22-124 Bijlage 2. Ingekomen stukken RM

Ingekomen stukken Datum brief

18-11-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7 december 2022

Onderwerp

236. Uitnodiging Verdiepende Avond over Kernenergie

Ingekomen stuk

236. Uitnodiging Verdiepende Avond over Kernenergie

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Forum voor Democratie Zeeland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

16-11-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7-12-2022

Onderwerp

234. Motie PFAS

Ingekomen stuk

234. Motie PFAS

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Gemeente Borsele

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

15-11-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7-12-2022

Onderwerp

232. Motie vreemd aan de orde van de dag PAS-knelgevallen

Ingekomen stuk

232. Motie vreemd aan de orde van de dag PAS-knelgevallen

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving, Vergunningverlening & Handhaving

Afzender

Gemeente Staphorst

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

07-11-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7 december 2022

Onderwerp

230. Aangenomen Motie Toename lozing Pfas Westerschelde (vergunning Lantis)

Ingekomen stuk

230. Aangenomen Motie Toename lozing Pfas Westerschelde (vergunning Lantis)

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Gemeente Reimerswaal

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Bijlagen: 230 Bijlage 1 Bij aangenomen motie Toename lozing Pfas Westerschelde (vergunning Lantis)

Datum brief

31-10-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7 december 2022

Onderwerp

228. Gids Hoe bouwen we Sociale Huur

Ingekomen stuk

228. Gids Hoe bouwen we Sociale Huur

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

Aedes vereniging van woningcorporaties

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

24-10-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7 december 2022

Onderwerp

225. Laatste ontwikkelingen landelijk onderzoek invloed PFAS op gezondheid

Ingekomen stuk

225. Laatste ontwikkelingen landelijk onderzoek invloed PFAS op gezondheid

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

GGD Zeeland

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

14-10-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7-12-2022

Onderwerp

219. Ledenbrief Hoge energiekosten

Ingekomen stuk

219. Ledenbrief Hoge energiekosten

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

VNG

Advies

Voor kennisgeving aannemen

Raadsvergadering

15 december 2022

Datum brief

12-10-2022

Commissie

Commissie Ruimte

Datum commissie

7-12-2022

Onderwerp

217. aanbiedingsbrief raden principebesluit regionalisering milieustraten

Ingekomen stuk

217. aanbiedingsbrief raden principebesluit regionalisering milieustraten

Categorie

Organisatie

Afdeling

Leefomgeving

Afzender

O.L.A.Z.

Advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad

Raadsvergadering

15 december 2022

Bijlagen: 217 voorstel principebesluit regionalisering aan gemeenteraden 217 Bijlage 1 Samenvatting onderzoeksrapport Toekomstige Milieustraten Zeeland 217 Bijlage 2 Onderzoeksrapport Toekomstige Milieustraten Zeeland RHDHV dd 09112020 217 Bijlage 3 20210408 memo ontwikkelingen milieustraten 217 Bijlage 4a presentatie deel 1 toekomst milieustraten 217 Bijlage 4b presentatie deel 2 toekomst milieustraten

Fractie van het Forum voor Democratie (FVD) in de Staten van Zeeland Aan Provinciale en Gedeputeerde Staten van de Provincie Zeeland. Aan de Algemene Vergadering en het Dagelijks Bestuur van het Waterschap Scheldestromen. Aan de Gemeenteraden en de Colleges van Burgemeester en Wethouders van de Gemeenten Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Middelburg, Noord-Beveland, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland, Sluis, Terneuzen, Tholen, Vlissingen, Veere.

in de Staten van Zeeland

Middelburg, 17 november 2022

Geachte dames en heren,

Op woensdag 30 november a.s. houdt de FVD-Statenfractie haar derde in een reeks van 6 verdiepende avonden over actuele, soms wat meer technische en vaak controversiële onderwerpen, die een impact hebben op de Zeeuwse samenleving. Deze zullen gehouden worden in de Zeeuwse Bibliotheek te Middelburg en staan met nadruk open voor iedere Zeeuw. Wij nodigen onze ambtsgenoten en collega’s van de Zeeuwse overheden van harte uit om deel te nemen. U bent uitgenodigd door de FVD-Statenfractie en u bent dus onze gast. Uw deelname is voor u kosteloos en u kunt zich aanmelden door ons een bericht te zenden via zeeland@fvd.nl. Deze uitnodiging is gericht aan de leden van de genoemde bestuursorganen, maar ook (burger)commissieleden, fractieassistenten en personen werkzaam voor de genoemde bestuursorganen zijn van harte welkom.

Openbare publiekslezing „Nooit meer bang voor kernenergie“ Datum: Tijd: Locatie:

30 november 2022 19.30 u. (inloop vanaf 19.00 u.) Zeeuwse Bibliotheek Kousteensedijk 7 4331 JE Middelburg

Kernenergie is stabiel, schoon, veilig en duurzaam. Waarom zet men daar niet massaal op in? Levensduur Borssele I verlengen? Tijd voor minimaal twee nieuwe kerncentrales erbij? Wat doen we met het kernafval? En hoe zit dan nou met Small Modular Reactors (SMR)? Is het haalbaar om op korte termijn een thoriumcentrale in Zeeland neer te zetten? Over deze en veel meer vragen gaan we in gesprek met een echte expert. Immers praatjes vullen geen gaatjes. Dr. ir. André Wakker zal ons informeren over kernenergie en de rol daarvan in de energietransitie. Na de lezing praten we natuurlijk na over dit belangrijke thema. Dr.ir. André Wakker (1958) is een voorvechter van kernenergie. Geïntrigeerd door het concept energiedichtheid schreef hij er in zijn middelbare schooltijd al stukken over in de schoolkrant. En hij is erover blijven schrijven: in NRC-Handelsblad, De Telegraaf, Elsevier en op LinkedIn zijn pittige stukken van hem te vinden. Hij schroomt het debat niet. Opgeleid in de wis- en natuurkunde, met circa honderdduizend uur kennis en praktijkervaring in energie bij achtereenvolgens Shell, het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), en diens nucleaire dochter Nuclear Research and consultancy Group (NRG), weet hij bovengemiddeld veel over de energietransitie en de rol van kernenergie daarin. Zijn visie is kristalhelder: kernenergie is niet een weg naar schone energie.

Kernenergie is de enige weg. André woont met zijn vrouw Mariken afwisselend in Purmerend en in de Toscane. Tussen de bedrijven van het energietransitiedebat door, verdient hij zijn brood als zelfstandig consultant en coach. Wij zien er naar uit u te mogen begroeten. Met vriendelijke groet, namens de FVD-Statenfractie, Fred Walravens; Martin Bos.

gemeente

BORSELE Aan Zie verzendlijst

II

II

11111 01E111110111011111111111101 11111111111 Uw kenmerk

Zaaknummer

Uw brief van

:Z22.026093

Documentnummer : D22.609931

Behandeld door Doorkiesnummer

: T. van der Ven :06 - 15 41 43 34

Onderwerp:

Toezenden motie PFAS vervuiling Westerschelde omgevingsvergunning Lantis

Bijlagen

:0

Heinkenszand,

10 november 2022

Geachte heer, mevrouw, Inleiding Lantis vraagt aan Vlaams minister van Omgeving een aanpassing van de omgevingsvergunning voor de bouw van de Scheldetunnel ten behoeve van de Oosterweelverbinding in Antwerpen. Die aanpassing van de omgevingsvergunning moet het Lantis mogelijk maken om grondwater met hogere concentraties PFAS in de Schelde te lozen. Dit vervuilde water komt vervolgens in de Westerschelde terecht. Motie In de gemeenteraad van 3 november is onderstaande motie aangenomen. Met deze brief maken wij deze motie bij u bekend. Verzendlijst De motie is gestuurd naar de organisaties, genoemd in de verzendlijst.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Borsele, r)iamens hen, .......

