22-077 Bijlage 1. Jaarstukken 2021
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Colofon Uitgever: gemeente Middelburg Versie juni 2022 Redactie: gemeente Middelburg Eindredactie: gemeente Middelburg Fotografie: gemeente Middelburg Vormgeving: gemeente Middelburg Productie: gemeente Middelburg
Inhoudsopgave 4 Inleiding
159 JAARREKENING 160 Overzicht van lasten en baten
6 JAARVERSLAG 162 Toelichting op lasten en baten 7 Programma's
166 Algemene dekkingsmiddelen
8 Bestuur en ondersteuning
167 Overzicht onvoorziene uitgaven 168 Overzicht incidentele baten en lasten
19 Veiligheid
172 Overzicht toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves 174 Wet Normering Bezoldiging Topfunctionarissen (WNT)
29 Verkeer, vervoer en waterstaat
176 Analyse begrotingsrechtmatigheid
37 Economie
178 Balans 180 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
42 Onderwijs 184 Toelichting op de balans 47 Sport, cultuur en recreatie 200 Overzicht kredieten 54 Sociaal Domein
206 Sisa tabel
64 Volksgezondheid en milieu
213 Overzicht lasten en baten per taakveld
82 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
220 OVERIG
vernieuwing
220 Bijlage Europese Projecten
91 Paragrafen 92 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 102 Lokale heffingen 109 Onderhoud kapitaalgoederen 119 Financiering 122 Bedrijfsvoering 129 Verbonden partijen 140 Grondbeleid 151 COVID-19
3
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de gemeente Middelburg.
op een herziening van het gemeentefonds. Dit zal vanaf 2023
In maart 2022 waren de gemeenteraadsverkiezingen waarna in
leiden tot een toename van de rijksmiddelen voor onze gemeente.
mei dit jaar het nieuwe college is aangetreden. Bij ons aantreden
Dit zal onze gemeente helpen om de financiële positie en de
als nieuw college troffen we een gemeente aan die de financiën
financiële slagkracht van de gemeente op peil te houden.
op orde heeft gebracht. Hiermee is een solide basis gelegd waarop wij de komende jaren verder kunnen bouwen. Ook het jaar
Het college van burgemeester en wethouders spreekt zijn
2021 werd voor een belangrijk deel gekenmerkt door de
waardering uit voor de inzet en betrokkenheid van de
wereldwijde coronapandemie. Deze heeft in 2021 evenals in 2020
medewerkers in het afgelopen jaar. Zeker door de
gevolgen gehad voor de gezondheid van onze inwoners, de zorg
coronamaatregelen was het voor de medewerkers lastig om de
en de economie. Inmiddels zijn we gewend geraakt aan het
taken uit te blijven voeren. Desondanks is veel van wat
thuiswerken en digitaal vergaderen. Ondersteuning van inwoners,
voorgenomen was om in 2021 uit te voeren toch gerealiseerd.
organisaties en bedrijven bij het opvangen van de gevolgen van
Hulde!
de coronamaatregelen is in 2021 voortgezet. Gelukkig is de lockdown opgeheven en kunnen we elkaar weer in het echt
Het jaarverslag
ontmoeten en spreken. Middelburgse ondernemers en
Het jaarverslag bestaat uit:
organisaties hebben het de afgelopen twee jaar zwaar gehad. In
– Programmaverantwoording
de afzonderlijke programma's die onderdeel uitmaken van de
– Paragrafen
jaarstukken wordt nader ingegaan wat deze pandemie voor de uitvoering van taken door de gemeente heeft betekend. Zo is in
Programmaverantwoording
deze jaarstukken een afzonderlijke paragraaf over COVID-19
De programmaverantwoording gaat per programma in op de
opgenomen.
beoogde maatschappelijke effecten en de wijze waarop geprobeerd is deze effecten te realiseren. Dit wordt gedaan aan
Gelukkig kon ondanks de pandemie, de gemeente dankzij de inzet
de hand van de volgende vragen:
van onze betrokken medewerkers blijven functioneren. Zo is veel
– Wat wilden we bereiken?
tijd gestoken in de voorbereiding van de invoering van de
– Wat hebben we bereikt?
Omgevingswet en is samen met onze inwoners gestart met de
– Wat hebben we ervoor gedaan?
oriëntatie op hoe Middelburg er in 2050 uit zou kunnen gaan zien.
– Wat heeft het gekost?
Uit de jaarrekening blijkt dat het ingezette financiële beleid effect heeft gehad. In tegenstelling tot vorig jaar is nu geen sprake meer
Aan de speerpunten zijn prestaties en activiteiten gekoppeld. Deze
van een tekort, maar van een overschot ten opzichte van de
staan in de tabellen onder "Wat hebben we er voor gedaan?".
begroting. Daardoor is het preventief toezicht vanuit de Provincie
Daarin geven we aan of de doelstellingen zijn ‘gerealiseerd’, ‘deels
Zeeland op de gemeentebegroting ook niet meer van toepassing.
gerealiseerd’ of ‘niet gerealiseerd’. Bij de twee vragen "Wat hebben
Het weerstandsvermogen om onvoorziene risico’s op te vangen is
we bereikt?" en 'Wat hebben we ervoor gedaan?" geven we een
verder versterkt en bevindt zich op het in de begroting 2021
verklaring waarom het (nog) niet gehaald is. Bij '"Wat heeft het
aangegeven verwachte niveau. In de toelichting bij de jaarrekening
gekost?" staat een gedetailleerde toelichting op de afwijkingen
en bij de programma's wordt ingegaan op de oorzaken van dit
tussen de begroting na wijzigingen en de realisatie voor bedragen
behaalde resultaat. Een belangrijk onderdeel van de financiële
groter dan € 25.000.
herstelmaatregelen betreft de door de gemeenteraad vastgestelde maatregelen in het sociaal domein. De extra gelden
Paragrafen
voor de jeugdzorg die door het nieuwe kabinet in het vooruitzicht
In het jaarverslag zijn de verplichte paragrafen opgenomen, die
zijn gesteld, zullen onze gemeente ook in staat stellen om voor
zijn voorgeschreven in het besluit begroting en verantwoording
alle Middelburgers goede zorg te kunnen blijven leveren. Ook is in
gemeentes en provincie (BBV). In de afzonderlijke paragrafen zijn
2021 samen met andere Zeeuwse gemeenten succesvol ingezet
4
Jaarstukken 2021 | Inleiding
de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. De jaarrekening De jaarrekening bestaat uit: – Een overzicht van lasten en baten – De balans met een toelichting Overzicht van lasten en baten In de staat van baten en lasten wordt op hoofdlijnen het resultaat van de jaarrekening toegelicht. In de programma's bij "Wat heeft het gekost?" staan per taakveld de lasten en baten opgenomen. En wordt een toelichting gegeven over de afwijkingen tussen de realisatie en begroting na wijziging. In een apart overzicht Kredieten zijn de (restant) kredieten per programma vermeld. Daarnaast zijn in een overzicht de incidentele baten en lasten, de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves inzichtelijk gemaakt. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet bij lastenoverschrijdingen een inhoudelijke analyse plaatsvinden. Dit is in de jaarrekening opgenomen bij de analyse begrotingsrechtmatigheid. De verwachting is dat vanaf 2022 het college zelf een rechtmatigheidsverantwoording opneemt. Balans De uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente wordt inzichtelijk gemaakt in de balans en de toelichting er op. SISA In de SISA- bijlage (Single Information Single Audit) is verantwoording over de besteding van specifieke uitkeringen opgenomen.
Namens het college van burgemeester en wethouders, Rutger Schonis, wethouder Financiën Gemeente Middelburg
5
JAARVERSLAG
6
Programma's
7
Jaarstukken 2021 | Programma's
Bestuur en ondersteuning Inleiding
Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk effect Het vergroten van de betrokkenheid bij de gemeente en het vertrouwen in het bestuur.
De gemeente stelt de burger centraal. Dit doen we door steeds onze dienstverlening te verbeteren. We betrekken inwoners bij
Doelstellingen
plannen en besluiten en geven ruimte voor initiatieven. Ook zoeken
1. Het vergroten van het draagvlak en de legitimatie voor
we samenwerking met andere overheden en partijen in de regio.
besluiten, en voldoende mogelijkheden bieden aan burgers om
In 2021 was onze dienstverlening nog regelmatig onderhevig aan
betrokken te kunnen zijn bij de besluitvorming in de gemeente.
coronamaatregelen. We leerden daardoor steeds beter digitale vormen van werken, dienstverlenen, participeren en extern overleggen te organiseren. In het programma Bestuur leest u over de overkoepelende taakvelden van raad en college en de
2. Burgers worden in een vroegtijdig stadium (juist en volledig) geïnformeerd over plannen. 3. Ruimte geven aan initiatieven in de samenleving. De gemeente faciliteert en stimuleert.
ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie.
4. Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven
Beleidskader
5. Door op beleidsterreinen samen te werken met andere
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Kwaliteitsatlas 2030
en instellingen, gemeten aan de tevredenheid van de gebruiker overheden, worden de beschikbare middelen op die velden effectiever en efficiënter ingezet. 6. Het vergroten van het vertrouwen van onze inwoners in de
– Communicatiebeleidsplan 2019
gemeente. Middelburgers moeten erop kunnen vertrouwen dat
– Visie op dienstverlening 2017-2020
de gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën, en
– ‘Participeren: Doen en leren!’ 2017
dat de middelen op een rechtmatige manier worden ingezet.
– Notitie verbonden partijen 2016
8
7. Middelburg draagt bij aan de Zeeuwse opgaven.
Jaarstukken 2021 | Programma's
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Evaluatie naar participatie gestart
Volgens plan
Instrumentarium voorhanden om zelf te evalueren
Gedeeltelijk volgens plan
Online participatietool in gebruik
Volgens plan
Experimenten met digitale wijktafels
Volgens plan
Start traject om tot Middelburgse participatie- en inspraakverordening te komen (naar verwachting eind 2021 gereed)
Volgens plan
Verder uitdiepen nieuwe rollen, werkwijze, houding en gedrag
Volgens plan
Uitbreiden meting klanttevredenheid naar kanaal telefonie
Volgens plan
Waardering dienstverlening aan de balie en telefoon is goed
Gedeeltelijk volgens plan
Informatie op website is vindbaar, duidelijk en geeft antwoord op de vragen van burgers
Gedeeltelijk volgens plan
9
Jaarstukken 2021 | Programma's
Doelstelling 1: Het vergroten van het draagvlak en de
Doelstelling 5: Door op beleidsterreinen samen te werken
legitimatie voor besluiten, en voldoende mogelijkheden
met andere overheden, worden de beschikbare middelen
bieden aan burgers om betrokken te kunnen zijn bij de
op die velden effectiever en efficiënter ingezet
besluitvorming in de gemeente
In 2021 werden de bestaande (grotere) samenwerkingen op het
De betrokkenheid bij de besluitvorming en de voorbereiding
gebied van belastingen, informatisering en automatisering, werk,
daarop zijn vergroot. In 2021 is in opdracht van de gemeenteraad
inkomen en schulden en archeologische dienst voortgezet. In
de manier van participeren geëvalueerd. Er zijn drie trajecten
het sociaal domein werkten wij samen in/met GI's en werd de
geëvalueerd. Tijdens deze opdracht hebben we geleerd om
inkoop WMO samen met Vlissingen georganiseerd. Jeugdzorg
participatietrajecten zelf te evalueren. De aanbevelingen van
werd door de 13 Zeeuwse gemeentes gezamenlijk ingekocht.
Berenschot zijn ter hand genomen. De participatie- en
De nieuwe verordening WMO & Jeugd 2021 is samen met
inspraakverordening is opgesteld en in december 2021 door de
Vlissingen opgezet en de kosten zijn gedeeld. Ook op andere
gemeenteraad vastgesteld. Hierin hebben we de leerpunten uit
beleidsterreinen werkt Middelburg samen, zoals ten behoeve van
de evaluatie geborgd.
de Omgevingswet in het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland (SPOZ) en in het Walchers Overleg Omgevingswet
Doelstelling 2: Burgers worden in een vroegtijdig stadium
(WOOW). Daarnaast is de gemeente actief betrokken bij het
(juist en volledig) geïnformeerd over plannen
Overleg Zeeuwse Overheden.
Informeren over plannen en een proces is de eerste stap van participeren. In 2021 hebben we onze online participatietool
Doelstelling 6: Het vergroten van het vertrouwen van onze
doemee.middelburgers.nl veelvuldig ingezet. Op dit platform
inwoners in de gemeente. Middelburgers moeten erop
geven we uitleg over plannen, de kaders van meedenken en
kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief
meedoen en over het proces. Op deze manier is het inzichtelijk en
omgaat met de financiën en dat de middelen op een
transparant hoe we met de inbreng van inwoners en andere
rechtmatige manier worden ingezet
belanghebbenden omgaan.
Ook in 2021 is invulling gegeven aan het door de gemeenteraad in 2020 vastgestelde Financieel Herstelplan 2020-2024. Door
Doelstelling 3: Ruimte geven aan initiatieven in de
het plan worden de financiën van de gemeente toekomstbestendig
samenleving. De gemeente faciliteert en stimuleert
en ontstaat op termijn weer ruimte voor investeringen. Door dit
In 2021 zijn weer verschillende initiatieven gefaciliteerd en
herstelplan is het preventief toezicht door de provincie opgeheven.
ondersteund vanuit de groencheques en wijktafelbudgetten. Wel
De accountant heeft over de afgelopen jaren steeds een
minder dan normaal in verband met corona. In de participatie- en
goedkeurende verklaring afgegeven. Dan gaat het over het
inspraakverordening is een hoofdstuk opgenomen over hoe wij
getrouwe beeld zoals dat uit de jaarrekening blijkt als over de
omgaan met initiatieven uit de samenleving. Afgesproken is dat er
financiële rechtmatigheid.
één loket komt. Dat loket heeft inmiddels zijn plek gekregen bij wijkgericht werken (afdeling wijk en bestuur).
Doelstelling 7: Middelburg draagt bij aan de Zeeuwse opgaven
Doelstelling 4: Het verbeteren van de dienstverlening aan
Middelburg heeft via de diverse organisaties en
burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de
samenwerkingsverbanden een belangrijke bijdrage bijdrage
tevredenheid van de gebruiker
geleverd aan de Zeeuwse opgaven. Dit deden wij onder meer via
De tevredenheid aan de balies is onverminderd hoog geweest in
actieve deelname aan OZO, Z4, Economic Board Zeeland, De
2021, ondanks de maatregelen die we hebben moeten treffen in
Regiovisie Walcheren-Schouwen-Duiveland, Campus Zeeland, de
verband met COVID-19.
Zeeuwse Zorg Coalitie en de vele gemeentschappelijke regelingen. Zowel in OZO-verband en via de Regiovisie als bij Campus Zeeland en de Economomic Board Zeeland is afgelopen jaar een bijdrage geleverd aan het formuleren van de regionale strategische doelen voor de toekomst.
10
Jaarstukken 2021 | Programma's
Wat hebben we ervoor gedaan?
burgerparticipatie en afspraken over hoe we omgaan met initiatieven van inwoners en het uitdaagrecht.
Wijkgericht werken, bewonersparticipatie en overheidsparticipatie
In het kader van de Omgevingswet gingen we aan de slag met
In Middelburg ligt de lat hoog op het gebied van participatie. We
een Omgevingsvisie: een integraal toekomstbeeld van Middelburg
vinden het belangrijk dat inwoners op tijd betrokken worden bij
in 2050. Aan deze visie werkten veel belangstellende inwoners en
onze (beleids)plannen. En dat inwoners ruimte - en soms zelfs hulp
netwerkpartners mee.
- krijgen bij eigen initiatieven om hun leefomgeving mooier te maken.
