de levendigheid die studenten met zich meebrengen wat invloed heeft op de aantrekkingskracht voor toeristen, en het aantrekken van nieuwe inwoners. Ze zorgen voor verjonging, draagvlak voor de voorzieningen en zorgen voor de inzet van nieuw talent. Maar ook de directe werkgelegenheid voor docenten en ondersteunend personeel biedt een kans voor de gemeente. Al deze doelgroepen zijn belangrijk voor de Nederlandse kenniseconomie en voor de steden. De gemeente zet zich in om de onderwijsinstellingen waar mogelijk te faciliteren, waaronder op het gebied van studentenhuisvesting. De gemeente wil voorzien in voldoende, betaalbare en kwalitatief goede huisvesting voor studenten. Deze notitie omvat het gemeentelijk beleid op de studentenhuisvesting.

1.1.

Het belang van studentenhuisvesting

Voor Middelburg is voldoende en kwalitatief goede studentenhuisvesting van wezenlijk belang. De afgelopen jaren is er sprake van een groei onder (internationale) studenten die komen studeren en wonen in Middelburg. Het is in het verleden gebleken dat studenten uiteindelijk niet naar een Middelburgse onderwijsinstelling kwamen, omdat er te weinig kamers waren. Voldoende huisvesting is dus noodzakelijk. Studentenhuisvesting is meer dan een plek om te wonen in de buurt van een onderwijsinstelling. Het is een noodzakelijke voorwaarde voor de toegankelijkheid tot het vervolgonderwijs1. De beschikbaarheid van voldoende en betaalbare2 studentenhuisvesting is een noodzakelijke voorwaarde voor (aankomend) studenten om de opleiding te kiezen die bij hun kwaliteiten en interesses past. Daarnaast draagt ‘op kamers’ wonen in belangrijke mate bij aan de sociale ontwikkeling en het zelfstandig worden van jongvolwassenen. Studentenhuisvesting heeft daarnaast ook invloed op de lokale woningmarkt en de lokale economie. Studenten dragen jaarlijks gemiddeld € 27.600 euro bij aan de lokale economie (Landelijk actieplan studentenhuisvesting 2022 tot 2023). Een deel van de studenten wil zelfstandig wonen in de bestaande woningvoorraad, waarmee een vraag ontstaat in het segment betaalbare appartementen. Een ander deel vindt huisvesting in kamerverhuurpanden in de bestaande woningvoorraad.

Het wonen op een campus heeft de voorkeur voor de meerderheid van de studenten. Als laatste zijn uitwonende studenten in Middelburg nieuwe inwoners, die met hun op kamers gaan hun eerste stap in hun wooncarrière in Middelburg zetten. Een goed woon-, studie-, werk- en leefmilieu voor studenten, PhD’ers, onderzoekers, docenten en werknemers van kennisinstellingen en bedrijven is een randvoorwaarde voor het binnenhalen en binden van nationaal en internationaal talent. Voor de Nederlandse kenniseconomie is het essentieel om (buitenlands) talent binnen te halen en na afronding van hun studie vast te houden. Een belangrijke raakvlak hierbij is de aanwezigheid van voorzieningen. Deze onderwerpen komen onder andere aan bod in een bredere visie op hoe Middelburg zich als studentenstad wil positioneren en profileren. Dit wordt naar verwachting eind 2023, begin 2024 opgesteld. Uitgangspunt van de visie is dat de gemeente Middelburg zich profileert als onderwijsstad. Belangrijk hierbij is dat er voldoende (kwantitatieve, kwalitatieve en betaalbare) studentenhuisvesting moet zijn en dit voldoende wordt gefaciliteerd vanuit de gemeente, aanbieders en onderwijsinstellingen. 1 2

Hoger- en lager onderwijs wordt vervangen door vervolgonderwijs. Dit betekent dat aanbieders in hun huurprijsbepaling rekening houden met de kwaliteitskortingsgrens (pag. 7)

1.2.

Rollen en verantwoordelijkheden in studentenhuisvesting

Middelburg als onderwijsstad kent een aantal partijen met elk hun eigen rol en verantwoordelijkheid op het gebied van studenten en huisvesting: De onderwijsinstellingen: De gemeente Middelburg kent drie instellingen voor middelbaar en vervolgonderwijs: de HZ University of Applied Sciences (HZ), Scalda en de University College Roosevelt (UCR). In overleg met Scalda worden hun cijfers voor de beleidsnota studentenhuisvesting buiten beschouwing gelaten. Slechts enkele studenten van Scalda wonen zelfstandig in de gemeente Vlissingen. Het overgrote deel blijft, mede vanwege de relatief jonge leeftijd, thuis wonen. Voor het kleine aantal MBO-studenten dat wel op kamers wil wonen, lijken bestaande oplossingen voldoende mogelijkheden te bieden. Verder is het nog onbekend of Scalda op termijn huisvesting zoekt voor internationale studenten. Eerst wordt onderzocht of het mogelijk is voor internationale studenten te studeren bij Scalda. De huisvesting van internationale studenten zal in ieder geval de komende vijf jaar niet spelen. De HZ en UCR verzorgen in Middelburg een groot aanbod aan beroepsopleidingen, waaronder een aantal met een zeer specifiek karakter. De kwaliteit van het onderwijs en de individuele opleidingen bepaalt in sterke mate de potentiële toestroom van studenten naar Middelburg.

Voor wat betreft huisvesting zijn de onderwijsinstellingen, zeker voor buitenlandse studenten de eerste vindplaats voor meer informatie. Doorverwijzen van de onderwijsinstellingen naar aanbieders in huisvesting is dan ook cruciaal. De onderwijstellingen zijn verantwoordelijk voor de prognoses en monitoring van studenten en het terugkoppelen hiervan met de aanbieders van studentenhuisvesting. De aanbieders van studentenhuisvesting: De verantwoordelijkheid voor het beschikbaar hebben van voldoende studentenwoningen ligt bij de aanbieders van studentenhuisvesting. Aanbieders bestaan uit particuliere investeerders als woningcorporaties. In de gemeente zijn meerdere aanbieders en beheerders van studentenhuisvesting actief, variërend van aanbieders en beheerders met één pand tot complexgewijze verhuur bij de woningcorporatie. Het is de rol en de verantwoordelijkheid van deze partijen om op een veilige en vergunde wijze huisvesting aan studenten aan te bieden. De vraag en aanbod in studentenwoningen moet goed op elkaar aansluiten. Een duidelijk zicht op de huidige bezetting, in- en uitstroom van studentenwoningen is hierbij van cruciaal belang. Dit vraagt ook een goede afstemming met de onderwijsinstellingen.