M.D. Priem Domeinmanager Ruimte

Stenevate 10 4451 KB Heinkenszand

Postbus 1 4450 AA Heinkenszand

info@borsele.n1 www.borsele.n1

T. 0113 - 23 83 83 F. 0113 - 56 13 85

Facebook.com/gemeente.borsele Twitter.com/gemeenteborsele

CDA

D66

0

-.

borsele

Borsete

Betreft: Motie vreemd aan de orde van de dag, volgens artikel 28 Reglement van Orde Onderwerp: Verontreiniging Westerschelde De raad van de gemeente Borsele, In vergadering bijeen op 3 november 2022, Kennis genomen hebbende van Berichtgeving in de PZC op 1 en 2 november 2022 Constateert dat: -

De gemeenteraad van Borsele op 16 september 2021 unaniem een motie heeft aangenomen met daarin de oproep om zo spoedig mogelijk te stoppen met illegale vervulling van de Westerschelde door PFAS en er alles aan te doen om herhaling te voorkomen;

-

Er nieuwe wettelijke normen zijn afgesproken met betrekking tot het lozen van PFAS in de Schelde;

-

Lantis de Vlaamse overheid vraagt om twintig keer meer dan de norm te mogen lozen In de Schelde.

Van mening zijnde dat: Deze aanpassing van de omgevingsvergunning niet moet worden mogelijk gemaakt. Overweegt dat: - PFAS In de Westerschelde schadelijk Is voor mens, dier en natuur; - Lozing van PFAS in de Schelde grote gevolgen kan hebben voor ondernemers die leven van de visvangst en zeegroententeelt in de Westerschelde.

Verzoekt het College om samen met andere Zeeuwse overheden alles In het werk te stellen om te voorkomen dat deze aanpassing van de omgevingsvergunning door de Vlaamse overheid wordt toegestaan. en verzoekt de voorzitter en de griffier van de gemeenteraad van Borsele dit standpunt van de gemeenteraad bekend te maken bij: De leden van de Eerste en Tweede Kamer van de Staten Generaal De Ministerraad De Provincie Zeeland De Zeeuwse Gemeenteraden Het Waterschap Scheldestromen Het Vlaams en Waals Parlement Het Antwerps - en Oost-Vlaams Provinciebestuur Het Europees Parlement en gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door, CDA Borsele, Margriet Koeleman, D66, Annet van de Ree PVDA, Laura Stroosnijder

Verzendlijst motie vreemd aan de orde van de dag met als onderwerp verontreiniging Westerschelde PFAS/ omgevingsvergunning Lantis Leden van het Vlaams Parlement T.a.v. de voorzitter Mevrouw L. Homans Leuvenseweg 86 1011 Brussel BELGIE Leden van het Waals Parlement T.a.v. de voorzitter De heer J.C. Marcourt Square Arthur Masson 6 5012 Namen BELGIE Ministerraad Excellenties Ministerie van Algemene Zaken Postbus 20001 2500 EA DEN HAAG Tweede Kamer der Staten-Generaal De hoogedelgestrenge vrouwe Mevrouw V.A. Bergkamp Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Eerste Kamer der Staten-Generaal De hoogedelgestrenge heer prof. Dr. J.A. Bruijn Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG

Het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Zeeland Postbus 6001 4330 LA MIDDELBURG Het college van Provinciale Staten van de provincie Zeeland Postbus 6001 4330 LA MIDDELBURG Provincieraad en Deputatie van de provincie Antwerpen T.a.v. de griffier De heer M. Puls Koningin Elisabethlei 22 2018 Antwerpen BELGIE Provincieraad en Deputatie van de provincie OostVlaanderen Gouvernementstraat 1 9000 Gent BELGIE De 12 Zeeuwse gemeenteraden per mail verstuurd via de griffie De leden van het Europees Parlement T.a.v. DG Communicatie Wiertzstraat 60 1047 Brussel BELGIE

üri$telrl.lrrh

gemeente

,Staphorst

,.ir , ),

$[t

ff

Slapnotll

Pvil

Motie Motie conform artikel 42van het RvO van de ràad van de gemeente Staphorst. Nummer: M 155

Betreft: motie vreemd aan de orde van de dag Onderwerp: handhaven PAS-knelgevallen De raad van de gemeente Staphorst, in vergadering bijeen op 8 november 2022

Constaterende dat: o De provincie op lastvan de rechter moet gaan handhaven bijeen groep PAS-melders; r Er zich ook in onze gemeente bedrijven bevinden waarbij mogelijk gehandhaafd zal moeten gaan worden. o Voor de PAS-melders de spelregels tijdens de wedstrijd zijn veranderd en hen geen blaam treft: ze hebben altijd volgens de geldende wet- en regelgeving gehandeld; o Het kabinet steeds heeft gezegd dat de PAS-melders worden gelegaliseerd en zich daar nu niet aan houdt. Overwegende dat:

.

o

Handhaving op PAS-melders in strijd is met de toezeggingen van het kabinet dat er een oplossing zou komen voor de PAS-knelgevallen; De gebiedsprocessen niet gefrustreerd moeten worden door de onzekerheid en onrust die er door de handhaving ontstaat, dan wel zal ontstaan;

Spreekt uit dat: o Het traject van handhaving door de Provincie onwenselijk is. r Het Rijk aan zet is om een passende oplossing te vinden voor de PAS-knelgevallen zodat de huidige bedrijfsvoering voortgezet kan worden ¡ Deze motie wordt ingediend bij PS en GS van de Provincie Overijssel. o Deze motie kenbaar wordt gemaakt bij alle gemeenteraden van Nederland o Deze motie kenbaar wordt gemaakt bij de minister van Landbouw en de commissie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van de Tweede Kamer. Roept het college op: o Het gesprek aan te gaan met de bedrijven die hierdoor getroffen worden in onze gemeente en hen daarin zo goed mogelijk ondersteunen.

En gaat over tot de orde van de dag

ChristenUnie

CDA

A. Schra

A. Hokse

n

PvdA

L. Lubberink

Stemverhouding: SGP

6

Voor

t

CU

CDA

GB

j

PvdA

/1_

Tegen

Deze mot¡e ¡s

M

n

Aangenomen Verworpen lngetrokken

S.M.H. Voortm

ngen

Ge

SGP

J. ten

voorzitter

Christen Jnie

REIMERSWAAL

Reimerswaal

Stimen Slerk

In te vullen door de griffie Motie M2022.20

PVDA

Reirriers'waal

Besluit Voor: ,

, /_-) I L-

Tegen:

_„-Motie is aangenomen I verwoffien Motie vreemd aan de orde van de dag (art. 28 RvO)

De raad van de gemeente Reimerswaal, in vergadering bijeen d.d. 1 november 2022 Onderwerp Toename lozing PFAS in de Westerschelde (aanvraag omgevingsvergunning Lands) De Raad, kennisgenomen hebbende Het artikel op de website apache.be; zie Link (tevens bijgevoegd in PDF); constaterende • De gemeenteraad van Reimerswaal in juli 2021 unaniem een motie heeft aangenomen met daarin de oproep om te stoppen met vervuiling van de Westerschelde door PFAS. • Er nieuwe wettelijke normen zijn afgesproken met betrekking tot het lozen van PFAS in de Schelde. • Lantis de Vlaamse overheid vraagt om twintig keer meer dan de norm te mogen lozen in de Schelde. Overwegende • PFAS in de Westerschelde schadelijk is voor mens, dier en natuur • Lozing van PFAS in de Schelde grote gevolgen kan hebben voor ondernemers die leven van de visvangst en zeegroententeelt in de Westerschelde. en van mening zijnde Deze aanpassing van de omgevingsvergunning niet moet worden mogelijk gemaakt. roept het college op, om samen met andere Zeeuwse overheden alles in het werk te stellen om te voorkomen dat deze aanpassing van de omgevingsvergunning door de Vlaamse overheid wordt toegestaan.

en verzoekt de voorzitter en de griffier van de gemeenteraad van Reimerswaal dit standpunt van de gemeenteraad bekend te maken bij: • De leden van de Eerste en Tweede Kamer van de Staten Generaal • De Ministerraad • De Provincie Zeeland • De Zeeuwse Gemeenteraden • Het Waterschap Scheldestromen

REIMERSWAAL

Christen

Samen Sterk

• • •

Het Vlaams en Waals Parlement Het Antwerps en Oost-Vlaams Provinciebestuur Het Europees Parlement

en gaat over tot de orde van de dag.

