Document · PDF

23-056 Bijlage 1. Jaarstukken 2022 vastgesteld DB

Gemeenteraad 5 juli 2023, gemeente MiddelburgBij agendapunt: Orionis Walcheren Jaarstukken 2022 (23-056 MZ) - aangepast22.483 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Jaarstukken 2022

13 april 2023

Inhoudsopgave Managementsamenvatting

JAARVERSLAG Programma Arbeidsmarkt Programma Werkleerbedrijf Programma Inkomen Programma Schuldhulpverlening Programma Overhead Algemene Dekkingsmiddelen Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf financiering Paragraaf verbonden partijen Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf Wet open overheid Beleidsindicatoren bestuur en organisatie

9 13 19 25 29 32 33 35 35 37 37 38 39

JAARREKENING Waarderingsgrondslagen Balans Toelichting op de balans Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Gebeurtenissen na balansdatum Totaaloverzicht van baten en lasten met toelichting Programma Arbeidsmarkt Programma Werkleerbedrijf Programma Inkomen Programma Schuldhulpverlening Programma Overhead Algemene Dekkingsmiddelen Begrotingsrechtmatigheid Overzicht van incidentele baten en lasten/onvoorzien Taakvelden Gegevens Wet normering topinkomens SISA

Vaststelling van de jaarrekening

41 43 44 48 49 50 52 53 55 58 59 61 61 62 63 64 66 71

BIJLAGEN 1: Kerncijfers 2: Financiële bijdragen van gemeenten 3: Lijst van afkortingen

72 73 75

Controleverklaring

-2-

Managementsamenvatting Deze jaarstukken bevatten het jaarverslag en de jaarrekening. Hierin wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid, de bereikte prestaties en de middelen die daarvoor nodig waren. Na de goede resultaten voor Orionis Walcheren in 2021, waren de verwachtingen voor 2022 zeer goed temeer omdat de coronacrisis meer en meer op haar einde liep. De wereld werd echter in februari overvallen door een nieuw crisis, te weten Oekraïne. Inflatiecijfers van 14%, een energiecrisis en krimpende economieën zijn het gevolg geweest. De effecten houden nog steeds aan. Ook bij Orionis Walcheren hebben deze abrupte nieuwe omstandigheden grote gevolgen gehad gedurende het hele jaar 2022 De doelstellingen 2022 zijn, net als in 2021, samen te vatten in 2 hoofddoelstellingen: vermindering van het klantenbestand (en daarmee de tekorten op de Rijksvergoeding) en verbetering van het rendement van het Werkleerbedrijf. Beide doelstellingen zijn niet gehaald. Het Buig-tekort, wat in de afgelopen jaren al fors is teruggebracht en in 2021 voor het eerst in 10 jaar een positief saldo liet zien, is voor het eerst weer gestegen. De fors gedaalde Rijksvergoeding is daar mede debet aan. Binnen het Werkleerbedrijf is de rendementsverbetering, die een positief vervolg diende te geven op het mooie resultaat van 2021, niet gerealiseerd.

We beseffen meer en meer dat het behalen van de resultaten afhankelijk is van onze buitenwereld. Corona heeft grote gevolgen gehad in 2020 en 2021 en nu heeft Oekraïne evenzeer grote gevolgen. Ondanks deze effecten op onze resultaten heeft ons dat niet afgeleid van onze lange termijndoelstellingen. Orionis Walcheren is met de goede dingen bezig! Zo blijven de doelstellingen voor het Werkleerbedrijf op het gebied van rendementsverbetering en ontwikkeling ongewijzigd en ook op het gebied van onze klantenaantallen behoudt de nieuwe werkwijze “Werken naar Vermogen” dezelfde uitgangspunten om onze klantenaantallen verder te verkleinen. Dat we ook hiermee bij Orionis Walcheren op de goede weg zijn wordt wederom bevestigd door onze Sociale Cliëntenraad die aangeeft dat klanten steeds beter geholpen worden en steeds meer tevreden zijn over onze dienstverlening. Dit uit zich ook in een afname van de ingediende bezwaarschriften en eveneens een afname van het aantal klachten. Dat in een jaar wat voor onze uitvoering niet gemakkelijk was omdat zij sterk onder druk stonden door de aanvullend gevraagde dienstverlening. Te denken valt hier bijvoorbeeld aan het uitvoeren van de energietoeslag en het leefgeld voor vluchtelingen uit Oekraïne. Het uitgevoerde klanttevredenheidsonderzoek geeft ons gemiddeld een 7,9 als rapportcijfer.

Maar we krijgen ook tips en opmerkingen van zaken die beter kunnen, daarmee gaan we aan de slag. Klantenbestand Medio 2022 is Orionis Walcheren gestart met de nieuwe werkwijze “Werken naar Vermogen”. Deze nieuwe methodische aanpak is nodig omdat ons klantenbestand een steeds grotere afstand heeft tot de arbeidsmarkt. Door de krapte op de arbeidsmarkt zijn alle burgers die aan het werk kunnen aan het werk. Hierdoor resteert een klantenbestand met meer schulden en verslavingsproblematieken, meer samenloop met de WMO (met name bij jongeren) en er is steeds vaker sprake van licht verstandelijke beperkingen (40% van het klantenbestand). We hebben de overtuiging dat ondanks dat het -3-

klantenbestand moeilijker naar werk te begeleiden is, deze nieuwe methodische aanpak ons zal brengen op onze geprognosticeerde doelstellingen om ons klantenbestand verder te reduceren. Werkleerbedrijf Het rendement op het Werkleerbedrijf is tweeledig: een sociaal rendement en een financieel rendement. Het sociaal rendement omvat de ontwikkeling van de SW/BsW-medewerkers en het, middels een werkleertraject, aanbieden van een werkervaring waarmee bijstandsgerechtigden een betere uitgangspositie op de arbeidsmarkt verkrijgen. Het wordt steeds moeilijker om kandidaten te vinden voor een werkleertraject, omdat veel mensen hun weg al hebben gevonden naar de arbeidsmarkt. De kandidaten die we kunnen plaatsen hebben aanzienlijk langere én intensievere begeleiding nodig omdat zij een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Eind 2020 hebben we een programma in gang gezet dat het financiële rendement van het Werkleerbedrijf in meerdere jaren fors moet verbeteren. In 2021 is een eerste resultaatsverbetering van € 0,56 miljoen op jaarbasis gerealiseerd. In 2022 is minder rendement behaald als gevolg van teruglopende opdrachten bij opdrachtgevers als gevolg van de wereldwijde crisis. Waar een verbetering van € 0,7 miljoen verwacht was is er een verlies geleden van eenzelfde bedrag. Dit terwijl de netto toegevoegde waarde van onze medewerkers juist vergroot is.

Daarnaast heeft de doorontwikkeling van het Werkleerbedrijf meer tijd gekost en hebben onze gemeenten meer tijd nodig om naar hun SROI verplichtingen (t/m 2025) toe te werken. Onze plannen die in 2021 getoetst zijn door het onderzoeksbureau KplusV blijven onverkort van kracht. We zien alleen dat we meer tijd nodig hebben om uiteindelijk op de afgesproken doelstellingen te komen. Deze blijven realistisch en haalbaar. We blijven dus toewerken naar de doelstellingen uit het implementatieplan. Wat Orionis Walcheren nodig heeft is tijd en vertrouwen! Financiën Het financiële resultaat over 2022 geeft geen goed beeld van de financiële prestaties van Orionis. Dit komt omdat voor de Rijksvergoedingen niet de definitieve vergoeding in de jaarstukken is opgenomen, maar een voorlopige vergoeding. Dit op basis van een eerdere begrotingswijzing. De definitieve Rijksvergoedingen zijn niet meer - zoals in voorgaande jaren wel gebruikelijk was – in een laatste begrotingswijziging goedgekeurd. In deze jaarstukken is het jaarresultaat € 1.521.000 negatief (voor alle bedragen geldt: voordelig of nadelig ten opzichte van de laatst gewijzigde begroting). De twee belangrijkste componenten hiervan zijn hiervoor al genoemd: het Buig-saldo en het Werkleerbedrijf. Beide elementen laten zien dat de behaalde financiële resultaten sterk afhankelijk zijn van externe factoren.

