22-130 rvs Principebesluit Zeeuwse milieustraten

raadsvoorstel volgnummer

15 december 2022 22-130

onderwerp

Principebesluit Zeeuwse milieustraten

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Eduard Smit Volksgezondheid en milieu D.J.B. (Jeroen) Sakko J.Sakko@Middelburg.nl 0118 675212

datum vergadering

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1.

2.

De gemeenteraad voor te stellen een positieve zienswijze inclusief voor gemeente Middelburg relevante aandachtspunten overeenkomstig bijlage 5 in te brengen op het voorgestelde principebesluit, conform het bij dit besluit behorende raadsvoorstel; In te stemmen met het uitvoeren van nadere onderzoeken met betrekking tot uitwerking van regionale spreiding door O.L.A.Z. ten behoeve van definitieve besluitvorming.

Aanleiding

Vanuit de Wet milieubeheer is iedere gemeente verplicht om een locatie te hebben waar inwoners hun (grof) huishoudelijk afval kunnen brengen. Een gemeente mag dit brengpunt ook oprichten in samenwerking met gemeente(n) in de regio. Behalve deze wettelijke verplichting zijn er ook andere redenen waarom gemeenten milieustraten inrichten:  Milieu: bevorderen van de scheiding en het hergebruik van afvalstoffen (in relatie tot de VANG- doelstelling);  Serviceverlening: verbeteren van de aanbiedmogelijkheden voor gescheiden afvalstoffen;  Kosten: verminderen van de kosten. Het laten brengen van afval is goedkoper dan het ophalen hiervan en de verwerking van gescheiden afval is goedkoper dan dat van ongescheiden afval. Op basis van onderzoek legt O.L.A.Z. (Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Zeeland) een principebesluit voor waarbij de gemeente als deelnemer van de GR O.L.A.Z. (gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Zeeland) wordt gevraagd om middels de raad: 1.

Een zienswijze in te dienen op het voorstel van het dagelijks bestuur voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoeld in het rapport RHDHV, te weten: a) Een milieustraat ‘Compleet Plus’ niveau (het betreft realisatie van een circulair ambachtscentrum dat voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen als kringloopactiviteiten) in Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg; b) Een milieustraat ‘Compleet’ niveau (het betreft een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval) in Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst; c) Een brengfaciliteit ‘Basis’ niveau (deze voldoet niet aan de wettelijke eisen, het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd) in Kapelle, Borsele en Noord-Beveland; 2. Akkoord te gaan met het uitvoeren van nadere onderzoeken en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming.

1

Effect

Doel van dit principebesluit is om te bepalen of het principe van regionale spreiding door de individuele gemeenten wordt ondersteund voordat er hoge kosten worden gemaakt voor nader onderzoek en uitwerking tot regionale spreiding. Daarnaast biedt het de gemeenteraden een kans om standpunten naar voren te brengen die het O.L.A.Z. kan gebruiken bij het stellen van nadere kaders in de uitwerking van definitieve besluitvorming.

Argumenten

Er is al eerder informatie verstrekt vanuit O.L.A.Z. In 2020 heeft Royal Haskoning DHV (RHDHV) in opdracht van het Algemeen Bestuur O.L.A.Z. (AB) een onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland op het gebied van milieuwetgeving, kostenbeheersing en de landelijke doelstelling (VANG) tot het reduceren van de hoeveelheid ongesorteerd brandbaar afval. Enkele conclusies van dit onderzoek zijn:  Omdat de milieustraten in Zeeland vrij toegankelijk zijn voor zowel inwoners, bedrijven en toeristen, worden er aanzienlijk meer kilo’s grof huishoudelijk (rest)afval gebracht naar de Zeeuwse milieustraten in vergelijking met de rest van Nederland, resulterend in hogere exploitatiekosten;  Er is onvoldoende ruimte op de huidige milieustraten om de verschillende wettelijk verplichte afvalstromen kwijt te kunnen;  Het realiseren van mogelijkheden tot demontage en kringloop is een belangrijke manier de hoeveelheid (rest)afval op de milieustraten te verminderen;  Om alle huidige milieustraten toekomstbestendig te maken zorgt dit naar inschatting voor een totale investering van €45 tot €140 miljoen. Het onderzoeksresultaat van RHDHV is ter kennisname verstuurd naar de gemeenteraden door middel van een raadsnieuwsbrief op 8 april 2021. Daarnaast heeft het O.L.A.Z. in het najaar van 2021 regiobijeenkomsten voor de raadsleden georganiseerd.