Ondertekening Kruiningen, 1 november 2022

Olaf Buteijn, Namens CDA Reimerswaal

Kruiningen, 1 november 2022

Andries Jumelet, Namens, ChristenUnie Reimerswaal

Kruinin gen, 1 november 2022

Marjolein Sinke, Namens, PvdA Reimerswaal

PVDA

Reimerswaal

Datum

28 oktober 2022

Kenmerk

Staf/MvR/PB/2022-062

Koningin Julianaplein 10 Aan de Raadsgriffies

2595 AA Den Haag Postbus 93121 2509 AC Den Haag 088 233 37 00 aedes@aedes.nl www.aedes.nl

Onderwerp

KvK 40478218

Gids: Hoe bouwen we Sociale Huur?

Beste griffier en gemeenteraadsleden, Hierbij sturen we u de gids ‘Hoe bouwen we Sociale Huur?’ Daarin beschrijven we wat gemeenten kunnen doen om nieuwe sociale huurwoningen te bouwen die écht sociaal zijn en blijven. We denken dat veel raadsleden er in hun gemeente hun voordeel mee kunnen doen. Wilt u deze gids verspreiden onder uw raadsleden, (duo)commissieleden en leden van het College van B&W? Bouwopgave sociale huur Zeker voor huishoudens met lagere inkomens is het moeilijk een betaalbare woning te vinden. Woningcorporaties gaan tot en met 2030 250.000 sociale huurwoningen bouwen. Dat is vastgelegd in Nationale Prestatieafspraken (NPA) met kabinet, VNG, Woonbond en Aedes. Het is de bedoeling dat iedere gemeente streeft naar minstens 30% sociale huur in de woningvoorraad. Woningcorporaties hebben echter veel minder grond dan voorheen en zijn voor nieuwbouw van sociale huurwoningen afhankelijker geworden van gemeenten en private ontwikkelaars. We merken echter dat woningcorporaties steeds vaker achter het net vissen. Échte sociale huurwoningen nodig Ook gemeenten kiezen er soms voor om sociale huur door private partijen te laten bouwen én exploiteren. Deze woningen hebben weliswaar bij oplevering een gereguleerde huurprijs, maar worden niet toegewezen via het woonruimteverdeelsysteem. Private verhuurders stellen vaak minimum-inkomenseisen.

Deze huurwoningen komen dan niet beschikbaar voor huishoudens met lagere inkomens, urgenten of kwetsbare

2

doelgroepen. Terwijl ze juist voor hen bedoeld zijn. En deze woningen verdwijnen vaak al na 10 jaar uit de sociale huurvoorraad. Ze zijn dan alleen nog voor hoge prijzen te huren in de vrije sector. Mede hierom werkt minister De Jonge van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan een nieuwe definitie voor sociale huur. Natuurlijk is er een markt voor huurwoningen van particuliere partijen. Wij zien deze woningen echter niet als échte sociale huur. Gevolg is dat de sociale huurvoorraad langzaam maar zeker afneemt en dat huishoudens met lage inkomens nog langer wachten op een woning. Instrumenten voor gemeenten Deze trend is te keren. Gemeenten kunnen ervoor zorgen dat nieuwbouw leidt tot meer échte sociale huurwoningen. In de gids worden de instrumenten beschreven die daarvoor beschikbaar zijn. Daarmee is de gids niet alleen een handvat voor wethouders, maar ook voor raadsleden die er aandacht voor willen vragen. Daarom verzoeken wij u de gids te verspreiden onder raadsleden en leden van het college. Afspraken in woondeals De woningbouwopgave is groot: tot 2030 landelijk 900.000 woningen. Daarvan twee derde betaalbaar en 250.000 sociale huurwoningen door corporaties te bouwen. Iedere gemeente werkt toe naar 30 % sociale huur. Dat vraagt wat van iedere gemeente, vast te leggen in woondeals.

We wensen u daarbij veel succes en hopen op constructieve gesprekken tussen gemeenteraden, colleges van B&W en woningcorporaties. Met vriendelijke groet, Aedes vereniging van woningcorporaties

Martin van Rijn Voorzitter

Uw kenmerk

: -

Uw brief van

: -

Ons kenmerk

: 20221024_LErn_ASch

Datum

: 24 oktober 2022

Onderwerp

:

AAN; Gemeenteraden Zeeland

Geachte leden van de gemeenteraden in Zeeland, Het afgelopen jaar is de impact van PFAS op de volksgezondheid op verschillende momenten onderwerp van gesprek geweest in Nederland maar zeker ook in Zeeland. In Zeeland maken wij ons zorgen over de aanwezigheid van PFAS in de Westerschelde en in het Kanaal Gent-Terneuzen. Volksvertegenwoordigers hebben vragen gesteld over mogelijke effecten en risico’s van PFAS voor de gezondheid van inwoners. Enkele

gemeenten

hebben

de

wens

geuit

een

regionaal/lokaal

bevolkingsonderzoek te starten vanwege de aanwezigheid van PFAS in de Westerschelde. Ook is tijdens de vergaderingen van het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland meermaals gesproken over het onderwerp PFAS, de mogelijke gezondheidsrisico’s en de doelmatigheid van (en mogelijkheden tot) bevolkingsonderzoek. In april dit jaar heb ik als DPG advies gevraagd aan het landelijk expertteam (CET PSH GOR) over het nut en de noodzaak van een bevolkingsonderzoek in Zeeland. Dit team bestaat uit deskundigen op het gebied van milieu-epidemiologie, toxicologie, medische milieukunde en gezondheidsonderzoek na rampen en (milieu)incidenten. In een communiqué in mei heb ik u hiervoor geïnformeerd. Afgelopen juli heeft het Expertteam een advies uitgebracht. Het expertteam raadt een regionaal gezondheidsonderzoek naar PFAS af, omdat het niet bijdraagt aan een betere gezondheidszorg. Bij een regionaal bevolkingsonderzoek blijven mensen met vragen zitten, omdat de PFAS-concentraties in het bloed niet aan een (lokale) bron, gezondheidseffect of maatregel te verbinden zijn. Een uitgebreide toelichting op dit advies (Advies van CET PSH GOR) vindt u op onze website. GGD Zeeland sluit zich bij deze conclusie van het expertteam aan.

Wij begrijpen heel goed dat er zorgen zijn bij inwoners en raadsleden over gezondheidsrisico’s. En we onderschatten zeker de consequenties niet van zorgen en stress op het welzijn en de gezondheid van omwonenden. We kunnen echter de deelnemers van een dergelijk onderzoek niet vertellen wat de uitkomst voor hen persoonlijk

betekent en er bestaat (nog) geen mogelijkheid om de aangetoonde PFAS-waarden te verlagen. Op deze manier levert het resultaat van dit onderzoek geen bijdrage aan de (volks)gezondheid van de inwoners. Een breed meerjarig landelijk gezondheidsonderzoek is wel zinvol. Hiermee kan een relatie worden gelegd tussen blootstellingsbronnen, bloedwaarden en gezondheidseffecten. We zijn daarom ook blij dat de minister heeft toegezegd dat er in het landelijke onderzoek ruimte is voor specifieke aandacht voor Zeeland. GGD Zeeland stelt zich beschikbaar om mee te adviseren in het landelijk onderzoek van het RIVM naar blootstellingsroutes van PFAS, waarbij wij aandacht vragen voor de Westerschelde. Met de opdrachtgevers (ministeries) van het onderzoek is contact geweest om bij de start van het onderzoek met een vertegenwoordiging van Zeeuwse partijen de mogelijkheid te krijgen om inbreng mee te geven voor de opzet van het onderzoek. De GGD werkt daarom samen met de gemeenten en de provincie aan een gezamenlijke inbreng richting het RIVM. Afgelopen periode hebben wij een projectteam gevormd samen met de gemeenten Hulst, Reimerswaal en Terneuzen en de provincie Zeeland. Gezamenlijk hebben wij de volgende aandachtspunten voor Zeeland geformuleerd: •

Een Zeeuws breed onderzoek met specifieke aandacht voor de inwoners langs de Westerschelde.

•

Bij een onderzoek naar de blootstelling aan PFAS moet een vergelijk mogelijk zijn tussen de gemeenten langs de Westerschelde en de rest van Nederland. De onderzoeksgroep moet daarom van voldoende grootte zijn.

