22-126 rvs Zienswijze 3e en 4e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren

raadsvoorstel volgnummer

15 december 2022 22-126

onderwerp

Zienswijze 3e en 4e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren

datum vergadering

behandelen in raadscommissie Maatschappelijke Zaken portefeuillehouder programma behandeld door e-mail telefoon

Jeroen Louws Sociaal Domein Mark Aanraad m.aanraad@middelburg.nl 06-38569064

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Als zienswijze bij het algemeen bestuur Orionis Walcheren in te brengen dat: a. er ingestemd kan worden met de 3e begrotingswijziging 2022. b. er ingestemd kan worden met de 4e begrotingswijziging 2022. 2. De extra bijdrage voor 2022 voor zover deze niet verwerkt is in de Najaarsbrief te verwerken in het jaarrekeningresultaat 2022. 3. De extra bijdrage die voortvloeit uit de 3e begrotingswijziging voor de jaren 2023 en verder te verwerken in respectievelijk de Bestuursrapportage 2023 en Kadernota 2024 - 2027. 4. Kennis te nemen van de ‘Voortgangsrapportage Werkleerbedrijf september 2022’. Aanleiding

De tweede begrotingswijziging 2022 is februari dit jaar opgesteld. Nu, ruim een half jaar later, blijkt een verdere aanpassing van de begroting nodig. Een derde begrotingswijziging is opgesteld en medio september aan de gemeenten gestuurd. Begin oktober volgde de vierde begrotingswijziging. Omdat de begrotingswijzigingen – door verschillende maatschappelijke ontwikkelingen - snel op elkaar volgden, worden ze u gezamenlijk aangeboden. De ontwikkelingen van de afgelopen zes maanden hebben een grote impact op allerlei gebied. Daar waar deze het werkterrein van Orionis raken, worden ze beschreven in deze begrotingswijzigingen en wordt de financiële impact daarvan bepaald. Tegelijkertijd blijft onzekerheid troef: juist de afgelopen periode heeft geleerd dat onzekerheden alleen maar toenemen en ook de bandbreedte van mee- en tegenvallers groter wordt.

Effect

Een tweetal effecten wordt beoogd: 1. Orionis Walcheren in staat stellen op korte termijn en lange termijn op een efficiënte en effectieve wijze uitvoering te geven aan haar (maatschappelijke) opdracht, zoals verwoord in de Kadernota, van de drie betrokken gemeenten. 2. Dat Orionis op de korte en lange termijn voldoende middelen heeft om uitvoering te geven aan bovenstaande opdracht.

Argumenten

1.1 De mutaties komen voort uit keuzes die we onderschrijven of onvoorzien en niet te voorkomen waren Afgelopen februari is de 2e begrotingswijziging opgesteld. Nu, ruim een halfjaar later, is een verdere aanpassing van de begroting nodig. De belangrijkste mutaties komen door:  De nadelige bijstelling van de Rijksvergoeding BUIG.  De verhoging van de bijdrage voor de bijzondere bijstand als gevolg van de inflatie. 1

    

De effectievere aanpak van vroegsignalering: meer focus op huisbezoeken. De extra personele inzet voor Oekraïners. Invoering van een reiskostenvergoeding woon/werkverkeer voor ambtenaren. Uitvoering van de energietoeslag. De hogere doorbelasting van I&A samenwerking.

1.2 Extra bijdrage 2022 vanuit Middelburg voor de 3e begrotingswijziging bedraagt € 758.000. Belangrijkste oorzaak voor de extra bijdrage is de bijstelling van het Rijksbudget (BUIG) voor het financieren van de uitkeringslasten. Aangezien de werkelijke lasten Walchers voor de uitkeringen (solidariteit van toepassing) hoger zijn dan het Rijksbudget is een extra gemeentelijke bijdrage noodzakelijk. Ons aandeel hierin bedraagt voor 2022 € 514.000. 1.3 De 3e begrotingswijziging bevat ook budget neutrale mutaties voor de Gemeente Middelburg. De 3e begrotingswijziging bevat ook enkele mutaties (hogere uitgaven) die budgetneutraal zijn. Budgetneutraal wil zeggen dat de uitgaven stijgen maar dat hier direct (rijks)vergoedingen tegenover staan. Voorbeelden hiervan zijn energietoeslag, uitvoering wet Inburgering Nieuwkomers en leefgeld ontheemde Oekraïners. 1.4 Extra bijdrage 2023 en verder o.a. gevolg van reiskostenregeling, kosten I&A en vroegsignalering. Het betreft hier investeringen in de bedrijfsvoering en personeel. Het Middelburgse aandeel in de extra bijdrage bedraagt vanaf 2023 jaarlijks ongeveer € 240.000. 2.1 De tegenvallers waren grotendeels onvoorzien en niet te voorkomen: De tegenvallers bij het werkleerbedrijf komen door de inflatie, stijgende energielasten, corona, hogere inkoopkosten op de wereldmarkt en de oorlog in Oekraïne.

