21-144 rvs Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025

raadsvoorstel volgnummer

10 november 2021 21-144

onderwerp

Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023 - 2025

behandelen in raadscommissie

Algemeen Bestuur

portefeuillehouder

Johan Aalberts Bestuur en ondersteuning Frank Tillema (0118-675466); Simon Jongepier (0118-675535) f.tillema@middelburg.nl en s.jongepier@middelburg.nl

datum vergadering

programma behandeld door e-mail

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. 2. 3. 4.

5.

6.

de programmabegroting 2022 en de meerjarenramingen 2023-2025 vast te stellen; het begrotingstekort 2022 te dekken uit het budget voor het opvangen van risico’s met structurele gevolgen; de extra Jeugdmiddelen 2021 te bestemmen voor het specifieke doel waarvoor ze zijn verkregen en deze middelen bij de najaarsbrief 2021 over te hevelen naar 2022; de structurele extra Jeugdmiddelen 2022 en verder, ad. €851.000, als volgt in te zetten: 4.1.De extra lasten, ad. €223.000, ter afdekking van de harmonisatie van de tarieven (Overname van Intervence door JB-west) te dekken uit deze extra structurele Jeugdmiddelen; 4.2.Het restant, ad. € 628.000 in te zetten voor preventie (evidence-based) en/of ter afdekking/herziening taakstelling Actieplan Sociaal Domein; de eenmalige extra Jeugdmiddelen 2022 en verder, ad. € 3 mln., als volgt in te zetten: 5.1.Een bedrag van € 1,5 mln. te verminderen op de taakstelling Jeugd 2022; 5.2.Een bedrag van € 0,2 mln. te bestemmen voor onderdelen uit het uitvoeringsbudget Actieplan Sociaal Domein die gericht zijn op Jeugd; 5.3.Een bedrag van € 1,3 mln. te reserveren om ook in 2023 de taakstelling Jeugd incidenteel te verlagen; de kredieten te verlenen voor de vervangingsinvesteringen 2022.

Aanleiding

In juli 2021 heeft uw gemeenteraad de Kadernota 2022-2025 behandeld. Deze Kadernota is het uitgangspunt voor het opstellen van de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. Eerder dit jaar heeft het Rijk extra financiële middelen voor jeugd toegekend. Bij de behandeling van de Kadernota heeft uw raad een motie aangenomen waarin wordt verzocht het Actieplan Sociaal Domein, Financieel Herstelplan en het Middelburgs Model te toetsen op de extra inkomsten voor de jeugdzorg en te bezien waar bijstelling kan of moet plaatsvinden. Effect

Een structureel sluitende meerjarenbegroting. Argumenten

1. Na het vaststellen van de kadernota hebben zich nog enkele (financiële) ontwikkelingen voorgedaan. Het is noodzakelijk om deze in de begroting 2022 te verwerken. Op 22 juni 2021 is de gemeenteraad met een memo actieve informatie geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire. Het Rijk verwacht lagere uitgaven vanwege een lagere loon- en prijsontwikkeling, lagere rentelasten en een lagere EU-afdracht. Daardoor wordt ook de uitkering aan de gemeenten lager. Dit heeft gevolgen voor de begroting 2022 en de hierop volgende jaren. Daarnaast is de Bestuurlijke tussenrapportage 2021 in september jl. door de raad behandeld. De structurele effecten hiervan zijn in de begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023 - 2025 verwerkt. Een nieuwe berekening van de verwachte financieringsbehoefte en een recente herfinanciering van een afgeloste lening tegen gunstigere rentepercentages, dan waar bij de kadernota rekening mee is gehouden, leiden tot lagere rentelasten voor de komende jaren. De laatste 1

mutatie wordt veroorzaakt doordat leveranciers van applicaties in toenemende mate alleen nog Cloud-oplossingen aanbieden. Als we vasthouden aan het bestaande beleid kunnen we geen gebruik maken van een groot aantal aanbieders. Dat gaat ten koste van onze dienstverlening. Omdat thuiswerken een blijvende manier van werken is, zal dit ook optimaal gefaciliteerd moeten worden. Via Microsoft 365 kan dat beter dan met het huidige werkplekconcept. 2. Genoemde mutaties resulteren in een begrotingstekort voor 2022. Dit tekort dekken we uit het structurele budget van ruim € 800.000 voor het opvangen van risico’s met structurele gevolgen. Dit is primair bedoeld voor de gevolgen herverdeling gemeentefonds en eventuele andere fluctuaties in de algemene uitkering. Hiermee vormt het zich tot een 'Wiebelfonds'. Zo nodig kan dit ook ingezet worden voor het opvangen van andere risico’s. 3. Het kabinet stelt € 613 mln. beschikbaar voor aanpak van de acute problematiek in de Jeugdzorg. € 120 mln. wordt verdeeld via specifieke uitkeringen. Middelburg ontvangt hiervoor geen middelen. Een bedrag van € 493 mln. wordt verdeeld in de mei- en septembercirculaire. Voor Middelburg is dit ruim € 1,4 mln.