Buig-saldo (€ 1,68 miljoen nadelig) Doelstelling Het begrote doel was een klantenaantal eind 2022 van 2840 klanten en een uitstroom naar werk van 350 klanten. Dit zou moeten leiden tot een positief Buig-saldo van € 0,25 miljoen.

-4-

Resultaat In een tussentijdse prognose is gemeld dat de uitstroom naar werk naar beneden wordt bijgesteld tot 278 klanten, en een gewijzigde verlaagde eindstand van 2796. Desondanks is in die prognose het Buig-saldo verlaagd naar € 1,02 miljoen negatief als gevolg van een bijgestelde Rijksvergoeding. De ontwikkeling van het klantenaantal is beter dan begroot en geprognotiseerd! De uitstroom naar werk komt hoger uit dan de prognose: 315 klanten. De eindstand komt iets lager uit dan de begroting en prognose: 2789 klanten. Deze positieve ontwikkeling in klantenaantal vertaalt zich echter niet in een beter BUIG-saldo. Dit is juist nog verder verslechterd tot een tekort van € 1,68 miljoen. Oorzaak De instroom van nieuwe klanten in de uitkering is lager uitgevallen dan begroot. Door de krappe arbeidsmarkt vinden potentiële klanten die geschikt zijn voor werk zelf een baan en stromen dus niet meer in in de uitkering. Dit leidt tot een lager klantenbestand. Maar dus niet tot een beter financieel resultaat. De Rijksvergoeding wordt in september van het voorafgaande jaar voorlopig vastgesteld. Die vergoeding is voor ons uitgangspunt. Gedurende het lopende jaar wordt deze vergoeding nog twee keer bijgesteld: in mei en in september. De uitgaven liggen dan al grotendeels vast, terwijl de inkomsten dus nog kunnen variëren.

In twee stappen is die vergoeding in 2022 met € 1,90 miljoen naar beneden bijgesteld. In onze tussentijdse prognose hebben we de verlaging van mei meegenomen, de verdere verlaging in september komt hier nog boven op. Het verschil in klantenaantal met het landelijk gemiddelde loopt verder op. In 2020 is niet het volledige steun- en herstelpakket van de overheid ingezet, waardoor minder inzet op reintegratie is geweest dan landelijk gemiddeld. Als gevolg van dit DB-besluit zijn middelen uit het steun- en herstelpakket rechtstreeks naar gemeenten gevloeid, maar dit betekent wel dat de uitgangspositie in ons klantenbestand ongunstiger is geworden dan het landelijk gemiddelde. In het verdeelmodel van de Buig-vergoeding leidt dit tot een lagere vergoeding. In dit verdeelmodel geldt de wetmatigheid: beter presteren dan landelijk gemiddeld leidt tot een financieel voordeel, minder presteren dan landelijk gemiddeld leidt tot een financieel nadeel. Rendement Werkleerbedrijf (€ 0,78 miljoen nadelig) Doelstelling Voor 2022 was een verdere resultaatverbetering van € 647.000 ten opzichte van 2021 begroot. (In 2021 hebben we het bedrijfsresultaat met € 564.000 weten te verbeteren en met het doel voor 2022 erbij komt dit in totaal op een begrote verbetering van € 1,21 miljoen in 2 jaar tijd).

Resultaat In de het voorjaar en zomer van 2022 waren de ontwikkelingen erg negatief en dachten we dat we € 1,4 miljoen lager uit zouden komen dan begroot. Deze tegenvaller is ook tussentijds gemeld. We sluiten het jaar echter af met gunstiger cijfers dan die prognose: € 777.000 lager dan begroot. Dus in plaats van de begrote verbetering van € 647.000 treedt juist een verslechtering van op € 130.000.

-5-

Oorzaak De belangrijkste oorzaak hiervan is de teruglopende omzet. De energiecrisis, de oorlog in Oekraïne en de hoge inflatie leiden tot terughoudendheid bij onze bestaande opdrachtgevers en tot het uitblijven van nieuwe opdrachten. De omzet loopt daardoor sterk terug. Dit is de hoofdoorzaak van de verslechtering. Daarnaast heeft de doorontwikkeling van het Werkleerbedrijf meer tijd gekost en hebben onze gemeenten meer tijd nodig om naar hun SROI verplichtingen (t/m 2025) toe te werken. Van het voordeel dat we in 2021 gerealiseerd hadden is daarmee in 2022 nog € 423.000 over. Maar het was niet waarop we gehoopt hadden. Gemeentelijke bijdragen Zowel de reguliere exploitatiebijdrage (€ 15,6 miljoen) als de reductie van de gemeentelijke bijdrage (€ 0,2 miljoen) is opgenomen conform het begrote bedrag. Vergoeding en besteding (* € 1.000)

real 2022

Gemeentelijke exploitatiebijdrage

€ 15.597

Reductie gemeentelijke bijdrage

-€ 207

Extra gemeentelijke bijdrage Totaal bijdrage gemeenten

€0 € 15.390

Re-integratie

-€ 565

Werkleerbedrijf excl. Wsw

-€ 714

WSW-lonen/rijksvergoeding

-€ 1.767

Inkomen

-€ 3.473

Schuldhulpverlening

-€ 1.171

Overhead

-€ 9.251

reserveringen

€ 30

Totaal besteding

-€ 16.911

Saldo 2022

-€ 1.521

Vlissingen, 13 april 2023 Jeroen Louws, voorzitter Henk Guise, algemeen directeur

-6-

JAARVERSLAG

-8-

Programma Arbeidsmarkt Het programma Arbeidsmarkt bevat alle re-integratie activiteiten voor bijstandsgerechtigden en gerelateerde groepen. We richten ons op uitstroom naar werk en als dat (nog) niet mogelijk is op participatie. Werk of participatie is om veel redenen waardevol voor inwoners. Daarom heeft iedere bijstandsgerechtigde recht op perspectief. De vraag van de arbeidsmarkt is leidend in re-integratie. Alleen met dit uitgangspunt zijn structurele oplossingen mogelijk voor de huidige mismatch tussen enerzijds de vraag naar arbeid en anderzijds inwoners die aan de kant staan. Activerend re-integratiebeleid is onmisbaar voor iedere bijstandsgerechtigde. Iedere investering hierin heeft altijd een positieve opbrengst. Landelijke onderzoeken wijzen uit dat de re-integratiebudgetten slechts voldoende zijn voor actieve bemiddeling van een derde van alle bijstandsgerechtigden. Desondanks heeft Orionis de ambitie om ook met de overige twee derde van het bijstandsbestand actief binnen re-integratie aan de slag te zijn. Dit willen we bereiken door een innovatieve dienstverlening, inzet van het Werkleerbedrijf als re-integratie instrument en arrangementen met werkgevers en branches. Hiermee willen we komende jaren de positieve uitstroomresultaten continueren, waardoor de bijstandsuitgaven passen binnen de Rijksmiddelen. Wat hebben we bereikt Product re-integratie

Realisatie Begroot 2021 2022

Begroot 2022-3

Prognose Realisatie 2022

Volledige uitstroom naar werk

385

350

278

315

Opbrengsten uit deeltijdwerk

€ 2,15 mln

€ 2,3 miljoen

€ 2,2 miljoen

€ 2,0 miljoen

Duurzaamheid uitstroom werk (% na 6 maanden nog uit de uitkering)

91%

75%

93%

De kolom “begroot 2022-3” is de 3e begrotingswijziging zoals deze in december door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. De kolom “prognose” is de prognose die in juli is opgesteld en bevat de afwijkingen die toen zijn voorzien ten opzichte van de (later vastgestelde) begrotingswijziging.

Wat hebben we daarvoor gedaan Terugkijkend naar 2022 zijn enerzijds de resultaten voor volledige uitstroom iets hoger uitgepakt dan de gewijzigde prognose. Anderzijds zijn de opbrengsten uit deeltijdwerk iets achtergebleven op de prognose. Zoals al voorspeld in de begroting was de instroom van kansrijke klanten in 2022 inderdaad minder dan gedacht. Dit heeft ervoor gezorgd dat er minder klanten zijn ingestroomd die binnen 6 maanden bemiddeld konden worden naar werk. Door de krapte op de arbeidsmarkt vinden kansrijke inwoners snel een baan, waardoor een uitkeringsaanvraag vaak niet nodig is. Deze inwoners vinden zelf hun weg op de arbeidsmarkt, of worden ondersteund door bijvoorbeeld het Zeeuws Mobiliteitsteam. Voor inwoners die wel een beroep moeten doen op bijstand, is de intensieve aanpak en aanvullend instrumentarium onder de werknaam “Werken naar Vermogen” in 2022 verder doorontwikkeld. Sinds de zomer van 2022 brengen we met behulp van een vragenlijst in beeld in hoeverre een inwoner zelfredzaam is op de arbeidsmarkt. Hierbij kijken we met name naar het werkzoekgedrag van een inwoner, het vertrouwen in eigen kunnen, de houding ten opzichte van werk, de psychische belastbaarheid en eventuele financiële stress die al dan niet ervaren wordt.