De gemeente Middelburg: Binnen de huisvesting van studenten heeft de gemeente Middelburg de volgende wettelijke taken: - Het toezeggen van locaties en plannen middels het verlenen van vergunningen via de afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving. - De toezicht op de woningbouw. Aanvullend op de wettelijke taken vervuld de gemeente de volgende 3 rollen: 1. Regisseur 2. Facilitator 3. Tussenpersoon 1. Regisseur De gemeente Middelburg treedt op als regisseur in de studentenhuisvesting door het aangeven van de volgende kaders: 5

- Volkshuisvesting - Stedenbouwkundig - Ruimtelijke ordening Dit maakt onderdeel uit van de publiekrechtelijke verantwoordelijkheid van de gemeente. Met de onderwijsinstellingen en aanbieders maakt de gemeente afspraken over het bieden van flexibele en kwalitatief betaalbare huisvesting voor hun studenten op de juiste locaties. Bouwplannen vanuit aanbieders in de studentenhuisvesting moeten voldoen aan de regels in het bestemmingsplan en passen binnen de stedenbouwkundige visie van de gemeente. Een aandachtspunt hierbij is de verdeling van de verschillende doelgroepen op beschikbare locaties binnen de gemeente. Doelgroepen zijn ouderen, jongeren uit beschermd wonen, statushouders, ontheemden, studenten, alleenstaanden en (jonge) gezinnen. Belangrijk is dat de gemeente een belangrijke afweging maakt over welke locatie zich het beste leent voor welke doelgroep. De campuslocaties blijven hoofdzakelijk voor studenten. De gemeente weegt af of doelgroepen, bij wijze van uitzondering, moeten worden gemengd. Een ander uitgangspunt van de gemeente is het vormgeven van de ‘Stad als campus’. Een deel van het beleid daarvoor is geformuleerd in deze beleidsnotitie en in een ander uit te werken toekomstige bredere visie op Middelburg als onderwijsstad.

Hierin functioneert de gemeente als regisseur en (waar nodig als) aanjager van studentenhuisvesting (en –voorzieningen) in de stad, onder andere door afstemming van vraag en aanbod. Met de Huisvestingsverordening 2023 in wording zijn de wettelijke volkshuisvestelijke kaders op basis van de Huisvestingswet uitgewerkt. De huidige bestemmingsplannen en de onderliggende beleidsnotitie geven nadere invulling van de ruimtelijke ordeningskaders. 2. Facilitator De gemeente treedt op als facilitator door: - De mogelijkheid tot het verlenen van subsidies - Het aanleggen van straten, wegen, voetpaden en fietsroutes 3. Tussenpersoon De gemeente treedt op als tussenpersoon indien partijen (bijvoorbeeld onderwijsinstellingen en aanbieders in studentenhuisvesting) vastlopen in de samenwerking. In dergelijke situaties heeft de gemeente een verbindende rol. De gemeente gaat met de partijen aan de slag om een oplossing te vinden die voor iedereen acceptabel en haalbaar is. Dit doet de gemeente door onder andere de partijen weer met elkaar in gesprek te laten komen.

Samenvattend:  Het huisvesten van studenten is geen directe taak van de gemeente, maar wel van de aanbieders in studentenhuisvesting;  De gemeente heeft naast de wettelijke taken, de taak om de kaders te bepalen middels het beleid dan wel een visie, mee te denken, te regisseren (stimuleren), faciliteren en eventueel de rol in te nemen als bemiddelaar.

De studenten: Bij de UCR is verplicht wonen op de campus beleid voor alle studenten. Sinds enkele jaren heeft de HZ dit campusconcept omarmd echter hebben studenten wel de vrije keus om huisvesting te zoeken in Middelburg of omgeving, of nog thuis te blijven wonen. Vergeleken met een aantal jaar geleden is er een groeiende vraag naar huisvesting vanuit HZ studenten, mede als gevolg van buitenlandse studenten die zij weet aan te trekken. Studenten van beide onderwijsinstellingen hebben extra baat bij goede en voldoende aanbod van studentenhuisvesting, omdat zekerheid van huisvesting een voorwaarde is om te komen studeren in Middelburg.

1.3. Deze beleidsnotitie Met onderliggende beleidsnotitie geeft de gemeente Middelburg invulling aan haar rol en verantwoordelijkheid voor het faciliteren en regisseren van studentenhuisvesting in Middelburg. Ten behoeve van deze notitie zijn gesprekken gevoerd met aanbieders van studentenkamers, onderwijsinstellingen en studenten om de verwachte vraag voor de komende vijf jaar plus het aanbod en ander gebruik van studentenkamers goed in beeld te krijgen, voor zover dat mogelijk is. Dit vormt samen met de landelijke en de gemeentelijke kaders de basis voor deze beleidsnotitie op studentenhuisvesting. In hoofdstuk 2 wordt de vraag en het aanbod van studentenhuisvesting in Middelburg geanalyseerd, nu tot en met 2028. Waarna in hoofdstuk 3 de beleidsvisie op studentenhuisvesting van de gemeente wordt beschreven. Hoofdstuk 4 gaat in op de uitvoering van het beleid.

2. Vraag en aanbod 2.1. De vraag De onderstaande kwantitatieve analyse is gebaseerd op het onderzoek van Flexwonen Zeeland uitgevoerd door de Stec groep (juli 2021). Zij schetsen de verwachte autonome ontwikkeling zoals geschetst in monitor van Apollo 20203 en eigen onderzochte prognoses van de onderwijsinstellingen HZ en UCR. Gezien het onderzoek uit 2021 de situatie schetst tot en met 2025 wordt de vraag aangevuld met gegevens en een correctie van de betrokken partijen in Middelburg (onderwijsinstellingen en huisvesters). Hiermee ontstaat er zo volledig mogelijk beeld van de situatie tussen nu en de komende vijf jaar. De kwalitatieve analyse is gebaseerd op gesprekken met de onderwijsinstellingen en studenten.

2.1.1. kwantitatief Op dit moment wonen er ongeveer 1000 studenten van de HZ en UCR in Middelburg. Beide onderwijsinstellingen gaan voor de komende jaren uit van groei naar een behoefte van 1512 studentenwoningen in 2028. Prognose HZ Stec 2021: circa 550 uitwonende studenten HZ in 2025 Op basis van de ramingen stijgt het aantal uitwonende studenten in 2025 van circa 320 tot 550 studenten. In Middelburg geldt een stijging in het aandeel HZ-studenten dat op kamers woont: van 36% nu tot circa 41% in 2025. Groei UCR Stec 2021: circa 1.000 of 1200 uitwonende studenten in Middelburg in 2025 Meer dan de helft van het aantal uitwonende studenten zijn studenten van de UCR. Voor hen is het wonen op een campuslocatie verplicht gekoppeld aan de studie. De UCR ambieert een groei naar maximaal 750 studenten omdat zij niet groter willen worden dan haar campus en faciliteiten toelaten. In het geval UCR in 2025 groeit tot 650 studenten, betekent dit een totaal aantal van 1200 uitwonenden studenten in 2025 van beide instellingen samen. Woningbehoefte studenten tot en met 2028 Waar in 2021 een groei werd voorspeld van 1000 – 1200 studenten in 2025, is in de zomer van 2022 op basis van de groei van het aantal aanmeldingen van internationale studenten aan HZ een correctie gedaan op de prognose die zijn opgenomen in het onderzoek Flexwonen Zeeland 2021. Deze correctie is weergeven in tabel 1.

In plaats van circa 550 uitwonende studenten in 2025, worden er nu circa 760 verwacht.

