23-005 rvs Restauratie kademuur Korendijk en Kinderdijk

raadsvoorstel volgnummer

26 januari 2023 23-005

onderwerp

Restauratie kademuur Korendijk en Kinderdijk

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Eduard Smit Verkeer, vervoer en waterstaat Angelo Commelin a.commelin@middelburg.nl 0118-675795

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Om krediet beschikbaar te stellen voor de voorbereiding en uitvoering "restauratie kademuur KorendijkKinderdijk"; 2. Bij de voorbereiding en uitvoering van het werk de volgende kaders in acht te nemen: a .Constructief herstellen van de kademuur; b. Cultuurhistorische uitstraling van de kademuur zo veel mogelijk intact houden. Enkel daar waar nodig wordt herstelwerk uitgevoerd; c. Maatregelen te nemen ter bevordering van de flora en fauna in de omgeving van de kademuur. d. De werkzaamheden waaronder herstelwerk aan de steiger uit te voeren in overleg en samenwerking met watersportvereniging De Arne; 3. De investering te dekken via bijgevoegd investeringsoverzicht en dekkingsplan. Aanleiding

De kademuur Korendijk-Kinderdijk maakt onderdeel uit van de Middelburgse binnenhaven en is gesitueerd binnen het beschermd stadsgezicht. Samen met nog een aantal kademuren kampt deze muur met achterstallig onderhoud. Uit inspecties is gebleken dat deze kademuur in slechte staat van onderhoud verkeerd. De muur bestaat uit grote oppervlakken met hol, los en instabiel metselwerk. Het totaal oppervlak van de muur is ongeveer 875 m2. Circa 45% van het muuroppervlak dienen we te herstellen. Voor het voegwerk betreft dat ongeveer 75% van het totaal oppervlak. De kademuur dateert in basis van de 17e en 18e eeuw(met 19de en vroeg 20ste -eeuws herstelwerk). Over circa 170 meter lengte voor de te restaureren kademuur bevindt zich een vaste steiger welke eigendom is van watersportvereniging de Arne. Bij de flora en fauna inventarisatie zijn er bijzondere soorten muurplanten waargenomen welke behoudens waardig zijn. Constructief herstel van de kademuur vormt de primaire opgave binnen dit werk samen met behoud van de cultuurhistorische waarde en muurvegetatie. Dit is in lijn met een toekomstbestendig en een klimaatneutraal Middelburg. Effect

1. Een constructief veilige en inzetbare kademuur; 2. .Behoud cultuurhistorische waarde; 3. Bevorderen van groeiomstandigheden voor bijzondere muurvegetatie. 4. Verbeteren van de biodiversiteit en stadsecologie aan en rond de kademuren. 1

Argumenten

1.

De kademuur verkeert in slechte staat. Uit inspecties blijkt dat de onderhoudsstaat van de kademuur slecht en plaatselijk zeer slecht is. Om verder verval, bijkomende veiligheidsrisico's te voorkomen dient de kademuur op korte termijn grootschalig te worden hersteld. Herstel van de muur verspreiden in delen over een lange termijn is vanuit uitvoerings- en financieel oogpunt onaantrekkelijk. Hiervoor is de omvang van de schade te groot en te ver gevorderd.

2.

De kademuur is uit cultuurhistorisch oogpunt waardevol De kademuur maakt onderdeel uit van de Middelburgse cultuur. Door de muur te herstellen en vervolgens goed te onderhouden gaan we zorgvuldig met ons bezit om. Daarmee zorgen we dat deze oude kademuur en zijn historie voor de toekomst bewaard blijft.

3.

Kademuren met muurvegetatie versterken de biodiversiteit en stadsecologie Muurvegetatie op kademuren levert een bijdrage aan de biodiversiteit en stadsecologie. Het trekt insecten aan en daarmee ook vogels en vleermuizen. Voor dit onderdeel is ecologisch advies ingewonnen, zie bijlage 3.

4.

Kans op subsidie voor flora en fauna maatregelen. In verband met de aanwezige muurvegetatie en mogelijke verbanden met fauna wordt er aansluiting gezocht met een Europees project natuur inbouw. Hiervoor is een subsidie aanvraag ingediend. Daarvan is in februari 2023 pas bekend of deze toegekend wordt. Toekenning van de subsidie betekent dat we mogelijk geld krijgen voor behoud en bevorderen van de flora en fauna op en in de omgeving van de kademuur. Er is ook een verzoek ingediend bij de Provincie Zeeland voor een aanvullende bijdrage op de Interreg Vlaanderen – Nederland subsidie. Deze bijdrage is gekoppeld aan de toekenning van het project Natuur Inbouw.