Op basis van de uitkomsten van de vragenlijst en een gesprek met de inwoner bekijken we of de inwoner binnen 6 tot 18 maanden ontwikkeld kan worden naar werk. Om hier een goede afweging in te maken, stemmen we dit sinds de zomer ook af met interne deskundigen, zoals een arbeidsdeskundige en een matcher. Vanaf de zomer van 2022 bieden we inwoners ook een 6 tot 8-weekse training aan. In deze training staan beroepenoriëntatie en het stellen van leerdoelen centraal. Inwoners gaan aan de slag met testen om te bekijken welke beroepen bij hen zouden passen en gaan ook in de praktijk van onze werkleertrajecten op snuffelstages. Daarnaast leert de inwoner leerdoelen opstellen die als basis dienen voor het coachingsplan wat samen met de klantmanager wordt opgestart. Het coachingsplan is de basis voor het ontwikkeltraject. In dit ontwikkeltraject werken we toe naar een plaatsing op de arbeidsmarkt. Om deze ontwikkeltrajecten verder inhoud te geven hebben we in 2022 onze verschillende leerlijnen die we aanbieden aan inwoners doorontwikkeld. Een leerlijn is een bundeling van interventies die een inwoner kan doorlopen om vaardigheden op te doen voor een kansrijke sector op de arbeidsmarkt. Inwoners die wij nu begeleiden hebben een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.

We zien daarom dat we ons eerst moeten richten op het verbeteren van de persoonlijke levenssituatie van de klant en vervolgens op het verbeteren van opleiding, vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling. Pas daarna kunnen we de stap richting de arbeidsmarkt maken. We hebben een start gemaakt met het inbouwen van deze elementen in de leerlijnen. Ook hebben we een start gemaakt met het aanpassen van onze werkleertrajecten op deze elementen. Ook onze manier van klantbegeleiding voor re-integratie is in 2022 aangepast. Deze is intensiever geworden, en vanuit één contactpersoon voor de inwoner. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat het werken vanuit één contactpersoon een belangrijke bouwsteen is voor effectieve re-integratie. Een inwoner heeft daarom sinds de zomer van 2022 één contactpersoon die de klant van A tot Z - 10 -

begeleidt op het gebied van re-integratie. Dat betekent dat een klant tussentijds niet meer overgedragen wordt naar verschillende medewerkers. Om deze begeleiding te kunnen bieden worden de klantmanagers re-integratie ook aanvullend opgeleid. Uit verschillende onderzoeken blijkt ook dat een intensieve begeleiding noodzakelijk is om uiteindelijk een plaatsing op werk te kunnen realiseren. Per inwoner is nu ongeveer 70 uur nodig. Voorheen was dit 30 tot 35 uur. Dat betekent dat onze klantmanagers nu werken met caseloads van 30 tot 35 inwoners in plaats van 50 tot 60 inwoners. In 2022 hebben we de eerste resultaten van de “Werken naar Vermogen” aanpak al kunnen verzilveren in de vorm van uitstroom naar (parttime) werk. Deze lijn zetten we in 2023 voort. Naast de bestaande werkleertrajecten en instrumenten die Orionis Walcheren te bieden heeft is in 2022 ook een nieuw instrument toegevoegd, namelijk Bewegen Werkt. Bewegen Werkt helpt inwoners letterlijk met in beweging komen onder begeleiding van een trainer en een fysiotherapeut. Ook helpt dit programma inwoners met het opbouwen van sociale contacten met andere deelnemers uit de groep. In 2022 zijn ook weer 2 succesvolle programma’s met De Harde Leerschool gedaan.

Dit is een programma voor jongvolwassenen met ernstige (psychische) problematiek wat zich richt op bewegen door middel van Rugby, en aanstuurt op zelfinzicht, zelfvertrouwen en zelfredzaamheid. Alle drie basiselementen voor een re-integratietraject wat daarna kan volgen. Wat heeft het gekost

Re-integratie

realisatie 2021

begroting 2022

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

Doorbelast pers. en werkinfra

5.028

loonkosten WiW/BsW

312

overige re-integratie

730

Rijksvergoedingen Subtotaal Directe apparaatskosten Totaal product Saldo

baten 576

4.737

256

368 0

756

5.555 6.070

baten

6.131

4.798

317

428 0

908

5.605 5.861

baten

5.861

5.817 6.134

6.134

923

932

6.993

6.131

6.793

5.861

7.065

6.134

-862

- 11 -

-932

Re-integratie

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

Doorbelast pers. en werkinfra

4.798

prognose juli

baten

lasten

lasten 5.229

712

438

390

144

overige re-integratie

908

743

Directe apparaatskosten Totaal product Saldo

5.817 6.134

6.134

317

baten

428

Subtotaal

4.882

baten

loonkosten WiW/BsW Rijksvergoedingen

317

realisatie 2022

5.911 6.228

6.228

5.817 6.363

6.730

932

7.065

6.134

7.159

6.228

7.294

6.730

-932

-565

De kolom “begroting 2022-3” is de 3e begrotingswijziging zoals deze in december door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. De kolom “prognose juli” is de prognose die in juli is opgesteld en bevat de afwijkingen die toen zijn voorzien ten opzichte van de (later vastgestelde) begrotingswijziging.

Doorbelasting personeel en werkinfrastructuur De subsidies vanuit arbeidsmarktregio en ESF-middelen komen hoger uit, hier staan ook extra personele uitgaven tegenover. De definitieve afrekening ESF vindt plaats in 2023, er is met een bepaalde marge rekening gehouden. Loonkosten WiW en Beschut Werk Per saldo zijn de loonkosten € 38.000 lager dan begroot. De loonkosten Beschut Werk zijn afhankelijk van het daadwerkelijk aantal plaatsingen. De lagere loonkosten zijn te danken aan een lagere bezetting dan de (begrote) taakstelling. De loonkosten liggen ook lager dan in 2021. Beschut Werk kent een hoog ziekteverzuim. Deze medewerkers vallen onder de no-risk polis. Kosten van ziekteverzuim worden door het UWV vergoed, deze opbrengsten van het UWV zijn in 2022 hoger a.g.v. een hoger verzuim. Overige re-integratie Vanuit de arbeidsmarktregio is een (niet begrote) subsidie ontvangen van € 57.000. De werkelijke kosten zijn mede afhankelijk van de kandidaten in trajecten en de benodigde instrumenten daarvoor. Rijksvergoedingen Opgenomen is de Rijksvergoeding zoals deze is begroot in februari. De vergoeding is in de septembercirculaire definitief geworden en komt alsnog hoger uit. Het meerdere van € 94.000 loopt niet via de jaarstukken van Orionis en is dus een direct voordeel bij de gemeenten zelf. Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead.

Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.

- 12 -

Programma Werkleerbedrijf Wij zorgen voor passend beschut en beschermd rendabel werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen het Werkleerbedrijf en bij externe opdrachtgevers. Door werk te bieden zorgen we ervoor dat deze groep maatschappelijk participeert. Het Werkleerbedrijf ziet het ontwikkelen van haar SW-medewerkers en bijstandsgerechtigden als één van haar hoofdtaken. Dat betekent dat we niet alleen steeds in gesprek zijn met onze medewerkers over ontwikkeling, maar hier ook invulling aan geven door het zoeken naar passend werk. Wij richten ons niet op één werksoort, maar op een ruim palet aan werksoorten zodat de SW-medewerkers intern zich kunnen ontwikkelen. Daarbij kan dit ook extern zijn in de vorm van Begeleid Werken of een detachering. Bijstandsgerechtigden stromen in op een passend werkleertraject binnen het Werkleerbedrijf en kunnen daarna via de route trajectbegeleiding en matching worden uitgeplaatst op de arbeidsmarkt. Het Werkleerbedrijf kan meerdere doelgroepen gaan bedienen, zoals arbeidsmatige dagbesteding of bijstandsgerechtigden in een tijdelijke baan. Een belangrijk financieel doel is rendementsverbetering. We werken toe naar een financieel gezond Werkleerbedrijf. De eerste stap is om gelijk te komen met de landelijke benchmark. En daarna een verdere verbetering, totdat Orionis zwarte cijfers schrijft op het onderdeel Werkleerbedrijf.