•

Het onderzoek moet inzicht bieden in wat burgers van Zeeland zelf kunnen doen om de blootstelling aan PFAS te verminderen.

•

Zorgvuldige communicatie over het onderzoek en (tussentijdse) resultaten naar de inwoners van Zeeland.

Waarbij

de provincie,

gemeenten en GGD Zeeland vooraf worden geïnformeerd. •

Neem in het onderzoek de producten (vis-, schaal- of schelpdieren) mee die worden geconsumeerd uit de Westerschelde of worden geteeld door boeren met zout water uit de Westerschelde.

•

Neem ook specifieke risicogroepen mee zoals de hobbyvissers.

In november start het RIVM met workshops voor gemeenten en GGD’en waar wij onze punten onder de aandacht kunnen brengen. Op 3 november gaat de tweede kamer over PFAS en gezondheidseffecten in debat. PFAS en gezondheidseffecten | Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vanaf 2021 zijn er 23 vragen over PFAS bij het informatieloket van het team Milieu & Gezondheid binnengekomen; hiervan zijn dertien vragen door burgers gesteld. Het bestaan van dit informatieloket is afgelopen periode nogmaals onder de aandacht gebracht bij onze inwoners. De tekst over het informatieloket van GGD Zeeland is via de ambtenaren naar de afdelingen communicatie van de gemeenten gestuurd. Deze tekst kan zowel op de gemeentelijke websites als in de huis-aanhuisbladen geplaatst worden. Indien bestuurders of gemeenteraden vragen hebben of als gemeenten vragen ontvangen van inwoners, is GGD Zeeland altijd bereid om hier antwoord op te geven. Dit kan schriftelijk, telefonisch of middels een presentatie. De informatie op de website van GGD Zeeland over PFAS wordt regelmatig geactualiseerd. Wij hopen u met dit communiqué voldoende te hebben geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen. Zodra er meer bekend is over het landelijke onderzoek zullen wij u hierover berichten. Hoogachtend, Namens Joke Gaemers,

Aart Schoenmaker Vervangend Directeur Publieke Gezondheid & Veiligheid Ambtelijk secretaris Algemeen Bestuur GR GGD Zeeland

Aan de leden

Datum

13 oktober 2022 Kenmerk

COS/U202200677 Lbr. 22/053 Telefoonnummer

070-3738393 Bijlage(n)

-

Onderwerp

Hoge energiekosten

Geachte leden van college en gemeenteraad, De hoge energieprijzen en de almaar stijgende inflatie zorgen bij een groeiend aantal huishoudens, ondernemers en ook gemeenten voor financiële problemen. De VNG heeft over de gemeentelijke energiekosten een enquête gehouden onder gemeenten. Ongeveer 60% heeft nu nog een lopend contract, maar bijna 80% verwacht wel financiële tekorten op de begroting. De VNG krijgt veel vragen over de uitvoering van maatregelen van het rijk die samenhangen met de energieprijzen, zoals koopkracht, energiecontracten, sancties tegen Russische bedrijven en het prijsplafond voor energie. Terwijl de effecten van de coronacrisis nog merkbaar zijn, komen er steeds meer crisissen op gemeenten af. Deze ledenbrief behandelt de verschillende problemen die samenhangen met de hoge energieprijzen. De VNG neemt actief deel aan verschillende gesprekken met het rijk om deze problemen onder de aandacht te brengen. Bestaanszekerheid en energiearmoede We zijn blij met de koopkrachtmaatregelen en het prijsplafond voor energie voor inwoners. Tegelijkertijd baart het ons zorgen dat een structurele aanpak nog onvoldoende van de grond komt: het is nodig om de bestaanszekerheid van inwoners en de financiële positie van gemeenten beter te borgen. Crisismaatregelen zijn niet effectief zonder een structurele aanpak. Ook hebben we nog veel vragen over de uitvoering in de praktijk.

Zo geeft het rijk aan dat een prijsplafond niet uitgevoerd kan worden in combinatie met blokverwarming waarbij een flatgebouw één aansluiting voor alle woningen heeft. Dit betreft vaak juist huishoudens met een laag inkomen. Ook de uitvoering van de energietoeslag bereikt niet alle mensen die er recht op hebben. Het kost gemeenten veel tijd om zo veel mogelijk mensen te bereiken.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202200677

PROD

Ook voor het mkb is de impact van de hoge energiekosten enorm. De effecten van de coronacrisis zijn ook hier nog niet uitgewerkt en de sector krijgt te maken met nieuwe financiële tegenvallers. Met name de kleine bedrijven, middenstand en zelfstandigen kunnen de hogere prijzen niet of nauwelijks betalen. De aangekondigde steun voor mkb-ondernemingen met hoog energieverbruik kan naar verwachting niet voorkomen dat de werkgelegenheid in het mkb gaat afnemen. Bovenop de krapte op de arbeidsmarkt, stijgende lonen en andere kosten, kan het beroep op ondersteuning door de gemeente snel toenemen (bv. bijstand, schuldhulpverlening). De VNG mist een rijksaanpak zoals corona waarin een stevig ondersteuningspakket binnen no-time op tafel kwam. Waar VNG aan werkt: - De VNG neemt actief deel aan gesprekken met het rijk over de invulling van verschillende maatregelen en brengt steeds de potentiële problemen bij de uitvoering onder de aandacht. Kansen voor verduurzaming gebouwde omgeving De energiecrisis biedt echter ook kansen voor gemeenten voor de energietransitie: nog nooit zijn zoveel woningeigenaren bereid om aan de slag gegaan met de verduurzaming van hun woning. Gemeenten hebben dit jaar € 368,5 miljoen ontvangen vanuit het rijk voor energiebesparende maatregelen in woningen, met name voor huishoudens met energiearmoede.

Veel gemeenten proberen kwetsbare huishoudens nog voor de komende winter te steunen door in te zetten op kleinere maatregelen die snel kunnen worden gerealiseerd, zoals het aanbrengen van tochtstrips, Voor grotere impact op energiebesparing is het nodig om woningen te isoleren. Gezien de huidige krapte op de markt voor aanbieders van isolatie, is daar meer tijd voor nodig. We raden gemeenten wel aan daarvoor nu al plannen te maken. Meer informatie hierover vindt u in ons eerdere nieuwsbericht. Waar VNG aan werkt: - Per 1 januari 2023 start het rijk een nieuwe regeling om isolatie bij slecht geïsoleerde woningen te stimuleren, met name gericht op kwetsbare huishoudens. De VNG is nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van de regeling. - Ook kijkt de VNG wat er nodig is om het isoleren van woningen verder te versnellen zodat zoveel mogelijk bewoners voor de komende winter hun woning hebben geïsoleerd. Daarbij kan het zowel gaan om het naar voren halen van extra middelen als het opschalen van de markt voor verduurzamingsmaatregelen. - Daarnaast zijn we met het rijk in gesprek over hoe de overheden bij energiebesparing invulling kunnen geven aan hun voorbeeldrol in de eigen bedrijfsvoering en hoe de VNG gemeenten daarin kan ondersteunen.

