21-144 Bijlage 1. Programmabegroting 2022 definitief
Tekst van het document
Programmabegroting 2022
Colofon Uitgever: gemeente Middelburg Versie november 2021 Redactie: gemeente Middelburg Eindredactie: gemeente Middelburg Fotografie: gemeente Middelburg Vormgeving: gemeente Middelburg Productie: gemeente Middelburg
Inhoudsopgave 4 Inleiding
142 Overige 143 Vervangingsinvesteringen
10 Programma's 10 Bestuur en Ondersteuning
144 Incidentele baten en lasten
21 Veiligheid
147 Structurele toevoeging en onttrekking aan de reserves
29 Verkeer, vervoer en waterstaat 35 Economie 40 Onderwijs 45 Sport, cultuur en recreatie 52 Sociaal Domein 59 Volksgezondheid en milieu 70 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 77 Paragrafen 78 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 89 Lokale lasten 95 Onderhoud kapitaalgoederen 102 Financiering 105 Bedrijfsvoering 113 Verbonden partijen 126 Grondbeleid 131 Begroting 135 Toelichting financiële positie 136 Balans per 31 december 139 Overzicht reserves en voorzieningen
3
Inleiding Voor u ligt de begroting 2022 van de gemeente Middelburg. Wij
werken aan een goede volksgezondheid. De uitrol van het lokaal
spreken de wens uit dat 2022 het jaar wordt, waarin Covid-19
sportakkoord Middelburg en de actualisatie van de
beheersbaar is. En dat dat kansen en ruimte biedt aan onze
groenbeheersplannen moeten daar een bijdrage aan leveren.
inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en voor de gemeentelijke organisatie om veilig en gezond actief te zijn.
Actualisatie meerjarenperspectief 2022 - 2025 In juli 2021 heeft de gemeenteraad de Kadernota 2022 - 2025
De afgelopen jaren stonden noodgedwongen in het teken van
vastgesteld. Op basis van de daarin opgenomen uitgangspunten
het financieel herstel van de gemeente Middelburg. Door
en voorstellen nieuw beleid kan het college nu een realistische en
ingrijpende maatregelen in het Financieel herstelplan hebben we
structureel sluitende begroting aanbieden. Om aansluiting te
onze financiële positie verbeterd. Het heeft van veel mensen veel
houden met de vastgestelde Kadernota en het Financieel
gevraagd, maar wij zijn er trots op dat het financieel herstel zich
Herstelplan, zijn de financiële mutaties bij de verschillende
ook in de komende jaren lijkt te gaan doorzetten. Het preventief
programma's in detail opgenomen.
financieel toezicht van de Provincie hebben we achter ons gelaten, de Rijksoverheid neemt op belangrijke dossiers haar
Gebeurtenissen na vaststelling kadernota
verantwoordelijkheid en daardoor zijn de verwachtingen voor de
Na het vaststellen van de kadernota hebben zich nog enkele
komende jaren positief. Maar wij vinden het noodzakelijk om als
(financiële) ontwikkelingen voorgedaan. Het is noodzakelijk om
stadsbestuur financieel behoedzaam te blijven handelen. Dat vindt
deze in de begroting 2022 te verwerken.
u ook terug in deze begroting. Op 22 juni 2021 is de gemeenteraad met een memo actieve In 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dit is dan
informatie geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire.
ook de laatste begroting van dit college. Ook daarom zijn wij
Het Rijk verwacht lagere uitgaven vanwege een lagere loon- en
terughoudend met het voorstellen van nieuw beleid. Het lijkt ons
prijsontwikkeling, lagere rentelasten en een lagere EU-afdracht.
correct om de nieuwe gemeenteraad en het volgende college de
Daardoor wordt ook de uitkering aan de gemeenten lager. Dit heeft
ruimte te laten om nieuwe of andere keuzes te maken.
gevolgen voor de begroting 2022 en de hierop volgende jaren.