5.

Dubbele hinder voor de watersportvereniging voorkomen. Voor het uitvoeren van de herstelwerkzaamheden dient de steiger van de watersportvereniging gedemonteerd te worden. De Arne is van plan om deze te vernieuwen. Door de werkzaamheden te combineren kan er werk met werk gemaakt worden en kunnen we voorkomen dat er dubbel hinder ontstaat voor de watersportvereniging.

6.

Behouden muurvegetatie is een uitgangspunt In het groenbeleidsplan 2016-2026 staat als uitgangspunt opgenomen: ‘Beschermen van muurvegetaties en vegetaties aan kades’ Daarmee zetten we ons ook in voor “Stimuleren van groen in plaats van steen’ en ‘biotopen voor insecten en volgens bevorderen” volgens het coalitieakkoord. Door maatregelen te nemen in de te restaureren kademuur ten goede van de groeiomstandigheden voor muurvegetatie komen we tegemoet aan deze uitgangspunten.

Kanttekeningen

1.

2.

3.

Geen wettelijke plicht om muur vegetatie te behouden, maar wel de inspanning waard. Bij constructief herstel is het onoverkomelijk dat er muurplanten verloren gaan. Er zijn geen wettelijk beschermde plant- en diersoorten aangetroffen in het projectgebied. Het is daarom wettelijk niet verplicht om met de aanwezige muurplanten rekening te houden. We willen echter voorkomen dat alle vegetatie verloren gaat omdat er bijzondere soorten zijn waargenomen. Het is de bedoeling om de Europese subsidie in te zetten voor herstel en renovatie van de kademuur met aandacht voor behoud van de muurvegetatie en het verbeteren van de omstandigheden zodat de biodiversiteit toeneemt. De kademuur is geen monument maar wel beeldbepalend voor Middelburg. De kademuur heeft geen (Rijks)monumentale status. Verzoeken om deze status en mogelijk recht op bijbehorende subsidie voor herstel/onderhoud te verkrijgen (ook voor onze andere historische kademuren) zijn afgewezen door de Rijksdienst van Cultureel Erfgoed. De kademuur is gesitueerd binnen beschermd stadsgezicht en beeldbepalend voor de historische binnenhaven en de kaaien. De kademuur vormt een belangrijk onderdeel van de Middelburgse cultuur. Cultuurhistorie en muurvegetatie behouden vraagt om een zorgvuldige werkwijze. Maatregelen voor cultuurhistorie en flora en fauna treffen, vragen om een zorgvuldige werkwijze en daarmee 2

samengaand hogere kosten, maar geven anderzijds een positief effect op het karakter van de kademuur en de beeldkwaliteit van de historische binnenstad. Ze versterken elkaar in het eindresultaat.

Financiën

Wat mag het kosten? Zie bijlage investeringsoverzicht en dekkingsplan. Hoe gaan we dat financieren? Zie bijlage 1. Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? Niet van toepassing.

Duurzaamheid

1. 2.

Door de kademuur constructief op orde te brengen voorkomen we schade aan omliggende infrastructuur en creëren we een veiligere en groene leefomgeving. Het restaureren van de kademuur zal op een zo duurzaam mogelijke wijze plaats vinden. Uitgangspunt daarbij is dat goed metselwerk onaangetast blijft en waar mogelijk hergebruik van materialen plaats vindt. Verder is er aandacht voor behouden van muurvegetatie en worden omstandigheden gecreëerd voor een groene en biodiverse leefomgeving.

Communicatie en participatie

Tijdens de voorbereiding communiceren we met de belanghebbenden. In gelijke lijn met eerdere kademuur restauraties (Rouaansekaai, etc.) stemmen we met de watersportvereniging tijdig af over afspraken rondom vervanging van de steiger en de impact op ligplaatsen voor pleziervaart. Voorafgaand aan de bestekvoorbereidingen informeren we onze inwoners en overige belanghebbenden via de gebruikelijke communicatiemethodes. In algemene zin zullen omwonenden en havengebruikers/ beheerders ruim voorafgaand en ook tijdens de werkzaamheden geïnformeerd worden over de voortgang en planning. Uitvoering

Zodra het besluit is genomen wordt gestart met het communicatietraject en opstellen van een bestek. De start van het werk staat vooralsnog gepland in het 4e kwartaal van 2023. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Voor de restauratie van de kademuur is advies ingewonnen bij de welstandcommissie (Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit).

3

Bijlagen

1.Investeringsoverzicht en dekkingsplan (geheim) 2.Inventarisatie gebreken en herstelplan (openbaar) 3.Inventarisatie flora en fauna (openbaar)

Middelburg, 2 december 2022 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

4