In dat kader verkennen we ook of en hoe gemeenten en provincies hun omgevingsdiensten extra toezicht kunnen laten houden op de energiebesparingsplicht bij bedrijven. Energiekosten van gemeenten Een deel van de gemeenten gaat (noodgedwongen) voor de jaarwisseling wisselen van energiecontract vanwege de EU-sancties tegen Russische bedrijven (Gazprom en haar dochterondernemingen). Overstappen in een roerige energiemarkt heeft extra kosten met zich meegebracht. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat gaat op verzoek van de VNG inventariseren wat de gevolgen zijn voor de betreffende gemeenten.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/3

Daarnaast krijgen vrijwel alle gemeenten op het moment dat hun huidige energiecontract afloopt te maken met de hogere energieprijzen. Uit de enquête van de VNG blijkt dat 60% nog een lopend contract heeft. Maar 20% geeft nu al aan dat ze haar energiekosten hebben zien verdubbelen of nog meer. Om de kosten te drukken gaan gemeenten inzetten op het verminderen van het verbruik door bijvoorbeeld de verwarming lager te zetten of door het gebruik van gebouwen te optimaliseren. Ruim 60% geeft ook aan het eigen vastgoed te gaan verduurzamen. De VNG heeft hiervoor een programma ter ondersteuning van gemeenten lopen. Meer informatie vindt u op vng.nl. Hoewel bijna 80% als gevolg van de verhoogde energiekosten een financieel tekort verwacht op de begroting, worden de dienstverlening en de exploitanten van maatschappelijke gebouwen nog grotendeels ontzien. De VNG blijft graag op de hoogte mocht dit gaan veranderen. Daarom herhalen we de enquête binnenkort. Waar VNG aan werkt: - Ter voorbereiding op de inventarisatie van EZK (gevolgen overstappen Gazprom) hebben we binnenkort verkennende gesprekken met een aantal getroffen gemeenten. De VNG blijft u ook de komende tijd op de hoogte houden van de ontwikkelingen op dit onderwerp. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/3

Voorstel principebesluit regionalisering Zeeuwse milieustraten (versie ten behoeve van consultatie raden Zeeuwse gemeenten) Inleiding Eerder bent u geïnformeerd over het onderzoek dat namens het O.L.A.Z. is uitgevoerd naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland op het gebied van milieuwetgeving, kostenbeheersing en de doelstelling tot het reduceren van de hoeveelheid ongesorteerd brandbaar afval. Op 8 april 2021 is uw gemeenteraad op de hoogte gesteld van het onderzoeksrapport van Royal Haskoning DHV (Hierna: RHDHV) door middel van de memo/nieuwsbrief Ontwikkelingen Zeeuwse Milieustraten. Daarnaast zijn de resultaten van het onderzoek en mogelijke wijzigingen gepresenteerd tijdens de regiobijeenkomsten voor raadsleden en bestuurders in het najaar van 2021. In dit voorstel wordt u gevraagd een zienswijze naar voren te brengen over het principe van regionale spreiding. Als basis dient daarbij het onderscheid in het voorzieningsniveau van de huidige milieustraten zoals omschreven in het rapport van RHDHV. Doel van dit besluit is om te bepalen of het principe van regionale spreiding door de individuele gemeenten wordt ondersteund voordat er hoge kosten worden gemaakt voor nader onderzoek en uitwerking tot regionale spreiding. Aanleiding Vanuit de Wet milieubeheer is iedere gemeente verplicht om een milieustraat te hebben waar inwoners hun afval kunnen brengen.

Een gemeente mag ook een milieustraat oprichten in samenwerking met een buurgemeente(n). Behalve deze wettelijke verplichting zijn er ook andere redenen waarom gemeenten milieustraten inrichten: - Milieu: bevorderen van de scheiding en het hergebruik van afvalstoffen1; - Serviceverlening: verbeteren van de aanbiedmogelijkheden voor gescheiden afvalstoffen; - Kosten: verminderen van de kosten. Het laten brengen van afval is goedkoper dan het ophalen, en de verwerking van gescheiden afval is goedkoper dan van ongescheiden afval. 1

In Zeeland hebben alle gemeenten zich in 2018 gecommitteerd aan de VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstelling: het streven naar 75% scheiding van huishoudelijk afval in 2025, met maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Daarnaast 50% minder gebruik van grondstoffen in 2030. Terugdringen van de hoeveelheden (grof en fijn) huishoudelijk restafval (o.a. door het uitsluiten van illegale aanlevering van bedrijven en toeristen) door het afval beter te scheiden. Behalve gemeentelijke beleidsmaatregelen op het fijn huishoudelijk afval (zoals diftar, laagfrequente inzamelen restafval, overige gedragsprikkels) speelt het inzamelen van grof huishoudelijk afval op milieustraten een rol bij het behalen van de VANG-doelstelling. De hoeveelheid niet-sorteerbaar grof brandbaar afval is in 2021 circa 26 kilo per Zeeuwse inwoner per jaar. Naast bovengenoemde VANG-doelstelling wil men landelijk een perspectief schetsen voor een toekomstbestendige, duurzame economie, ook voor toekomstige generaties, Nederland circulair in 2050. Concreet betekent dit dat in 2050 grondstoffen efficiënt worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. Hiertoe moet niet alleen de hoeveelheid restafval worden beperkt maar dit geldt voor alle afvalstromen. Circulaire ambachtscentra hebben een grote rol in dit proces.

Binnen een circulair ambachtscentrum wordt samenwerking tussen milieustraten en kringloopwinkels gestimuleerd waardoor er minder herbruikbare producten laagwaardig worden hergebruikt of in afvalovens terecht komen. Met deze doelstelling op grondstoffengebruik sluit Nederland aan bij het ambitieniveau in vergelijkbare landen.

Om in beeld te krijgen op welke wijze het O.L.A.Z. uitvoering kan geven aan eerdergenoemde opgaven heeft RHDHV in opdracht van O.L.A.Z. verkennend onderzoek gedaan naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland.

Voorstel principebesluit regionalisering Zeeuwse milieustraten (versie 20221006)

1

Enkele conclusies van dit onderzoek zijn: -

-

Omdat de milieustraten in Zeeland vrij toegankelijk zijn voor zowel inwoners, bedrijven als toeristen, worden er aanzienlijk meer kilo’s grof huishoudelijk (rest)afval gebracht naar de Zeeuwse milieustraten in vergelijking met de rest van Nederland, resulterend in hogere exploitatiekosten. Er is onvoldoende ruimte op de huidige milieustraten om de verschillende wettelijk verplichte afvalstromen kwijt te kunnen; Het realiseren van mogelijkheden tot demontage en kringloop is een belangrijke manier de hoeveelheid (rest)afval op de milieustraten te verminderen; Om alle huidige milieustraten toekomstbestendig te maken zorgt dit naar inschatting voor een totale investering van 45 tot 140 miljoen2.

2 de kosten voor 13 nieuwe milieustraten compleet niveau in Zeeland worden door RHDHV ingeschat op totaal circa 45

miljoen. (13 milieustraten á 3,5 miljoen). Voor 13 nieuwe milieustraten compleet plus niveau worden de kosten ingeschat op totaal circa 140 miljoen (13 milieustraten á 10,7 miljoen).

Op basis van bovenstaande conclusies adviseert RHDHV om te onderzoeken of een regionale aanpak mogelijk is. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen 3 niveaus milieustraten: 1.

Compleet plus, waarbij zoveel mogelijk afvalstromen (minimaal de huidige 29 afvalstromen) ondergebracht kunnen worden, incl. kringloop- en demontage activiteiten. 2. Compleet, milieustraten- Een volledig pakket met zoveel mogelijk afvalstromen (minimaal de huidige 29 afvalstromen). 3. Basis voor enkele (dicht bij huis) stromen als KCA, grof groen en puin Vanwege de investerings- en operationele kosten is het niet realistisch om overal een Compleet (Plus) niveau milieustraat te voorzien. Bij de regionalisering is aandacht voor een goede bereikbaarheid van een volledig ingerichte milieustraat voor iedere Zeeuwse inwoner. Voor de gemeenten waar de milieustraten verdwijnen is flankerend beleid nodig, om ook daar een bepaald serviceniveau te bieden. Hierbij kan worden gedacht aan het inrichten van een servicepunt waar inwoners de veel voorkomende stromen kunnen inleveren. RHDHV voorziet in Zeeland 3 ‘compleet plus’ milieustraten. Daarnaast wordt voorgesteld deze faciliteiten gezien ruimtelijke afstanden en de hoeveelheid inwoners per gebied aan te vullen met 6 met milieustraten ‘compleet’ (alle hoofdstromen) en daarnaast 3 ‘basis’ faciliteiten voor enkele (dicht bij huis stromen) stromen als KCA, grof groen en puin. Doel principe besluit Om te komen tot een concrete uitwerking van deze voorgestelde constructie is nader onderzoek nodig waarbij per regio o.a.

gekeken wordt naar randvoorwaarden voor de locatie, het kosten-, service- en milieueffect. Voordat uitvoering wordt gegeven aan deze uitwerking heeft het algemeen bestuur van O.L.A.Z. besloten eerst te inventariseren of de deelnemende gemeenten binnen de GR O.L.A.Z. de conclusies en aanbevelingen uit het rapport van RHDHV en het principe van regionale spreiding van verschillende soorten milieustraten ondersteunen. Met dit voorstel wordt u daarom gevraagd uw zienswijze naar voren te brengen over het principe van regionale spreiding. Een positieve zienswijze geeft het startsein om de regionalisering van de milieustraten in Zeeland verder uit werken.