Binnen de Omgevingswet draait het om anders werken: – Van ‘toetsen of het mag’ naar ‘mogelijk maken dat het kan’;
De afgelopen jaren hebben we flink wat geparticipeerd. De ene
– Loslaten en minder regelen;
keer succesvoller dan de andere. Hier hebben we samen veel - en
– Integrale beoordeling (fysiek en sociaal);
versneld - van geleerd. Eén van de belangrijkste lessen is dat we
– Participatie door inwoners en bedrijven.
vóór de start van een participatietraject duidelijkheid moeten hebben over de kaders waarbinnen het samenspel plaats vindt: – Het doel of de intentie van participatie: waarom vinden we het
We werkten ook in 2021 nog met wijkteams. Zij zijn onze oren en ogen in de wijken en dorpen en samen met hen geven we invulling
belangrijk om inwoners en andere belanghebbenden te
aan ons wijkgericht werken. We maakten gebruik van wijktafels en
betrekken?;
wijkbudgetten. De laatste jaren zien we de trends dat sommige
– De ruimte en mate van invloed;
wijkteams door de hoge leeftijd van de leden kwetsbaar zijn of
– De rollen en bevoegdheden van het college van B&W en de
stoppen; in sommige wijken wijktafels steeds minder goed worden
gemeenteraad; – Het proces zelf: wanneer kan wie inbreng leveren en wat gebeurt er met deze inbreng?;
bezocht; wijkbudgetten (deels) op de plank blijven liggen. Die trend was voor de coronacrisis al zichtbaar, maar is hierdoor in versnelling geraakt.
– Transparante en zorgvuldige communicatie vóór, tijdens en na het proces; – Wat doet het bevoegd gezag met de uitkomst.
Dit bracht ruimte voor nieuws. Door corona hebben we onze digitale participatie versneld. We werken nu een goed jaar met doemee.middelburgers.nl. Er staat een groeiend aantal projecten
In september was er een succesvolle sessie met de raad, het
op, zowel uit het fysieke als sociale domein. De eerste ervaringen
college en ambtenaren over het belang van het stellen van goede
zijn positief. We bereikten andere mensen (ook jongeren!), de
kaders en de manier dat kan. Afgesproken werd hieraan ook in
participatie is overzichtelijk en transparant.
de komende bestuursperiode aandacht aan te blijven besteden. Er is een weg ingeslagen naar andere vormen van dorps- en Het antwoord op de vraag wat het doel of de intentie van
wijkdemocratie. Denk bijvoorbeeld aan (mini) burgerberaden (bij
participatie is gaande het proces duidelijker geworden.
thema’s als klimaatadaptatie en de energietransitie) en een
Participatie betekent niet dat er niets meer kan. Ondanks zorgen
afstemming van zeggenschap, bevoegdheden en budgetten in
en tegenstand kan het zijn dat een ontwikkeling toch gewenst is.
de wijk met inwoners. En er is gewerkt aan een prominentere plek
Dan is het goed hierover vanaf het begin duidelijk te zijn. De
voor jongerenparticipatie.
conclusie was: wie wil, kan meedenken, inbreng wegen we zorgvuldig af en gemaakte keuzes leggen we goed uit. Daarnaast
De eerste voorbereidingen werden getroffen voor een proeftuin
staat nog altijd de officiële inspraakprocedure open voor degene
integrale wijkaanpak. In deze proeftuin moeten de uitvoering van
die het daar niet mee eens zijn.
het Middelburgs model (de wijknetwerken), de ontwikkelingen op het gebied van wijkgericht werken en de Omgevingswet met elkaar
In december heeft de gemeenteraad de nieuwe participatie- en inspraakverordening vastgesteld. Hierin staan afspraken over
worden verbonden. We startten in Klarenbeek, omdat daar is gestart met de voorbereiding voor het omzetten van het bestemmingsplan naar het omgevingsplan.
11
Jaarstukken 2021 | Programma's
Dienstverlening
Naast het meten van de tevredenheid van de kanalen balie en
De Visie op Dienstverlening 2017-2020 met haar meerjarige
website wordt sinds 1 september 2021 de tevredenheid van het
uitvoeringsagenda wordt stapsgewijs uitgevoerd. In het vierde
kanaal telefonie gemeten. Bellers krijgen aansluitend op hun
kwartaal van 2020 heeft de gemeenteraad een tussentijdse
gesprek met het TIP de vraag of ze mee willen werken aan het
evaluatie ontvangen. De raad heeft op 10 december 2020 een
beantwoorden van enkele basisvragen.
geamendeerd raadsvoorstel aangenomen voor het verlengen van de visie op dienstverlening. De raad heeft besloten de huidige visie
Meten waardering dienstverlening
te verlengen tot en met 2023, met het bijbehorende budget.
Balie De meting over 2021 liet een positief beeld zien over de
Eind 2020 zijn we live gegaan met ruim twintig nieuwe e-diensten
behandeling en afhandeling aan de balie. 88% van de bezoekers
voor inwoners en ondernemers die in 2021 beschikbaar waren.
gaf ons een groene smiley. 5% van de bezoekers gaf ons een
Vooral de e-diensten rondom verhuizen en het aanvragen van
neutrale score en 7% gaf ons een negatieve score.
uittreksels werden veelvuldig gebruikt. Ook de e-dienst aangifte overlijden, die door de begrafenisondernemers wordt gebruikt, is
Website
een succes. Het overgrote deel van de aangiftes wordt digitaal
De scores over de website waren lager dan aan de balie. Dat is
gedaan door de ondernemers.
een landelijk beeld. In 2021 gaf 49% van de bezoekers van onze website een ‘groene score’. 12% van de bezoekers van onze
Het digitaliseren van parkeervergunningen en parkeerontheffingen
website gaf ons een neutrale score. En 39% van de bezoekers gaf
is de eerste stap naar digitaal parkeren. In het vierde kwartaal van
ons een negatieve score.
2021 zijn de bewonersvergunningen en blauwe zone ontheffingen gedigitaliseerd. Dit betreft zo'n 90% van het totaal aantal
Telefonie
vergunningen.
We meten klanttevredenheid over de telefonie van ons telefonisch informatie punt vanaf 1 september 2021. Tot 31 december 2021
De adviesraad sociaal domein en de Stichting Werkgroep
gaf 61% van de bellers ons een ‘groene score’. 24% van de bellers
Gehandicapten Walcheren zijn betrokken bij de nieuwe website en
gaf ons een neutrale score. En 15% van de bellers gaf ons een
hebben adviezen gegeven over bijvoorbeeld de indeling van de
negatieve score.
site. Daarnaast zijn de teksten van de 25 meest geraadpleegde pagina's op B1- niveau (eenvoudig Nederlands) geschreven en worden zo min mogelijk pdf's toegevoegd aan de site. Onduidelijkheid in een brief kan leiden tot veel vragen. Daarom hebben we in 2021 een pilot uitgevoerd met het voorleggen van (beeld)brieven om te kijken welke het beste aanspreekt. Het testpanel bestond uit: – de Adviesraad sociaal domein
Samenwerken
– Welzijn Middelburg
De samenwerking met andere overheden in de provincie is in 2021
– Stichting Lezen & Schrijven
verder geintensiveerd. De regionale samenwerking wordt vanuit
– Stichting Werkgroep Gehandicapten Walcheren
de Rijksoverheid gestimuleerd. In diverse overleggen is gewerkt
– AZC Middelburg
aan de agenda van de toekomst (de strategische agenda's) en
De kennis die we hebben opgedaan is verwerkt in onze eerste
ingezet bij de uitwerking van de gezamenlijke plannen en ideeën.
worden medewerkers van de gemeenten, provincie en waterschap beeldbrief: die voor het verlengen van een paspoort of identiteitskaart. Vanaf 2022 kan deze brief worden verstuurd aan
Eonomische structuurversterking in Zeeland
de mensen van wie het paspoort of identiteitskaart binnenkort
Naast het voortzetten van de bestaande
verloopt.
samenwerkingsverbanden (zie onder meer de paragraaf
12
Jaarstukken 2021 | Programma's
Verbonden partijen) heeft de gemeente actief een bijdrage
versterking van de economie, de energietransitie en de
geleverd aan Economic Board Zeeland. Hier trekken
woonopgaven.
ondernemingen, onderwijsinstellingen en overheden samen op in de opgaven van de economische structuurverstekring van de
Z4
provincie. In 2021 is verder gewerkt aan de strategische agenda
In 2021 is samen met Terneuzen, Goes en Vlissingen in Z4 verband
ten behoeve van de leefbaarheid en economische
verder gewerkt aan de versterking van het stedelijk gebied.
structuurversterking in Zeeland. Voor de financiering hiervan is
Centraal hierbij stonden de aandacht voor de versterking van de
vanuit onze gemeente opnieuw succesvol een beroep gedaan op
bereikbaarheid van de steden, de binenstadseconomie, het
Europese subsidies.