Zoals gezegd rekenen wij erop dat 2022 een jaar wordt, waarin
Daarnaast is de Bestuurlijke tussenrapportage 2021 in september
onze inwoners weer volop kunnen meedoen aan
jl. door de raad behandeld. De structurele effecten hiervan zijn in
participatietrajecten. De integrale wijkaanpak waarin wonen, zorg
de begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023 - 2025
en welzijn in samenhang worden bezien krijgt in 2022 verder
verwerkt.
inhoud en de Omgevingsvisie van de gemeente komt tot een afronding. Het integraal veiligheidsbeleid is gericht op een veilige
Een nieuwe berekening van de verwachte financieringsbehoefte en
woon- en leefomgeving met aanpak van radicalisering en
een recente herfinanciering van een afgeloste lening tegen
ondermijning. We gaan door op de ingeslagen weg van duurzame
gunstigere rentepercentages, dan waar bij de kadernota rekening
mobiliteit en goede bereikbaarheid. Ook in 2022 geven we
mee is gehouden, leiden tot lagere rentelasten voor de komende
aandacht aan het realiseren van ruimte voor nieuwe bedrijven. Met
jaren.
betrekking tot de woonomgeving zetten we ons ook in 2022 in op het herstel van het evenwicht van vraag en aanbod op de
De laatste mutatie wordt veroorzaakt doordat leveranciers van
woningmarkt. Het grondbedrijf ziet er weer gezond uit. Het belang
applicaties in toenemende mate alleen nog Cloud-oplossingen
van toerisme voor de gemeente blijft groot. We gaan helpen om
aanbieden. Als we vasthouden aan het bestaande beleid kunnen
en het na de Covid-19 epidemie weer helpen herstellen van de
we geen gebruik maken van een groot aantal aanbieders. Dat gaat
(binnenstads) economie blijft onverminderd de aandacht houden
ten koste van onze dienstverlening. Omdat thuiswerken een
in het nieuwe begrotingsjaar. De Covid-19 epidemie heeft ons
blijvende manier van werken is, zal dit ook optimaal gefaciliteerd
duidelijk gemaakt hoe belangrijk het is om met onze inwoners te
4
Programmabegroting 2022 | Inleiding
moeten worden. Via Microsoft 365 kan dat beter dan met het
De tabel hieronder geeft het financiële inzicht in bovenstaande
huidige werkplekconcept.
ontwikkelingen.
(bedragen x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
Saldo vastgesteld Kadernota 2022-2025
349
1.630
2.249
2.052
Gevolgen Meicirculaire algemene uitkering
-391
-841
-1.186
-1.308
Gevolgen bestuursrapportage 2021
-364
-370
-375
-381
Recente herrekening leningportefeuille
359
119
46
233
Overgang naar Microsoft 365
-99
-120
-242
-235
Overige mutaties
20
-13
28
51
Extra Rijksmiddelen Jeugd
3.881
2.276
2.079
1.842
Uitgave harmonisatie tarieven
-223
-223
-223
-223
Inzet Preventie/Actieplan Sociaal Domein
-628
-628
-628
-628
Fasering Actieplan Sociaal Domein
-3.030
-1.425
-1.228
-991
Saldo begroting
-126
405
520
412
dekking saldo tekort
126
0
0
0
0
405
520
412
Transitie Jeugd
Saldo begroting na dekking tekort
Dekking saldo tekort 2022
en verder tot een verbetering en besparing kunnen leiden. De
Genoemde mutaties resulteren in een begrotingstekort voor
Hervormingsagenda moet begin 2022 klaar zijn. In september
2022. Dit tekort dekken we uit het structurele budget van ruim
2021 zijn de belangrijkste inhoudelijke thema’s in kaart gebracht,
€ 800.000 voor het opvangen van risico’s met structurele
die worden vervolgens in de maanden erna uitgewerkt.
gevolgen. Dit is primair bedoeld voor de gevolgen herverdeling gemeentefonds en eventuele andere fluctuaties in de algemene
Deze ontwikkeling is positief, maar nog wel prematuur. Immers
uitkering. Zo nodig kan dit ook ingezet worden voor het opvangen
de middelen zijn op dit moment alleen voor 2022 zeker. Wel heeft
van andere risico’s.
