23-015 rvs Routekaart verduurzaming vastgoed Middelburg

raadsvoorstel volgnummer

9 maart 2023 23-015

onderwerp

Routekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed en pilot

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Jeroen Louws Volksgezondheid en milieu Ronald de Bruijn, Annet Hannewijk en Niels Hazenoot r.de.bruijn@middelburg.nl en a.hannewijk@middelburg.nl 0118-675235 en 0118-675282 en 0610581833

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Het Rapport verduurzamingsstrategie Middelburg; Notitie gemeentelijk vastgoed Middelburg (Royal HaskoningDHV) vast te stellen en te onderschrijven; 2. De bijbehorende "dynamische routekaart" vast te stellen; 3. De eerste 3 panden van de voorlopige planning in de vorm van een pilot uit te voeren om daarmee input, ervaring en kennis te verzamelen om de routekaart verder te verfijnen; 4. De benodigde kredieten voor de voorbereiding, engineering en uitvoering van de 3 pilotprojecten als volgt beschikbaar te stellen:  Voorbereiding + uitvoering verduurzaming Sporthal de Blikken fase 2 ad € 477.500  Voorbereiding + uitvoering verduurzaming gymzaal Molenwater 6a ad € 186.000  Voorbereiding + uitvoering verduurzaming Wijkcentrum St. Laurens ad € 287.000 5. Krediet voor de voorbereiding en engineering van de verduurzaming van het eerste pand na de pilot op de voorlopige planning als volgt beschikbaar te stellen;  Voorbereiding verduurzaming Crematorium ad € 100.000 6. Voor de periode 2024-2030 via de begroting 2024 een jaarlijks krediet beschikbaar te stellen van € 50.000 voor het uitvoeren van duurzame "geen spijt" maatregelen aan het gemeentelijk vastgoed, vooruitlopend op de complete verduurzaming van deze panden op een later moment. 7.

De uit bovenstaande kredieten voortvloeiende jaarlijkse kapitaallasten ad € 94.000 te dekken via de binnen de begroting gereserveerde middelen voor verduurzaming gemeentelijke panden. Aanleiding

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten een routekaart opstellen voor de verduurzaming van hun vastgoed. Wij hebben een adviesbureau gevraagd om een doorrekening te maken van ons vastgoedbestand en ons hierin te adviseren. Dit voorstel hangt samen met het subsidie- en accommodatiebeleid. Mogelijk worden panden in de toekomst efficiënter en multifunctioneler (door meerdere gebruikers) gebruikt of zelfs afgestoten. Het zou zonde zijn om daar dan nu nog in te investeren. Uit de inventarisatie en globale financiële inschatting blijkt dat verduurzamen een kostbare zaak is. Dit voorstel hangt samen met het subsidie- en accommodatiebeleid (gereed medio 2023). Uit het accommodatiebeleid zal blijken hoe we omgaan met het eigendom van ons vastgoed en hoe we dit inzetten bij onze beleidsdoelen in de toekomst. Denk hierbij aan samen ruimten delen, kwaliteit i.p.v. kwantiteit van gebouwen en de financiën zoals subsidies. Een samenspel van factoren die ons de komende jaren voor keuzes stellen. Effect

Inzicht in de mogelijkheden, kosten en opbrengsten van het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. 1

Argumenten

Wat is de routekaart? De routekaart kan gezien worden als een prognose m.b.t. verduurzaming van het huidige vastgoedbestand. Het overzicht wekt de indruk dat we panden in 1 keer zullen verduurzamen. Het overzicht moet meer gezien worden als een prioritering. We zullen echter per pand de mogelijkheden nader moeten onderzoeken en zullen verduurzamingsmaatregelen zoveel mogelijk koppelen aan onderhouds- en vervangingsmomenten om kosten en tijd te sparen. B.v. HR++ glas plaatsen wanneer ramen geschilderd moeten worden, of triple glas als kozijnen vervangen moeten worden. Of het dak isoleren wanneer de dakbedekking vervangen moet worden. Telkens sober en doelmatig en de toekomst van het pand in ogenschouw nemende. Wanneer een pand over een paar jaar afgestoten of gesloopt zal worden, zullen er zo min mogelijk kosten meer aan gemaakt worden. Eerst zullen de panden aangepakt worden:  die we met de huidige inzichten nog lang in bezit zullen hebben (welzijns- en sportaccommodaties);  waar samenloop voordelen zijn, b.v. omdat het dak al vervangen moet worden;  waarbij de maatregelen duidelijk zijn en de kosten overzichtelijk (monumenten daarom later). Pilot: verduurzamen van 3 gemeentelijke panden De routekaart geeft een grove inschatting van de uitvoeringsplanning en de daarbij behorende kosten.