stimuleren van de arbeidsmarkt, de versterking van het onderwijs en de versterking van het cultureel aanbod. Zo is in 2021 aandacht
OZO en VZG
gegeven aan het realiseren van een Zeeuws breed Expat Centrum
Evenals in 2020 heeft de gemeente Middelburg ook dit jaar actief
vanuit de waarneming dat er in Zeeland in toenemende mate
deelgenomen aan het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) en de
sprake is van de aanwezigheid van arbeidsmigranten,
Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG). In 2021 stond de
kenniswerkers en internationale studenten. Hoewel aanvankelijk
financiering van de gemeenten door het Ministerie van BZK
gedacht werd dat voor de stedelijke opgaven in de vier gemeenten
centraal in de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Met
middelen vanuit de comepensatiegelden voor de marinierskazerne
betrekking tot de herverdeling en een vergroting van het
(rapport Wind in de Zeilen) beschikbaar gesteld zouden worden is,
gemeentefonds zijn door de VZG diverse moties bij de VNG
afgezien van een betere treinverbinding met de Randstad, dit geld
ingediend. Het begin 2021 bij het Ministerie van BZK en de Raad
in belangrijke mate ingezet voor de versterking van de
voor het Openbaar Bestuur door de Zeeuwse gemeenten
economische structuur van de gemeente Vlissingen. In
ingediende ondezoeksrapport naar de gemeentelijke tekorten in
samenwerking met de Provincie Zeeland is in 2021 een aanvraag
de jeugdhulp heeft tot een verbetering van de verdeling van het
voor Europese subside voor de versterking van het culturele profiel
gemeentefonds over de gemeenten geleid waarvan de financiële
van de binnensteden ingediend. Deze subsidie is inmiddels
effecten vanaf 2023 merkbaar zullen zijn.
toegekend en is er een werkgroep aan de slag gegaan om uitvoering te geven aan de ingediende plannen.
In 2021 heeft de tussenevaluatie van het OZO plaatsgevonden en zijn er aanbevelingen gedaan voor het vervolg van dit overleg. Op
Regiovisie Veere, Middelburg, Vlissingen, Schouwen-
basis hiervan zijn er een aantal aanpassingen binnen OZO
Duiveland
doorgevoerd en wordt in april 2022 een aangepast
N.a.v. de conclusies van het rapport #Hoedan? (2018) en op
samenwerkingsconvenant tussen de 15 Zeeuwse overheden
verzoek van de commissaris van de Koning in Zeeland, zijn de vier
ondertekend. Vanuit het OZO en de VZG heeft vanuit de
gemeenten in 2021 gestart met een verkenning voor een
strategische dossiers als wonen, klimaat, werkgelegenheid,
Regiovisie. Een regiovisie is een visie op
sociaal domein en financiering, veelvuldig afstemming met
samenwerkingsmogelijkheden van buurgemeenten om
Ministeries en de lobbyisten in Den Haag en Brussel
maatschappelijke uitdagingen gezamenlijk doelmatiger en
plaatsgevonden. Dat dit succesvol is mag ondermeer blijken uit
doeltreffender te kunnen aanpakken. Gekozen is met de vier
de vele miljoenen die via de Regiodeals naar Zeeland zijn
gemeenten te kijken hoe de maatschappelijke uitdaging van een
gekomen. Vanuit deze Regiodeal is onder meer de investering
sterke daling van de beroepsbevolking het hoofd kan worden
gefinancierd in het beta onderwijs bij de UCR (het nieuwe gebouw
geboden. Gekeken wordt daarbij naar gunstige
Anne is in 2021 geopend) en het Joint Research Center op het
vestigingsvoorwaarden voor arbeidskrachten als woningen,
Groene Woud (opening 2022). Het in 2021 aangetreden nieuwe
bereikbaarheid (van woon- en werkplaatsen en
kabinet heeft aangegeven dat er de komende vier jaar opnieuw
onderwijsinstellingen) en partnerbanen en gunstige voorzieningen
Regiogelden beschikbaar gesteld zullen komen. Momenteel wordt
als een breed en hoogwaardig onderwijsaanbod en cultureel
in OZO verband gewerkt aan een Zeeuws voorstel voor deze
aanbod. In 2021 vond in Vrouwenpolder een bezoek aan de vier
nieuwe Regiogelden. Dit geldt tevens voor andere financiële
colleges van B en W plaats door het college van GS van de
impulsen die de Rijksoverheid beschikbaar heeft gesteld voor de
13
Jaarstukken 2021 | Programma's
provincie Zeeland. Tijdens het bezoek is de eerste verkenning
Effecten maatregelen financieel herstelplan
besproken en zijn afspraken gemaakt over verdere uitwerking.
Voor de effecten in 2021 van de maatregelen uit het financieel herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
Omgevingswet
Effecten maatregelen financieel herstelplan
Middelburg neemt deel aan het Samenwerkingsplatform Omgevingswet Zeeland (SPOZ), een brede kenniskring met Provincie Zeeland, de dertien gemeenten, RUD, Veiligheidsdienst, GGD, Rijkswaterstaat, Ministerie van BZK en Waterschap
Voor de effecten in 2021 van de maatregelen uit het financieel
Scheldestromen. Aanvullend was er het Walchers Overleg
herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
Omgevingswet (WOOW). Doel is om efficiëntiewinst te behalen en thema’s – zoals landschap en mobiliteit – zoveel mogelijk op Walchers niveau uit te werken.
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
2018
2019
2020
2021
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
7,2
7,2
7,8
8,0
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
6,9
6,9
7,3
7,6
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
Middelburg
581
600
625
654
totale kosten inhuur externen)
Middelburg
7,5
7,8
9,8
7,4
Overhead (% van de totale lasten)
Middelburg
6,4
6,2
6,0
6,4
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom +
Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces vormen overhead. In de tabel hieronder is aangegeven hoe deze kosten zijn opgebouwd:
14
Jaarstukken 2021 | Programma's
Subactiviteit (bedragen x € 1.000)
Begroting 2021 na wijziging Totale lasten
Totale baten
Rekening 2021
saldo
Totale lasten
Totale baten
saldo
Leidinggevenden
1.333
0
1.333
1.391
-10
1.381
Financiën en AO/IC
1.668
-163
1.505
1.606
-111
1.495
P&O / HRM
1.388
-15
1.373
1.398
-20
1.378
Inkoop
119
0
119
121
-3
118
Interne en externe communicatie
670
0
670
649
0
649
Juridische zaken
429
0
429
457
0
457
729
0
729
722
0
722
3.331
-80
3.251
3.169
-79
3.090
2.940
-54
2.886
2.903
-63
2.840
DIV
435
0
435
403
0
403
Managementondersteuning.
86
0
86
86
0
86
13.128
-312
12.816
12.905
-286
12.619
-761
0
-761
-742
0
-742
0
-649
-649
0
-679
-679
12.367
-961
11.406
12.163
-965
11.198
Bestuurszaken en bestuursondersteuning Informatievoorziening en automatisering (ICT) Huisvesting en Facilitaire zaken
Totaal dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen1 dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden2 Totaal
1 Overhead mag nog wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere (subsidie)projecten. In de praktijk zal dit gebeuren door op het taakveld 0.4 onder de lasten een negatief bedrag op te nemen en dit bedrag op het betreffende taakveld met de weer als last te verantwoorden. Hierdoor wordt de exploitatie niet onnodig opgevoerd. 2 Overheadvergoeding binnen de samenwerkingsverbanden waarbij Gemeente Middelburg als gastgemeente opereert worden als baten verantwoord binnen het taakveld overhead.
Wat heeft het gekost? Bestuur en Ondersteuning
Begroting
Begroting 2021
Realisatie
Verschil 2021
2021
na wijziging
2021
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 0.01.0 Bestuur
2.443
2.474
2.159
315
0.02.0 Burgerzaken
1.858
1.992
1.968
24
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
1.115
1.147
1.129
18
104
104
45
58
5.519
5.716
5.301
415
0.01.0 Bestuur
-204
-204
-447
243
0.02.0 Burgerzaken
-784
-784
-845
61
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
-524
-481
-398
-82
0.06.3 Parkeerbelasting
-6.403
-5.003
-4.951
-52
Totale Baten
-7.914
-6.471
-6.640
169
Totaal Bestuur en Ondersteuning
-2.395
-755
-1.339
585
0.06.3 Parkeerbelasting Totale Lasten Baten
15
Jaarstukken 2021 | Programma's
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel)
Een positief getal in de kolom afwijking lasten betekent dat er
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
minder lasten zijn dan begroot. Een negatief bedrag in de kolom
betekent dat we alleen afwijkingen van € 25.000 of hoger
lasten geeft aan dat de lasten hoger uitvallen dan begroot. Een
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
positief getal in de kolom afwijking baten geeft aan dat er meer
afwijkingen die kleiner zijn dan € 25.000.
baten zijn dan begroot. Een negatief getal dat er minder baten zijn dan begroot.
