23-044 rvs Startnotitie participatie woningbouwopgave Middelburg 2040

raadsvoorstel volgnummer

1 juni 2023 23-044

onderwerp

Startnotitie participatie woningbouwopgave Middelburg 2040

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Rutger Schonis Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wilbert Dingemanse w.dingemanse@middelburg.nl 0118-675424

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. De raad besluit: De startnotitie 'Woningbouwopgave Middelburg 2040' en de daarin opgenomen kaders voor de participatie vast te stellen, te weten: a) We gaan niet met een blanco kaart de participatie in. We starten met een kaart met daarop aangegeven:  De bestaande bekende woningbouwlocaties  Een voorzet voor nieuwe woningbouwlocaties op onze eigen gronden of te transformeren panden b) Deelnemers kunnen reflecteren op de door de gemeente gedane voorzet, maar kunnen ook zelf alternatieve locaties aandragen. Hierbij kunnen zij ook gebieden aanwijzen die niet in ons bezit zijn. c) Een locatie komt op de kaart als 50% of meer van de deelnemers het een geschikte woningbouwlocatie vindt. Bij locaties met een krappe meerderheid (tussen de 50 en circa 70%) wordt hiervoor een aantekening gemaakt. d) We knippen Middelburg op twee deelgebieden: Noord en Zuid (waarbij het Kanaal door Walcheren de scheiding is). Voor beide deelgebieden organiseren we één of twee bijeenkomsten (mocht één bijeenkomst niet voldoende zijn om tot een advies te komen), waarbij we streven naar in totaal 25 deelnemers per deelgebied. e) Een onafhankelijk gespreksleider leidt de avond en een notulist zorgt ervoor dat alle adviezen zorgvuldig op papier komen. Dit wordt later nog teruggelegd bij de participanten ter controle. f) Iedereen moet mee kunnen doen.

Daarom ontvangen participanten een gepaste vergoeding (€ 40) voor deelname, zodat zij bijvoorbeeld kinderopvang kunnen organiseren. g) Het participatietraject mondt uit in een zwaarwegend advies aan het gemeentebestuur over op welke locaties in de toekomst het beste gebouwd kan worden. College en gemeenteraad kunnen uiteindelijk, mits gemotiveerd, van dit advies afwijken. h) In de uiteindelijke afweging van het college worden bij alle locaties ook de belangen van de diverse aandachtsgroepen meegewogen (zoals uitstroom vanuit beschermd wonen, maatschappelijke opvang, 18+ Juvent, dak- en thuislozen, arbeidsmigranten, statushouders en studenten). i) In het kader van het NIMBY-principe is er een belangrijke extra spelregel. Participanten kunnen alleen aangeven waar ze kansen zien. Ze kunnen NIET aangeven waar ze NIETS willen. j) Bestuurders, politici en ambtenaren van de gemeente Middelburg (voor zover ze in Middelburg wonen) worden van deelname aan het participatieproces uitgesloten. k) Bouwen in de zogenaamde groene longen en de (grotere) wijkparken is niet mogelijk. Voor de groene longen (6x) wordt de begrenzing gehanteerd zoals deze is opgenomen in het voorontwerp van de omgevingsvisie. Het Vogelpark, Erasmuspark en Sprenckpark vallen binnen deze groene longen. Andere wijkparken waarin bouwen ook niet mogelijk is, zijn het Meiveld, Park Toorenvliedt en het Molenwaterpark.

Dat geldt ook voor het groene deel van de bolwerken. l) Ander groen dan genoemd onder het hier voorgaande punt (buurtgroen, sportvelden, volkstuinen) kan in principe aangewezen worden als locatie voor woningbouw. 1

m) Bouwen binnen de bestaande stad heeft de voorkeur, maar we kijken ook naar woonlocaties buiten de bestaande stad. n) Locaties binnen het beschermd stadsgezicht zijn geen taboe. o) De locatie CSW Toorop wordt op verzoek van Woongoed niet betrokken in het participatietraject. Deze locatie wordt op voorhand gerekend onder de bestaande bekende woningbouwlocaties. Woongoed kan hiervoor een plan ontwikkelen, waarbij het risico aanwezig is dat deze plek op korte termijn niet voor de gemeente beschikbaar komt. p) De locatie Buitenruststraat 237 (kantoor politie) wordt eveneens niet betrokken in het participatietraject. In december 2022 heeft de gemeenteraad een besluit genomen om deze locatie aan te kopen ten behoeve van (sociale) woningbouw, zodat we dit als een bestaande bekende woningbouwlocatie beschouwen. Aanleiding