de provinciaal toezichthouder aangegeven dat deze extra middelen vanaf 2023 en verder voor 75% verwerkt mogen worden
Extra Rijksmiddelen Jeugd
in de begroting. Over het definitief toekenning van extra middelen
Eerder dit jaar heeft het Rijk extra financiële middelen voor jeugd
moet het nieuwe kabinet een besluit nemen.. Deze extra middelen
toegekend. Bij de behandeling van de Kadernota heeft de raad
nemen in meerjarig perspectief af omdat de hierboven genoemde
een motie aangenomen waarin wordt verzocht het Actieplan
hervormingen moeten leiden tot een meer effectieve inzet van
Sociaal Domein, Financieel Herstelplan en het Middelburgs Model
middelen. Op basis van dit gegeven verwachten wij dat op termijn
te toetsen op de extra inkomsten voor de jeugdzorg en te bezien
€ 0,85 mln. extra structureel beschikbaar zal zijn. We willen de nu
waar bijstelling kan of moet plaatsvinden.
beschikbare middelen oormerken voor Jeugd en op de volgende wijzen inzetten:
Het- Rijk heeft, naar aanleiding van de uitspraak (Commissie van Wijzen), in samenspraak met de VNG bestuurlijke afspraken
De extra lasten, ad. €223.000, ter afdekking van de harmonisatie
gemaakt dat gemeenten in 2022 € 1,3 miljard extra krijgen voor
van de tarieven (Overname van Intervence door JB-west) worden
de jeugdzorg tekorten. Hierbij zijn afspraken gemaakt om, samen
uit deze extra structurele Jeugdmiddelen gedekt. Het restant, ad.
met andere betrokken partijen (o.a. cliënten, aanbieders en
€ 628.000 willen we inzetten voor preventie (evidence-based)
professionals), aan de slag te gaan met maatregelen die in 2022
en/of ter afdekking/herziening taakstelling Actieplan Sociaal
5
Programmabegroting 2022 | Inleiding
Domein. Het inzetten op meer preventie alsmede voorliggende
geuit over het toekomstige Strategisch Huisvestingplan
voorzieningen is ook een belangrijk onderdeel van het Middelburgs
Onderwijs. Hierop volgend is tijdens een overleg met alle
model en de transformatie vanuit het actieplan sociaal domein. Dit
schoolbesturen de planning aangepast en o.a. de vervanging van
valt onder een “sterke sociale basis”. Het evidence-based wil
het oude bouwdeel op de locatie CSW van de Perre naar voren
zeggen dat we inzetten op methodes en producten die zich al
gehaald. De CSW heeft aangegeven zelf onderzoek te gaan doen
bewezen hebben in de rest van het land, of waar uit studies blijkt
naar vervanging van het oude bouwdeel met de mogelijkheid om
dat het effectief is. Wanneer dit een langdurig onderdeel wordt van
de locatie Toorop daarbij te integreren. Tevens wordt er onderzoek
het Middelburgs model, dan wordt voorgesteld dit op te nemen in
gedaan naar alternatieve financiering en een eventuele
de normale begroting, zodat dit ook langdurig gefinancierd kan
doordecentralisering van de huisvesting. Ondertussen worden in
worden.
afwachting van deze resultaten de kapitaallasten van de investering en consequenties van doordecentralisatie in beeld
Het eenmalige bedrag € 3 mln. willen we bestemmen door
gebracht. De bovenstaande consequenties kunnen bij de
(specifiek voor Jeugd) langer de tijd te nemen om het Actieplan
eerstvolgende Kadernota 2023 - 2026 integraal afgewogen
Sociaal Domein/Financieel Herstelplan te realiseren. Daarom
worden, maar vragen voor het begrotingsjaar 2022 geen extra
reserveren wij € 1,5 mln. voor het invullen van de taakstelling
financiële ruimte.
Jeugd 2022, € 0,2 mln. bestemmen we voor onderdelen uit het realisatiebudget Actieplan Sociaal Domein die gericht zijn op
Een voorzichtig financieel herstel
Jeugd en passen binnen de inzet van de verkregen Rijksmiddelen.