3 Het Apollo Model is tot stand gekomen op initiatief van Kences en de ministeries van

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Uitgangspunt voor het Apollo-model vormen de zogenaamde “Referentieramingen” die het Ministerie van OCW jaarlijks opstelt. De Referentieraming geeft aan welke groei dit Ministerie de komende jaren verwacht in het aantal studenten. Het Apollo model vertaalt deze landelijke prognose naar een prognose per stad voor HBO en WO studenten.

Tabel 1: ontwikkeling behoefte studentenhuisvesting HZ-studenten Stec groep flexwonen De prognose van UCR, als opgenomen in het onderzoek Flexwonen Zeeland door de Stec groep uit 2021 is ongewijzigd. UCR groeit de komend jaren gestaag. In de komende vijf jaar zullen de studentenaantallen (nationaal en internationaal) bij UCR niet hoger zijn dan 750 studenten. De HZ voorspelt in de komende vijf jaar een groei naar 760 studenten. Beide instellingen gaan uit van een groeiscenario voor komende jaren waarbij ruimte zal blijven bestaan om internationale studenten actief te mogen werven vanuit Zeeland. Dit groeiscenario is in tabel 2 verder naar jaar uiteengezet waarin de correctie van HZ is opgenomen:

Tabel 2: Overzicht kamerbehoefte Middelburg UCR en HZ De voorspelling is dat de komende vijf jaar voor 500 extra studenten huisvesting moet worden gezocht. De bovenstaande groei wordt veroorzaakt door een aantal ontwikkelingen: - De realisering van het Joint Research Centre Zeeland (JRCZ) aan het Groene Woud. Bijna alle (technische) opleidingen zijn hierdoor begin dit schooljaar van Vlissingen naar Middelburg verhuisd. Ook worden er nieuwe opleidingen aangeboden (master bij de HZ, waterstof en nucleaire opleiding en onderzoek in relatie tot de verwachte komst van een waterstof en een nucleair cluster in Zeeland). Vandaag de dag maken ca. 1200 studenten gebruik van dit gebouw. - Internationale studenten kiezen altijd voor een studentenwoning. Op dit moment bestaat de studentenpopulatie bij de HZ voor ca. 27% en bij de UCR voor ca. 65% uit internationale studenten. De verwachting is dat de groep internationale diplomastudenten landelijk gezien aankomende jaren zal groeien4. Naar verwachting ook bij UCR en de HZ. 4

Landelijke Monitor Studentenhuisvesting 2020

De HZ voert een actief groeibeleid. Door de aantrekkelijkheid voor studenten te vergroten wil de HZ meer studenten afkomstig vanuit elders binnen Nederland en vanuit het buitenland aantrekken. Hiertoe voert de hogeschool actief beleid: • vergroten van het studieaanbod, om vraag vanuit bredere groep potentiele studenten te bedienen; • actief inzetten op de groei van het aantal internationale studenten aan de HZ; • met de betrokken stakeholders in de regio samen werken aan kwalitatief hoogwaardige studentenhuisvesting op campuslocaties, inclusief ruimte voor ontmoeten, studeren en ontspanning. Het aanbod bèta-opleidingen in Middelburg. Zo’n 37% van de HZ-studenten woont in Middelburg in een studentenwoning t.o.v. 25% in Vlissingen. Deels komt dit doordat bètaopleidingen gevestigd in Middelburg andere doelgroepen aantrekken dan opleidingen in Vlissingen. De komende jaren wordt het aanbod Engelstalige bèta-opleidingen vergroot in Middelburg. Dit zorgt naar verwachting voor een verdere stijging in het aandeel uitwonende studenten van de HZ. Dit beeld wordt versterkt door het gegeven dat huidige en nieuwe bètaopleidingen uiteindelijk allemaal in Middelburg komen. Deze veelal unieke opleidingen trekken vooral studenten van buiten Zeeland aan.

De krapte op de woningmarkt in de Randstad waardoor studenten bij voldoende aanbod van studentenkamers in Middelburg naar de HZ of UCR komen voor opleidingen die elders gevolgd kunnen worden. In Zeeland zijn voldoende stageplekken/onderzoeksvragen vanuit het bedrijfsleven aanwezig. De komst van de Delta Climate Centre (DCC) heeft mogelijk invloed op de studentenhuisvesting in Middelburg. Het is een samenwerking tussen de HZ, UCR, Universiteit Utrecht en Universiteit Wageningen.

2.1.2. kwalitatief HZ Waar de UCR vanaf het begin voor studentenhuisvesting een campusvorm heeft gekozen, heeft de HZ sinds enkele jaren dit huisvestingsconcept ook omarmd. Een campus waar de studenten wonen, studeren en recreëren. De HZ wil alle studenten op de campus Middelburg gehuisvest hebben inclusief de daarbij horende studentenvoorzieningen. UCR Voor UCR is het belangrijk dat studenten zich direct thuis voelen in Middelburg en op de UCRcampus. Daarbij gaat het niet om de kale kamer die geboden wordt, maar ook om de faciliteiten in de huisvesting en de service rondom de studentenhuisvesting. Een campus voorziet grotendeels in deze behoefte. Studenten HZ en UCR Studenten hebben net als beide onderwijsinstellingen een voorkeur voor het wonen op een campus. Zij vinden het leuk omdat zij hierdoor snel nieuwe mensen ontmoeten en snel een sociaal netwerk wordt opgebouwd. Een lichte meerderheid van de studenten heeft een voorkeur voor zelfstandig wonen. Zelfstandig is voor hen het hebben van een eigen (woon)kamer, keuken, douche en toilet. Het delen van een wasmachine en een droger is hierbij geen probleem. Vooral studenten die hun laatste jaar in gaan geven hier de voorkeur aan. Het betreft een lichte meerderheid omdat studenten ook aangeven het geen probleem te vinden met één huisgenoot of meerdere huisgenoten te wonen.

Dit betekent een eigen slaapkamer waar een douche, toilet, keuken en woonkamer wordt gedeeld. Daar draagt aan bij dat studenten in een gemengde woonvorm goedkoper wonen dan in een zelfstandige woning. Een aanbod aan goede mix van verschillende type woningen is vooral belangrijk. Een laatste belangrijk punt is dat vanwege de afstand voornamelijk de ouders van internationale studenten veel waarde hechten aan goede kwalitatieve betaalbare huisvesting.

2.2. Het aanbod per begin 2023 De onderstaande analyse is gebaseerd op gegevens van de aanbieders en beheerders van studentenhuisvesting en de onderwijsinstellingen.