Wat hebben we bereikt Product Werkleerbedrijf (WLB) Uitstroom naar werk (fulltime of parttime) op ingezette werkleerplekken in het WLB

Realisatie 2021

Begroot 2022

Begroot 2022-3

Prognose

Realisatie 2022

32 %

50 %

30%

- 13 -

Product Werkleerbedrijf (WLB)

Realisatie 2021

Begroot 2022

Begroot 2022-3

Prognose

Realisatie 2022

Saldo Wsw-lonen en Rijksvergoedingen

€ 2,11 mln negatief

€ 2,18 mln € 2,04 mln € 1,86 mln € 1,77 mln negatief negatief negatief negatief

Rendementsverbetering (productie en detacheringen)

verbetering € 564.000

€ 1,23 miljoen

€ 1,18 miljoen

Afstand tot de Cedris benchmark (in € per persoon)

€ 2.882 (prognose)

€ 1.056

€ 1.110

€ 0,26 mln € 0,39 mln negatief positief

Wat hebben we daarvoor gedaan In 2021 hebben we het bedrijfsresultaat met € 564.000 weten te verbeteren en voor 2022 was een verdere resultaatverbetering van € 647.000 ten opzichte van 2021 begroot. Dus in totaal een verbetering van € 1,21 miljoen. In september 2022 dachten we dat we € 1,4 miljoen lager uit zouden komen dan begroot. We sluiten het jaar af met wat gunstiger cijfers; van het voordeel van € 564.000 dat we in 2021 gerealiseerd hadden is nog € 423.000 over. Maar het was niet waarop we gehoopt hadden: ten opzichte van de begroting komen we € 777.000 tekort. Ondertussen hebben we in 2 jaar tijd € 564.000 + € 423.000 = € 987.000 voor de gemeenten bespaard. De netto toegevoegde waarde productie De netto toegevoegde waarde productie, exclusief detacheringen, nam af met € 149.000 in vergelijking met vorig jaar. Ten opzichte van de begroting bleef de netto toegevoegde waarde met € 1.062.000 achter. De oorlog in Oekraïne en de snel stijgende grondstofprijzen hebben een grote impact gehad op één van onze grootste opdrachtgevers. De vervoerskosten voor containers verdrievoudigde. Opdrachten werden uitgesteld of gingen helemaal niet door, waardoor de omzet bij deze opdrachtgever met € 350.000 achteruit ging. Een andere grote opdrachtgever heeft opnieuw aanbesteed, waarbij de keuze is gevallen op een andere leverancier.

Omdat de opdrachtgever echter bijzonder tevreden was over onze dienstverlening hebben zij de nieuwe leverancier gevraagd in het kader van SROI om een gedeelte van de opdrachten bij ons te plaatsen. Desondanks had dit een negatief effect op de omzet, € 150.000. Nog eens € 100.000 aan omzet verdampte bij een verzameling kleine opdrachtgevers. Deels omdat wij zelf de keuze hebben gemaakt om afscheid te nemen van deze klanten omdat het bedienen daarvan niet rendabel is en nooit rendabel zal worden. In Nederland hebben we te maken gehad met een forse inflatie met verlies van koopkracht als gevolg. Een andere, grote opdrachtgever van ons, richt zich op het hogere klantensegment in de voedingsmiddelenbranche. Zelfs de beter gesitueerde burger kijkt nu waar de boodschappen het voordeligst zijn. De klantvraag is sterk terug gevallen en in december bleek dat deze ondernemer haar activiteiten zelfs moest staken. De omzet van deze opdrachtgever is met € 100.000 verbeterd ten opzichte van vorig jaar, maar viel aanzienlijk lager uit dan begroot.

- 14 -

Bij 9 van de opdrachtgevers uit de top 15 steeg onze omzet; in totaal met € 408k maar dit was dus onvoldoende om het omzetverlies op te vangen. laat staan de oorspronkelijk begrote omzetstijging te realiseren. Deze omstandigheden hebben ook gevolgen voor het tempo waarmee we nieuwe klanten kunnen aantrekken; potentiële klanten zijn voorzichtig geworden en stellen hun beslissing uit. We maken helaas ook mee dat we opdrachtgevers verliezen aan collega-werk(leer)bedrijven die bereid zijn om vér onder de kostprijs aan te bieden. Zij kunnen dit omdat zij, over de hele linie, winst maken. Met deze winst wordt marktaandeel gekocht. Vermeldenswaardig is de transformatie die we bij Verpakken doorvoeren. Daar zetten we maximaal in op ontwikkeling van medewerkers. We kijken waar we de medewerkers maximaal in hun kracht kunnen zetten. Dat kan bij een beter renderende werksoort of detachering. Maar ook naar arbeidsmatige dagbesteding of zelfs RVU. Het werk wordt dus met minder mensen gedaan. We stoten slecht renderend verpakkingswerk af en vervangen dit door beter renderend werk of zelfs rendabel werk. Daarnaast proberen we met LEAN werken steeds efficiënter te werken en hebben we een effectieve aanpak van het ziekteverzuim. Ook zijn de tarieven substantieel verhoogd.

De professionalisering bij het Bedrijfsbureau zorgt voor een betere interactie met opdrachtgevers, werkleiding en accountmanagement. Dit alles zorgt er voor dat we in 2022 de netto toegevoegde per fte hebben weten te verdubbelen bij Verpakken. Tegen de landelijke tendens in. Detachering De detacheringsomzet was begroot op € 920.000, in de prognose 2022 verlaagd tot 730.000. De realisatie kwam uit op € 819.000. Ten opzichte van vorig jaar een verlaging van € 43.000. Afgelopen jaar heeft het onderwerp ontwikkelen van medewerkers een doorstart gekregen. De resultante hiervan is dat medewerkers doorstromen naar een beter renderende werksoort en indien mogelijk naar een detachering. Dit begint nu op gang te komen, waardoor het aantal gedetacheerden stijgt. Ook hebben we de detacheringstarieven opnieuw onderhandeld. Voor oninbare vorderingen hebben we € 66.000 afgeboekt conform de boekhoudregels. Werkleertrajecten Het werkleerbedrijf heeft doorlopend 75 leerwerktrajecten beschikbaar. Op deze “leerstoeltjes” worden mensen met een bijstandsuitkering (inclusief statushouders) geplaatst die zo weer werkritme en ervaring kunnen opdoen, waarmee ze een betere uitgangspositie krijgen op de reguliere arbeidsmarkt. Het wordt steeds moeilijker om kandidaten te vinden, omdat veel mensen hun weg al hebben gevonden naar de arbeidsmarkt.

De kandidaten die we kunnen plaatsen hebben aanzienlijk langere én intensievere begeleiding nodig omdat zij een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dit heeft de behoefte aangewakkerd om “methodisch te ontwikkelen”. De afdeling Werk en het werkleerbedrijf hebben de handen ineengeslagen om dit het komend jaar uit te werken en te implementeren. Ook hebben wij de gezamenlijke ambitie om het aantal “leerstoeltjes” te verdubbelen. Realiserend vermogen van onze eigen organisatie nog niet op orde Het afgelopen jaar hebben we hard gewerkt om het ondernemerschap en realiserend vermogen te entameren bij de leiding en staf. In een aantal gevallen heeft dit geleid tot een mooie ontwikkeling.