Alle bovenstaande ontwikkelingen, een betere weerstandsratio,
Het restant ad.€ 1,3 mln. reserveren we om ook in 2023 de
minder schulden en verbetering van de financiële kengetallen
taakstelling Jeugd incidenteel te verlagen, dit geeft ook meer tijd
dragen bij aan het beeld dat we de weg omhoog weer hebben
om het actieplan te realiseren. Hierbij gaan we wel verder met
gevonden. Neem hierbij in ogenschouw dat de herijking van het
het actieplan omtrent de jeugdzorg, dat wordt niet uitgesteld.
gemeentefonds naar alle waarschijnlijkheid gunstig zal uitpakken voor Middelburg. Allemaal redenen waarom het college van
We concluderen dat we hiermee de taakstelling Sociaal Domein
mening is dat alle inspanningen uit het verleden bijdragen aan
temporiseren en uitkomen op € 4 mln. (2022), €5,7 mln. (2023)
een gezonde financiële situatie. 2022 staat in het teken van nieuwe
en €7 mln. (2024 en verder). Hiermee krijgen we meer tijd om
gemeenteraadsverkiezing waarbij wij met trots het stokje
invulling te geven aan het Actieplan Sociaal Domein/Financieel
overgeven aan een nieuwe raad en college. We zijn blij dat we deze
Herstelplan. We blijven ons inspannen om invulling te geven aan
weg samen met de raad hebben kunnen en mogen bewandelen.
het actieplan, waarbij uit recente inzichten (voornamelijk WMO) blijkt dat de taakstelling 2021, ad € 3 mln, zal worden gehaald.
Namens het college van burgemeester en wethouders,
Voor de meest actuele gegevens hierover verwijzen we u naar de kwartaalrapportages sociaal domein.
Johan Aalberts wethouder Financiën Gemeente Middelburg
Onderwijshuisvesting Tijdens vergadering raadscommissie Maatschappelijk Zaken hebben schoolbestuurders ingesproken en zorgen en bezwaar
6
Programmabegroting 2022 | Inleiding
7
Programmabegroting 2022 | Inleiding
Leeswijzer
– Het project wordt via de vastgestelde projectstructuur (met politiek en ambtelijk opdrachtgeverschap) duidelijk herkenbaar aangestuurd.
Begroting In deze begroting zijn de beleidskeuzes vertaald in concrete
De strategische projecten staan in de programma’s vermeld waar
prestaties per programma. Om deze prestaties te kunnen leveren,
ze thematisch toe behoren. De strategische projecten zijn:
stelt de gemeenteraad budget ter beschikking. De
– Decentralisaties (integraal in programma Sociaal domein);
programmabegroting geeft daarmee antwoord op de vragen:
– Mortiere (programma volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en
– Wat wil de gemeente bereiken?
stedelijke vernieuwing en Programma Economie).
– Wat gaat de gemeente daarvoor doen? – Wat mag dat kosten?
Andere projecten waar extra aandacht aan wordt besteed zijn: – Bèta college, de vestiging en uitbreiding van hoger- en
Naast de verplichte beleidsindicatoren vindt u in de programma’s
academisch onderwijs (programma Onderwijs)
bij verschillende prestaties enkele indicatoren. We hebben er ook
– Actieplan binnenstad (programma Economie)
in deze begroting voor gekozen indicatoren te gebruiken waarvan de benodigde informatie beschikbaar of eenvoudig te verkrijgen is. De indicatoren variëren in soort van input tot output, maar outcome-indicatoren (waarmee daadwerkelijk wordt aangetoond of een maatschappelijk effect is behaald) treft u niet aan. Outcome indicatoren vergen doorgaans extra onderzoek en dat vraagt een te grote inspanning. Speerpunten De ‘wat gaan we daarvoor doen’ vraag in de programma’s bestaat naast de speerpunten ook uit strategische projecten. Speerpunten zijn door de raad gekozen activiteiten, waaraan extra aandacht besteed moet worden. Er is overigens een grote diversiteit aan type speerpunten en daarom zijn de speerpunten niet direct financieel vertaald in de begroting. Soms is een speerpunt een verzameling van producten uit de begroting. Soms is het een deel van een product (verbeteren van….). Soms is het slechts een beleidsmatige activiteit (het schrijven van een nota) en worden de personeelslasten versleuteld op een product. Een speerpunt heeft geen begrotingsnummer. Soms gaat er geen geld om in speerpunten.
