22-023 rvs Omgevingswet verordening nadeelcompensatie en adv.com ruimtelijke kwaliteit

raadsvoorstel datum vergadering volgnummer

24 februari 2022 22-023

onderwerp

Omgevingswet: verordening nadeelcompensatie en verordening adviescommissie ruimtelijke kwaliteit

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Chris Simons Bestuur en ondersteuning Sandra Claeys s.claeys@middelburg.nl 0118-675236

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1.De verordening nadeelcompensatie gemeente Middelburg 2022 (bijlage 1) vast te stellen; 2.De verordening adviescommissie ruimtelijke kwaliteit gemeente Middelburg 2022 (bijlage 2) vast te stellen. Aanleiding

1.NADEELCOMPENSATIE Gemeente Middelburg kan rechtmatig handelen en toch schade veroorzaken. Bijvoorbeeld door het verlenen van een omgevingsvergunning, het inperken van rechten of door neveneffecten die ontstaan door werkzaamheden. Het gaat dus om schade veroorzaakt door rechtmatige besluiten en om schade veroorzaakt door rechtmatige feitelijke handelingen. Bij planschade gaat het om inkomensderving of vermindering van de waarde van een onroerende zaak als gevolg van een planologische maatregel. Planschade is een begrip in de ruimtelijke ordening. Onder de Omgevingswet (hierna Ow) wordt dit begrip vervangen door nadeelcompensatie en wordt tevens breder toegepast. Nadeelcompensatie zal ook andere domeinen omvatten ( o.a. water en milieu). De huidige “Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade gemeente Middelburg 2008” (verder planschadeverordening) dient aan de regels van de Ow te zijn aangepast alvorens de Ow in werking treedt. De “Verordening nadeelcompensatie gemeente Middelburg 2022” zal de planschadeverordening van 2008 vervangen. De planschadeverordening 2008 blijft voorlopig wel bestaan voor het afhandelen van planschadeverzoeken, die zijn of nog worden ingediend naar aanleiding van een planologische maatregel op basis van de Wet ruimtelijke ordening.

2.ADVIESCOMMISSIE RUIMTELIJKE KWALITEIT (ARK) De instelling van een gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit ( verder ARK) is een van de actiepunten in het kader van de inwerkingtreding van de Ow. Voor alle gemeenten met (rijks)monumenten ( zoals in Middelburg) is het verplicht op grond van artikel 17.9 van de Ow, een adviescommissie in te stellen. De gemeente heeft de plicht, de zorg om de omgevingskwaliteit zelf in te vullen, inclusief het adviesstelsel (zie artikel 1.3 van de wet). De adviestaak bestaat in algemene zin uit het adviseren van de raad en burgemeester en wethouders op het gebied van omgevingskwaliteit. De omgevingskwaliteit is een ruim begrip. Daaronder vallen onder meer aspecten als cultureel erfgoed, architectonische kwaliteit van bouwwerken, kwaliteit van natuur en landschap en duurzaamheid. Het gaat daarbij zowel om de menselijke beleving van de fysieke leefomgeving als om de waarden die de maatschappij toekent aan de identiteit van gebieden. Effect

Aanpassing van de verordeningen aan de wetgeving onder de Omgevingswet. 1

Argumenten

1. Argumenten verordening nadeelcompensatie 1.1.Naar verwachting treedt in 2022 de nadeelcompensatieregeling, titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht ( hierna Awb), in werking. De regeling heeft betrekking op schade die een bestuursorgaan in de rechtmatige uitoefening van een publiekrechtelijke bevoegdheid of taak veroorzaakt. Het doel van de nieuwe regeling is te komen tot meer eenduidigheid en overzichtelijkheid in het nadeelcompensatierecht. 1.2.Daarnaast is ook de verwachting dat dit jaar de Ow in werking zal treden. De Ow bevat een aanvulling op de regeling ( afdeling 15.1. van de Ow) uit de Awb. De regels uit de Ow hebben voorrang op de regels in de Awb. 1.3.Deze wettelijke regelingen ( titel 4.5 Awb en afdeling 15.1 van de Ow) zijn grotendeels uitputtend bedoeld. Ze bevatten al veel regels voor de afwikkeling van aanvragen om schadevergoeding, zoals beslistermijnen en het heffen van een recht voor het in behandeling nemen van een aanvraag. Slechts over enkele onderwerpen is het mogelijk om aanvullend regels op te nemen in een gemeentelijk verordening. 1.4.De hoofdkeuzes bij het opstellen van deze gemeentelijke verordening betreffen: a.het recht te heffen voor het in behandeling nemen van een aanvraag om schadevergoeding en; b.een adviescommissie in te stellen. 1.5.Het heffen van het recht moet bij wettelijk voorschrift.