- 15 -

Een aantal kaderleden heeft de gewenste veranderslag helaas niet kunnen maken en heeft afscheid genomen. De werving van nieuwe leidinggevenden werd bemoeilijkt door het relatief lage salaris op een overspannen banenmarkt. Gelukkig bood de herziene functieweging uitkomst en hebben we nieuwe teammanagers aangenomen, die met hernieuwd elan enthousiast zijn begonnen. Het effect hiervan gaan we volgend jaar merken. De gemeenten laten kansen liggen De gemeenten, in hun rol als inkoper, opdrachtgever en werkgever (voor gedetacheerden) laten kansen onbenut. Het blijft vreemd om te constateren dat we de dienstverlening van de Buitendienst aan de gemeenten nog steeds niet kostendekkend mogen aanbieden; hierdoor zou het resultaat van het Werkleerbedrijf met € 400.000 kunnen verbeteren. De drie gemeenten hebben zich gecommitteerd in totaal 30 SW/BsW-medewerkers in hun bedrijfsvoering op te nemen (rol werkgever). Hieraan voorafgaand dient een inclusieve arbeidsanalyse te worden gedaan om te kijken waar de ruimte zit in het functiehuis van de gemeente. Dit heeft nog niet plaatsgevonden. Voor het Werkleerbedrijf kan dit leiden tot een resultaatsverbetering van € 300.000. Korte voortuitblik Als onderdeel van de PDCA-cyclus zijn alle verbeterplannen opnieuw beoordeeld. We zijn tot de conclusie gekomen dat deze nog steeds valide zijn.

Daarnaast hebben we tien nieuwe verbeteracties geïdentificeerd (zie hiervoor het plan van aanpak Werkleerbedrijf, september 2022). Het verzilverpotentieel van het totaal van deze acties bedraagt ongeveer € 2,8 miljoen, waarmee we ver boven het gemiddelde van de branche uit komen. Op het moment van schrijven is het inmiddels duidelijk dat we meer energiekosten (€ 400.000) hebben en dat de economische situatie en de oorlog nog niet veel verbetering laten zien, waardoor de rendementsverbetering in 2023 nog beperkt zal zijn. En is dus meer tijd nodig om het volledige potentieel te verzilveren. Wij verwachten dat dit in 2027 het geval zal zijn. Wat heeft het gekost Werkleerbedrijf

realisatie 2021

begroting 2022

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

Werkinfrastructuur

5.980

5.191

6.198

6.261

6.545

6.174

Wsw-doelgroep

16.024

13.909

15.591

13.416

15.414

13.502

Doorbel. re-integr.

-1.530

Subtotaal

20.474

19.101

20.246

19.677

20.416

19.676

454

458

20.928

19.101

20.704

19.677

20.874

19.676

Directe apparaatskst. Totaal product Saldo

baten

-1.544

-1.828

-1.544

-1.027

- 16 -

baten

-1.198

Werkleerbedrijf

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

prognose juli

baten

lasten

realisatie 2022

baten

lasten

baten

Werkinfrastructuur

6.545

6.174

6.635

4.710

6.390

5.012

Wsw-doelgroep

15.414

13.502

15.723

13.923

15.788

13.600

Doorbel. re-integr.

-1.544

Subtotaal

20.416

19.676

20.815

18.633

20.635

18.612

458

459

20.874

19.676

21.273

18.633

21.093

18.612

Directe apparaatskst. Totaal product Saldo

-1.544

-1.198

-1.544

-2.640

-2.481

Werkinfrastructuur De productieopbrengsten zijn in de tussentijdse prognose flink verlaagd. De reden daarvan is hiervoor al toegelicht. In het 2e halfjaar geldt een enigszins meevallende ontwikkeling. De omzetdaling van bestaande klanten komt wat lager uit dan verwacht, en daarnaast is er extra omzet gegenereerd door het binnenhalen van nieuwe klanten. Dit leidt er toe dat de verwachte daling van € 1.349.000 beperkt is tot € 1.062.000. Vanuit de Rijksoverheid is nog een eenmalige coronavergoeding beschikbaar gesteld van € 77.000 ter compensatie van de omzetdaling. Ook de detacheringsopbrengsten zijn in de tussentijdse prognose fors verlaagd. En ook voor deze post geldt een meevallende ontwikkeling in het 2e halfjaar, dat minder somber uitkomt dan verwacht. Dit leidt er toe dat de verwachte daling deels is beperkt: geen € 190.000 vermindering maar uiteindelijk € 101.000 vermindering. Ondanks het negatieve sentiment zijn er in het 2e halfjaar 7 nieuwe detacheringen afgesloten. Onder de lasten is in de begroting een frictiebudget opgenomen van € 223.000, gebaseerd op de cijfers van het onderzoek K+V waarin een langjarig gemiddelde is bepaald. De werkelijke frictiekosten in 2022 zijn beperkt, dit verklaart een voordeel van € 171.000. WSW-doelgroep Er is een negatief resultaat bij de WSW-doelgroep van € 276.000.

Dit getal geeft echter een vertekend beeld omdat niet de juiste Rijksvergoeding is verwerkt. Opgenomen is de Rijksvergoeding zoals deze is begroot in februari. De vergoeding is in de septembercirculaire definitief geworden en komt alsnog hoger uit. Het meerdere van € 498.000 loopt niet via de jaarstukken van Orionis en is dus een direct voordeel bij de gemeenten zelf. Onderdeel van deze € 498.000 is een coronavergoeding van € 77.000 ter compensatie van omzetdaling 2022.

- 17 -

Rekening houdend met de werkelijke Rijksvergoeding Wsw komt het WSW-saldo 2022 uit op € 1.767.000 ten opzichte van € 1.912.000 begroot (en € 1.800.000 prognose), dus juist een voordelig resultaat. Het aantal fte WSW bedraagt 436,9 ultimo 2022 (523 personen). Hiervan werkt 14,5 fte (17 personen) in een dienstverband Begeleid Werken bij een externe werkgever. Daarnaast is 31,8 fte Beschut Werk (44 personen) in dienst per ultimo 2022. Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.

- 18 -

Programma Inkomen Het programma inkomen bevat de inkomensvoorziening voor bijstandsgerechtigden en de verstrekking van bijzondere bijstand en minimaregelingen. Daarnaast voert het programma Inkomen de tijdelijke regelingen voor energietoeslag, terugvordering van TOZO-kredieten en leefgeld Oekraïners uit. Deelnemen aan de Maatschappij door Werk staat centraal, maar een toereikend leefbudget is een voorwaarde en daarom is een inkomen in de vorm van een uitkering soms (tijdelijk) nodig. Deze uitkeringsverstrekking moet rechtvaardig en rechtmatig: vanuit vertrouwen en maatwerk. Een toereikend leefbudget is ook actief stimuleren van (armoede)regelingen. Dit helpt mee om financieel niet ‘door het ijs te zakken’. De denkkracht om te werken aan participatie wordt dan niet onnodig onder druk gezet. In 2022 waren er een aantal specifieke uitdagingen. De inflatie en sterk gestegen energielasten zijn aanleiding geweest om snel de energietoeslag te betalen zodra van Rijkswege hier toestemming voor is gegeven. Ook is met de inrichting van de “Inloop Geldzorgen” initiatief genomen om samen met ketenpartners noodsituaties adequaat aan te pakken. Een aantal ‘scherpe kantjes’ in de Participatiewet zijn eruit gehaald door wettelijke aanpassingsvoorstellen en jurisprudentie. Een paar voorbeelden zijn de matiging van de boete, het giftenbeleid en de kostendelersnorm.

Waar mogelijk is hierop geanticipeerd. De financiële problematiek van de burger kan niet los gezien worden van problematiek op andere leefgebieden. Het is wenselijk zo goed mogelijk in verbinding te zijn met de gemeentelijke toegangen voor het sociaal domein en aanpalende organisaties. Daardoor wordt ondersteuning integraal en dus effectief verleend. De economische situatie brengt met zich mee dat re-integratie zich richt op inwoners die een langer en intensiever traject nodig hebben om aan het werk te komen. Dit is van groot belang om te bereiken dat toegewerkt wordt naar een betaalbaar uitkeringenbestand.