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
263
263
N
0.01.0 Bestuur Voorziening wethouderspensioenen De voorziening wethouderspensioenen wordt op peil gehouden voor toekomstige verplichtingen door middel van een jaarlijkse dotatie. Op basis van actuariële berekeningen blijkt dat de voorziening naar beneden kan worden bijgesteld. De begrote lasten voor dotatie zijn niet benodigd en het naar beneden bijstellen van de voorziening veroorzaakt een afwijking op de baten. 0.02.0 Burgerzaken Verkiezingen
55
N
De lasten van de verkiezingen zijn lager uitgevallen doordat de materialen ten behoeve bescherming tegen COVID-19 zijn gehuurd ipv gekocht. Naturalisaties
48
N
-74
N
Er is een voordelige afwijking ten opzichte van de begroting op de baten van € 48.000 omdat er meer naturalisaties hebben plaatsgevonden 0.03.0 Beheer gebouwen en gronden Leegstand Stadskantoor en huuropbrengsten grond Er is een nadelige afwijking op de baten van € 44.000 welke is ontstaan doordat we er niet in slagen om huurders te vinden voor de leegstaande verdiepingen van het Stadskantoor. Tevens is er een nadelige afwijking van € 30.000 als gevolg van lagere huuropbrensten van de gronden. Dat komt door verkoop van snippers grond en lagere omzetgerelateerde huur. 0.06.3 Parkeerbelasting Parkeerbelasting
58
-52 N
Er is een voordeel ontstaan van € 58.000 omdat er minder kosten zijn voor het verzorgen van de naheffingsaanslagen parkeren omdat er minder facturen zijn verstuurd. Tevens is er een nadelige afwijking ontstaan ten opzichte van de begrote baten. Dit komt omdat door de beperkende maatregelen als gevolg van COVID-19 minder parkerende bezoekers zijn geweest. Overig
Totaal Bestuur en Ondersteuning
16
39
-16
415
169
Jaarstukken 2021 | Programma's
Overhead
Begroting
Begroting 2021
Realisatie
Verschil 2021
2021
na wijziging
2021
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 0.04.0 Overhead
12.687
12.369
12.163
206
Totale Lasten
12.687
12.369
12.163
206
0.04.0 Overhead
-1.014
-960
-965
5
Totale Baten
-1.014
-960
-965
5
Totaal Overhead
11.673
11.409
11.198
211
Baten
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
41
-52
0.04.0 Overhead Subactiviteit Financiën en AO/IC Debiteurenadministratie
N
Deze voordelige afwijking wordt veroorzaakt doordat er minder kosten worden doorgerekend voor het verzorgen van de debiteurenadministratie omdat er minder privaatrechtelijke facturen worden gestuurd dan voorheen. Tevens is er een nadelige afwijking van € 52.000. Dit komt doordat er door de crisis agv COVID-19 minder aanslagen parkeerbelasting zijn opgelegd en ook er ook minder opbrengsten invorderingskosten zijjn. Subactiviteit Juridische zaken Rechtskundig en ander deskundig advies
-20
N
166
N
41
N
27
N
Deze nadelige afwijking zijn lasten die niet ten laste van een krediet of project kunnen worden gebracht, maar waarvoor wel juridisch advies noodzakelijk is. Vooraf is lastig in te schatten hoeveel zaken dit zijn. Subactiviteit Informatievoorziening en automatisering (ICT) Automatisering en netwerkkosten Er is een voordelige afwijking ten opzichte van de begroting van € 166.000 omdat de afrekening van I&A Samenwerking lager is (€ 139.000)dan begroot omdat er nog onvervulde vacatures zijn en er tijdelijk inhuur verminderd beschikbaar was. De ander voordelige afwijking van € 27.000 komt doordat we vanaf 2021 de kosten voor verbindingen en leidingen centraal zijn gaan boeken. De budgetten waren hier op nog niet bijgesteld. Subactiviteit Huisvesting en Facilitaire Zaken Warme dranken automaten Eén van de adviezen ter voorkoming van verspreiding van COVID-19 was om zo veel mogelijk thuis te werken. Hierdoor was de bezetting op het stadskantoor laag, waardoor minder dan anders gebruik is gemaakt van de warme dranken automaten. Dit is terug te zien in de lagere kosten voor ingrediënten. Subactiviteit DIV E-depot Zeeuws Archief
17
Jaarstukken 2021 | Programma's
Voor 2021 is voor een heel jaar de kosten voor het E-depot begroot. Het opstarten van het Edepot heeft enige vertraging opgelopen en is vanaf de 2e helft van 2021 van start gegaan. Dit verklaart de voordelige afwijking op dit budget. Subactiviteit overheadvergoeding samenwerkingsverbanden Samenwerking Belastingen overhead
44
J
Vanaf 2020 betaalt de gemeente Veere minder aan overhead voor het samenwerkingsverband belastingen. Daarom is de begroting 2021 naar beneden bijgesteld met € 100.000. Achteraf blijkt deze bijstelling te ruim. De begroting 2022 en volgend zullen worden aangepast. Overig
-49
13
Totaal Overhead
206
5
Overige baten en lasten
Begroting 2021
Begroting 2021
Realisatie 2021 Verschil 2021 (+
na wijziging
voordeel, - nadeel)
Lasten
672
-58
343
-402
Baten
-225
-1.075
-1.289
214
Totaal Overige baten en lasten
447
-1.133
-945
-188
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
214
N
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000) 0.08.0 Overige baten en lasten Voorziening wachtgeld en boekwinst panden, gronden Het bedrag , € 160.000, wat nu in de voorziening wachtgeld staat kan vrijvallen omdat de verplichtingen voor betalingen met ingang van 22-7-2021 zijn gestopt. Tevens is er een bedrag van € 54.000 meer ontvangen als begroot voor de verkoop van panden en gronden omdat er meerdere stukken snippergroen zijn verkocht waarmee geen rekening was gehouden in de begroting 2021. Afwaardering Churchillaan
-414
N
In de raadsvergadering van 24 februari 2022 is de exploitatieopzet van de Churchillaan fase 1 vastgesteld. Daarin is besloten om het complex Churchillaan deel fase 1 per 1 januari 2023 over te hevelen naar het Grondbedrijf voor een bedrag van € 878.013.De waarde op de balans bij overheveling kan niet volledig terugverdiend worden, in het raadsbesluit is aangegeven dat we dit gaan dekken uit de gereserveerde middelen in de Kadernota 2022-2025. Echter door het vaststellen van de exploitatieopzet is aannemelijk dat de waarde per 31-12-2021 niet volledig terugverdiend kan worden en moet conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) de afwaardering in het jaar 2021 plaatsvinden. De afwaardering bedraagt € 414.000 Overig
Totaal Overige baten en lasten
18
12
0
-402
214
Jaarstukken 2021 | Programma's
Veiligheid Inleiding
gevoel van veiligheid van de inwoners en bezoekers van de gemeente. De gemeentelijke organisatie heeft daarbij een regiefunctie en kan zelf ook instrumenten inzetten om dit te bereiken. Voorbeelden hiervan zijn preventie, vergunningverlening en handhaving en specifieke bevoegdheden van de burgemeester.
Het programma veiligheid richt zich op het verbeteren van de veiligheid in de gemeente Middelburg en het vergroten van het
Beleidskader
– Beleidsregel Wet Aanpak Woonoverlast (2018)
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
– Nota omgaan met conventionele explosieven (2011)
– Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Middelburg 2019-2022
– Bestuurlijke handhaving van artikel 13b Opiumwet
(2020) – Prostitutiebeleid (beleidsnota) (2000) – Prostitutiebeleid (beleidsregels) (2000) – Integriteitsbeoordeling (Wet BIBOB) (2006) – Regionaal Zeeuws Crisisplan 2018-2021 (2017)
– Beleidsregel Veiligheid bij evementen (2017)
(2014/2016) – Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland-West Brabant 2019-2022
Wat wilden we bereiken?