Het Rijk en de VNG hebben specifieke afspraken gemaakt dat deze middelen ingezet worden voor de aanpak langdurige wachttijden voor regionaal ingekochte specialistische jeugdzorg, uitbreiding Praktijkondersteuners en wachtlijstproblematiek (lichte) jeugdzorg. Deze middelen willen we hiervoor reserveren en zullen bij de Najaarsbrief overgeheveld worden naar 2022. Vooruitlopend op de besluitvorming van het nieuwe kabinet is Zeeuws gestart met het nemen van maatregelen en het voorbereiden van een beter houdbaar jeugdstelsel op de lange termijn. Gemeenten (VNG) en het rijk committeren zich eraan om gezamenlijk te komen tot een hervomingsagenda. Hierin zullen afspraken worden gemaakt over maatregelen en een structureel financieel kader dat moet leiden tot een stelsel waarin zorg beschikbaar is voor kinderen die dat echt nodig hebben, gemeenten betere uitvoeringskracht hebben en er meer inzicht komt in informatie, zoals gebruik van jeugdzorg, uitgaven en wachttijden. Deze hervormingsagenda zal in 2022 in Zeeland worden samengevoegd met de lopende Zeeuwse Agenda Jeugd. 4. Het Rijk heeft, naar aanleiding van de uitspraak (Commissie van Wijzen), in samenspraak met de VNG bestuurlijke afspraken gemaakt dat gemeenten in 2022 € 1,3 miljard extra krijgen voor de jeugdzorg tekorten. Hierbij zijn afspraken gemaakt om, samen met andere betrokken partijen (o.a.

cliënten, aanbieders en professionals), aan de slag te gaan met maatregelen die in 2022 en verder tot een verbetering en besparing kunnen leiden. De Hervormingsagenda moet begin 2022 klaar zijn. In september 2021 zijn de belangrijkste inhoudelijke thema’s in kaart gebracht, die worden vervolgens in de maanden erna uitgewerkt. Deze ontwikkeling is positief, maar nog wel prematuur. Immers de middelen zijn op dit moment alleen voor 2022 zeker. Wel heeft de provinciaal toezichthouder aangegeven dat deze extra middelen vanaf 2023 en verder voor 75% verwerkt mogen worden in de begroting. Over het definitief toekenning van extra middelen moet het nieuwe kabinet een besluit nemen.. Deze extra middelen nemen in meerjarig perspectief af omdat de hierboven genoemde hervormingen moeten leiden tot een meer effectieve inzet van middelen. Op basis van dit gegeven verwachten wij dat op termijn € 0,85 mln. extra structureel beschikbaar zal zijn. We willen de nu beschikbare middelen oormerken voor Jeugd en op de volgende wijzen inzetten:  De extra lasten, ad. €223.000, ter afdekking van de harmonisatie van de tarieven (Overname van Intervence door JB-west) worden uit deze extra structurele Jeugdmiddelen gedekt;  Het restant, ad. € 628.000 willen we inzetten voor preventie (evidence-based) en/of ter afdekking/herziening taakstelling Actieplan Sociaal Domein.