- 19 -

Wat hebben we bereikt Product Inkomen

Realisatie 2021

Begroot 2022

Begroot 2022-3

Prognose

Realisatie 2022

46 nadelig

2858

2994 - 3342

2840

2796

2789

€ 0,74 mln overschot

€ 0,19 mln positief

Van aanvraag tot afhandeling: alle aanvragen LO zijn binnen 4 weken afgehandeld en betaalbaar gesteld

90 %

88 %

Rechtmatigheid: % onderzoeken wat leidt tot wijziging uitkering

23 %

20-30 %

20-30%

22 %

De ontwikkeling van het klantenaantal is 60 nadeliger positiever dan landelijke cijfers dan NL Het klantenbestand Participatiewet per ultimo jaar Saldo uitkeringslasten en Rijksvergoedingen

€ 0,25 mln € 1,02 mln € 1,68 mln positief negatief negatief

Wat hebben we daarvoor gedaan De ontwikkeling van het klantenbestand in 2022 is als volgt:

klantenbestand 2022 PW per 31 december 2950

2920

2890

2860

2840 2830

2800

2796 2789

2770

2740 1 jan

jan

feb

realisatie

mrt

apr

mei

juni

benchmark grote gemeenten

- 20 -

jul

aug

sept

prognose juli

okt

nov

dec

doelstelling (3e BW)

Klantenbestand P-wet

2022

2021

2020

2019

Stand 1-1

2858

2935

2902

3073

Instroom

822

944

947

906

Uitstroom – door werk

-315

- 385

- 280

- 401

Uitstroom – overig

-576

- 636

- 634

- 676

Stand 31-12

2789

2858

2935

2902

In 2022 is de ontwikkeling bij Orionis 46 klanten nadeliger dan het gemiddelde van de benchmark. Dit is deels het gevolg van een lagere instroom waar de grote vraag naar personeel op de huidige arbeidsmarkt ongetwijfeld debet aan is. Anderzijds is de uitstroom iets minder dan gepland; klanten die eenvoudig zijn te matchen zijn “op”, het huidig klantenbestand heeft veel aandacht en tijd nodig om een plek te vinden op de arbeidsmarkt. De klantontwikkeling is grotendeels conform de prognose die medio dit jaar is opgesteld.

I N - E N UI T ST RO O M 2021

822

891

944

1.021

2022

UIT

In bovenstaande grafiek is te zien dat de in- en uitstroom in 2022 lager liggen dan in 2021. Tegelijkertijd laten de cijfers zien dat de dynamiek in het klantenbestand groot is: ten opzichte van een klantenaantal eind dit jaar van (afgerond) 2800 zijn er ook 1700 mutaties in en uit. In 2022 heeft de afdeling Inkomen weer voortvarend de diverse maatregelen van de overheid uit weten te voeren: Om mensen met lage inkomens snel te ondersteunen bij de stijging van de energieprijzen heeft het ministerie van SZW een eenmalige generieke tegemoetkoming ingesteld: de energietoeslag. Op Walcheren zijn over 2022 aan 7249 huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum ontvangen toeslagen van € 1.300 verstrekt. In vergelijking met de CBS-cijfers is hiermee 97% van de doelgroep bereikt. Als bijvangst van de regeling van de energietoeslag zijn inwoners actief gewezen op andere minimaregelingen. Enkele honderden inwoners hebben hier ook gebruik van gemaakt. De kosten hiervan, evenals uitvoeringskosten, worden door het Rijk aan gemeenten vergoed. De uitvoeringskosten zelf en vergoeding daarvoor zijn opgenomen onder het programma Overhead.

- 21 -

Leefgeld Oekraine Ten behoeve van de Walcherse gemeenten is een nieuwe taak ontstaan: het verstrekken van leefgeld voor vluchtelingen vanuit Oekraïne. Eind december gaat het om 261 gezinnen waaraan leefgeld wordt verstrekt (voor 435 personen). De kosten van dit leefgeld brengen we in rekening bij de gemeenten. De gemeenten ontvangen hier van het Rijk weer een vergoeding voor. De uitvoeringskosten zelf en vergoeding daarvoor zijn opgenomen onder het programma Overhead. Ondernemers Er is een start gemaakt met de terugvordering van TOZO kredieten aan ondernemers. Wettelijk is de terugbetaling gestart per juli 2022. Het aantal uitstaande kredieten eind dit jaar is 259 (€ 1,8 miljoen). Door ons is een nieuwe mogelijkheid voor ondernemende klanten opgezet: hybride ondernemen is een kans voor klanten om deels te ondernemen en deels een uitkering te behouden of een match in loondienst te krijgen. Wat heeft het gekost Inkomen

realisatie 2021

begroting 2022

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

baten

lasten

baten

lasten

baten

Inkomensvoorziening Buig

47.584

48.322

54.100

54.290

46.157

46.409

Onderzoekskosten BBZ

100

Leefgeld Oekraïne Tozo-regeling (2021) // Energietoeslag

1.200

4.641

5.125

8.200

Bijz.bijstand/minimareg.

6.333

6.376

6.453

6.454

6.628

6.629

Subtotaal

58.625

59.833

60.682

60.753

62.314

62.447

Directe apparaatskosten

3.289

3.318

Totaal product

61.914

59.833

64.000

60.753

65.632

62.447

overig

Saldo

-2.081

- 22 -

-3.247

-3.185

Inkomen

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

baten

lasten

baten

lasten

baten

Inkomensvoorziening Buig

46.157

46.409

45.839

44.825

46.525

46.434

Onderzoekskosten BBZ

100

428

Leefgeld Oekraïne

1.200

1.245

Energietoeslag

8.200

9.271

Bijz.bijstand/minimareg.

6.628

6.629

6.833

6.834

5.894

Subtotaal

62.314

62.447

62.201

61.068

63.427

63.273

Directe apparaatskosten

3.318

Totaal product

65.632

62.447

65.519

61.068

66.746

63.273

Tozo-regeling

overig

Saldo

prognose juli

-3.185

realisatie 2022

-4.451

-3.473

Buig-saldo In de begroting is de definitieve vaststelling van de Rijksvergoeding nog niet verwerkt. Deze is eind september vastgesteld. In deze vaststelling wordt het prijspeilniveau van de uitkeringen naar 2022 verwerkt. Immers, door de stijging van het minimumloon per 1 januari en 1 juli wijzigen de uitkeringen mee. Voor 2022 is dit een jaarbedrag van € 632.000. Dit is in de begroting zowel aan de lastenkant als de opbrengstenkant nog niet verwerkt. De lasten komen € 686.000 hoger uit dan begroot, hiervan heeft € 632.000 betrekking op de prijspeilbijstelling van de hoogte van de bijstandsuitkering. De Rijksvergoeding is opgenomen conform de door de gemeenten doorbetaalde bedragen gebaseerd op de begroting. De werkelijke Rijksvergoeding komt bij de gemeenten lager uit. Om het werkelijke BUIG-saldo te bepalen dient hiermee rekening gehouden te worden. Zij hebben € 1,6 miljoen minder ontvangen van het Rijk. Als we hiermee rekening houden komt het BUIG-saldo voor 2022 uit op € 1.678.000 nadelig. Het verschil met begroot betreft de (netto) bijstellingen van de BUIG-vergoeding in mei en in september: totaal € 1.901.000 bijstelling. Het saldo van de BUIG inkomsten en uitgaven vanaf 2017 is in onderstaande grafiek weergegeven.

Hierbij is 2022 aangepast voor de bijgestelde vergoedingen zoals de gemeenten ze hebben ontvangen (en dus niet op basis van wat door gemeenten aan Orionis is vergoed). De grafiek laat zien dat het saldo 2022 nog steeds in lijn ligt met de daling sinds 2017. Maar dat de jaren 2020 en 2021 uitzonderlijke (corona) jaren waren.

- 23 -

Saldo BUIG

1.000.000

-1.000.000

2017

2018

2019

2020

2021

Orionis

Trend

2022

-3.000.000

-5.000.000

-7.000.000

-9.000.000

Tozo-regeling Wat eind 2021 aan Tozo resteert zijn de uitstaande leningen: 246 ondernemers met een uitstaand bedrag van € 2,16 miljoen. De terugbetalingsplicht is gestart op 1 juli 2022 en loopt 6 jaar. In het kader hiervan zijn bedragen ontvangen in 2022. Deze worden volledig doorbetaald aan de gemeenten, die deze weer moeten vergoeden aan het Rijk. De destijds verleende kosten/leningen zijn immers volledig door het Rijk vergoed geweest. De Tozo-regeling is daarmee budgettair neutraal. Leefgeld Oekraïne Dit betreft de betaalde bedragen voor leefgeld, de wooncomponent en eventuele bijzondere kosten. Deze bedragen worden volledig doorbelast aan de gemeenten. Zij ontvangen een Rijksvergoeding hiervoor. Voor Orionis is dit budgettair neutraal. Energietoeslag De energietoeslag is nieuw in 2022 en bereikt ook een nieuwe doelgroep omdat hiervoor geen vermogensgrens is vastgesteld. Het bereik is groter dan verwacht en daarmee is de regeling succesvol. De kosten komen daarmee hoger uit dan begroot. Ook begin 2023 kunnen nog aanvragen over 2022 worden ingediend. Bijzondere bijstand / minimabeleid De feitelijke uitgaven worden in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten op grond van de werkelijke betalingen op toegekende aanvragen. Gezien de toenemende moeilijke financiële situatie voor uitkeringsgerechtigden is een verhoging van de uitgaven verwacht.