2.2.1. Kwantitatief en kwalitatief In tabel 3 zijn het aantal beschikbare plekken per locatie weergeven, de bezetting, de initiatiefnemer en beheerder. Campuslocatie

Initiatiefnemer

Beheerder

Type

Capaciteit (aantal studenten)

Bezetting

Kanaalweg

Woongoed5

Gapph

Met 1 huisgenoot

236

2006

PZEM-terrein Poelendaelsingel

ZIB investments7

APV

150 zelfstandig + 50 zelfstandig of met 1 huisgenoot

250

Roggeveen

Woongoed

Gapph

Zelfstandig

180

Koestraat

Woongoed

Gapph

Zelfstandig

125

Bagijnhof

Woongoed

Gapph

Onzelfstandig

180

Bachtensteene (tijdelijk)

WVO zorg

Gapph

Zelfstandig met een gedeelde keuken

1051

1014

Totaal flexibele schil Verspreid

Particulier

Zelfstandig en onzelfstandig

Tabel 3. Aantal beschikbare plekken voor studenten per locatie (capaciteit) Campuslocaties Een eerste inventarisatie laat zien in Middelburg dat er op dit moment vanuit Gapph en APV ongeveer 1.051 studenten gehuisvest kunnen worden op een zes campuslocaties binnen Middelburg. Daarvan wonen 535 studenten zelfstandig en 479 studenten onzelfstandig. Voor zelfstandig/ onzelfstandig geldt de volgende verdeling: - Zelfstandig met een eigen keuken, toilet en douche en gedeelde wasmachine - Zelfstandig met een toilet en douche en een gedeelde wasmachine en keuken - Onzelfstandig met een gedeelde toilet, douche, wasmachine en keuken Het huidige aanbod van studentenhuisvesting bestaat merendeels uit huisvesting in complexen van de woningcorporatie. Eén complex is geïnitieerd vanuit een belegger. Bij beide initiatiefnemers kan onderscheid gemaakt worden tussen zelfstandige bewoning of huisvesting in een kamerverhuurpand (onzelfstandig). Flexibele schil In het geval er niet genoeg plek is op de locaties in tabel 3 heeft Gapph de mogelijk uit te wijken naar de flexibele schil van Woongoed: - Zuidsingel: 17 studenten - Nieuwe Haven: 6 studenten 5

Woningcorporatie

Een aantal woningen zijn in gebruik voor Oekraïense ontheemden

Belegger

Hof van Sint Pieter: 17 studenten Totaal flexibele schil: 40 studenten Het aanbod in de flexibele schil is geen vaste campuslocatie. Zodra geen plek beschikbaar is op een vaste campuslocatie wordt deze schil ingezet. Op dit moment zijn circa 50 HZ studenten die in Middelburg bij particulieren gehuisvest zijn. In zeer beperkte mate is sprake van studenten die in Middelburg studeren en in Vlissingen wonen.

2.3.

Conclusies vraag en aanbod

Op basis van de verwachtte groei van het aantal studenten tot 2028 en het totale aanbod aan studentenwoningen in Middelburg moeten er extra studentenwoningen worden bijgebouwd voor circa 500 studenten: Wat Totaal aantal studenten die op een campus kunnen worden gehuisvest Totaal aantal studenten woonachtig op een campus in 2023 Prognose aantal studenten woonachtig op een campus in 2028 Totaal aantal studenten die extra moeten worden gehuisvest tot 2028

# 1051 1014 1510 459

Tabel 4. Totale woningbehoefte tot 2028

2.3.1. Kwantitatief In Middelburg kunnen op dit moment vanuit Gapph en APV ongeveer 1.050 studenten worden gehuisvest op de zes campuslocaties in Middelburg. De komende vijf jaar wordt een groei verwacht tot een woningbehoefte van minstens 1510 woningen. Indien vastgehouden wordt aan vaste campuslocaties voor studenten, zo min mogelijk gebruik van de flexibele schil en geen particuliere huisvesting, resulteert dit in een tekort van ongeveer 500 woningen in 2028. Een grote meerderheid van de beoogde UCR-studenten zou adequaat kunnen worden ondergebracht in de bestaande studentenhuisvesting, echter voor de HZ-studenten ontstaat een tekort aan studentenwoningen. Daarnaast zijn nog een aantal losse woningen beschikbaar maar deze sluiten niet, of maar beperkt aan, bij de campusgedachte. De beoogde groei is gebaseerd op prognoses maar geven desondanks een goed beeld van de situatie binnen nu en 5 jaar.

Studentenhuisvesting realiseren vraagt om grote investeringen en realisatie voor leegstand is niet gewenst. Voor de aanbieders, onderwijsinstellingen en de gemeente ligt dus een grote uitdaging de komende jaren om aan de vraag van studentenhuisvesting te voldoen. Deze uitdaging biedt een gezamenlijke kans om verder invulling te geven aan het wonen op een campus in Middelburg. Een campus waar het prettig is om te studeren, wonen, recreëren en werken.

2.3.2. Kwalitatief In het huidige aanbod is het merendeel van de studentenhuisvesting zelfstandig van aard. Dit sluit aan bij de vraag van studenten naar een mix van verschillende woonvormen met een iets grotere vraag naar woningen zelfstandig van aard.

3. Beleid op studentenhuisvesting Voordat we uitgangspunten voor toekomstig beleid kunnen vaststellen is het goed om de geldende beleidskaders weer te geven. Binnen dit speelveld is het mogelijk om nadere voorschriften vast te stellen.

3.1. Beleidskaders 3.1.1. Landelijke en regionale kaders Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting 2022 tot 2030 Het belang van studentenhuisvesting in Nederland wordt benadrukt in het Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting 2022 tot 2023. Temeer de komende jaren de vraag naar studentenhuisvesting verder toeneemt. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, gemeenten, onderwijsinstellingen, studentenhuisvesters (sociaal en commercieel) en studenten slaan in dit actieplan de handen ineen om te komen met oplossingen om aan de toenemende vraag naar studentenhuisvesting tegemoet te komen. De ondertekenaars8 van het Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting 2022-2030 zijn ervan overtuigd dat studentenhuisvesting een wezenlijk en positief onderdeel moet zijn van de studieervaring. Zij vinden het belangrijk dat iedere student op kamers moet kunnen als die dat wil. De ondertekenaars zijn gecommitteerd om snel meer studentenhuisvesting te realiseren zodat het tekort aan studentenwoningen wordt teruggedrongen en het aanbod verbetert. De ondertekenaars streven ernaar deze opgave, kwalitatief, kwantitatief en daadkrachtig op te pakken.

Ook moet het actieplan ervoor zorgen dat er continu aandacht is voor studentenhuisvesting bij alle betrokken partijen, zodat de woningmarkt voor studenten de komende jaren meer in balans komt. Met dit actieplan wordt ook uitvoering gegeven aan de motie Geurts c.s. die de regering verzoekt om met een nieuw actieplan studentenhuisvesting te komen. Wet goed verhuurderschap De Wet goed verhuurderschap geeft gemeenten meer mogelijkheden om huurders te beschermen tegen misstanden bij het verhuren van woon- of verblijfsruimten. Door een norm voor goed verhuurderschap te introduceren en gemeenten de mogelijkheid te geven om een verhuurvergunning te verplichten, kunnen gemeenten actief sturen op goed verhuurderschap. Zo kunnen gemeenten extra eisen stellen aan de verhuurder als het gaat om het onderhoud van de woning en de maximale huurprijs van gereguleerde huurwoningen. Zeeuwse Woondeal 2023 Om het woningtekort terug te dringen tot een gezond evenwicht de woningbouw te versnellen, wordt met het programma Woningbouw nationaal ingezet in op de realisatie van 900.000 woningen tot en met 2030. Met de provincie Zeeland zijn in oktober 2022 en maart 2023 afspraken gemaakt over het provinciale aandeel in de nationale woonopgave. Deze afspraken tussen Zeeuwse gemeenten, het Rijk en de provincie zijn terug te vinden in de Zeeuwse woondeal.