– Victoriabeleid gemeente Middelburg (2000)
Maatschappelijk effect
– Beleidsregel Victoriabeleid (2017)
De Middelburgers en de bezoekers van Middelburg moeten zich
– Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en
veilig voelen en moeten veilig zijn. Dan gaat het enerzijds om
ernstige overlast (Wet MBVEO) (2013)
19
Jaarstukken 2021 | Programma's
veiligheid in en rond het huis en in de buurt, anderzijds in het
2. Het effectief aanpakken van ondermijnende criminaliteit.
grotere verband van stad en regio.
3. Het voeren van een actief beleid op gebied van met name signalering en preventie in de aanpak van radicalisering.
Doelstellingen 1. Een veilige woon- en leefomgeving.
20
4. Actief participeren in de voorbereiding en uitvoering van het regionaal crisisplan.
Jaarstukken 2021 | Programma's
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Uitvoeringsprogramma van het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 Uitvoering geven aan de activiteiten die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma 2021 van het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022.
Gedeeltelijk volgens plan
Een veilige woon-en leefomgeving In 70% van de in behandeling genomen casussen wordt de overlast verminderd of volledig weggenomen. Volgens plan Het team aanpak woonoverlast komt minimaal 10 keer per jaar bijeen voor de bespreking van de casussen. Volgens plan Eind 2020/begin 2021 is, in samenwerking met de afdeling Samenleving, de samenwerkingsovereenkomst OGGZ netwerk gereed.
Gedeeltelijk volgens plan
De gemeente beschikt over een up to date digitale bodembelastingkaart ontplofbare oorlogsresten.
Gedeeltelijk volgens plan
Ondermijningsbeeld en bestuurlijke weerbaarheid Het coördineren van integrale controles.
Volgens plan
Uitvoering geven aan het Damocles-beleid.
Volgens plan
Uitvoering geven aan het BIBOB-beleid.
Volgens plan
In 2021 zijn trainingen bestuurlijke weerbaarheid aan de betrokken medewerkers gegeven.
Gedeeltelijk volgens plan
Het coördineren van ondermijningscasuïstiek of een bijdrage leveren aan casuïstiek.
Volgens plan
Radicalisering Actief optreden bij signalering en implementatie preventiemaatregelen.
Volgens plan
Namens de Walcherse gemeenten deelnemen aan het overleg van de weegploeg.
Volgens plan
Bepalen of er nieuwe trainingen moeten worden gegeven en indien dit noodzakelijk is, het organiseren van deze trainingen.
Volgens plan
Inzet rondom COVID-19-pandemie
Doelstelling 1: Een veilige woon- en leefomgeving
Ook in 2021 heeft de COVID-19 pandemie een stempel gedrukt
Op vele vlakken is geacteerd op het realiseren van een veilige
op het werken aan de veiligheid in de Gemeente Middelburg. Het
woon- en leefomgeving. Denk dan aan het oppakken en afhandelen
cluster, belast met de werkzaamheden op het gebied van
van meldingen met betrekking tot overlast of dreigende
veiligheid, heeft zowel lokaal als regionaal (indirect) een bijdrage
maatschappelijke onrust. Dit onder regie van de gemeente of
geleverd aan het bestrijden van de pandemie alsmede aan de
het Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland. Het aanpakken van overlast
gevolgen van maatregelen die genomen werden. Dit geldt ook
van personen met verward gedrag, extreme gevallen van
partijen waar de gemeente mee samenwerkt bij het realiseren van
woonoverlast en ook het mee werken aan de voorwaarden voor
het veiligheidsbeleid, zoals politie en justitie. Deze
een stabiele terugkeer van ex-gedetineerden (bijvoorbeeld van
werkzaamheden waren niet opgenomen in de
zware misdrijven en zedenzaken) in wijken en buurten zijn hier
programmabegroting van 2021. Datzelfde geldt voor de bijdrage
voorbeelden van. Er is weer een aantal tijdelijke huisverboden aan
die het team veiligheid heeft geleverd bij de (crisis)opvang van
daders van huiselijk geweld opgelegd. En is er actief
vluchtelingen in studio A58. Deze inzet is ten koste gegaan van
geparticipeerd in casuïstiek die als "hoog-risico" zijn ingeschat. Dit
werkzaamheden die opgenomen waren in de
is casuïstiek waarbij het risico op een gewelddadige escalatie van
programmabegroting.
de situatie als reëel wordt ingeschaald. Samen met verschillende partners als politie, OM, Zorg- en Veiligheidshuis, zorginstanties, reclassering en jeugdhulpverleners wordt deze casuïstiek
21
Jaarstukken 2021 | Programma's
aangepakt. Dit om er voor te zorgen dat de risico's verminderen
Doelstelling 4: Actief participeren in de voorbereiding en
of zelfs weg gehaald worden.
uitvoering van het regionaal crisisplan Op 9 juli 2021 is het Regionaal Crisisplan 2022 – 2025
In 2021 is gestart met Nieuw Perspectief om de overlast en problematiek in Dauwendaele tegen te gaan. Er is inzet geweest bij de manifestaties die in Middelburg zijn
vastgesteld.
Wat hebben we ervoor gedaan?
gehouden. Samen met de politie, onze eigen handhavers en de
Uitvoering geven aan het Integraal Veiligheidsbeleid
betreffende organiserende partij is gewerkt aan een ordelijk
2019-2022
verloop van de manifestaties waarbij de boodschap van de
Het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 bevat een aantal
demonstranten op een veilige manier uitgedragen kon worden.
thema's waar uitvoering aan wordt gegeven. Bij ieder thema zijn
Mede door de aanhoudende coronamaatregelen was er een
bepaalde prioiriteiten benoemd.
toename in het aantal manifestaties/demonstraties in Middelburg. Een veilige woon- en leefomgeving In 2021 is actief uitvoering gegevens aan het Damoclesbeleid.
Buurtgericht
Verder is in twee gevallen een last onder dwangsom opgelegd voor
In Middelburg zijn het afgelopen jaar 148 zaken aangemeld bij
het handelen van drugs op straat. De aandachtsfunctionaris
Buurtbemiddeling. Dat is precies evenveel als in 2020. Wel is
mensenhandel heeft in 2021 diverse activiteiten ondernomen op
het aantal meldingen hoger dan voor corona. Op 31 december
dit gebied, waaronder het opvolgen van meldingen over illegale
2021 waren 137 van de 148 zaken afgehandeld. Bij 20 van deze
prostitutie.
afgehandelde zaken was sprake van "geen commitment". Buurtbemiddeling is een vrijblijvende vorm van bemiddeling
Doelstelling 2: Het effectief aanpakken van ondermijnende
waarbij commitment moet zijn bij de betrokkenen om mee te
criminaliteit
werken aan het traject. De resultaten hebben daarom betrekking
Samen met diverse ketenpartners als de politie, Orionis, Regionale
op 117 zaken (137 - 20)
Uitvoeringsdienst (RUD) en Belastingdienst zijn er in de tweede
– 7 zaken niet opgelost
helft van het jaar verschillende integrale controles in het kader van
– 24 zaken met een toelichting
ondermijning georganiseerd. Daarnaast is er uitvoering gegeven
– 86 zaken opgelost
aan het BIBOB-beleid en is er op casusniveau samengewerkt in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Medewerkers hebben
Van de 117 zaken zijn er 86 opgelost. Een slagingspercentage
trainingen gevolgd op het gebied van de aanpak van ondermijning.
van 74%. Dit percentage is nagenoeg gelijk aan het slagingspercentage in 2020. De 24 zaken met een toelichting zijn
Doelstelling 3: Het voeren van een actief beleid op gebied
zaken waar iets bijzonders aan de hand is, bijvoorbeeld een
van met name signalering en preventie in de aanpak van
doorverwijzing naar hulpverlening, of na de intake alleen een
radicalisering
advies en geen bemiddeling.
Er is uitvoering gegeven aan de verschillende activiteiten uit het plan van aanpak 'voorkomen radicalisering'. Dit zowel op het
Volgens Buurtbemiddeling is de stijging in het aantal casussen
gebied van signalering, preventie als uitvoering. Het "Convenant
t.o.v. de periode voor corona grotendeels toe te wijzen aan het
persoonsgerichte aanpak voorkoming radicalisering en
verplicht thuiswerken. Veel mensen werken thuis en beïnvloeden
extremisme Zeeland" ondertekend door de Zeeuwse gemeenten,
zo elkaars werk- en leefomgeving. Dat zorgde bij veel buren voor
politie, Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming en
irritaties en korte lontjes. Ook wordt een toename van het aantal
Reclassering Nederland is hiervoor de onderlegger.
