23-042 rvs Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2023-2026

raadsvoorstel volgnummer

1 juni 2023 23-042

onderwerp

Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2023-2026

behandelen in raadscommissie

Maatschappelijke Zaken

portefeuillehouder

Willemien Treurniet Sociaal Domein E. Busé, N. de Groot-Bouter e.buse@middelburg.nl, n.de.groot@middelburg.nl 0118-675159, 0118- 675637

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2023-2026 vast te stellen. Aanleiding

Gemeenten stellen eens in de vier jaar een Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (PHA) vast, volgens de Alcoholwet (voorheen de Drank en Horecawet). Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol beschrijft de belangrijkste maatregelen die onze gemeente neemt om het alcoholgebruik onder jongeren tot 24 jaar te voorkomen en terug te dringen. Dit Preventie- en Handhavingsplan Alcohol is mede tot stand gekomen door de projectgroep 'Laat ze niet (ver)zuipen'. Een samenwerking tussen alle Zeeuwse gemeenten, politie Zeeland- West-Brabant, GGD Zeeland, Emergis Preventie en andere relevante maatschappelijke partners. Gemeenten zijn sinds 2013 de belangrijkste uitvoerder van de Alcoholwet geworden. Zowel op juridisch-, handhaving-, als educatief vlak is de gemeente de regisseur van het Nederlandse alcoholbeleid. Het door de gemeenteraad vast te stellen Preventie- en Handhavingsplan Alcohol, is de wettelijke bekrachtiging van dit gegeven. Dit plan is een vervolg op het door de raad vastgestelde Preventie- en Handhavingsplan 2015-2018.

Dit Preventie- en handhavingsplan is gebaseerd op deze integrale beleidsvisie. Er is immers sprake van een preventie én handhavingsplan. Dat impliceert dat meerdere afdelingen binnen onze gemeente - en dus ook meerdere typen maatregelen - worden ingezet bij de aanpak van de alcoholproblematiek. Dit gaan we aan de hand van 3 pijlers vorm geven. 1.

2.

3.

Regelgeving: De Alcoholwet is primair een volksgezondheidswet met als doel om, met name onder jongeren, gezondheidsschade door alcoholgebruik te voorkomen. Daarnaast stelt de Alcoholwet ook als doel om alcohol gerelateerde verstoringen van de openbare orde terug te dringen. De Alcoholwet geeft invulling aan beide doelstellingen door onder andere beperkingen te stellen aan de beschikbaarheid van alcohol. Zo mag er bijvoorbeeld niet worden verstrekt aan een jongere als niet is vastgesteld dat hij of zij 18 jaar of ouder is en is de aanwezigheid van dronken personen niet toegestaan in een horecagelegenheid of slijterij. Handhaving: Maatregelen ten aanzien van omgevingsfactoren, zoals bijvoorbeeld de beschikbaarheid van alcohol beperken, zijn het meest effectief. Helaas is het nog steeds zo dat jongeren gemakkelijk aan alcohol kunnen komen als ze dat willen. Een voorbeeld van een interventie gericht op deze pijler is: inzetten op een optimale handhaving zodat er niet geschonken wordt aan jongeren onder de 18 jaar. Educatie: Inzet van publieke bewustwordingscampagnes om het draagvlak voor het beleid te versterken en de norm met betrekking tot problematisch middelengebruik positief te beïnvloeden zijn heel belangrijk. De NIX18-norm moet de geldende norm zijn en dat behoeft voorlopig blijvende aandacht.

Kennisverhoging en opvoedgedrag verbeteren door regel- en normstelling zal alleen werken als het algemene publiek via allerlei invalswegen elke keer weer dezelfde boodschap krijgt voorgeschoteld. 1

Effect

Gemeenten zijn de belangrijkste uitvoerders van de Alcoholwet geworden. Zowel op juridisch-, handhavings-, en educatief vlak is de gemeente de regisseur van het alcoholbeleid. De gemeente is dus verantwoordelijk voor het gehele proces van vergunningverlening tot aan het toezicht op de naleving van de Alcoholwet. Het doel van het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol is om de samenwerking tussen de beschermende kant en de handhavende kant te verbinden. We hebben aandacht voor gezonde leefstijl en gezond gedrag. Het terugdringen van schadelijk alcoholgebruik, in het bijzonder de jeugd, is daar onderdeel van. De burgemeester heeft voor de feitelijke uitvoering van de handhavingstaak een “sanctiestrategie-plan” opgesteld. In dit plan is per overtreding uitgewerkt welk handhavingsbesluit genomen dient te worden.