Kwantitatief komt het neer op 16.500 nieuwe woningen in Zeeland en 2.282 in de gemeente Middelburg. Studentenhuisvesting maakt ook onderdeel uit van de integrale opgave van de Zeeuwse woondeal. Regiovisie januari 2023 In de gemeentes op Walcheren en Schouwen-Duiveland speelt, naast verjonging in de ene gemeente en veroudering in de andere, vergrijzing sterk. Ook staat de woningmarkt onder druk, terwijl de instellingen, organisaties en bedrijven arbeidskrachten en studenten hard nodig hebben. Een van de onderdelen in deze visie: investeer in goede bereikbaarheid en voorzieningen voor 8

Zie landelijk actieplan studentenhuisvesting 2022 tot 2023, blz. 29

studenten.

3.1.2. Gemeentelijke kaders Met het opstellen van deze beleidsnota studentenhuisvesting maakt de gemeente een start met “Middelburg als onderwijsstad”. In deze nota is expliciet gekozen voor het faciliteren van studentenhuisvesting en voorzieningen over de gehele stad. Een bredere visie op hoe Middelburg zich als studentenstad wil positioneren en profileren wordt op termijn uitgewerkt. Verder benadrukken de volgende gemeentelijke kaders het belang van studentenhuisvesting: Woonvisie Middelburg 2023 - 2027 In de Middelburgse Woonvisie (november 2022) is het volgende opgenomen:  Transformatie van de leegstaande verdieping of een leegstaand pand in aanloopstraten zijn dan mogelijk kansrijk om in de woonwensen van vooral jongeren (starters, studenten, talenten, etc.) tegemoet te komen. Zij stellen vaak een betaalbare woning nabij voorzieningen met een goede OV-bereikbaarheid op prijs;  Er liggen woonopgaven voor studenten; Met onze onderwijsinstellingen maken we afspraken over het bieden van flexibele en kwalitatief hoogwaardige huisvesting voor hun studenten op de juiste locaties; Middelburgse woonagenda Het beleid op studentenhuisvesting is een onderwerp in de Middelburgse woonagenda (december 2022).

Hierin is het volgende opgenomen: In de woonvisie is benoemd dat met de instellingen voor het vervolgonderwijs afspraken worden gemaakt over het bieden van flexibele en kwalitatief hoogwaardige huisvesting voor hun studenten op de juiste locaties. Behalve de afstemming van vraag en aanbod zou ook de vraag om Middelburg met extra aanbod van kamers wil sturen op de aantrekkelijkheid als studentenstad in deze notitie beantwoord moeten worden. Begin 2023 willen we in gesprek met aanbieders van studentenkamers en de onderwijsinstellingen om de verwachte vraag voor de komende jaren plus het aanbod en ander gebruik van studentenkamers goed in beeld te krijgen, voor zover dat mogelijk is. In ieder geval is bekend dat de locatie Sint Willibrord op termijn gaat verdwijnen, omdat de verhuur van studentenwoningen in principe een tijdelijke activiteit is van WVO Zorg, de eigenaar van het pand. Zeeuwse woonagenda: Er is een behoefte aan woonproducten voor studenten. Zet in op flexibele woonvormen. Prestatieafspraken Woongoed De gemeente, Woongoed spannen zich gezamenlijk in om afspraken te maken met UCR en de HZ over de rollen en verantwoordelijkheden, werkwijze prognoses en monitoring van de huisvesting van studenten en afspraken over leegstand. Voorontwerp omgevingsvisie 2050  Bewoners noemen rust een belangrijke kwaliteit van onze Middelburgse omgeving.

En tegelijkertijd zijn de steden en het Veerse Meer aantrekkelijk voor toeristen en ontwikkelt Middelburg zich als cultuurstad en studentenstad. Daarin zit een paradox, maar wel een fijne! Hoewel het in de zomer veel drukker is dan in de winter, zal in de binnenstad het hele jaar door wel reuring zijn. Daar staat tegenover dat op tal van plaatsen buiten en binnen de bebouwde kom (en zelfs in de binnenstad) het nog steeds rustig is. De ontwikkeling naar studentenstad en de levendigheid die dat met zich meebrengt heeft invloed op de aantrekkingskracht voor toeristen.  Het stedelijk gebied Vlissingen-Middelburg wordt een serieuze onderwijsstad. De nadruk ligt op water, energie en voedsel, maar in Middelburg ook op internationaal management, cultuur, economie. De PZEM-locatie heeft zich ontwikkeld tot onderwijscampus, met leer14

en vrijetijdsvoorzieningen. De voorzieningen van de campus – inclusief de studentenhuisvesting – liggen geconcentreerd in de driehoek Poelendaelesingel, binnenstad en Kanaalweg. Zo ontstaat een compacte ‘onderwijsdriehoek’ tussen de HZ, de UCR en het leerbedrijven, met daarin ook de studentenhuisvesting.

3.2. Gemeentelijk beleid studentenhuisvesting De UCR, HZ en Scalda horen bij de stad die Middelburg wil zijn: een levendige stad met jonge mensen die hier studeren en onderzoek doen en ook wonen. De omvang van de UCR en HZ is in vergelijking met andere onderwijssteden beperkt zodat ook in concurrentie met deze steden voortdurend aandacht nodig is voor een voldoende en kwalitatief goed onderwijs aanbod, huisvesting en onderwijsvoorzieningen. De gemeente heeft hierbij een faciliterende rol.

3.2.1. Campusgedachte Waar de UCR vanaf het begin voor studentenhuisvesting een campusvorm heeft gekozen, heeft de HZ sinds enkele jaren dit huisvestingsconcept ook omarmd. De studenten zelf geven ook aan de voorkeur aan het wonen op een campus. Een campus is een terrein waar de studenten wonen, nieuwe mensen ontmoeten, studeren en recreëren. Belangrijk hierbij is dat naast huisvesting ook bijpassende voorzieningen aanwezig zijn. De gemeente is voorstander van deze campusgedachte. De redenen hiervoor zijn als volgt: - Gemeente, onderwijsinstellingen en aanbieders werken nauw met elkaar samen waardoor een betaalbaar kwalitatief woningaanbod wordt geborgd. - Het draagt bij aan de leefbaarheid in de stad. Campussen concentreren zich op toegewezen passende locaties in en rondom het centrum. - Studenten wonen dicht bij hun onderwijsinstelling, voorzieningen en medestudenten. Indien gewenst kan een sociaal leven snel worden opgebouwd. - De UCR en de HZ zijn beter in staat om toezicht te houden op het welzijn en veiligheid van de studenten - De voorzieningen van de campus – inclusief de studentenhuisvesting – liggen geconcentreerd in de driehoek Poelendaelesingel, binnenstad en Kanaalweg. Zo ontstaat een compacte ‘onderwijsdriehoek’ tussen de HZ, de UCR, het JRCZ en leerbedrijven, met daarin ook de studentenhuisvesting.