Strategische projecten Strategische projecten hebben bestuurlijk een hoge prioriteit, daar waar het gaat om het toekennen van de beschikbare middelen: – Het project heeft een hoge politieke importantie; – Het project kent een hoog (politiek en/of financieel) risicoprofiel en vraagt om meer dan normale aandacht vanuit de politiek en vanuit control perspectief;
8
Programmabegroting 2022 | Inleiding
Indeling begroting
– de uiteenzetting van de financiële positie met een toelichting. De begroting voldoet aan de comptabiliteitsvereisten (inclusief wijzigingsbesluit BBV van 17 maart 2016).
De programmabegroting bestaat in hoofdlijnen uit een beleidsbegroting en financiële begroting.
Overig Ten slotte zijn drie bijlagen opgenomen in de begroting:
Beleidsbegroting
– Overzicht van de vervangingsinvesteringen: de door de
In het eerste gedeelte van de programmabegroting leest u de
gemeenteraad goed te keuren kredietaanvragen voor
negen programma’s.
vervangingsinvesteringen
Per programma wordt weergegeven:
– Overzicht van de incidentele baten en lasten per programma
– Een inleidende tekst: waar draait het om in het programma.
– Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan
– Een beleidskader: vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's.
reserves
– Wat willen we bereiken? Het beoogde maatschappelijke effect: wat de gemeente nastreeft. – De doelstellingen van het programma: welke doelen kiest de gemeente om het effect te realiseren. – Wat gaan we daarvoor doen? De doelstellingen worden uitgewerkt in de activiteiten die het komend jaar ingezet worden, nieuw zijn of politiek relevant. Er is een onderscheid aangebracht tussen speerpunten en aandachtspunten. – Beleidsindicatoren, deze maken de begrotingen inzichtelijker en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk. De normstelling of explicitering van streefwaardes van beleidsindicatoren zijn veelal alleen beschikbaar over afgeronden boekjaren en kijken dus altijd naar het verleden. Indien de voor een beleidsindicator relevante gegevens niet door de bronhouder kunnen worden verstrekt, neemt de gemeente bij de beleidsindicator op: gegevens (nog) niet beschikbaar. – Wat mag het kosten? De baten en lasten van het programma, met een uitwerking van de gemaakte afspraken in de kadernota’s. Paragrafen In de begroting zijn de verplichte paragrafen opgenomen. Deze paragrafen zijn voorgeschreven in het besluit begroting en verantwoording gemeentes en provincie (BBV). In de afzonderlijke paragrafen zijn de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen.
Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit: – het overzicht van baten en lasten met een toelichting
9
Programma's Bestuur en Ondersteuning
Actueel: Door te investeren in wijknetwerken, zijn initiatieven vanuit de samenleving sneller zichtbaar. In het kader van overheidsparticipatie is het belangrijk om aan te haken bij kansrijke
De gemeente stelt de burger centraal. Dit doen we door steeds
initiatieven die aansluiten bij onze welzijnsdoelstellingen: faciliteren
onze dienstverlening te controleren en te verbeteren. We
en stimuleren. Dit vraagt om flexibele ruimte, zowel in budgetten
betrekken inwoners bij plannen en besluiten en geven ruimte voor
als menskracht.
initiatieven (burgerparticipatie). Ook zoeken we samenwerking met andere overheden en partijen in de regio.
Beleidskader Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Kwaliteitsatlas 2030 – Communicatiebeleidsplan 2019 – Visie op dienstverlening 2017-2020 – ‘Participeren: Doen en leren!’ 2017
10
– Participatieverordening 2021 – Notitie verbonden partijen 2016
Programmabegroting 2022 | Programma's
Wat willen we bereiken? Maatschappelijk effect Het vergroten van de betrokkenheid bij de gemeente en het
7. Het vergroten van het vertrouwen bij de burgers in de gemeente. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën, en dat de middelen op een rechtmatige manier worden ingezet
vertrouwen in het bestuur.
8. Bijdragen aan de Zeeuwse opgaven
Doelstellingen
Wat gaan we daarvoor doen?