Argumenten

1.1. Een preventie- en handhavingsplan is een wettelijke taak Op grond van de Alcoholwet (artikel 43a) is de gemeente verplicht uitvoering te geven aan de Alcoholwet en dit vast te leggen in een Preventie- en Handhavingsplan Alcohol. 1.2. Alcoholgebruik gaat gepaard met fysieke, mentale en maatschappelijke problemen De Alcoholwet is een wet die de verstrekking van alcoholhoudende dranken en daarmee de beschikbaarheid van alcohol reguleert. Deze wet heeft als doel om schadelijke gevolgen van alcohol tegen te gaan en alcohol gerelateerde overlast terug te dringen. De wet valt onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en is daarmee primair een gezondheidswet. Het toezicht op de naleving van de Alcoholwet is decentraal belegd en daarmee de verantwoordelijkheid van de gemeente. In het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol verbinden we de preventieve en gezondheidskant aan de handhavingskant van dit onderwerp. 1.3. Het Landelijk Preventieakkoord is in Middelburg vertaald naar een Lokaal Preventie Akkoord; “Samen voor een gezonder Middelburg” waarin het terugdringen van Alcohol één van de speerpunten is. 1.4. Het veranderen van iets dat zo gebed is in onze cultuur vraagt blijvend energie en inzet van alle betrokken partijen.

Rekening houdend met de onderzoeksresultaten kunnen we concluderen dat er op een aantal punten een dalende trend ten aanzien van alcoholgebruik waarneembaar is. Echter de cijfers laten zien dat de percentages hoog zijn. Uit de resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2019-2020 en de Corona monitor 2021-2022 onder tweede en vierde klassers kunnen we stellen dat het percentage Middelburgse kinderen dat ooit een heel glas alcohol heeft gedronken hoger is dan het landelijk gemiddelde, maar lager dan het Zeeuws gemiddelde. Dit geldt eveneens op het percentage Middelburgse kinderen dat ooit een paar slokjes alcohol heeft gedronken. Het percentage Middelburgse kinderen dat aan bingedrinken heeft gedaan is lager dan het Zeeuws gemiddelde en komt overeen met het Landelijk gemiddelde. De resultaten van het naleefonderzoek in 2018-2019 zijn voor Middelburg als volgt samen te vatten. 33% Scoorde goed op naleving, 68% niet (door afronding is het samen geen 100). Dit is rond het Zeeuwse gemiddelde (dat is 33% goed en 67% niet).

Kanttekeningen

2.1 Er zijn meer middelen dan alleen Alcohol In het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gaat het alleen om het terugdringen van Alcoholgebruik. Dit is om het zuiver te houden en alleen te richten op de verantwoordelijkheid vanuit de Alcoholwet. Het Preventie- en 2

Handhavingsplan wordt niet verbreed naar middelen algemeen, vanwege verschillende bevoegdheden bij de handhavende kant. Deze ligt voor Alcohol wel bij de gemeente, voor andere middelen niet.

Financiën

Wat mag het kosten? Aan dit besluit zijn geen extra kosten verbonden.

Duurzaamheid n.v.t.

Communicatie en participatie

n.v.t. Uitvoering

Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2023-2026 vaststellen en hiernaar handelen. Na beëindiging van de looptijd in 2026 vindt een evaluatie plaats. Bij de opstelling van het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol voor de periode 2026-2029 stellen wij vervolgens de doelen bij met gegevens uit de evaluatie. Advies ingewonnen bij adviesorgaan? n.v.t.

Bijlagen

1. Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2023-2026 2. Sanctie Strategie plan

Middelburg, 18 april 2023 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

3