Een gewenste uitbreiding van het aantal studentenwoningen moet dan ook vanuit dit concept worden uitgewerkt. Hierin functioneert de gemeente als facilitator, regisseur en (waar nodig als) aanjager van studentenhuisvesting (en -voorzieningen) in de stad, onder andere door afstemming van vraag en aanbod.

3.2.2. Afstemming vraag en aanbod De gemeente streeft naar een goede afstemming van vraag en aanbod van studentenhuisvesting. Adequaat moet worden nagedacht hoe de beoogde groei de komende vijf jaar wordt opgepakt. Dit doet zij door het actuele aanbod en de potentiële nieuwe projecten te vergelijken met de vraagontwikkeling van studentenhuisvesting. Het betreft hierbij zowel een kwantitatieve als kwalitatieve afstemming. Daarnaast is het belangrijk om studentenhuisvesting niet als losstaand onderwerp te zien, maar als onderdeel van de gehele werking van de woningmarkt. Totaalaanbod: studeren en wonen in Middelburg Goede huisvesting is een noodzakelijke voorwaarde voor de toegankelijkheid tot het vervolgonderwijs. Uit gesprekken met de onderwijsinstellingen en studenten blijkt voor de locatiekeuze de beschikbaarheid van een woning vrijwel even doorslaggevend te zijn als de studiekeuze. Eén van de belangrijkste overwegingen bij studenten van buiten de regio om te gaan studeren in Middelburg bij de HZ of UCR is de beschikbaarheid van huisvesting die gevarieerd is qua aanbod. In 15

Middelburg krijgen studenten een campuscontract waarbij zij gegarandeerd drie jaar in dezelfde kamer mogen blijven wonen. Dit wordt door hen als een groot voordeel gezien. In andere steden met een vergelijkbaar contract geldt namelijk vrijwel altijd een termijn van één jaar. De huidige krapte op de woningmarkt, maakt het bieden van voldoende huisvesting voor studenten steeds uitdagender. Uitgangspunt van studentenhuisvesting in Middelburg is dat studenten die in Middelburg studeren hier ook wonen. Het risico dat studenten buiten de gemeente gaan wonen of niet meer komen wegens het ontbreken van voldoende woningen moet worden voorkomen. Daarentegen moet het aanbod niet de vraag overstijgen waardoor leegstand ontstaat. Om die reden hanteert de gemeente vraaggericht bouwen als uitgangspunt. Kwantitatieve opgave De prognoses geven een autonome groei aan van de Middelburgse studentenpopulatie met ongeveer 500 studenten tot 2028. De groei wordt hierbij voornamelijk voorzien in de doelgroepen die huisvesting behoeven: niet regionaal en buitenlands. Deze constateringen maken dat het kwantitatieve verschil bij gelijkblijvend aanbod tot 2028 minimaal 500 studenteneenheden is (zie tabel 2 ‘Overzicht kamerbehoefte Middelburg UCR en HZ.).

Op basis van de prognoses van de HZ, UCR, aanbieders van studentenhuisvesting en gesprekken met de studenten wordt door de gemeente Middelburg ingezet op voldoende studenteneenheden per jaar tot 2028. De aanbieders en onderwijsinstellingen monitoren jaarlijks met elkaar of de inzet op basis van de prognoses moet worden bijgesteld en stemmen dit af met de gemeente. Een aandachtspunt is het pand aan de Bachtensteene, het oude Sint Willibrord. De verhuur van studentenwoningen is in principe een tijdelijke activiteit van WVO Zorg, de eigenaar van het pand. De komende vijf jaar blijft deze locatie beschikbaar als studentencampus, maar op de lange termijn wordt het pand in gebruik genomen voor ouderenzorg. Rekening moet worden gehouden met de mogelijkheid dat de UCR-studenten naar vervangende huisvesting moeten gaan zoeken en dit pand moet verlaten. WVO Zorg brengt alle partijen inclusief de gemeente tijdig op de hoogte van de plannen. Een diversiteit in studentenhuisvesting In kwalitatieve zin dient het aanbod meer zelfstandige studenteneenheden (woning of kamer met eigen voorzieningen) te bevatten om te kunnen voldoen aan de vraag. Bij het realiseren van nieuwe studentenhuisvesting dient hier rekening mee te worden gehouden. Voornamelijk bij het realiseren van (ver)nieuwbouw in complexgewijze vorm worden kansen gezien.

Deze wijze van (ver)nieuwbouw biedt meer mogelijkheden tot het realiseren van eigen voorzieningen dan verbouw van woningen in de bestaande voorraad. De betaalbaarheid van deze zelfstandige huisvesting voor studenten is hierbij een aandachtspunt. De gemeente wil de student een divers palet aan vormen van studentenhuisvesting bieden, om hiermee de keuzevrijheid naar kwaliteit en budget zo groot mogelijk te maken. Een divers aanbod is ook door studenten als voorkeur opgegeven. Hiervoor worden binnen de gemeente de volgende mogelijkheden voor studentenhuisvesting gezien:

Kamerverhuurpand op een campuslocatie: kamergewijze verhuur van huisvesting in bestaande woning, vaak met gedeelde voorzieningen. De woning dient hiervoor omgezet te worden van een zelfstandige woning naar een onzelfstandige woning (omzettingsvergunning – huisvestingsverordening). Deze wijze van studentenhuisvesting mag overigens niet ten koste gaan van de bestaandevoorraad (goedkope) sociale woningbouw. Ook de leefbaarheid in wijken en buurten is daarbij een aandachtspunt.

Hergebruik van bestaande panden: het geschikt maken van leegstaande pandenvoor studentenhuisvesting door herbestemming en verbouwing. Een dergelijke ontwikkeling kan zowel in zelfstandige (studio’s) als onzelfstandige woonruimte worden uitgevoerd, wat mogelijkheden biedt voor het inspelen op de vraag. De complexgewijze opzet en het

hergebruik van bestaand vastgoed kunnen resulteren in bijzondere studentenwoonmilieus inclusief bijvoorbeeld faciliteiten voor studie en sport (campusconcept).

Nieuwbouw: complexgewijze nieuwbouw voor studentenhuisvesting biedt kansen voor een gedifferentieerd aanbod en een constant aanbod voor de langere termijn. Nieuwbouw zou met name ingezet kunnen worden voor het realiseren van eenaanvullend en/of tekortschietend woonmilieu voor studenten.

Betaalbaarheid Betaalbare studentenhuisvesting is noodzakelijk gezien het beperkte budget van studenten. De Landelijke monitor studentenhuisvesting 2021 laat zien dat de betaalbaarheid van studentenhuisvesting een belangrijke rol speelt om uit huis te gaan. Van de studenten die nietuitwonend zijn geeft 43% aan om deze reden niet op kamers te zijn gegaan. De woonlasten van een uitwonende student liggen gemiddeld op € 470 (na aftrek van huurtoeslag en inclusief bijkomende lasten) en is gemiddeld bijna de helft van zijn besteedbaar budget (46%) kwijt aan woonlasten. Voor de meeste studenten liggen de woonlasten tussen de € 300 en € 500. De hoogte van de woonlasten is afhankelijk van onder meer het type woning. Een student kan over het algemeen alleen voor een zelfstandige woning huurtoeslag aanvragen. Een factor hierbij is de leeftijd: huurders onder de 23 jaar kunnen momenteel alleen huurtoeslag aanvragen voor woningen onder de kwaliteitskortingsgrens (in 2023 ligt deze op € € 452,20). In februari 2023 is een wetsvoorstel ‘Vereenvoudiging van de huurtoeslag’ ingediend bij de tweede kamer waarin de leeftijdsgrens waarop jongeren in aanmerking komen voor huurtoeslag van 23 naar 21 jaar. De gemeente is van mening dat de huisvesting van studenten (m.u.v. short stay) gezien hun inkomenssituatie ook tot de kerntaak van de woningcorporaties hoort.