In 2021 is er ruim € 510.000 uitbetaald volgens de eenmalige Tonk regeling. Dit heeft zich niet doorgezet in 2022 in de bijzondere bijstand. Per saldo komen de uitgaven voor bijzondere bijstand en minimaregelingen (excl. de energietoeslag) € 439.000 lager uit. Gecorrigeerd voor de Tonk-regeling is de stijging dus beperkt tot € 71.000. Wellicht is dit een neveneffect van de ruim € 9 miljoen energietoeslag die is uitgekeerd. Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.

- 24 -

Programma Schuldhulpverlening De afgelopen jaren is de aandacht voor het onderwerp schuldhulpverlening gegroeid. Erkend wordt dat de problematiek groot is. Inwoners met problematische schulden zoeken in veel gevallen pas laat hulp. Met als gevolg dat de problematiek nog groter wordt, verborgen blijft en vervolgens zorgt voor hoge maatschappelijk kosten. Terwijl een schuldenvrij bestaan een solide basis vormt om volwaardig mee te doen in de maatschappij. Het programma Schuldhulpverlening bevat alle (preventieve) interventies voor inwoners van Walcheren met financiële zorgen. Met als doel schuldenproblematiek zoveel mogelijk te voorkomen en dat mensen met schuldproblematiek zich als vanzelf tot de juiste instantie wenden. Hierbij moeten ze kunnen rekenen op een rechtvaardige, begripvolle en duurzame oplossing die hen weer perspectief biedt. Deze extra dienstverlening m.b.t. preventie en nazorg kwam in 2022 onder druk te staan. Extra toeloop en complexere casuïstiek maakten dat de werkdruk tegen het einde van 2022 extreem hoog werd. De aandacht die we met name aan jongeren wilden besteden in 2022 is maar gedeeltelijk tot stand gekomen ondanks een enthousiaste poging om met veel Walcherse partijen op dit front samen te werken. Het betreft hier met name de “vindplaatsen” van jongeren met schulden; Orionis Walcheren kan helaas niet als de beste vindplaats voor jongeren fungeren.

Wat hebben we bereikt Realisatie 2021

Begroot 2022

Vroegsignalering: % waar we mee in contact komen % wat geen hulp accepteert

Begroot 2022-3

Prognose Realisatie 2022

> 35 % < 10 %

36 % 5%

Maximaal 7 werkdagen tussen de melding en een gesprek met SHV-er

96 %

90%

90 %

86 %

Percentage geslaagde schuldregelingen

91 %

80%

80 %

83 %

- 25 -

Realisatie 2021

Begroot 2022

Begroot 2022-3

Aantal extra interventies SHV voor kwetsbare doelgroepen*)

Prognose Realisatie 2022

150

109

*) statushouders, klanten op werkleertraject, jongeren en ondernemers De kolom “begroot 2022-3” is de 3e begrotingswijziging zoals deze in december door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. De kolom “prognose” is de prognose die in juli is opgesteld en bevat de afwijkingen die toen zijn voorzien ten opzichte van de (later vastgestelde) begrotingswijziging.

Wat hebben we daarvoor gedaan Vroegsignalering In 2022 hebben we met ruim 90 woningcorporaties, energiebedrijven en zorgverzekeraars convenanten afgesloten om betalingsachterstanden i.h.k.v. vroegsignalering op te sporen en de inwoners een helpende hand te bieden. Aantal signalen 2022 207

215 197

191

196

208 190

175

172

181

146 122

Grafiek: Aantal signalen betalingsachterstanden per maand RE SPONS OP UI TGE ZE TTE ACTI E S

31%

37%

36% 29%

33%

38%

39%

41%

40%

Juli

Au g

Sep

Okt

Nov Dec

39%

22%

Jan

Feb

Mrt

Ap r

Mei

Juni

Jan

Grafiek: % klanten met een betalingsachterstand dat bereikt is met behulp van brieven, telefoontjes en huisbezoeken per maand in 2022,dit is ruim 10% boven het landelijk percentage

Schuldhulpverlening Het aantal schuldhulpvragen die met behulp van een saneringskrediet zijn opgelost in plaats van een schuldbemiddeling is wederom gestegen (van 28 in 2021 naar 47 in 2022); dat betekent eerder schuldenrust voor inwoners van Walcheren.

- 26 -

Extra interventies komen mondjesmaat; schuldhulpverlening heeft de samenwerking met collega’s van werk en inkomen verstevigd en een soepeler doorgeef-proces afgesproken. SHV is aangesloten bij het Schuldenknooppunt waardoor de communicatie met aangesloten partijen veel sneller gaat en we sneller tot een regeling kunnen komen. Daarnaast is SHV in 2022 aangesloten op Suwinet SHV waardoor schuldhulpverleners-informatie direct en snel op kan worden gehaald en de klant minder belast wordt met opzoeken van informatie. De Kredietbanktaken zijn beter omschreven en debiteurenbeheer is beter georganiseerd waardoor ook bij onze eigen debiteuren vroegsignalen tijdig worden opgepakt en grotere problemen worden voorkomen. Een project met hulp van Divosa om de samenwerking in de keten te verbeteren op het gebied van jongeren met schulden heeft geresulteerd in het jongerenspreekuur. De 3-jaarlijkse audit van de NVVK is met glans behaald waardoor we weer drie jaar lid van de NVVK kunnen zijn. Dit lidmaatschap is van essentieel belang om het vertrouwen en daarmee de medewerking van de schuldeiser te behouden. Ook SHV heeft deelgenomen aan de bemensing van de inloopspreekuren; een veel sneller, vriendelijker en integraler benadering voor onze klanten. Er is meetbaar sprake van een “drempelverlaging”

Grafiek: aantal startgesprekken per maand over de afgelopen 4 jaar: over het algemeen stijgen de aantallen jaarlijks. Naast absolute aantallen stijgt ook de complexiteit van de leefsituatie en/of schulden. Zie ook de tabel hieronder voor absolute aantallen startgesprekken.

2022 2021 2020 2019

jan 45 37 15 2

febr 37 41 18 1

mrt 40 35 25 35

apr 35 28 21 23

mei 33 26 20 11

jun 41 34 23 16

- 27 -

jul 51 38 48 13

aug 43 42 31 29

Sep 48 31 29 21

okt 51 29 30 19

nov 67 46 41 29

dec 49 54 52 21

Totaal 540 441 353 220

Wat heeft het gekost Schuldhulpverlening

realisatie 2021

begroting 2022

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

Overige kosten

baten

baten 0

baten

Bijdragen klanten/derden

Bijdrage gemeenten

Subtotaal

106

160

Directe apparaatskosten

1.193

1.204

Totaal product

1.207

106

1.204

160

1.219

Saldo

-1.101

Schuldhulpverlening

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

Overige kosten Subtotaal

prognose juli

baten

lasten

Bijdragen klanten/derden

-1.044

realisatie 2022

baten

lasten

15 94

-1.125

11 94

baten

Directe apparaatskosten

1.204

Totaal product

1.219

1.215

Saldo

-1.125

-1.171

Door de branchevereniging NVVK is het vragen van een maandelijkse vergoeding voor financieel beheer afgeschaft in de loop van 2021. De toen reeds vastgestelde begroting 2022 ging nog uit van deze eigen bijdrage. In de loop van 2022 is het te hanteren rentepercentage voor klanten verlaagd van 3,6% naar 2,0%. Ook wordt het instrument van saneringskrediet meer ingezet in 2022 in het traject van minnelijke schuldregeling, hier staan geen bijdragen tegenover. Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.

