21-161 rvs 2e begrotingswijziging 2021 en 1e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren

raadsvoorstel datum vergadering volgnummer

16 december 2021 21-161

onderwerp

Zienswijze 2e begrotingswijziging 2021 en 1e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren

behandelen in raadscommissie

Maatschappelijke Zaken

portefeuillehouder

Chris Simons Sociaal Domein L.Vrolijk l.vrolijk@middelburg.nl 06 - 46737192

programma behandeld door e-mail telefoon

Conceptbesluit

De raad besluit: 1.

2.

Als zienswijze bij het algemeen bestuur van Orionis Walcheren in te brengen dat: a. Ingestemd kan worden met de 2e begrotingswijziging 2021 & de 1e begrotingswijziging 2022 b. Het positief financieel effect van de 2e begrotingswijziging 2021 deels (€ 605.534) te verwerken in de Najaarsbrief en deels (€ 125.600) te verwerken in het jaarrekeningresultaat 2021. c. Het financieel effect van de 1e begrotingswijziging 2022 voor wat betreft de gestegen bedrijfsvoeringskosten (2022 € 18.500, 2023 € 18.600, 2024 € 17.500 en 2025 € 15.800) te verwerken in de 1e Bestuursrapportage 2022 en voor wat betreft het nadeel op Re-integratie en het Werkleerbedrijf (2022 € 27.351, 2023 € 31.620, 2024 € 25.072 en 2025 € 21.616) te betrekken bij de taakstellingen zoals die opgenomen zijn in het Actieplan Sociaal Domein. Kennis te nemen van Het rapport "Niet gebruik van de algemene bijstand; een onderzoek naar de omvang kenmerken en langdurigheid en aanpak".

Aanleiding

Afgelopen juni is de eerste begrotingswijziging 2021 en de begroting 2022 vastgesteld door het algemeen bestuur van Orionis Walcheren. Het moment van vaststellen van deze stukken was februari/maart 2021. De begroting van 2022 laat een forse besparing zien van €1,5 miljoen in 2022, oplopend tot € 4,1 miljoen in 2025. De besparing komt voort uit een succesvol re-integratiebeleid. Het huidig beleid voor inwoners met een korte afstand tot de arbeidsmarkt wordt uitgebreid met de aanpak “Werken naar vermogen”. Welke meer inwoners met grotere belemmeringen naar werk toe leidt. Daarnaast zijn forse rendementsverbeteringen begroot voor het Werkleerbedrijf. Deze taakstelling kan dan ook worden uitgevoerd zonder dat het ten koste gaat van de klanten. Met de rapportage “Terugblikken en Vooruitblikken” van april 2021 is een tussentijdse update gegeven. Deze begrotingswijziging richt zich op de belangrijkste mutaties die sinds dit voorjaar zijn opgetreden. Effect

Ons doel is dat alle inwoners van Middelburg zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Zo mogelijk via regulier betaald werk. Voor iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt zonder steuntje in de rug (tijdelijk) niet redt, is de Participatiewet van kracht. Daarnaast bieden we schuldhulpverlening en ondersteuning met minimaregelingen. Deze begrotingswijziging stelt Orionis Walcheren in staat om op de korte en lange termijn uitvoering te geven aan deze opdracht.

1

Argumenten

1.1 De 2e begrotingswijziging 2021 is veelal technisch De 2e begrotingswijziging 2021 bevat veel en forse mutaties. Deze mutaties verdelen zich over de lasten en baten. Als voorbeeld: de lasten voor TOZO stijgen, de rijksvergoeding die we hiervoor ontvangen, stijgt ook. Ditzelfde geldt voor de bijstandslasten. De begrote bijstandslasten dalen maar de rijksvergoeding hiervoor daalt ook. Uiteindelijk resulteert deze begrotingswijziging in een positief saldo. 1.2 Het BUIG-saldo over 2021 is voor het eerst sinds jaren positief Het saldo van de 2e begrotingswijziging 2021 is € 809.000 positief. Dit komt vooral doordat opleidings- en uitvoeringskosten TOZO lager uitvielen en voor het eerst sinds jaren positief uitvallende BUIG budgetten. 1.3 Ook de 1e begrotingswijziging 2022 is veelal technisch De 1e begrotingswijziging 2022 bevat veel en forse mutaties. Ook dit zijn veel mutaties in baten en lastenkant zonder saldo. Uiteindelijk resulteert er uit deze begrotingswijziging een beperkt negatief saldo van € 52.000 als gevolg van kosten cao Wsw en kosten voor thuiswerken. In de jaren daarna stijgt dit door naar € 80.000. 2.1 In de begrotingswijziging wordt naar het rapport verwezen én de Inspectie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (IvSZW) vraagt ons dit rapport bij u onder de aandacht te brengen.

Het rapport is een neerslag van het onderzoek van IvSZW naar de omvang van het niet-gebruik van de algemene bijstand per 1 januari 2018 en de achtergrondkenmerken van deze niet-gebruikende huishoudens. De belangrijkste uitkomsten van het rapport zijn:  Dat er landelijk zo’n 170.000 huishoudens zijn die waarschijnlijk recht hadden op algemene bijstand en hier geen gebruik van maken (ruim een derde van de rechthebbende huishoudens).  Niet-gebruik neemt toe naarmate huishoudens een hoger inkomen hebben ten opzichte van de bijstandsnorm.  Zelfstandigen, jongeren, thuiswonende meerjarige kinderen en personen met een Europese migratieachtergrond zijn groepen die relatief vaak niet-gebruikers van de algemene bijstand.  Een derde van niet-gebruikers is een langdurig niet-gebruiker.  De gesproken gemeenten (n=7) geven aan geen tot weinig zicht te hebben op de omvang van niet-gebruik binnen hun gemeente. In deze begrotingswijziging geeft Orionis Walcheren aan met de uitkomsten van het rapport aan de slag te gaan.