Het huidige aandeel dat woningcorporaties nu hebben in het totale aanbod moet omwille van de gunstige prijskwaliteitverhouding minimaal gelijk blijven. Naast de woningcorporaties is de gemeente van mening dat ook marktpartijen kwalitatieve en betaalbare studentenwoningen kunnen aanbieden. Dit betekent dat aanbieders in hun huurprijsbepaling rekening houden met de kwaliteitskortingsgrens.

3.2.3. Ruimtelijke randvoorwaarden Studenten wonen op dit moment op campussen in het centrum, in omliggende buurten en nabij onderwijsvoorzieningen. Dit is weergegeven in figuur 3 op de volgende pagina.

Figuur 3. Locaties studentenwoningen, onderwijsinstellingen en langzaam verkeerroute (LV-route). Campussen geclusterd in en rondom het centrum blijft het uitgangspunt van de gemeente. De compacte ‘onderwijsdriehoek’ tussen de HZ, de UCR en de leerbedrijven, met daarin ook de studentenhuisvesting wordt hiermee in stand gehouden. Studenten wonen op loopafstand van de onderwijsinstelling en de voorzieningen. Het biedt hen een extra comfort en maakt het studeren en wonen in Middelburg extra aantrekkelijk. Indien het aanbod aan locaties deze clustering niet meer toelaten, wordt er uitgeweken naar locaties verder in en rondom het centrum. Het stedelijk gebied Vlissingen-Middelburg wordt een serieuze onderwijsstad (omgevingsvisie Middelburg 2050). Naast de goede bereikbaarheid binnen de gemeente, is om die reden een goede bereikbaarheid naar plaatsen buiten de gemeente zeer gewenst. Voornamelijk HZ studenten vinden dit belangrijk omdat een aantal van hen (deels) een opleiding volgen in Vlissingen en gebruik maken van de sociale voorzieningen aldaar. Studenten zijn zelfstandig minder mobiel en daarom afhankelijk van openbaar- en doelgroepenvervoer. Zij ervaren belemmeringen in hun mobiliteit (regiovisie januari 2023). Voor een optimale bijdrage aan de economie en woningmarkt worden de volgende uitgangspunten gehanteerd voor de allocatie van studentenhuisvesting:

Het heeft de voorkeur studentenhuisvesting in- of zo dicht mogelijk bij de binnenstad te situeren met het oog op de versterking van de leefbaarheid in de stad; In het kader van ‘anticiperen en transformeren’ wordt ingezet op het herbestemmen en (her)gebruik van vrijkomende panden/locaties.

De aangeboden kamers bevinden zich op een campuslocatie

3.2.4. Uitbreiding PZEM-terrein Een belangrijke stap in de studentenhuisvesting opgave is de uitbreiding van het huidige PZEM-terrein. De (o.a. juridisch-planologisch en stedenbouwkundige) mogelijkheden voor het uitbreiden van deze locatie worden momenteel (voorjaar 2023) verkend. De PZEM-locatie heeft zich ontwikkeld tot onderwijscampus, met leer- en vrijetijdsvoorzieningen. Op de campus bij het PZEM-terrein is nog ruimte voor een uitbreiding. Onderzocht moet worden hoe veel ruimte daadwerkelijk mogelijk is. De schatting is nu dat circa 160-200 studio’s (eigen keuken, douche en toilet) kunnen worden bijgebouwd. Dit kan dan tot een groei van ca. 230 extra studenten leiden (in geval sommige studio’s dubbel bewoond worden). In combinatie met nog te realiseren voorzieningen zou dit complex een prachtig geheel kunnen vormen. Indien niet tijdig nieuwe huisvesting gerealiseerd kan worden, en tijdelijke huisvesting (flexwonen) noodzakelijk is, lijken de PZEM-locatie en Ramsburg daar de meest geschikte plek voor.

3.2.5. Termijnagenda Naast de bevindingen in deze notitie studentenhuisvesting komen de volgende onderwerpen op termijn aan bod: -

Uitwerken bredere visie ‘Middelburg onderwijsstad’. In een bredere visie moet worden beantwoord hoe Middelburg zich als studentenstad wil positioneren en profileren. Dit wordt een uitwerking van de bestaande regiovisie (januari 2023) en de toekomstige omgevingsvisie (Middelburg 2050) waarin Middelburg als onderwijsstad wordt geprofileerd. De volgende drie onderwerpen komen hier in ieder geval aan bod:  Voorzieningen: Zowel onderwijsinstellingen als studenten benadrukken het belang van aanwezige sociale- als sportvoorzieningen. Het is belangrijk dat studenten zich gelijk thuis voelen in Middelburg als onderwijsstad. Daarbij gaat het niet om de kale kamer die geboden wordt, maar ook om de faciliteiten in de huisvesting en de service rondom de studentenhuisvesting. Ondanks de voorkeur voor privé faciliteiten, hebben de studenten ook behoeften aan gemeenschappelijke ruimten. Deze wens hebben ze meermalen uitgesproken: ruimtes op campus in de studentenhuisvesting voor sociale activiteiten en recreatie. Voorzieningen zijn dus van belang voor zowel de fysieke als de mentale gezondheid.  Veiligheid: Het borgen van veiligheid van studenten op de campussen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de aanbieders, onderwijstellingen en gemeente.  Bereikbaarheid: Studeren ervaren belemmeringen in hun mobiliteit.

Dit is met name het geval op de verbinding tussen Vlissingen en Middelburg. Dit komt door de aanwezigheid van studentenvoorzieningen en opleidingen aan de HZ in Vlissingen.  Samenwerking Universiteit Utrecht en Middelburg: De mogelijkheid om studenten van de Universiteit Utrecht voor reguliere opleidingen op te vangen in Middelburg moet worden onderzocht. Dit betreft overigens bacheloropleidingen omdat de UCR geen masteropleidingen verzorgt. Verkenning naar nieuwe woningbouwlocaties: Middelburg heeft een blijvende behoefte aan nieuwe woningen, wat ook in de recent vastgestelde woonvisie is benoemd. In 2023 vindt een verkenning naar nieuwe woningbouwlocaties plaats, vooral voor de langere termijn. In de prestatieafspraken met de woningcorporatie is opgenomen dat de gemeente op zoek gaat naar nieuwe locaties voor in totaal 750 woningen binnen bestaande en nieuwe plannen. Na de verkenning wordt bekeken welke doelgroep het beste past op welke locatie. Hierin wordt rekening gehouden naar een mogelijk nieuwe locatie voor studentenhuisvesting. De uitbreiding van de PZEM-locatie alleen is namelijk niet toereikend voor de huisvestingsopgave van studenten de komende 5 jaar.  Parkeernorm. Bij het aanwijzen/ bouwen van nieuwe studentenlocaties is het verstandig voor die locaties op het gebied van parkeren voor te sorteren op een mogelijke verandering