Hierin zijn de resultaten van het onderzoek en mogelijke wijzigingen gepresenteerd. Voordat uitvoering wordt gegeven aan een verregaande en concrete uitwerking van deze regionale spreiding, heeft het AB besloten eerst te inventariseren of de deelnemende gemeenten binnen de GR O.L.A.Z. de conclusies en aanbevelingen uit het rapport van RHDHV ondersteunen en daarmee ook het principe van regionale spreiding met verschillende soorten milieustraten binnen O.L.A.Z. Het DB O.L.A.Z. legt om deze reden het voorstel “principebesluit regionalisering milieustraten” ter consultatie voor aan de gemeenteraad. Op grond van het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling, kan de gemeenteraad binnen acht weken na ontvangst zijn zienswijze over het ontvangen stuk kenbaar maken aan het algemeen bestuur van het O.L.A.Z. Gezien bestuurlijke drukte in het laatste kwartaal 2022 wordt voor dit besluit een termijn gegeven van 12 weken. Een circulair ambachtscentrum is de doelstelling. Voor de gemeente Middelburg heeft het principe van regionale spreiding concreet tot gevolg dat de huidige milieustraat in Middelburg samen met die van de gemeente Vlissingen wordt veranderd in een milieustraat Compleet plus. Dit is een circulair ambachtscentrum dat voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen zoals kringloopactiviteiten.

Dit voorstel houdt derhalve in dat de milieustraat Compleet Plus een gezamenlijke milieustraat wordt van de gemeentes Middelburg en Vlissingen. Hierbij is nog niet beslist of de nieuwe milieustraat Compleet plus in gemeente Vlissingen of Middelburg wordt ontwikkeld. De locatie wordt in de volgende fase nader onderzocht.

2

Kanttekeningen

Nader onderzoek is vereist voor een zorgvuldige besluitvorming Een milieustraat ‘Compleet Plus’ voor Middelburg/ Vlissingen vraagt om: • Een geschikte locatie die goed bereikbaar en toegankelijk is voor alle inwoners van beide gemeenten; • Een goed inzicht in de financiële gevolgen van de investeringen voor onze inwoners; • De mate van toekomstbestendigheid van deze invulling van de milieustraten; • Flankerend beleid voor gemeenten waar de milieustraat ‘Compleet Plus’ niet komt te staan. Ondanks dat deze bovenstaande zaken nader worden onderzocht en uitgewerkt stellen wij voor dat de gemeenteraad, een voorbehoud maakt zodat bij de uitwerking nog kan worden afgeweken van het principebesluit. Het eerstgenoemde voorbehoud (het vinden van een geschikte locatie) weegt daarbij als zwaarste mee. In het geval dat er geen geschikte locatie kan worden gevonden, gemeenten hun eigen individuele milieustraat kunnen behouden. De gemeentes Middelburg en Vlissingen hebben derhalve de intentie om een locatie vast te stellen, doch zijn er niet toe gebonden. Belangen zijn divers. O.L.A.Z. betreft een GR die bindende besluiten kan nemen met meerderheid van stemmen. Gemeentelijk belang kan echter afwijken van het collectief belang. Daarom wil Middelburg relevante aandachtspunten inbrengen op het voorgestelde principebesluit.

Financiën

Wat mag het kosten? In het rapport van RHDHV worden enkel nog globale financiële inschattingen gemaakt. Om de milieustraten te laten voldoen aan de wettelijke eisen wordt de aanpak per milieustraat geraamd op c.a. €3,5 miljoen. Als er aan iedere milieustraat kringloop en demontage wordt toegevoegd komt dit naar schatting op €10,7 miljoen per milieustraat. Gezien deze forse bedragen wordt geadviseerd de milieustraten in te richten met verschillende voorzieningsniveaus. Onderstaande afbeelding uit het rapport geeft de globale effecten weer van het reduceren van het huidige aantal milieustraten.