Kanttekeningen

1.1 Niet uit te sluiten is dat Orionis Walcheren in 2022 een groter beroep doet op benodigde gelden uit het steun- en herstelpakket gelden. In dat geval geeft Orionis Walcheren in een volgende begrotingswijziging aan wat daarvoor nodig is én wat de extra opbrengsten zijn die hiermee gerealiseerd kunnen worden. Orionis Walcheren denkt hierbij voornamelijk aan meer inzet voor de aanpak ‘Werken naar Vermogen’. Dit leidt tot meer mensen die vanuit de bijstand uitstromen naar werk, met grote maatschappelijke en financiële voordelen. 1.2 Er zijn twee belangrijke ontwikkelingen die niet zijn opgenomen in de begrotingswijziging. Deze wijzigingen zijn: • In juli 2021 is het verdiepend onderzoek naar het Werkleerbedrijf door KplusV afgerond met een rapportage. Naar aanleiding van deze rapportage, is Orionis Walcheren gevraagd een implementatieplan op te stellen. Vanuit dit implementatieplan wordt duidelijk of Orionis Walcheren mogelijkheden heeft om verdere besparingen door te voeren bovenop de hiervoor genoemde bedragen. Dit implementatieplan ontvangt de gemeenteraad separaat, in december 2021. • De effecten van de vorming van een integrale toegang in Vlissingen. Afspraken over afbakening van taken en wat dit betekent op juridisch, organisatorisch en financieel gebied moeten nog gemaakt worden.

2

Financiën

Wat mag het kosten? Hoe gaan we dat financieren? In onderstaande tabellen wordt weergegeven wat de financiële consequenties zijn van de 2e begrotingswijziging 2021 en de 1e begrotingswijziging 2022 voor de gemeente Middelburg. 2e begrotingswijziging 2021

Bedrijfsvoering Re-integratie en participatie Buig WSW Minimabeleid

€ € € € €

Verschil: Nadeel/Voordeel

€

2021 -159.616 -158.695 -200.900 -76.000 -135.923 -731.134 V

Daarbij moet opgemerkt worden dat de begrotingswijziging sec een beperkt voordelig effect heeft (vnl. gunstige ontwikkeling cliëntenaantallen t.o.v. definitieve Rijksvergoeding, lagere uitvoeringskosten Tozo-regeling, lagere kosten opleidingsbudget, hogere kosten Minimabeleid). Het grootste effect wordt veroorzaakt doordat in de mei- en septembercirculaire diverse budgetten zijn toegevoegd ter bestrijding van te verwachten extra kosten als gevolg de Covid-19 pandemie. In werkelijkheid zijn de kostenstijgingen lager uitgevallen dan verondersteld. Op basis van voorlopige berekeningen is het grootste deel van het voordelig saldo (€ 605.534) verwerkt in de Najaarsbrief welke ook ter besluitvorming in deze vergadering aan u is voorgelegd. Het advies is het restant (€ 125.600) o.b.v. de wijziging te verwerken in het jaarrekeningresultaat 2021. 1e begrotingswijziging 2022 Bedrijfsvoering Re-integratie en participatie Buig WSW Minimabeleid

€ € € € €

Verschil: Nadeel/Voordeel

€

2022 18.500 € 16.051 € - € 11.300 € - €

2023 18.600 € 8.820 € - € 22.800 € - €

2024 17.500 € 2.272 € - € 22.800 € - €

2025 15.800 -1.184 22.800 -

45.851 € N

50.220 € N

42.572 € N

37.416 N

Voorgesteld wordt de gestegen bedrijfsvoeringskosten te verwerken in de 1e bestuursrapportage 2022 en het nadeel op Re-integratie en het Werkleerbedrijf te betrekken bij de taakstellingen zoals opgenomen in het Actieplan Sociaal Domein. Het positieve financiële effect van de gunstige ontwikkeling van het cliëntenbestand is nog niet doorvertaald naar 2022 omdat o.a. de verdeelkenmerken van het BUIG-model geactualiseerd worden en de Rijksvergoeding gewijzigd wordt op het onderdeel loonkostensubsidies. Deze kunnen een substantiële impact hebben op de begroting van Orionis Walcheren. Zodra hier meer duidelijkheid over is, zal dit in een 2e begrotingswijziging 2022 aan de raad worden voorgelegd

Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? Nee.

Duurzaamheid

Niet van toepassing. Communicatie en participatie

3

Nadat het algemeen bestuur van Orionis de begrotingswijziging heeft vastgesteld, wordt dit aan de gemeenten gecommuniceerd. Uitvoering

Nadat de raden van Middelburg, Vlissingen en Veere hun zienswijze hebben gegeven, stelt het algemeen bestuur van Orionis Walcheren de 2e begrotingswijzing 2021 en de 1e begrotingswijziging 2022 vast. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Niet van toepassing. Bijlagen 1. 2e begrotingswijziging 2021 en 1e begrotingswijziging 2022 Orionis Walcheren 2. Rapport 'Niet-gebruik van de algemene bijstand' 3. Infographic 'Niet gebruik algemene bijstand'

Middelburg, 16 november 2021 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

4