1. Het vergroten van het draagvlak en de legitimatie voor besluiten, en voldoende mogelijkheden bieden aan burgers om
Wijkgericht werken en participatie
betrokken te zijn bij de besluitvorming in de gemeente
Binnen de gemeente Middelburg zijn er elf wijken, ieder met een
2. Burgers worden in een vroegtijdig stadium (juist en volledig)
eigen identiteit. Deze wijken hebben een eigen wijkteam gekoppeld
geïnformeerd over plannen 3. Ruimte geven aan initiatieven in de samenleving. De gemeente faciliteert en stimuleert 4. Versterken van sociale basis en gemeenschapszin in buurten / wijken en dorpen 5. Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven
aan een wijkwethouder en een wijkmanager die werkt bij de gemeente. In de regel toetst de gemeente via het wijkteam wat het draagvlak is voor nieuw beleid. Ook bij actuele ontwikkelingen worden de wijkteams actief betrokken. Speelt er iets in een wijk, dan meldt het wijkteam dit gemakkelijk bij de wijkmanager of wijkwethouder en vice versa.
en instellingen, gemeten aan de tevredenheid van de gebruiker 6. Het vergroten van betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving
Deze wijken zijn gebundeld in zes wijknetwerken. Elk netwerk bestaat uit een clustering van wijken of dorpskernen, te weten:
Een wijknetwerk is een samenwerking tussen gemeente, partners
gevoelens die er leven en daarmee rekening kan houden. Dat sluit
en inwoners in de wijk. De wijknetwerken worden breed
natuurlijk niet uit dat inwoners ontevreden zijn met de uitkomst van
samengesteld met professionele partners zoals huisarts/POH,
een goed participatieproces. De ervaring leert dat zij dan die
wijkverpleging, wijkpolitie, scholen, consultatiebureau,
uitkomst wel vaker accepteren. De rapporten van Berenschot en
kinderopvang, woningcorporaties, geloofsgemeenschappen,
de Rekenkamer geven handvatten voor het verder invullen van
welzijn en (school)maatschappelijk werk. Daarnaast zitten in het
participatie.
netwerk betrokken inwoners, wijkteams en partijen (bijv. een ondernemersvereniging) die de wijk goed kennen. De
Participatie
samenstelling van het wijknetwerk vraagt maatwerk. Deze is niet
In 2022 leggen wij ons verder toe op het grip krijgen op de start
in iedere wijk hetzelfde. In een wijknetwerk is er mogelijkheid
van participatietrajecten. Hierbij is het van belang dat de gemeente
verdieping te hanteren op wijk- of dorpsniveau.
als ‘één geheel’ optreedt en dat er een helder onderscheid komt tussen rollen en verantwoordelijkheden in een participatieproces.
De betrokkenheid van onze inwoners wordt ook vergroot door
Het is het streven het proces zo in te richten dat er voldoende tijd
de mogelijkheid van participatie. Dit heeft de laatste jaren aan
is om het vraagstuk aan de voorkant (het liefst gezamenlijk) te
gewicht gewonnen en is niet meer weg te denken uit onze
verkennen. In september 2021 hebben we een bijeenkomst gehad
samenleving. Goede participatie borgt dat het gemeentebestuur
met raad, college en ambtenaren die zich bezig houden met
zich rekenschap kan geven van de verschillende belangen en
participatie. Het doel van deze sessie was meerledig. Aan de ene
11
Programmabegroting 2022 | Programma's
kant het samen doorleven van het vraagstuk. Aan de andere kant
toekomstbestendige vormgeving hiervan in de komende jaren,
input verzamelen voor de nieuwe participatieverordening en voor
zodat iedereen mee kan doen.
het werkproces/de checklist voor participatietrajecten en een handreiking participatie voor collega’s én initiatiefnemers. In 2022
Wijkgericht werken
staan trainingen en cursussen, zoals Democratisch vakmanschap,
Het wijkgericht werken staat ook het komende jaar breed in de
op de planning voor ambtenaren en het bestuur.