De fasering van het uitvoeringstraject beslaat vele jaren, is niet in beton gegoten en de kosten zijn ingeschat op basis van ervaringscijfers. Om meer inzicht te krijgen in de werkelijke kosten, de tijd die het kost en de problemen waar je in de praktijk tegenaan loopt, stellen we voor om te starten met het verduurzamen van 3 panden naar het niveau Paris Proof of, indien mogelijk, energieneutraal. We stellen voor om te starten met een gymzaal, een sportcomplex en een wijkcentrum, aangezien we vrij veel van dergelijke panden in bezit hebben en de verwachting is dat het een gemeentelijke taak blijft om deze sport- en welzijnsaccommodaties te behouden. Voor de pilot van het verduurzamen van 3 gemeentelijke panden is capaciteit nodig: een bouwkundig projectleider met kennis van verduurzamen. Plannen moeten worden uitgewerkt, aanbesteed en uitgevoerd. Tijdens en na dit proces zal geëvalueerd worden. Wat ging goed, wat zijn leerpunten, wat kost het, waar kan bespaard worden en waar kan meer CO2 winst worden behaald, etc.? Allemaal punten die nuttig zijn voor de aanpak van de rest van de vastgoedportefeuille in de komende jaren. Voorlopige planning verduurzaming vastgoed Middelburg tot 2030 De ervaring die we opdoen met deze 3 panden kunnen we vertalen naar een verfijning van de routekaart en benodigde budgetten. Ook de informatie uit het traject m.b.t.

het subsidie- en accommodatiebeleid kan verwerkt worden in de nieuwe routekaart. De verwachte kosten voor de nader uitgewerkte routekaart zal te zijner tijd aan de gemeenteraad worden voorgelegd voor het verduurzamen van de gemeentelijke panden van 2024 tot en met 2030. Immers in 2030 moeten we een eerste CO2 reductie doelstelling van 55% behaald hebben. Wanneer ontwikkelingen zich voordoen of in 2030 volgt dan weer een geactualiseerd plan voor de daarop volgende 10 jaren. Vooruitlopend op de geactualiseerde routekaart is een voorlopige planning aan het college voorgelegd. Afhankelijk van samenloopvoordeel, wijzigingen in het vastgoedbezit en gebruik en efficiëntie wordt de voorlopige planning aangepast. Tot een gunstigere indeling en volgorde efficiënter of logischer blijkt wordt de voorlopige planning aangehouden. Bij een wijziging wordt het college gevraagd een nieuwe voorlopige planning te onderschrijven. Aan u wordt dan voorgelegd om te voorzien in de daarbij horende kosten. Tot die tijd houden we de route aan zoals de huidige voorlopige planning (toegevoegd als bijlage) voorstelt. Verduurzaming onderwijsgebouwen Hoewel ook onderwijsgebouwen verduurzaamd moeten worden, maken ze geen onderdeel uit van deze routekaart en planning.

Omdat schoolbesturen juridisch eigenaar van de gebouwen zijn en daardoor zelf subsidie kunnen aanvragen via de Provincie om een verduurzamingsslag voor te bereiden, laten we dit via twee sporen lopen. Via het college zijn de scholen geïnformeerd over verduurzaming en subsidiemogelijkheden. Wij faciliteren in het begeleiden van subsidietrajecten en verduurzamingsplannen. 2

Kanttekeningen

Naast de kredieten voor verduurzaming van panden uit de routekaart willen we een krediet van € 50.000 om kleinere verduurzamingsmaatregelen te treffen bij panden die pas later op de planning staan om in zijn geheel te verduurzamen. Deze kleinere ingrepen kunnen nu al sterk bijdragen aan de verduurzamingsopdracht. De wijze waarop besloten wordt welke maatregelen bij welke panden en in welke volgorde uitgevoerd worden, hangt af van voorstellen van de gebruiker, mogelijke combinaties met onderhoudsmomenten en efficiëntie van de maatregel. Er zullen meer gebruikers een beroep doen op deze mogelijkheden, maar door beperkte capaciteit, tijd en financiën voor dit onderdeel kunnen we niet direct alle wensen van gebruikers die met een voorstel komen vervullen. Financiën