Voorstel principebesluit regionalisering Zeeuwse milieustraten (versie 20221006)

2

Uw raad wordt concreet gevraagd: 1. Een zienswijze in te dienen op het voorstel van het dagelijks bestuur voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoelt in het rapport RHDHV, te weten: a) Een milieustraat ‘Compleet Plus’ niveau (het betreft een circulair ambachtscentra die voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen als kringloopactiviteiten in Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg; b) Een milieustraat ‘Compleet’ niveau (het betreft een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval) in Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst; c) Een brengfaciliteit ‘Basis’ niveau (deze voldoen niet aan de wettelijke eisen, het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd) in Kapelle, Borsele en Noord-Beveland; 2. Akkoord te gaan met het uitvoeren van nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming. Vervolg Na de termijn voor het indienen van een zienswijze van uw raad zal het dagelijks bestuur een definitief voorstel principebesluit regionalisering aan het algemeen bestuur van O.L.A.Z. in december 2022 voorleggen ter besluitvorming.

Afhankelijk van het besluit zal in 2023 nader onderzoek plaatsvinden naar onder andere de volgende onderdelen. -

Concrete uitwerking Compleet Plus niveau, Compleet niveau en Basisniveau (flankerend beleid) conform voorgesteld principebesluit Verwachte resultaten invoering regionalisering milieustraten Concrete kostenraming invoering regionalisering milieustraten Financieringsvoorstel verdeling kosten over de gemeenten

Omdat deze werkzaamheden deels door een extern bureau moeten worden uitgevoerd, zijn hieraan de nodige kosten verbonden. In de begroting 2023 van O.L.A.Z. is budget beschikbaar om deze werkzaamheden uit te voeren. Bijlagen: Bij dit voorstel is gevoegd: 1.

Een samenvatting van het rapport Toekomstige milieustraten Zeeland van RHDHV;

2.

Het rapport Toekomstige Milieustraten Zeeland van RHDHV, dd. 19 november 2020;

3.

Memo/nieuwsbrief Ontwikkelingen milieustraat van 8 april 2021 aan de gemeenteraden;

4.

De presentatie toekomst milieustraten gebruikt tijdens de regio bijeenkomsten voor bestuurders en raadsleden eind 2021.

Voorstel principebesluit regionalisering Zeeuwse milieustraten (versie 20221006)

3

Bijlage 1: Samenvatting onderzoeksrapport Toekomstige Milieustraten Zeeland Onderstaande tekst betreft een uitgebreide samenvatting van de conclusies en aanbevelingen van het rapport Toekomstige Milieustraten Zeeland, uitgevoerd door Royal Haskoning DHV. Aanleiding onderzoek toekomstbestendige milieustraat De Zeeuwse milieustraten zijn gedateerd en daardoor niet toekomstbestendig. Zo is er op de meeste milieustraten geen ruimte om uit te breiden, hetgeen noodzakelijk is om alle wettelijk verplicht te scheiden afvalstromen separaat in te zamelen en daarvoor de benodigde voorzieningen in te richten. Daarnaast is er, in het kader van de verkeersveiligheid, behoefte aan het meer efficiënt inrichten van de milieustraten. In opdracht van het algemeen bestuur van O.L.A.Z. heeft in 2019 een werkgroep van O.L.A.Z. een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de ‘milieustraat van de toekomst’. Het onderzoek heeft geresulteerd in drie mogelijke ontwikkelingsscenario’s: 1) Scenario 1- Focus op kleine aanpassingen om voor een korte termijn te kunnen voldoen aan de wettelijke eisen (0 – 5 jaar); 2) Scenario 2- Vult het eerste scenario aan met specifieke lokale en bestuurlijke omstandigheden; 3) Scenario 3- Hierbij wordt uitgegaan van een aanpak die zeker voor 20 jaar zal voldoen. Het rapport van de werkgroep van O.L.A.Z.is in de vergadering van het algemeen bestuur van O.L.A.Z.

op 27 juni 2019 besproken. In deze vergadering zijn kaders vastgesteld voor een verdiepend vervolgonderzoek: ▪ Realiseren VANG doelstellingen (omarmt door O.L.A.Z. op 22 februari 2018) – ontwikkeling milieustraten afstemmen op landelijk afvalbeleid en regelgeving; ▪ Uitwerking van een toekomstbestendig lange termijnperspectief (20 jaar); ▪ Onderzoek naar bestaande opzet en spreiding van de milieustraten, regionalisering; ▪ Onderzoek naar mogelijkheden differentiatie in voorzieningenniveau tussen milieustraten; ▪ Verkenning mogelijkheden toegangscontrole om tot een betere beheersing huishoudelijke afvalstromen te komen en bedrijfsafval te weren; ▪ Nader beschouwen van de kostenverdeling onder de gemeenten. In december 2019 heeft O.L.A.Z. aan RHDHV opdracht gegeven om ontwikkelingsscenario 3, op basis van de gestelde kaders, verder te onderzoeken. Samenvatting advisering RHDHV RHDHV heeft de Zeeuwse milieustraten in haar huidige vorm geanalyseerd en er zijn adviezen uitgebracht voor zowel de korte- als lange termijn. Uit het onderzoeksrapport blijkt dat op de Zeeuwse milieustraten gemiddeld twee keer zoveel afval per inwoner wordt aangeleverd ten opzichte van de rest van Nederland. Terwijl de kosten per inwoner voor de exploitatie gelijk zijn aan die van de rest van Nederland. Belangrijkste oorzaken hiervoor zijn: ▪ de milieustraten zijn vrij toegankelijk (o.a.

toeristen en bedrijven leveren afval); ▪ beperkte personele bezetting; ▪ beperkte ruimte om afval te scheiden. Voldoen aan de wettelijke eisen en het behalen van het gewenste duurzaamheidsniveau -VANG doelstellingen- is niet mogelijk op basis van de bestaande situatie. De meeste milieustraten zijn te klein en uitbreidingsmogelijkheden op de huidige locaties ontbreken. Om te voldoen aan de 1

wettelijke eisen moeten steeds meer afvalstromen worden gescheiden, waarvoor ruimte nodig is (extra inzamelmiddelen). De milieustraten werden ooit ontwikkeld voor het scheiden van 10 stromen, ondertussen zijn dit er wettelijk 18. Op enkele milieustraten in Zeeland worden inmiddels 29 stromen gescheiden. Daarnaast is er, onder andere in het kader van de verkeersveiligheid, nood aan opstelstroken voor (wachtende) bezoekers en scheiding van professioneel en burgerverkeer. Als gevolg is het verplaatsen van een aantal milieustraten noodzakelijk en doet de kans zich voor om de milieustraten meer strategisch in te plannen. Regionalisering leidt ertoe dat alle Zeeuwse inwoners worden voorzien in de benodigde service.

Drie typen milieustraten RHDHV maakt voor de regionalisering onderscheidt in drie typen milieustraten: ▪ Basisniveau (deze voldoen niet aan de wettelijke eisen, het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd: Kapelle, Borsele en Noord-Beveland); ▪ Compleet niveau (het betreft een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval: Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst.; ▪ Compleet Plus niveau (het betreft een circulair ambachtscentra die voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen als kringloopactiviteiten: Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg). Vanwege investerings- en operationele kosten is het niet realistisch om overal een Compleet (Plus) niveau te voorzien. Bij de regionalisering is aandacht voor een goede bereikbaarheid van een volledig ingerichte milieustraat voor iedere Zeeuwse inwoner. Voor de locaties waar de milieustraten verdwijnen is flankerend beleid nodig, om ook daar een bepaald serviceniveau te bieden. Hierbij kan worden gedacht aan het inrichten van een servicepunt waar inwoners de veel voorkomende stromen kunnen inleveren.