- 28 -

Programma Overhead Het programma Overhead betreft de uitvoering van de hiervoor genoemde programma’s. Alle overheadkosten zijn opgenomen in dit programma. De kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast. Wat hebben we bereikt Een efficiënte en effectieve uitvoering van de hiervoor genoemde programma’s binnen de kaders en budgetten die vastgesteld zijn. Wat hebben we gedaan In de voorgaande 2 jaar was het de coronapandemie die grote impact had op de bedrijfsvoering. Het jaar 2022 is daarin het keerpunt. Al vrij snel in de loop van het jaar konden we de aanvullende maatregelen achter ons laten. Wel is het thuiswerken en digitaal vergaderen een ontwikkeling die blijvend is. Het uitbreken van de oorlog in Oekraïne, eind februari, heeft op veel vlakken direct en indirect invloed gehad op de bedrijfsvoering bij Orionis.  De ontheemden uit Oekraïne die door de gemeenten worden opgevangen zijn door Orionis maandelijks van leefgeld voorzien. Direct na het uitkomen van de rijksregeling hiervoor zijn we gestart. Dit leverde een hectische periode op, met drukte en wachtrijen aan het loket, taalproblematiek, ontbrekende bankrekeningen maar vooral ook emotionele verhalen. Én dankbare Oekraïners voor de steun die ze ontvangen.

 Naast financiële ondersteuning is er voor de ontheemden die in Middelburg worden opgevangen ook praktische ondersteuning verleend  De - mede door de oorlog verdiepte – energiecrisis leidde tot de invoering van de energietoeslag voor een grote groep burgers. Uiteindelijk zijn er in deze nieuwe regeling meer dan 7.000 aanvragen toegekend en verwerkt. - 29 -



Tegelijkertijd had deze crisis een flinke negatieve impact op de orderportefeuille van het Werkleerbedrijf wat leidt tot lagere rendementen.

In het 2e halfjaar is samen met de gemeenten gewerkt aan het opstellen van een Kadernota 20232026, passend bij de nieuwe raadsperiode. Deze is eind dit jaar ter besluitvorming aan de gemeenten aangeboden. Het gestarte klanttevredenheidsonderzoek is uitgezet onder 1445 klanten, met een respons van 10% (wat gebruikelijk is voor een schriftelijke enquête). Gemiddeld krijgen we een 7,9 als rapportcijfer; een mooi startresultaat. Maar we krijgen ook tips en opmerkingen van zaken die beter kunnen. Hiermee gaan we aan de slag. Wat heeft het gekost

Overhead

realisatie 2021

begroting 2022

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

Personeelskosten

13.968

13.627

Overig

4.635

593

4.782

Doorbel. re-integr.

-2.694

Steun/herstelpakket

baten

573

-2.718 407

baten

14.841

4.811

1.191

-2.718 750

820

Subtotaal

15.909

1.000

15.691

1.323

16.933

2.011

Directe apparaatskst.

-5.860

-5.913

Totaal product

10.049

1.000

9.778

1.323

11.021

2.011

Saldo Reserveringen Saldo na reservering

-9.049 142

325 -8.866

- 30 -

-8.455 0

0 -8.455

-9.010 0

60 -8.950

Overhead

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

Personeelskosten

14.841

Overig

4.811

Doorbel. re-integr.

-2.718

baten

Steun/herstelpakket Subtotaal

prognose juli lasten

baten

lasten

14.841 1.191

4.970

2.011

baten

14.801 1.191

-2.718 820

16.933

realisatie 2022

5.067 -2.718

820 17.092

1.166

2.011

820 17.150

1.986

Directe apparaatskst.

-5.913

Totaal product

11.021

2.011

11.180

2.011

11.237

1.986

Saldo Reserveringen Saldo na reservering

-9.010 0

60 -8.950

-9.169 0

60 -9.109

-9.251 0

30 -9.221

Personeelskosten en reserveringen Onderdeel van de personeelskosten is de voorziening voor reorganisatiekosten. Daarop is in 2022 een groter beroep gedaan dan verwacht. Er is dan ook een aanvullende dotatie nodig van € 62.000. Er was in de begroting rekening gehouden met een heel jaar inzet voor Tozo terugbetalingen, waarvoor een personele reserve is gevormd. Door een gewijzigde ingangsdatum is dit gestart per 1 juli. Daarom wordt maar de helft (€ 30.000) van de begrotingspost vanuit de reservevrijval benut. Overig De overige kosten en opbrengsten komen per saldo € 281.000 nadeliger uit dan begroot. Dit is een optelsom van diverse onderschrijdingen en overschrijdingen. De belangrijkste daarvan zijn:  Er ontstaat een voordeel van € 76.100 op de kosten van catering personeel / bedrijfsrestaurant wegens het thuiswerken van kantoorpersoneel. Daar staan ook € 27.300 minder opbrengsten tegenover.  Kosten voor met name juridische ondersteuning komen fors hoger uit dan begroot, € 40.400.  Een hogere afrekening vanuit het I&A Samenwerkingsverband van € 159.000 is ook onderdeel van deze post. Dit betreft meerkosten voor Microsoft365 en een hogere doorbelasting van overhead Vlissingen.  Inventaris en vervoer is met ingang van 2022 als aparte rubriek begroot, op basis van de realisatie (€ 58.000 nadelig) dient de begroting bijgesteld te worden.

Grootste onderdeel van deze post zijn leaseauto’s ten behoeve van werkzaamheden als huisbezoeken en handhaving.  Als gevolg van de landelijke renteontwikkeling is er € 16.000 rente betaald over kasgeldleningen, die tot 2022 nog een negatieve rente kenden.  Het aanbestede contract voor accountantsdiensten komt € 20.000 hoger uit op jaarbasis. Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.

- 31 -

Algemene Dekkingsmiddelen Wat heeft het gekost Alg. dekkingsmiddelen

realisatie 2021

begroting 2022

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

baten

Extra bijdrage gemeenten Exploitatiebijdrage gemeenten

baten

502

14.532

14.975

15.597

-270

-207

Reductie gemeentelijke bijdrage Totaal alg dekkingsmiddelen

15.033

Alg. dekkingsmiddelen

begroting 2022-3

(bedragen * € 1.000)

lasten

14.705

prognose juli

baten

Extra bijdrage gemeenten

baten

lasten

15.390

realisatie 2022

baten

lasten

baten

2.501

Exploitatiebijdrage gemeenten

15.597

15.756

15.597

Reductie gemeentelijke bijdrage

-207

Totaal alg dekkingsmiddelen

15.390

18.257

15.390

De exploitatiebijdrage dient ter dekking van de netto bedrijfsvoeringkosten. De (begrote) reductie van de extra bijdrage is het gevolg van verwachte rendementsverbeteringen. De bijdragen zijn opgenomen conform het begrote bedrag. Een eventueel afwijkend saldo komt als saldo in de jaarrekening en wordt via de resultaatsbestemming verwerkt.

- 32 -

Paragrafen Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemene reserve De algemene reserve wordt aangehouden als bufferfunctie voor de directe en indirecte kosten. De algemene reserve mag volgens de GR maximaal 5% van de jaarlijkse directe en indirecte kosten bedragen. De stand per ultimo 2022 is nihil. Gezien het feit dat de reserve nihil is komen afwijkingen in de realisatie direct tot uiting in aanpassing van de gemeentelijke bijdrage. Reorganisatievoorziening Voor de totale kosten die samenhangen met de reorganisatie die in 2013 is doorgevoerd is een voorziening gevormd. Periodiek wordt de hoogte van deze voorziening getoetst en wordt een eventuele herziening meegenomen. De stand van de voorziening is per ultimo 2022 bedraagt € 125.000. Dit is van voldoende niveau om de uitgaven 2023 en verder te dekken. Verplichtingen lopen t/m 2025. Voorziening dubieuze debiteuren Ten behoeve van de vorderingen die niet inbaar zijn is een voorziening dubieuze debiteuren gevormd. Afboekingen van vorderingen worden ten laste van deze voorziening gebracht. Risicobeheersing Risico’s worden periodiek gemonitord, o.a. tijdens het opstellen van de jaarstukken en bij het opstellen van de begroting en van afdelingsplannen. Er vindt binnen Orionis geen centrale registratie van risico’s plaats. Wel is de top-10 van risico’s in een risicoscan opgenomen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12847205/1