Wat mag het kosten? Binnen de huidige formatie en met reeds beschikbare middelen is voor de periode 2022-2024 0,8 fte vrijgemaakt om het verduurzamingstraject van de gemeentelijke panden op te starten. Deze functie is reeds ingevuld en de betreffende medewerker zal in eerste instantie de pilot met de 3 panden begeleiden en de basis neerzetten voor het verdere verduurzamingstraject. Voor de verduurzaming van de 3 panden die in de pilotfase worden opgepakt vragen wij een 3-tal investeringskredieten:  Voorbereiding + uitvoering verduurzaming Sporthal de Blikken fase 2 ad € 477.500  Voorbereiding + uitvoering verduurzaming gymzaal Molenwater 6a ad € 186.000  Voorbereiding + uitvoering verduurzaming Wijkcentrum St. Laurens ad € 287.000 Daarnaast wordt een krediet voor de voorbereiding en engineering van de verduurzaming van het eerste pand na de pilot aangevraagd:  Voorbereiding verduurzaming Crematorium ad € 100.000 Verder wordt voorgesteld om voor de periode 2024-2030 via de begroting 2024 een jaarlijks krediet beschikbaar te stellen van € 50.000 voor het uitvoeren van duurzame "geen spijt" maatregelen aan het gemeentelijk vastgoed, vooruitlopend op de complete verduurzaming van deze panden op een later moment. De kapitaallasten die voortvloeien uit bovenstaande investeringsuitgaven bedragen € 94.000.

Hoe gaan we dat financieren? De uit bovenstaande kredieten voortvloeiende jaarlijkse kapitaallasten ad € 94.000 kunnen worden gedekt via de binnen de begroting gereserveerde kapitaallasten voor verduurzaming gemeentelijke panden. Via de kadernota 2019 is voor deze activiteiten € 50.000 per jaar beschikbaar gesteld en daarnaast is via de begroting 2023 aanvullend hierop een bedrag aan kapitaallasten gereserveerd van € 310.000 in 2024 oplopend naar € 473.000 in 2026. Per saldo is hiermee € 523.000 aan kapitaallasten beschikbaar in 2026 waarvoor een bedrag van rond de € 7.8 mln. geïnvesteerd kan worden. Voor de jaren 2027 en verder zullen de kapitaallasten verder oplopen als gevolg van de verduurzamingsslag m.b.t. de gemeentelijke panden. Op dit moment ontbreekt hiervoor nog de concrete dekking. Wel is eind 2022 duidelijk geworden dat het Rijk middelen beschikbaar stelt om de gemeenten te faciliteren bij de uitvoering van de brede opdracht die er ligt op het gebied van Klimaat en Energie. Voor Middelburg betekent dit voor 2023 en verder een bedrag van ruim € 0.9 mln., hetgeen in de jaren daarna zeer waarschijnlijk verder zal oplopen. Deze middelen, naast de mogelijkheid om de oplopende kapitaallasten te betrekken bij toekomstige kadernota-trajecten, kunnen bijdragen om t.z.t. in de dekking van de kapitaallasten te voorzien.

Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? Nee.

3

Duurzaamheid

Dit is een voorstel om te werken aan het verduurzamen van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. En geeft hiermee invulling aan de opdracht voortvloeiend uit het Klimaat Akkoord en het akkoord van de RES 'Parijs op z'n Zeeuws'. Communicatie en participatie

De pilot met de drie gemeentelijke panden, het nader uitwerken van het subsidie- en accommodatie beleid en het opzetten van het strategisch project Klimaat, Energie en Circulariteit (KEC) zullen naast elkaar worden uitgevoerd, zodat kruisbestuiving kan plaatsvinden. Met name op de laatste twee zaken zal participatie plaats vinden. Over de pilot zal via on- en offline kanalen worden gecommuniceerd. Het is belangrijk dat de gemeente laat zien wat ze zelf aan verduurzaming doet, om het goede voorbeeld aan haar inwoners te laten zien. Uitvoering

Na accordering zal de pilot met de drie panden opgestart en verder uitgevoerd worden. Uitvoering hiervan, van initiatief tot oplevering en evaluatie beslaat ongeveer 2 jaar. Tussentijds wordt goed gemonitord, zodat input geleverd kan worden aan de eerder genoemde parallelle trajecten. Met de uitkomsten uit de verschillende trajecten zal de routekaart verder verfijnd worden en met een begroting aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Royal Haskoning DHV Bijlagen

1. 2. 3.

Routekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed (Rapport verduurzamingsstrategie Middelburg; Notitie gemeentelijk vastgoed Middelburg. Royal Haskoning DHV). Dynamische routekaart Voorlopige planning verduurzaming vastgoed Middelburg tot 2030

Middelburg, 31 januari 2023 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

4