Fasering Samenvoeging van de milieustraten dient het best gefaseerd plaats te vinden, waarbij zoveel mogelijk natuurlijke overgangsmomenten moeten worden benut. In Goes is momenteel een natuurlijk moment gerezen vanwege de noodzaak tot verplaatsing van de huidige milieustraat. Hierdoor kan de locatie in Goes eerst worden ontwikkeld. De kennis en ervaring die daarmee wordt opgedaan kan dienen als voorbeeld en basis voor de ontwikkeling van de andere locaties.

Bovenstaande figuur geeft de huidige situatie verdeling regionale milieustraten in Zeeland aan en de voorgestelde situatie uit het rapport van RHDHV.

2

Sommige maatregelen zoals het invoeren van een toegangscontrolesysteem dienen, om te voorkomen dat mensen die eigenlijk geen toegang hebben uitwijken naar de milieustraten die geen controle hebben, moeten in één keer worden ingevoerd. Om zo alleen de afvalstoffenheffing betalende inwoners van Zeeland toegang te verschaffen tot de milieustraat wordt het aantal kilo’s restafval verminderd, en daarmee ook de verwerkingskosten. Inzicht in huidige situatie en mogelijke nieuwe situatie: • Kosten: De kosten voor het instant houden van de huidige milieustraten bedragen circa 10 miljoen per jaar. Hierbij moet vermeld worden dat de meeste milieustraten in strijd zijn met de huidige milieueisen. Bij herontwikkeling van de 13 milieustraten moet worden gedacht aan een investering van circa 50 tot 60 miljoen euro. Hierbij is uitgegaan van 3 milieustraten compleet plus (á 10,7 miljoen per milieustraat) en 6 milieustraten compleet (á 3,5 miljoen per milieustraat). Ook stijgen de operationele kosten significant onder meer omdat er extra personeel zal worden voorzien om burgers te assisteren, toe te zien op scheidingsgedrag, de kwaliteit van grondstoffen te bewaken en restafval te minimaliseren. De jaarlijkse kosten stijgen hierdoor van circa 25 euro (prijspeil 2022) naar verwachting 45 euro/inwoner per jaar.

Investerings- en jaarlijkse kosten milieustraten gerelateerd aan aantal milieustraten: Aantal Milieustraten (compleet) Kosten per milieustraat: Investeringskosten Jaarlijkse kosten Kosten OLAZ: Investeringskosten Jaarlijkse kosten Besparing tov 13 milieustraten: Investeringskosten Jaarlijkse kosten

7

13

12

9

Euro Euro/jaar

3.410.000 1.440.000

3.440.000 1.480.000

3.590.000 1.660.000

3.770.000 1.860.000

4.080.000 2.220.000

Euro Euro/jaar

44.300.000 18.700.000

41.300.000 17.800.000

32.400.000 14.900.000

26.400.000 13.000.000

20.400.000 11.100.000

7 5

27 20

40 30

54 41

% %

5

Uit de tabel valt af te leiden dat de investeringskosten dalen met ongeveer 7% met elke milieustraat minder en de operationele kosten ongeveer 5%. Deze kosten zijn exclusief kringloop en demontage. In dit onderzoek wordt niet ingegaan waar eventueel de milieustraten komen en daarom ook niet op rijafstand en rijtijd.

• Milieu: In het onderzoeksrapport is uitgegaan van 42 kg restafval per inwoner per jaar. Dit is de hoeveelheid restafval die is aangeboden op de milieustraat in 2019. Volgens RHDHV zou het toepassen van scenario 3 zal een geraamde daling van circa 22,5 - 25 kilogram restafval per inwoner per jaar opleveren. Hiervan wordt tot 13 kilogram toegeschreven aan het invoeren van een toegangscontrolesysteem. Het overige deel is met name een gevolg van betere scheiding, toezicht daarop en hergebruik. Extra reductie van de hoeveelheden zou kunnen ontstaan door te sturen op bewustzijn van de inwoners, meer verantwoorde keuze grondstofstromen en externe factoren. RHDHV heeft als uiteindelijk doel gesteld 8,2 kg per inwoner per jaar op de milieustraat. Geactualiseerde milieuinformatie: Per 2021 wordt de afvalstroom “sorteerbaar bouw en sloopafval” van de milieustraten verder uitgesorteerd, waarbij nog slechts 15% als brandbaar of niet herbruikbaar afval wordt afgevoerd. 85% wordt gerecycled, wat neerkomt op een daling van 17,3 kg/inwoner per jaar. Daardoor is de hoeveelheid restafval in 2021 inmiddels gedaald naar 26 kilo per inwoner per jaar. Wat vervolgens het effect is van de eerdergenoemde maatregelen uit scenario 3 moet nader onderzocht worden.

Aanbevelingen 3

• Implementatie toegangscontrole Toegangscontrole is een effectief instrument dat redelijk voordelig geïmplementeerd kan worden (kosten pasjes, slagbomen en pasjeslezers en kosten ontwikkelen toegangswegen versus besparing op transport en afvoerkosten). • Pilot project toezicht op restafval Start pilot op één of meerdere milieustraten waarbij extra toezicht wordt gehouden op de restafvalcontainer om te voorkomen dat grondstoffen die elders worden ingezameld in de container verdwijnen. •

Werk aan bewustzijn burgers en werknemers: extra aandacht aan communicatie over wijze van afgeven afvalstromen op de milieustraat en handelingsinstructie. Communicatie kan plaatsvinden via brieven, kranten en op de milieustraat door bebording bijvoorbeeld. • Implementeer toekomstige milieustraten gefaseerd De gevraagde investeringen zijn aardig hoog en er is nog veel informatie te vergaren. De aanbeveling is ook om de vernieuwing gefaseerd in te voeren. Gebruik natuurlijke momenten om nieuwe milieustraten toekomstgericht in te richten en start mogelijk met pilot of voorstel tot gefaseerd samenvoegen door te starten op locaties waar het eenvoudig/natuurlijk/logisch te realiseren is. • Blijf eigenaar maar ga samenwerking met externe kringlooporganisaties aan. Met betrekking tot de kringloopactiviteiten is het goed om deze te koppelen aan de milieustraten en de ZRD eigenaar te maken om de continuïteit te borgen. Voorstel is om in eerste instantie een samenwerking aan te gaan met bestaande kringloopbedrijven waarbij op papier gescheiden activiteiten plaatsvinden. Zij leveren de benodigde expertise en verzorgen de business case voor de kringloopactiviteiten. • Verdeling van de kosten Ga in eerste instantie uit van de huidige systematiek. Evalueer op gezette termijnen of nieuwe informatie nieuwe inzichten oplevert.

Laat Kringloopbedrijven zelf voor de financiën verantwoordelijk zijn. • Onderzoek regionale aanpak Het komt erop neer dat vele locaties niet voldoen en er naar alternatieve locaties dient te worden uitgekeken. Vanwege de impact op de investeringskosten, en de hoge operationele kosten lijkt een regionale aanpak het onderzoeken waard. We denken aan een combinatie van Goes met omliggende gemeenten. Ook is een combinatie van Vlissingen en Middelburg op een nieuwe locatie voor de hand liggend. Veere kan daarbij dienen ter ondersteuning van Middelburg/Vlissingen en voor een deel van Noord-Beveland. Elke milieustraat minder door samenwerking resulteert in 7% minder investering en 5% lagere jaarlijkse kosten.

4

RAPPORT Toekomstige Milieustraten Zeeland Uitwerking Scenario 3 met behoud gemeentelijke milieustraten Klant:

O.L.A.Z

Referentie: BG9912I&BRP001F02 Status:

Definitief/02

Datum:

19 november 2020

Projectgerelateerd

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX AMERSFOORT Industry & Buildings Trade register number: 56515154 +31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Toekomstige Milieustraten Zeeland Ondertitel: MS Zeeland Referentie: BG9912I&BRP001F02 Status: 02/Definitief Datum: 19 november 2020 Projectnaam: MS Zeeland Projectnummer: BG9912 Auteur(s): Rolph Hultermans

Opgesteld door: Rolph Hultermans Gecontroleerd door: Chris Visser Datum: 19 november 2020 Goedgekeurd door: Rolph Hultermans Datum: 19 november 2020

Classificatie Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd.