belangstelling . De wijk of buurt wordt in het hele land herondekt. Uiteenlopende partijen richten zich steeds actiever op het wijk- of
Alleen samen kunnen we de grote maatschappelijke uitdagingen,
buurtniveau om opgaven in samenhang op te pakken. In
zoals in het sociaal domein, de energietransitie,
Middelburg zien we dit terug in:
klimaatverandering, duurzame landbouw, stedelijke transformatie
– Versterking van de sociale basis als essentieel onderdeel van
en de woningbouwopgave aan. Actief betrokken participanten voelen zich meer verantwoordelijk voor en verbonden met het (eind)resultaat en zullen zich daarvoor eerder inzetten.
de transformatie van het sociaal domein en toekomstige ambities bij het opstellen van de Omgevingsvisie; – De verplichte burgerparticipatie binnen de Omgevingswet (zie onder).
Een belangrijk gegeven is dat deze kanteling niet alleen vanuit de overheid wordt gestuurd. Ook vanuit de maatschappij komt
Deze tendensen vragen om een doorontwikkeling van wijkgericht
deze op gang. Steeds meer kloppen (groepen) inwoners bij de
werken in Middelburg: integraal samenwerken met het doel de
overheid aan met een initiatief. Zij vragen de gemeente vaker
kansen en opgaven in een gebied samen met organisaties en
buiten de gebaande paden om mee te zoeken naar mogelijkheden
bewoners op te pakken.
om hun initiatief te realiseren. Denk daarbij niet alleen aan financiële middelen, maar ook aan ruimtelijke en wettelijke kaders.
Wonen en zorg
Deze benadering van onderop, van inwoners richting overheid,
Wonen en zorg zijn nog vaak gescheiden werelden, terwijl het
noemen we overheidsparticipatie. Dit vraagt om een responsieve
fysiek en sociaal domein onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
overheidsorganisatie, die burgerinitiatieven stimuleert en
De leefruimte en de sociale componenten zorg en welzijn kunnen
faciliteert. In 2022 brengen we de kansen en mogelijkheden voor
elkaar versterken of verzwakken. In 2022 willen wij werken aan
een participatiefonds in beeld.
een integrale wijkaanpak om wonen, zorg en welzijn versterkend aan elkaar te laten zijn. Het doel is zorg- en dienstverlening lokaal
Online participatie
en in samenhang te organiseren.
In 2020 is het online participatieplatform Doemee.middelburgers.nl gelanceerd. De eerste ervaringen zijn
Leefbaar, veilig en met perspectief
positief. In 2022 vindt een evaluatie plaats om te kijken of we
Rode draad in die integrale wijkaanpak is vroegsignalering en
het platform ook na 2022 blijven inzetten.
preventie: de problemen vóór zijn. Wij zullen daarvoor enerzijds samen met inwoners investeren in de woonbaarheid, leefbaarheid
Aanpassing gemeentewet artikel 150: participatie- en
en veiligheid in de wijk. Bewoners kunnen elkaar anderzijds ook
inspraakverordening en het uitdaagrecht
heel goed onderling steunen. Wij willen hen de mogelijkheid bieden
Vooruitlopend op nieuwe wetgeving (een aanpassing in de
om die steunstructuur te vormen en vast te houden. Voorzieningen
gemeentewet, artikel 150) kan waarschijnlijk eind 2021-begin
waar men elkaar kan treffen en organisaties die adequate
2022 een nieuwe participatieverordening worden vastgesteld.
ondersteuning kunnen bieden zijn daarbij noodzakelijk. Het zijn
Deze vervangt de inspraakverordening. In de nieuwe
plaatsen voor lief en leed en voor het bieden van perspectief. Wij
participatieverordening leggen we vast hoe we in Middelburg
denken daarbij aan het tegengaan van onderwijsachterstanden en
omgaan met participatie en inspraak. Hij gaat niet alleen over
schooluitval en aandacht voor kunst, cultuur en sport- en
burgerparticipatie, maar ook over initiatieven vanuit de
beweegactiviteiten voor jong en oud. Voorbeeld zijn ook
samenleving, wijkdemocratie en het uitdaagrecht. In het kader van
Nederlandse les in de wijk, het voorkomen van schulden, de
wijkdemocratie vindt een onderzoek plaats naar een
aanpak van schaarste en het stimuleren en faciliteren van nieuwe vormen van wonen en wooninitiatieven. Investeren in een integrale
12
Programmabegroting 2022 | Programma's
wijkaanpak geeft bewoners meer kracht voor het omzien naar
uit een toegewijd team met een koppeling tussen het fysieke en
elkaar en met elkaar bouwen aan een plezierige woonomgeving.