"meervoudige klachten" opgemerkt. Het gaat hierbij dan niet om één soort overlast, maar een combinatie van factoren. Inmiddels heeft deze vorm van buurtbemiddelingsproblematiek (38) de overlast van leefgeluiden (36) ingehaald.
22
Jaarstukken 2021 | Programma's
Net als vorig jaar heeft Buurtbemiddeling in plaats van fysiek,
doelgroep is door de ervaren problematiek vaak niet in staat zelf
vooral telefonisch en via beeldscherm contact gehad met
een hulpvraag te stellen. Voordat TIM binnen de gemeente actief
overlastmelders en hun buren. Door corona werden er door
was (voorheen Porthos) sloot er wel een medewerker van het
telefonische intakes meer zaken door de coördinatoren opgepakt
cluster aan. Nu is er onderling overleg en afstemming over de
dan voorheen. Reden hiervoor is het hoge percentage
agenda van dit overleg tussen TIM en oov.
meervoudige klachten en ggz problematiek. Overlast
Bij verschillende van de bovengenoemde casussen zijn personen
In 2021 heeft er 11 keer een casusoverleg extreme woonoverlast
met verward gedrag betrokken. Dan dragen we zorg voor een
plaats gevonden. Er zijn in totaal 9 nieuwe casussen/adressen
multidisciplinaire aanpak van deze casussen en een goede
besproken. Er liepen op 31 december 2021 nog 3 zaken door
afstemming met andere overlegtafels, waar personen met
naar het kalenderjaar 2022 en er zijn er 17 succesvol afgerond (7
verward gedrag besproken worden.
zaken liepen nog door vanuit 2020). Bij sommige casussen is sprake van een lastig en langdurig traject. Een reden hiervoor is
In 2021 is flinke overlast ondervonden van een (jeugd)groep wat
de lage meldingsbereidheid van personen die overlast ervaren.
zich voornamelijk concentreerde in de wijk Dauwendaele en één in
Dat maakt het lastig om een goed dossier op te bouwen en door
het centrum nabij winkelcentrum 'Tref'. Voor de aanpak van de
te kunnen pakken met betrokken instanties.
problematiek in Dauwendaele is vanuit een multidisciplinaire aanpak het “plan van aanpak Nieuw Perspectief opgesteld”. Dit
Sinds maart 2021 sluit de politie niet meer aan bij het ketenoverleg
project bestaat uit een oplossingsgerichte aanpak en een
woonoverlast. Het convenant dat grondslag bood voor
persoonsgerichte aanpak op een groep jeugdige overlastgevers
gegevensuitwisseling binnen de samenwerking is verlopen. Onder
in Middelburg. Verder kent de gemeente een regierol met
regie van de juridisch adviseur privacy en de privacy functionaris
betrekking tot de overlast van jongeren in het gebied van ‘de
van de gemeente Middelburg is in 2020 gewerkt aan het nieuwe
Geere’ en winkelcentrum Tref. Hiervoor is ook een plan van aanpak
(AVG-proof) convenant als onderlegger voor dit overleg. De politie
opgesteld. Samen met partners als de politie, jongerenwerk en
kan zich tot heden niet verenigen met het gestelde in het concept
Woongoed wordt periodiek overleg gevoerd en gesproken over
convenant m.b.t. de gegevensuitwisseling. In onderling overleg
ontwikkelingen en (het verloop van) acties. De verwachting is dat
wordt gewerkt aan een oplossing. De intentie van alle betrokken
medio maart een evaluatie/doorstart van dit project aan de
partijen is om vervolg te geven aan het samenwerkingsverband en
gemeenteraad wordt voorgelegd.
hiervoor een convenant of samenwerkingsafspraak te maken. In samenwerking met de privacy officer wordt gewerkt aan het
Jaarwisseling
nieuwe (AVG-proof) convenant als onderlegger voor dit overleg.
De voorbereiding op de jaarwisseling was een complexe aangelegenheid. Het totale vuurwerkverbod, de maatregelen
In 2018 is in de gemeente Middelburg een beleidsregel
rondom corona én de maatschappelijke ontevredenheid, zorgden
(Beleidsregel Wet Aanpak Woonoverlast) in werking getreden die
voor een lastig in te schatten risicoprofiel van de jaarwisseling. In
de burgemeester de mogelijkheid biedt om notoire
de voorbereiding is intensief opgetrokken met politie en justitie.
overlastveroorzakers een gedragsaanwijzing op te leggen. Van
Voor de jaarwisseling zelf zijn verschillende maatregelen
deze bevoegdheid heeft de burgemeester tot heden nog geen
getroffen. Deze maatregelen bestonden onder meer uit
gebruik moeten maken. Tot nu toe blijken andere interventies meer
cameratoezicht in het ‘Geere-gebied’ en aan de Nieuwlandseweg
passend in het oplossen van de verschillende overlastsituaties.
in Arnemuiden. Ook gold in Arnemuiden een
De genoemde gedragsaanwijzing geldt dan ook als een laatste
samenscholingsverbod tussen 31 december 2021 09.00 uur en
redmiddel (ultimum remedium).
1 januari 2022 06.00 uur.
In 2021 is deelname aan het maandelijkse OGGZ-overleg over
Helaas is de jaarwisseling onrustig verlopen. De politie heeft
gegaan van een medewerker van het cluster oov naar de
verschillende keren moeten optreden, met name in Arnemuiden.
supervisor van TIM. Dit overleg richt zich op de zorgwekkende én
De Mobiele Eenheid ingezet om de rust weer te laten keren. Er zijn
zorgmijdende doelgroep binnen de gemeente Middelburg. Deze
11 aanhoudingen verricht. De materiële schade in de gemeente
23
Jaarstukken 2021 | Programma's
Middelburg is groot, bijna € 40.000. Dit is de afgelopen 10 jaar
nemen van maatregelen voor de omgeving bij bouw- of
niet zo hoog geweest en ruim tweemaal zoveel als in 2020.
graafwerkzaamheden is dan te maken.
(Dreigende) maatschappelijke onrust
Havenveiligheid
In 2021 is er diverse malen inzet en/of coördinatie gevraagd bij
In 2021 keurde de minister de Havenveiligheidsbeoordeling van
zaken waar mogelijk maatschappelijke onrust kon ontstaan.
de gemeente Middelburg goed. Deze is voor vijf jaar geldig. Het
Voorbeelden hiervan zijn situaties waarbij de omgeving het recht
Havenveiligheidsplan is in 2020 reeds goedgekeurd en is voor vijf
in eigen hand wil nemen, of mogelijke zedenzaken. De gemeente
jaar geldig. In 2021 is samenwerking gezocht met North Sea Port
is betrokken bij het re-integreren in de samenleving van personen
en de andere gemeenten in Zeeland die een kleine zeehaven
die langere tijd in detentie hebben gezeten. Het Zorg- en
hebben. We gaan kijken of we in de toekomst meer kunnen
Veiligheidshuis Zeeland speelde bij een aantal zaken een
samenwerken. Hierbij kijken we vooral naar de samenwerking in
belangrijke rol door integraal regie te voeren over deze specifieke
het opstellen van beleid, diverse plannen en het toezicht houden
casuïstiek.
hierop.
In 2021 zijn in totaal acht aangekondigde en twee
Ondermijningsbeeld en bestuurlijke weerbaarheid
onaangekondigde demonstraties/manifestaties gehouden. Een
Het coördineren van integrale controles
intensieve samenwerking met de politie en tussen verschillende
Ondanks de beperkingen door de coronamaatregelen, hebben in
afdelingen binnen de gemeente heeft bijgedragen aan een
de tweede helft van 2021 drie integrale controles plaatsgevonden
ordentelijk verloop van al deze gebeurtenissen. Het houden van
op bedrijventerrein Arnestein en Ramsburg. Op bedrijventerrein
demonstraties is een grondrecht, waarbij het maken van goede
Arnestein lijken de aanhoudende integrale controles zijn vruchten
afspraken met de verschillende organisaties ervoor zorgen dat er
af te werpen, omdat er steeds minder misstanden worden
geen maatschappelijke onrust ontstaat.
aangetroffen. Naast deze integrale controles, samen met diverse ketenpartners als politie, Orionis, Regionale Uitvoeringsdienst
Veilig verloop evenementen
(RUD) en Belastingdienst, zijn er drie controles van opslaglocaties
Het aantal georganiseerde evenementen in 2021 is door corona
met behulp van speurhonden uitgevoerd. Bij één van deze
zeer gering geweest. Het grootste deel van het jaar waren alle
controles is ruim negentig kilo softdrugs en een aanzienlijke
evenementen verboden. Door de afdeling Vergunningverlening en
hoeveelheid harddrugs aangetroffen.