Het nadere onderzoek wordt naast de inzet van de Begeleidingscommissie O.L.A.Z. en de ZRD deels door een extern bureau uitgevoerd. Hieraan zijn de nodige kosten verbonden.

Hoe gaan we dat financieren? In de begroting 2023 van O.L.A.Z. is budget beschikbaar om deze werkzaamheden uit te voeren. Als dit budget ontoereikend blijkt zal hier een begrotingswijziging voor worden voorgesteld.

Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? Nee. 3

Duurzaamheid

In Zeeland hebben alle gemeenten zich in 2018 gecommitteerd aan de VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstelling: het streven naar 75% scheiding van huishoudelijk afval in 2025, met maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Daarnaast 50% minder gebruik van grondstoffen in 2030. Terugdringen van de hoeveelheden (grof en fijn) huishoudelijk restafval (o.a. door het uitsluiten van illegale aanlevering van bedrijven en toeristen) door het afval beter te scheiden. Behalve gemeentelijke beleidsmaatregelen op het fijn huishoudelijk afval (zoals diftar) speelt het inzamelen van grof huishoudelijk afval op milieustraten een rol bij het behalen van de VANG-doelstelling. De hoeveelheid niet-sorteerbaar grof brandbaar afval is in 2021 circa 26 kilo per Zeeuwse inwoner per jaar.

Communicatie en participatie

O.L.A.Z. zal de communicatie over de besluitvorming van het principebesluit op zich nemen aan de hand van het versturen van een persbericht. De woordvoering zal verlopen via de voorzitter van het O.L.A.Z., de heer Kees Weststrate van gemeente Borsele. De GR O.L.A.Z. heeft geen voorstel voor een participatietraject en consulteert enkel de afzonderlijke gemeenteraden die onderdeel zijn van de GR O.L.A.Z. Alle Zeeuwse gemeenten hebben deelname in de GR O.L.A.Z.

Uitvoering

Na de termijn voor het indienen van een zienswijze van de gemeenteraad zal het dagelijks bestuur van het O.L.A.Z. een definitief voorstel principebesluit regionalisering aan het algemeen bestuur van O.L.A.Z. in het 1 e kwartaal 2023 voorleggen ter besluitvorming. Afhankelijk van het besluit zal in 2023 nader onderzoek plaatsvinden naar onder andere de volgende onderdelen:  Concrete uitwerking Compleet Plus niveau, Compleet niveau en Basisniveau (flankerend beleid) conform voorgesteld principebesluit;  Verwachte resultaten invoering regionalisering milieustraten;  Concrete kostenraming invoering regionalisering milieustraten;  Financieringsvoorstel verdeling kosten over de gemeenten. Na concrete uitwerking zal een definitief besluit over de toekomst van de milieustraten binnen het O.L.A.Z. worden voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna besluitvorming plaatsvindt in het AB O.L.A.Z. Naar verwachting zal dit medio 2e kwartaal van 2024 plaatsvinden.

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Het principebesluit is opgesteld door de Begeleidingscommissie van het O.L.A.Z. op basis van de advisering van RHDHV. Het Dagelijks Bestuur van O.L.A.Z. (DB) heeft de concepttekst van het principebesluit voorgelegd aan het AB in de vergadering van 6 oktober jl. en vervolgens toegezonden aan de griffies van de gemeenten binnen het O.L.A.Z.

Bijlagen 1. Samenvatting van het rapport Toekomstige milieustraten Zeeland van RHDHV; 2. Rapport Toekomstige Milieustraten Zeeland van RHDHV van 19 november 2020; 3. Memo/nieuwsbrief Ontwikkelingen milieustraat van 8 april 2021 aan de gemeenteraden; 4a. presentatie deel 1 toekomst milieustraten 4b. presentatie deel 2 toekomst milieustraten 5. Zienswijze gemeente Middelburg

4

Middelburg, 15 november 2022 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

5