in het bestaande gebruik/ bestemmingsplanwijziging. Studentenhuisvesting is bedoeld voor een specifieke doelgroep met een lage bijbehorende parkeernorm. Deze ligt een stuk lager dan de norm voor een klein appartement of voor kamerverhuur aan niet-studenten. Hoe meer studentenhuisvesting er in Middelburg wordt aangeboden, hoe groter de kans dat een deel daarvan in de toekomst zal gebruikt worden voor een andere doelgroep. Om te voorkomen dat dit in de toekomst niet mogelijk is door een gebrek aan parkeerruimte, is het verstandig om bij de locaties die zich daarvoor lenen (afhankelijk van locatie, grootte van de woningen) nu al een hogere norm te hanteren. Zie ook de gevoerde discussie over de locatie Kanaalweg.

3.2.6. Actualiteiten Motie stop op internationale studenten Op dit moment is de Tweede Kamer in gesprek met de Minister van OCW over het al dan niet terugbrengen van het aantal internationale studenten. Aanleiding voor dit debat zijn berichten in de media dat vooral in de grote studentensteden (Amsterdam, Utrecht etc.) door de komst van veel buitenlandse studenten, eigen Nederlandse studenten onvoldoende woonruimte kunnen vinden. Ook is het beeld ontstaan dat sommige opleidingen grote aantallen buitenlandse studenten gebruiken als een inkomstenbron. Uit gesprekken met HZ en UCR blijkt dat deze problematiek in Middelburg en Vlissingen uitdrukkelijk niet aan de orde is. Dat is de reden dat de UCR en de HZ samen met de gemeenten Middelburg en Vlissingen en de Provincie Zeeland zich actief inzetten voor het bijsturen van deze politieke discussie. In het beleid en in de regelgeving is al een uitzonderingsmogelijkheid aanwezig voor het toelaten van internationale studenten wanneer deze een belangrijke bijdrage leveren aan de regionale arbeidsmarkt. Dat is voor zowel de HZ als de UCR zonder meer het geval. Dat wordt daarom vanuit Zeeland (samen met bijvoorbeeld de universiteit in Maastricht) nadrukkelijk voor het voetlicht gebracht. Verwacht wordt dat in juni 2023 op basis van een brief van de Minister het debat in de Tweede Kamer over dit onderwerp wordt voortgezet.

Studentenhuisvesting op de korte termijn Volgens prognoses van de HZ is ondanks de motie een tekort aan huisvesting voor ongeveer 200 studenten per 1 september 2023. Definitieve aantallen zijn in juni bekend na sluiting van de inschrijvingstermijn. Deze forse stijging van het aantal studenten aan de HZ in Middelburg heeft voor een deel te maken met de realisering van het JRCZ aan het Groene Woud. Welke maatregelen kunnen worden genomen om het tekort op te lossen wordt onderzocht door de onderwijsinstelling, aanbieders en gemeente. Afvalstoffen- en rioolheffing Studenten worden aangeslagen voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing als ze in een zogenaamde zelfstandige wooneenheid wonen en hoofdbewoner zijn. Op de aantal campussen in Middelburg is sprake van zelfstandige wooneenheden. Studenten die op 1 januari staan ingeschreven ontvangen in beginsel een aanslag voor het hele jaar. Vertrekken ze binnen dat jaar, dan krijgen ze automatisch een vermindering. Studenten kunnen als ze weinig middelen hebben ook kwijtschelding aanvragen. In grotere studentensteden worden studenten in zelfstandige wooneenheden aangeslagen. Op termijn moet worden uitgezocht welk beleid wordt aangehouden voor de gemeente Middelburg.

4. Van beleid naar uitvoering 4.1.

Kwantitatief

Om het verschil tussen kwantitatieve vraag en aanbod te verminderen en om meer uitwonende studenten aan te trekken onderneemt de gemeente de volgende acties: Het stimuleren, regisseren en faciliteren van projecten voor studentenhuisvesting, mits passend binnen het voorgestelde beleid en inspelend op de vraag. De zonering voor studentenhuisvesting (figuur 3) fungeert hierbij als leidraad voor nieuwe initiatieven. Het creëren van overaanbod is niet gewenst. Bij het realiseren van complexgewijze studentenhuisvesting hebben projecten die betrekking hebben op herbestemming van leegstaande gebouwen de voorkeur boven nieuwbouw, mits deze beschikbaar zijn. Het monitoren van de harde en zachte plannen voor studentenhuisvesting op omvang en planning in relatie tot de vraagontwikkeling.

4.2.

Kwalitatief

Het verschil in de kwalitatieve vraag en aanbod wordt opgepakt door het stimuleren van complexgewijze projecten voor studentenhuisvesting. In dergelijke projecten is een mix van zelfstandige en onzelfstandige woonruimte mogelijk, waarmee optimaal ingespeeld kan worden op de kwalitatieve vraag. Ook de betaalbaarheid van de studentenhuisvesting is hierbij een aandachtspunt. In overleg met de initiatiefnemer wordt de uiteindelijke mix bepaald. Samen met de partners in studentenhuisvesting zal de kwalitatieve match in Middelburg geregeld worden besproken.

4.3.

Partners in studentenhuisvesting

Voor een goed functionerende studentenhuisvesting in Middelburg is samenwerken met de betrokken partijen bij studentenhuisvesting van groot belang. Partners voor de gemeente zijn in elk geval de HZ, UCR, de woningcorporatie en (een vertegenwoordiging van de) particuliere kamerverhuurders. Elk van de partners heeft specifieke kennis over (een deel van de) studentenhuisvesting. Gezamenlijk is het mogelijk om tot afstemming van beleid-praktijk te komen, ontwikkelingen in vraag en aanbod te monitoren en Middelburg tot onderwijsstad verder te ontwikkelen.

4.4.

Regelgeving en handhaving

Voor de ontwikkeling van ‘Middelburg studentenstad, de stad als campus’ is een kwantitatieveen kwalitatieve match van vraag en aanbod cruciaal. Echter net zo belangrijk voor het imago van een onderwijsstad is het voorkomen van misstanden in de huisvesting: overbewoning, (brand)onveilige situaties, overlastsituaties etc.

Geraadpleegde bronnen Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Bijlage 1. 20230208 Uitwerking input studenten, onderwijsinstellingen en aanbieders Bijlage 2. 20210712 STEC - Huisvestingsvraag voor aandachtgroepen in beeld gebracht Bijlage 3. 20221117 DEF Woonvisie Middelburg 2023-2027 Bijlage 4. 202212 Middelburgse woonagenda Bijlage 5. 202301 Regiovisie V-M-V-SD januari 2023 Bijlage 6. 202301 Voorontwerp Omgevingsvisie Middelburg 2050 – DEF Bijlage 7. Landelijk-actieplan-studentenhuisvesting-2022-2030

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12922271/3