Handhaving zijn de organisatoren van de verschillende evenementen geïnformeerd over de uitvoering van de landelijke
Uitvoering geven aan het Damocles-beleid
maatregelen in relatie tot de mogelijkheden voor het organiseren
In 2021 is wederom actief uitvoering gegeven aan het
van evenementen. Bij de evenementen waar volgens de
Damoclesbeleid. In totaal zijn vier woningen tijdelijk gesloten
beleidsregel "Veiligheid bij evenementen" een veiligheidsplan moet
vanwege het aantreffen van een handelshoeveelheid drugs. Bij
worden ingediend, beoordeelt een medewerker van het cluster
een vijfde woning, waarvan de burgemeester had besloten deze
OOV deze plannen.
te sluiten, heeft de eigenaar een voorlopige voorziening aangevraagd en deze is door de rechter toegewezen. Hierop heeft
Bodembelastingkaart ontplofbare oorlogsresten
de burgemeester het besluit tot tijdelijke sluiting ingetrokken en
Het opmaken van een geactualiseerde digitale
omgezet in een waarschuwing. Naast deze waarschuwing in het
bodembelastingkaart voor ontplofbare oorlogsresten verloopt
kader van het Damoclesbeleid zijn er nog drie formele
volgens plan. Eind 2021 zou dit proces gereed zijn maar door
waarschuwingen gegeven aan de eigenaren van de betreffende
omstandigheden zal dit afgerond worden in het eerste kwartaal
woningen. Hierbij is in twee van deze gevallen wel een last onder
van 2022. Vanaf dan beschikt de gemeente na gedegen en actueel
dwangsom voor het handelen van drugs op straat aan één van
historisch onderzoek over een digitale kaart waarop is
de bewoners opgelegd.
aangegeven binnen welk gedeelte van de gemeente een verhoogde kans is op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten. Een juiste risicoinschatting voor het al dan niet
24
Jaarstukken 2021 | Programma's
Uitvoering geven aan het BIBOB-beleid
de gemeente hebben in 2021 allen een training gevolgd in het
Vergunningsaanvragen die onder het BIBOB (Bevordering
herkennen, signaleren en melden van signalen van radicalisering
Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) beleid
en polarisering.
vallen, zijn getoetst. Hierover zijn geen bijzonderheden te vermelden.
Ontwikkeling cybercrime Onze samenleving digitaliseert en dat geldt ook voor 'criminaliteit'.
Trainingen bestuurlijke weerbaarheid aan de betrokken
Er is een duidelijke verschuiving waarneembaar van meer
medewerkers
'traditionele' misdrijven, zoals woninginbraken en winkeldiefstal
Door de COVID-19 situatie zijn we maar beperkt toegekomen aan
naar vormen van digitale criminaliteit (cybercrime). De
het (laten) organiseren van trainingen die betrekking hebben op
samenwerkende partners op het gebied van veiligheid (politie,
bestuurlijke weerbaarheid voor de betreffende medewerkers van
justitie, gemeente) moeten alle zeilen bijzetten om de
de gemeente Middelburg.
ontwikkelingen op het gebied van cybercrime bij te houden en dit tegen te gaan. De rol van de gemeente richt zich met name op
Het coördineren van ondermijningscasussen of bijdrage
het zorgdragen voor de eigen veiligheid. Het is belangrijk dat de
leveren aan casussen
gemeente zorgdraagt voor continuïteit van zijn dienstverlening.
Er is een bijdrage geleverd aan één integrale ondermijningscasus.
Cybercrime vormt een risico voor de continuïteit. De gemeente
Daarnaast zijn er diverse signalen van mogelijke ondermijning
beschikt over veel informatie van burgers en organisaties. Zij gaan
opgepakt. Opvallend is de toename van het aantal signalen dat via
er vanuit dat de data bij de gemeente veilig bewaard worden.
collega’s binnenkomt. De mogelijke oorzaak hiervan is het feit dat een aantal BOA’s, toezichthouders en een deurwaarder een
Naast de eigen digitale veiligheid kan de gemeente een rol spelen
training op het gebied van signalering van ondermijning hebben
om inwoners en bedrijven bewust te maken van de gevaren van
gevolgd.
digitale criminaliteit en hun eigen rol daarin. Het optreden als "makelaar" om acties en initiatieven aan elkaar te koppelen is
De aandachtsfunctionaris mensenhandel heeft in 2021
een speerpunt in het integraal veiligheidsbeleid van de gemeente.
deelgenomen aan het Zeeuwse afstemmingsoverleg van de
In april 2021 is hier invulling aan gegeven voor deelname aan de
Zeeuwse aandachtsfunctionarissen mensenhandel dat eens in de
landelijke campagne "Senioren en Veiligheid". Het doel van deze
zes weken plaatsvindt. Naast de aandachtsfunctionarissen nemen
campagne was senioren bewust te maken van verschillende
hier ook vertegenwoordigers van de politie, ISZW en de
vormen van digitale (of gedigitaliseerde) criminaliteit. Een
zorgcoördinator slachtoffers mensenhandel Zeeland aan deel.
onderdeel hiervan was een brief van de burgemeester aan alle 70+
Verder is een aantal signalen van mogelijke mensenhandel
bewoners binnen de gemeente Middelburg waarin hiervoor
opgepakt, indien noodzakelijk uitgezet bij andere partijen of is
aandacht is gevraagd. In 2021 is een bijdrage geleverd aan de
advies ingewonnen bij betrokken instanties. Tot slot heeft de
organisatie van een bewustwordingsbijeenkomst voor Zeeuwse
aandachtsfunctionaris mensenhandel voorlichting gegeven aan
ambtenaren en een zelfde bijeenkomst voor Zeeuwse
de medewerkers van de afdeling Publiekszaken.
bestuurders.
Radicalisering
In 2021 is burgemeester Bergmann bestuurlijk trekker voor de
In 2021 is, namens de Walcherse gemeenten, opnieuw
aanpak van cybercrime geworden. In deze hoedanigheid neemt hij
deelgenomen aan het overleg m.b.t. radicalisering vanuit het Zorg
deel aan het landelijke platform cyberburgemeesters.
en Veiligheidshuis Zeeland. Waar in het verleden vaak de aandacht lag op radicalisering binnen geloofsovertuigingen is nu landelijk
De verantwoordelijkheid voor het interne
sprake van een wisselwerking tussen een activistische bovenlaag
informatiebeveiligingsbeleid en de uitvoering hiervan is belegd bij
die in de openbare ruimte demonstreert en een radicale
CISO (Chief Information Security Officer).
onderstroom die ageert tegen de coronamaatregelen. Een wijziging die ook in Zeeland en Middelburg zichtbaar is en zodoende heeft dit onderwerp zeker de aandacht. De BOA’s van
25
Jaarstukken 2021 | Programma's
Rampenbestrijding en brandweer
Rampenbestrijding en bevolkingszorg
Veiligheidsregio Zeeland
Voor de regionale crisisorganisatie rondom de COVID-19 crisis is
In 2021 heeft de minister van J&V onderzoek laten uitvoeren hoe,
in 2021 ambtelijk capaciteit geleverd voor Bevolkingszorg. In het
gegeven het grote belang dat aan behoud van vrijwilligheid bij de
tweede kwartaal is een medewerker van het cluster voor de helft
brandweer wordt gehecht, binnen de geldende
van de tijd gedetacheerd bij Team Gemeenten van de
Europeesrechtelijke en internationaalrechtelijke kaders, de huidige
crisisorganisatie bij de VRZ. In de tweede helft van 2021 is er
rechtspositie van brandweervrijwilligers maximaal behouden kan
aanzienlijk minder capaciteit geleverd voor het Team Gemeenten
blijven. De conclusie is dat het Nederlandse stelsel van vrijwillige
omdat de hoeveelheid werk daar is afgenomen. Daarnaast is