Om dit te borgen wordt het drempelbedrag opgenomen in de verordening. Het voorgestelde recht van € 500,- is het maximale recht dat we, na invoering van titel 4.5 van de Awb, mogen heffen. Het te heffen recht dient alleen te worden terugbetaald in het geval het verzoek om nadeelcompensatie wordt gehonoreerd. 1.6.In de nadeelcompensatieverordening wordt uitgegaan van maximale vrijheid om te bepalen of we bij eenvoudige nadeelcompensatieverzoeken de zaak zelf afdoen, aan een vaste commissie voor willen leggen of incidentele expertise in willen roepen. Dit is voor de gemeente het meest kosteneffectief. Uw raad kan er echter voor kiezen alle zaken bijvoorbeeld aan een vaste commissie voor te leggen. 1.7.Met het vaststellen van bijgaande verordening implementeert uw raad beide genoemde wettelijke regelingen en geeft u invulling aan een van de door de VNG geformuleerde “ Minimale acties Omgevingswet” voor de implementatie van de Ow. 2. Argumenten verordening adviescommissie ruimtelijke kwaliteit 2.1.De huidige adviescommissies ( Wark/ Wark+ en sneltoetsteam) vallen niet onder het overgangsrecht van de Ow. De taken en bevoegdheden van de huidige commissies vervallen dus van rechtswege met inwerkingtreding van de Ow. De grondslag van het WARK /WARK+ en sneltoetsteam op grond van de Woningwet en delen van de Erfgoedwet, komt te vervallen. Daarmee vervalt de bevoegdheid van de commissie.

2.2.De Ow verplicht gemeenten om een gemeentelijke adviescommissie in te stellen om minimaal over (rijks)monumenten te kunnen adviseren. De commissie moet dus voor inwerkingtreding van de Ow zijn ingesteld. 2.3.De huidige nota ruimtelijke kwaliteit 2016 die door uw raad is vastgesteld, is leidend voor de commissie en blijft op basis van het overgangsrecht gelden als een beleidsregel op grond van het omgevingsplan, voor de ruimtelijke bouwactiviteit ( artikel 4.114 Invoeringswet Ow). De Ow biedt de kans om te zorgen voor een betere inbedding en aansluiting van welstandsaspecten binnen het ruimtelijke kwaliteitsbeleid. 2.4.Uw raad zou formeel kunnen volstaan met inschakeling van de adviescommissie bij de beoordeling van aanvragen voor monumentenactiviteiten. Het is echter ook mogelijk aan de commissie een ruimere adviesfunctie toe te kennen. In bijgevoegd conceptbesluit met bijbehorende toelichting is een voorstel uitgewerkt. Daarbij hebben we gebruik gemaakt van de modelverordening die door de VNG is opgesteld. Naast de verplichte monumentenactiviteiten is de mogelijkheid gegeven om de commissie ook voor andere zaken om advies te vragen. Overigens wordt door de huidige adviescommissie ook al ruimer geadviseerd dan alleen over monumenten, zoals over omgevingsvergunningen voor het bouwen en over grotere bouwontwikkelingen in de gemeente.

Er wordt nu ingezet op een ruimere advisering op het gebied van duurzaamheid, natuur en landschap. 2.5.De verordening regelt de instelling en de werking van de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit. 2.6.Door vaststelling van de verordening ontstaat een formele basis voor de benoeming van de adviescommissie. Kanttekeningen

2

Verordening nadeelcompensatie Het vaststellen van een verordening voor nadeelcompensatie is niet verplicht. De VNG adviseert om een verordening nadeelcompensatie wel vast te stellen. Zonder deze verordening kan een gemeente geen recht heffen of een adviescommissie instellen. Verordening adviescommissie ruimtelijke kwaliteit Mogelijk treedt de Ow niet per 1 juli 2022 in werking. De huidige Wark / Wark+ en sneltoetsteam blijven dan werkzaam binnen de vigerende Bouwverordening en Erfgoedverordening.

Financiën

Wat mag het kosten? n.v.t Hoe gaan we dat financieren? n.v.t Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? n.v.t

Duurzaamheid

n.v.t Communicatie en participatie

Verordening nadeelcompensatie De door uw raad aan te nemen Verordening nadeelcompensatie gemeente Middelburg 2022 wordt pas op de wettelijke voorgeschreven wijze bekendgemaakt en treedt pas in werking op het moment dat duidelijk is wanneer zowel titel 4.5 van de Awb als de nieuwe Ow in werking zal treden. Naar verwachting is dit 1 juli 2022. Verordening gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit De verordening gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit wordt op de wettelijke voorgeschreven wijze bekendgemaakt en treedt tegelijk in werking met de Ow, naar verwachting op 1 juli 2022. Uitvoering

n.v.t. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

n.v.t. Bijlagen 1.Verordening nadeelcompensatie gemeente Middelburg 2022 2.Verordening gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit gemeente Middelburg 2022 Middelburg, 25 januari 2022 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann 3