Deze ontwikkelingen hebben effect op de omzet van productie en op de detacheringen. Daarnaast blijft het tempo van het realiseren van acties uit het implementatieplan achter. De voortgangsrapportage Werkleerbedrijf is bijgevoegd. 2.2 Extra bijdrage vanuit Middelburg voor de 4e begrotingswijziging bedraagt € 595.000. Het totale tekort in het werkleerbedrijf in 2022 bedraagt 1,44 miljoen. Op basis van de verdeelsleutel heeft Middelburg hier een aandeel in van 41%. Hierdoor komt de extra bijdrage vanuit Middelburg uit op € 595.000. 3.1 De bestaande budgetten in de begroting 2022 zijn onvoldoende De bestaande budgetten in de begroting 2022 zijn gebaseerd op de laatste begrotingswijziging 2022. Hierdoor is er onvoldoende ruimte om de hogere bijdrage in 2022 € 1.353.000 (758 K + 595 K) te dekken. In de Najaarsbrief zijn de financiële consequenties ingeschat op € 1.246.000. Het restant zal worden verwerkt in het jaarrekeningresultaat 2022. 4.1 De bestaande budgetten in de meerjarenbegroting zijn onvoldoende De budgetten in de huidige Middelburgse meerjarenbegroting zijn gebaseerd op de begroting 2023 van Orionis welke in uw raad van juli 2022 is vastgesteld. Hierdoor is er onvoldoende ruimte om de extra bijdrage in 2023, 2024 en 2025 te dekken.

Uw raad wordt voorgesteld het financiële effect voor 2023 te verwerken in de Bestuursrapportage 2023 en voor wat betreft 2024 en verder te verwerken in de Kadernota 2024 – 2027. 5.1 Het is wenselijk uw raad nader te informeren over de stand van zaken van het Werkleerbedrijf.

2

Kanttekeningen

1.1. De kans bestaat dat een andere gemeente negatief adviseert In de 3e begrotingswijziging zijn vanaf 2023 enkele verbeteringen in de bedrijfsvoering voorgesteld waaronder reiskostenregeling en meerkosten I&A. De kans bestaat dat niet alle gemeenten instemmen met deze verbeteringen. Mogelijk worden ze daardoor niet doorgevoerd. Hierdoor kan de uiteindelijke extra bijdrage lager uitvallen maar wordt Orionis en zijn personeel ook geremd in zijn ontwikkeling. 2.1 De komende tijd blijft onzekerheid troef In het vervolgproces rond het werkleerbedrijf houdt het Orionis-bestuur het Implementatieplan tegen het licht, en stelt bij waar nodig. Maar juist de afgelopen periode heeft geleerd dat onzekerheden alleen maar toenemen, anticiperen lastig is en ook de bandbreedte van mee- en tegenvallers groter wordt. 2.2 Structurele gevolgen vanuit de 4e begrotingswijziging zijn nog niet kwantificeerbaar In de 4e begrotingswijziging zijn de financiële gevolgen opgenomen van de ontwikkelingen in het werkleerbedrijf. Gezien de enorme onzekerheid over deze ontwikkelingen is het voor Orionis op dit moment niet mogelijk om de gevolgen voor 2023 en verder te kwantificeren. Orionis heeft de opdracht gekregen om hier mee aan de slag te gaan en zo snel als mogelijk de financiële gevolgen voor 2023 en verder in kaart te brengen en indien noodzakelijk te verwerken in een begrotingswijziging 2023.

2.3 Er is wederom een bijstelling van Rijksbudget (BUIG) voor 2022 en 2023 Begin oktober 2022 heeft het Rijk het definitieve Rijksbudget (BUIG) voor 2022 en het voorlopige Rijksbudget 2023 bekend gemaakt. Voor 2022 wordt het budget Walchers nog verder naar beneden vastgesteld. Dit betekent dat er bij de jaarrekening 2022 een extra bijdrage van de gemeenten noodzakelijk is. Voor 2023 zijn de verdeelmaatstaven die ten grondslag liggen aan het Rijksbudget aangepast. Dit leidt tot een forse stijging van het Rijksbudget voor de Walcherse gemeenten in 2023. Deze stijging compenseert weer de dalingen van 2022. Deze bijstelling was te laat voor verwerking in deze begrotingswijziging maar zal met andere mutaties verwerkt worden in de eerst volgende begrotingswijziging 2023.

Financiën

Samenvattend ziet het overzicht van het tekort aan financiële dekkingsmiddelen er als volgt uit:

Het tekort aan dekkingsmiddelen voor 2022 is tot een bedrag van € 1.246.000 opgenomen in de Najaarsbrief. Het restant wordt verwerkt in het jaarrekeningresultaat 2022. Het tekort aan dekkingsmiddelen voor de jaren 2023 en verder zal respectievelijk in de Bestuursrapportage 2023 en de Kadernota 2024 – 2027 worden opgenomen.

3

Duurzaamheid

Niet van toepassing

Communicatie en participatie

Nadat het algemeen bestuur van Orionis de begrotingswijziging heeft vastgesteld, wordt dit aan de gemeenten gecommuniceerd.

Uitvoering

Nadat de raden van Middelburg, Veere en Vlissingen hun zienswijze hebben gegeven, stelt het algemeen bestuur van Orionis Walcheren de begrotingswijzingen al dan niet gewijzigd vast.

Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Niet van toepassing

Bijlagen

1. 3e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren 2. 4e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren 3. Voortgangsrapportage Werkleerbedrijf september 2022

Middelburg, 15 november 2022 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

4