19 november 2020

MS ZEELAND

BG9912I&BRP001F02

i

Projectgerelateerd

Inhoud 1

Inleiding

1

2

Zicht op toekomstige milieustraten

3

2.1

Politieke ontwikkelingen: een circulaire economie

3

2.2

Economische ontwikkelingen: nieuwe verdienmodellen

4

2.3

Technologische ontwikkelingen: digitalisering en robotisering

5

2.4

Ecologische ontwikkelingen: onderdeel van klimaatbeleid

5

2.5

Wet- en regelgeving (juridische) ontwikkelingen

6

2.6

Schets milieustraat van de toekomst

7

3

Huidige situatie in beeld

9

3.1

Afvalbeleid en milieustraten

9

3.2

Basisgegevens gemeenten en milieustraten

9

3.3

Beschrijving milieustraten

10

3.4

Prestaties

17

4

Toekomstige milieustraten: Scenario 3

20

4.1

Beschrijving Scenario 3

20

4.2

Programma van eisen milieustraat

21

4.3

Uitvoeringsvormen milieustraat

29

4.4

Varianten kringloopactiviteiten in beeld

31

5

Evaluatie Scenario 3

35

5.1

Ontwikkeling volledig pakket van eisen op huidige straten

35

5.2

Gefaseerde, gedeeltelijke ontwikkeling

36

5.3

Locatievoorstellen

38

5.4

Organisatievormen

39

5.5

Impact op VANG doelstelling

40

5.6

Financiën

43

5.7

Impact regionale indeling milieustraten op financiën

48

6

Samenvatting en conclusie

49

Bijlagen 1.

Relevante aspecten in ontwikkeling van milieustraat van de toekomst

2.

Ingezamelde afvalstromen per milieustraat (2018)

3.

Parameters jaarlijkse kosten

4.

Notitie verdeling van kosten

19 november 2020

MS ZEELAND

BG9912I&BRP001F02

ii

Projectgerelateerd

1

Inleiding

Het Openbaar Lichaam Afvalverwijdering Zeeland (O.L.A.Z.) is een gemeenschappelijke regeling van 13 Zeeuwse gemeenten. Iedere gemeente heeft één milieustraat, welke door O.L.A.Z. wordt geëxploiteerd. De uitvoering van de exploitatie is ondergebracht bij de Zeeuwse Reinigingsdienst (ZRD). Al enige jaren wordt binnen het O.L.A.Z. nagedacht over het toekomstbestendig maken van het geheel aan milieustraten in Zeeland. In 2019 is door een werkgroep binnen O.L.A.Z. een onderzoek afgerond met het rapport onderzoek milieustraten Zeeland1. Hierin staat o.a. de situatie met betrekking tot de huidige situatie: wettelijk kader, inventarisatie inwoners, hoeveelheden en kosten en zijn er bezoekverslagen van de milieustraten opgenomen. Om een beeld te krijgen is tevens een beschrijving van de milieustraat van de toekomst opgenomen en drie scenario’s voor mogelijke ontwikkeling. Scenario 1 focust op kleine aanpassingen om gedurende de komende 5 jaar te voldoen aan het inzamelen van de 18 wettelijk opgelegde afvalstromen. Scenario 2 focust op voldoen aan het wettelijk opgelegde kader met aandacht voor specifieke lokale en bestuurlijke omstandigheden. De milieustraat Goes bijvoorbeeld verplaatsen. Kleine straten verder afslanken en grotere opwaarderen, zoveel als mogelijk binnen de huidige locaties.

Scenario 3 gaat uit van een aanpak die zeker 20 jaar voldoet, waarbij wordt uitgaan van drie voorzieningen niveaus. Het Algemeen Bestuur (AB) van O.L.A.Z. heeft het rapport besproken en heeft in haar vergadering van 27 juni 2019 kaders vastgesteld en richting gegeven voor vervolgonderzoek. De vastgestelde kaders zijn: 1. Realiseren van VANG doelstellingen. De ontwikkeling van milieustraten moet op het landelijk afvalbeleid en regelgeving afgestemd zijn. 2. Het langer termijn perspectief is belangijker dan maatregelen voor de korte termijn uitvoeren. Een ontwikkeling uitwerken voor een periode van 20 jaar is het uitgangspunt. 3. De huidige opzet en spreiding van milieustraten is het uitgangspunt. Om te komen tot een geheel van toekomstbestendige milieustraten zijn opzet en spreiding onderwerp van onderzoek. 4. Differentiatie in het voorzieningenniveau van de milieustraten kan voordelen bieden en is onderwerp van onderzoek. 5. De laagdrempeligheid van milieustraten is een belangrijke kwaliteit. Om tot betere beheersing van huishoudelijke afvalstromen te komen en bedrijfsafval te weren is het onderzoeken van een toegangsregeling en of betaalregeling onderdeel van de verkenning. 6. De huidige verdeling van kosten is eenvoudig. Met het aanbrengen van differentiatie in voorzieningen zal de kostenverdeling nader beschouwd moeten worden.

In dezelfde vergadering is besloten om scenario 3 zoals genoemd in het rapport milieustraten Zeeland te onderzoeken en uit te werken. Scenario 3 gaat uit van het behouden van de gemeentelijke milieustraten. Dat wil zeggen 13 milieustraten verdeeld over 13 gemeenten. Het behoud van de huidige locatie is wenselijk, maar geen doelstelling. Indien de huidige locatie ongeschikt is, kan naar een alternatief worden gezocht. In scenario 3 worden drie typen milieustraten gedefinieerd. In de basis variant wordt slechts een beperkt aantal afvalstromen ingezameld. In Borsele, Kapelle en Noord-Beveland (tot ca. 25.000 inwoners) is een basis voorziening gepland met een beperkt aantal afvalstromen. Het tweede type is een complete versie. Deze milieustraat zamelt ten minste alle 18 afvalstromen in die zijn genoemd in het Activiteitenbesluit. Deze milieustraat is voorzien in Veere, Sluis, Hulst, Tholen, Schouwen-Duiveland en Reimerswaal (25.000 tot 35.000 inwoners). In het derde type is de milieustraat bijna identiek aan de complete versie, maar is er ruimte nodig voor kringloopactiviteiten en/of circulaire ambachtscentra en ruimte voor educatie. 1 rapport Onderzoek Milieustraten Zeeland - 13 juni 2019

19 november 2020

MS ZEELAND

BG9912I&BRP001F02

1

Projectgerelateerd

Deze complete plus versie is voorzien in Goes (al dan niet gecombineerd met omliggende gemeenten), Terneuzen, Middelburg en Vlissingen (>35.000 inwoners). In december is RHDHV gevraagd om het volgende met betrekking op Scenario 3 verder uit te werken. 1. Effect op VANG Beleid; 2. Indien locaties wijzigen; globale locatievoorstellen (gemeente en locatie binnen de gemeente); 3. Serviceniveau per locatie op basis van een algemene indeling; 4. Investeringskosten per locatie; 5. Exploitatiekosten per locatie en voor het geheel; 6. Globale businesscase per locatie incl. het benoemen van mogelijke partners en hierin een richting bepalen; 7. Toegankelijkheid voor bezoekers (toegangsregeling, acceptatievoorwaarden); 8. Model voor doorberekening kosten naar leden van O.L.A.Z. Leeswijzer Dit rapport begint met een inventarisatie van ontwikkelingen die mede bepalen hoe de milieustraat van de toekomst eruit ziet (Hoofdstuk 2). Vervolgens wordt ingegaan op de huidige situatie en worden de prestaties met betrekking tot afvalvolume, scheidingsdoelstellingen en kosten in beeld gebracht (Hoofdstuk 3). Na de inventarisatie wordt scenario 3 verder uitgewerkt (Hoofdstuk 4) en beoordeeld Hoofdstuk 5). Het rapport wordt afgesloten met conclusies (Hoofdstuk 6).

19 november 2020

MS ZEELAND

BG9912I&BRP001F02

2

Projectgerelateerd

2

Zicht op toekomstige milieustraten

Het uitwerken van Scenario 3 gaat over toekomstige milieustraten voor een periode van 20 jaar. Maar hoe ziet afvalmanagement er over 20 jaar uit? En hoe past een toekomstige milieustraat daarbij? In dit hoofdstuk schetsen we de ontwikkelingen die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van afvalmanagement en wordt een beeld geschetst hoe een milieustraat er in de toekomst uit kan zien.