Middelburg heeft een blijvende behoefte aan nieuwe woningen, wat ook in de recent vastgestelde woonvisie is benoemd. In de Middelburgse woonagenda is vervolgens bepaald op welke manier de zoektocht naar nieuwe woningbouwlocaties plaatsvindt: via een participatietraject kunnen inwoners de gemeente adviseren over welke locaties geschikt zijn als toekomstige woningbouwlocatie. In deze startnotitie wordt het proces om te komen tot dit advies geschetst. Tevens worden hierin kaders voor het proces en voor de locaties zelf benoemd. Effect

Met het vaststellen van de startnotitie wordt duidelijk hoe het proces er uit komt te zien en wat er met het advies vanuit het participatietraject zal worden omgegaan. De inhoudelijke kaders maken duidelijk welke locaties wel en welke locaties niet geschikt zijn als woningbouwlocatie. Argumenten

Al meerdere raadsperiodes is participatie een speerpunt. Tijdens de vorige twee periodes was het credo: 'participeren: doen en leren', en dat is ook gebeurd. Er waren twee grote evaluaties die op initiatief van de gemeenteraad zijn uitgevoerd: de evaluatie van Berenschot en die van de Rekenkamer. Een van de leerpunten was dat de raad goed in positie moet komen bij participatieprocessen. Dat wil zeggen dat de raad aan de voorkant van processen kaders vaststelt waarover geparticipeerd kan worden. Mede om die reden wordt nu een startnotitie met heldere kaders over het participatieproces voorgelegd. Ook voor de deelnemers aan het proces biedt dit duidelijkheid. De belangrijkste kaders zijn tevens specifiek als beslispunt in dit raadsvoorstel opgenomen. In het coalitieakkoord is over dit onderwerp het volgende opgenomen: 'Als het gaat om het aanwijzen van nieuwe locaties waar woningbouw plaats kan vinden, wordt daarbij nadrukkelijk vooraf eerst de omgeving betrokken'. Met deze startnotitie geeft het college hier invulling aan. Daarbij gaat het nu om de locatiekeuze, dus als eerste stap de vraag waar gebouwd zou kunnen worden. Op een later moment vindt, per gekozen locatie, stap 2 van de participatie plaats, op het moment dat gesproken wordt over een programma en hoe dit programma op de betreffende locatie gebouwd zal gaan worden. Kanttekeningen

Er wordt voor de participatie gekozen voor een burgerberaad 'light', met loting voor wie kan deelnemen. Dit is de eerste keer dat we zoiets doen, dus het is daarmee een experiment. Dit proces sluit aan bij de motie vreemd over het burgerberaad die op 15 december 2022 is aangenomen door de raad. Met dit proces geven we deels al uitvoering aan de wens om het instrument burgerberaad in te zetten in de gemeente Middelburg. De ervaringen die we hierbij opdoen, nemen we mee in de verdere uitrol van het instrument burgerberaad. Financiën

Wat mag het kosten? De kosten voor het participatietraject (vergoeding deelnemers, externe begeleiding) worden ingeschat op €10.000. Hoe gaan we dat financieren? Deze kosten komen ten laste van het bestaande budget voor participatie. 2

Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? Nee

Duurzaamheid

Op dit moment is dit nog niet relevant. In stap 2 van het participatieproces, als er gesproken wordt over de invulling van de in het huidige proces aan te wijzen locaties, komt dit onderwerp wel aan de orde. Communicatie en participatie

Zie hiervoor de startnotitie, met name paragraaf 3 en 4. In het kort: door loting zal worden bepaald welke inwoners zal worden gevraagd om deel te nemen aan het participatieproces. Vanuit de ingelote personen die zich aanmelden zal een representatieve selectie worden gemaakt. Deze groepen zullen uiteindelijk onder begeleiding van externe expertise een advies opstellen welke locaties geschikt zijn als nieuwe woningbouwlocatie. Daarmee heeft dit proces elementen van een burgerberaad in zich, zie ook onder de kanttekeningen. Uitvoering

Zie hiervoor de startnotitie, met name paragraaf 5. Na vaststelling van de startnotitie gaat het proces op korte termijn van start. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

De Adviesraad Sociaal Domein heeft geadviseerd op basis van een concept van de startnotitie. Hun schriftelijk advies is als bijlage 4 toegevoegd. De meeste adviezen zijn overgenomen, met uitzondering van de internetconsulatie voorafgaand aan het eigenlijke proces en de bespreking met maatschappelijke organisaties. Het in de startnotitie voorgestelde proces is naar onze mening voldoende representatief. Elementen aan dit proces toevoegen maakt het ingewikkelder. Bijlagen

Startnotitie Bijlage 1 | Kaderkaarten bijeenkomst 30 januari 2023 Bijlage 2 | Verslag raadswerkgroep 1 februari 2023 Bijlage 3 | Verslag raadswerkgroep 23 maart 2023 Bijlage 4 | Advies ASD 2 april 2023 Bijlage 5 | Startkaart voor de participatie

Middelburg, 18 april 2023 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

3