Het inzetten op meer preventie alsmede voorliggende voorzieningen is ook een belangrijk onderdeel van het Middelburgs model en de transformatie vanuit het actieplan sociaal domein. Dit valt onder een “sterke sociale basis”. Het evidence-based wil zeggen dat we inzetten op methodes en producten die zich al bewezen hebben in de rest van het land, of waar uit studies blijkt dat het effectief is. Wanneer dit een langdurig onderdeel wordt van het Middelburgs model, dan wordt voorgesteld dit op te nemen in de normale begroting, zodat dit ook langdurig gefinancierd kan worden. 5. Het eenmalige bedrag € 3 mln. willen we bestemmen door (specifiek voor Jeugd) langer de tijd te nemen om het Actieplan Sociaal Domein/Financieel Herstelplan te realiseren.  Daarom reserveren wij € 1,5 mln. voor het invullen van de taakstelling Jeugd 2022; 2

 

€ 0,2 mln. bestemmen we voor onderdelen uit het realisatiebudget Actieplan Sociaal Domein die gericht zijn op Jeugd en passen binnen de inzet van de verkregen Rijksmiddelen; Het restant ad.€ 1,3 mln. reserveren we om ook in 2023 de taakstelling Jeugd incidenteel te verlagen, dit geeft ook meer tijd om het actieplan te realiseren. Hierbij gaan we wel verder met het actieplan omtrent de jeugdzorg, dat wordt niet uitgesteld.

We concluderen dat we hiermee de taakstelling Sociaal Domein temporiseren en uitkomen op € 4 mln. (2022), €5,7 mln. (2023) en €7 mln. (2024 en verder). Hiermee krijgen we meer tijd om invulling te geven aan het Actieplan Sociaal Domein/Financieel Herstelplan. We blijven ons inspannen om invulling te geven aan het actieplan, waarbij uit recente inzichten (voornamelijk WMO) blijkt dat de taakstelling 2021, ad € 3 mln, zal worden gehaald. Voor de meest actuele gegevens hierover verwijzen we u naar de kwartaalrapportages sociaal domein. 6. In de concept programmabegroting 2022 is ook een lijst van vervangingsinvesteringen opgenomen. Met het vaststellen van deze begroting verleent de raad ook krediet voor deze investeringen. De jaarlijkse lasten zijn in de begroting verwerkt.

Kanttekeningen

3. Zoals hierboven aangegeven heeft het Rijk via de mei en septembercirculaire voor de jaren 2021 en verder extra geld beschikbaar gesteld voor de Jeugdzorg. Het kabinet moet over de jaren 2023 en verder nog steeds een definitief besluit nemen. Ondanks dat de provinciaal toezichthouder aangegeven dat deze extra middelen vanaf 2023 en verder voor 75% verwerkt mogen worden in de begroting blijft dit wel een onzekerheid die in paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgenomen.

Financiën

Wat mag het kosten? In de begroting worden de voor de verschillende programma’s geldende budgettaire kaders vastgelegd. Hoe gaan we dat financieren? Voor een overzicht van de baten wordt verwezen naar de verschillende begrotingsprogramma’s. Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? Voor het begrotingsjaar 2022 komt de ratio op 1.8, dit betekent voor Middelburg dat het weerstandsvermogen als “ruim voldoende” wordt gekwalificeerd. Ten tijde van het opstellen van de jaarrekening 2020 (maart 2021) werd voor 2022 een weerstandsratio verwacht van 1.68. Geconcludeerd kan worden dat de omvang van het risicoprofiel in verhouding harder is gedaald (-/- € 3.3 mln.) dan de beschikbare weerstandscapaciteit in 2022 (-/- € 3.0 mln.), hetgeen leidt tot een verbetering van de weerstandsratio. Ook heeft opgave 4 uit het financieel herstelplan een bijdrage geleverd in een sterke verbetering van het weerstandsvermogen. In de toekomst ontwikkelt de ratio zich naar 2,5. Voor een totaaloverzicht van het verloop van de weerstandscapaciteit, risico-omvang en weerstandsratio wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de begroting.

Duurzaamheid

n.v.t. Communicatie en participatie

Bekend zal worden gemaakt dat de programmabegroting voor een ieder ter inzage ligt en dat een papieren versie tegen betaling verkrijgbaar is. Ook is de begroting voor iedereen te raadplegen op de website van de gemeente. Uitvoering

Nadat de gemeenteraad de begroting heeft vastgesteld wordt deze aangeboden aan het College van Gedeputeerde Staten. Dit college informeert in december a.s. de gemeenteraad welk toezichtregime van toepassing wordt. 3

Rekening houdend met de voor 2022 geldende toezichtvorm kan dan vanaf 1 januari gestart worden met uitvoering van het in de begroting opgenomen beleid en de daarbij behorende taken. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

n.v.t. Bijlagen 1.Concept programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025;

2.Uitvoeringsinformatie 2022 - 2025 inclusief overzicht Specifieke uitkering sport (SPUK)

Middelburg, 5 oktober 2021 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

4