het sociale domein. We gaan concreet aan de slag met het opstellen van wijkanalyses en vertalen deze naar integrale
Proeftuin, wijkanalyse, wijkaanpak, wijkdemocratie
wijkaanpakken. Daarbij hebben we aandacht voor de rol van de
In 2022 geven wij al lerende in de praktijk richting aan het
wijkteams en dorpsverenigingen. We zien dit alles als opmaat naar
wijkgericht werken. In een integrale proeftuin gaan we samen met
de wijkdemocatie van de toekomst.
onze inwoners bouwen aan de wijk/het dorp. De proeftuin bestaat Prestatie Trainingen democratisch vakmanschap (ambtenaren + bestuur) Kansen en mogelijkheden voor participatiefonds Evaluatie online participatietool en besluitvorming over inzet na 2022 Pilots wijkanalyse, wijkaanpak, wijkvisie Onderzoek wijkdemocratie van de toekomst (wijkgericht werken nieuwe stijl)
Omgevingswet
participatief geëvalueerd. De uitkomsten daarvan dienen als input
'Ruimte voor ontwikkeling met waarborgen voor kwaliteit'. Die
voor een nieuwe Visie op dienstverlening.
ondertitel geeft het Rijk aan de Omgevingswet. Omdat de invoering is uitgesteld tot 1 juli 2022, is er meer gelegenheid te oefenen
In 2022 zijn parkeervergunningen gedigitaliseerd
met de nieuw ontworpen aanvraagprocessen en de verwerking
(kentekenparkeren). We starten tevens een project om te komen
daarvan via het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). De software
tot controle (en waar nodig handhaving) middels een scanauto.
is aangeschaft en het implementatieproces is gestart. Al in 2021 lagen wij op koers met de voorbereiding van een aantal nieuwe
In 2022 introduceren we Whatsapp als communicatiekanaal.
verordeningen, het proces om te komen tot een Omgevingsvisie
Tevens onderzoeken we de mogelijkheden om te werken met
vorderde gestaag en dat geldt ook voor het Omgevingsplan (dit is
een chatbot.
er op 1 juli 2022 van rechtswege). Invoering van de wet vraagt ook in 2022 veel van ons. Het is een open deur om te zeggen dat
Daarnaast implementeren we de Wet modernisering elektronisch
goede voorbereiding noodzakelijk is. Voor de gemeente én zeker
bestuurlijk verkeer, zetten we het instrument klantreizen, dan wel
ook voor onze inwoners.
lean management in bij een aantal dienstverleningsprocessen en vernieuwen we onze dienstverleningsbeloften. Ook komt er in
Afgesproken is om drie à vier integrale toekomstbeelden aan de
2022 een kanalenstrategie en een webstrategie.
raadswerkgroep te presenteren die voldoende van elkaar verschillen om een goed debat op gang te brengen. Over welke
Afsluitend gaan we in 2022 verder met het zogenoemd ‘pre-
onderwerpen verschillende de meningen? Welke kansen liggen er
testen’ van inwonersbrieven. Samen met een panel van onze
en welke toekomstbeelden zijn er? De daaruit voortvloeiende
inwoners maken we brieven, alvorens we deze verzenden naar
scenario’s worden gepresenteerd in de vergaderingen van de
onze inwoners, leesbaarder en begrijpelijker.
verschillende raadscommissies. Meten waardering dienstverlening Dienstverlening
Balie
In december 2020 is in onze Raad een geamendeerd voorstel
In 2022 blijven we doorlopend de tevredenheid van onze burgers
aangenomen voor het verlengen van de Visie op dienstverlening.
aan de balie meten. In de centrale hal staat een zuil waar
Besloten is de huidige Visie te verlengen tot eind 2023 met het
bezoekers van een balie wordt gevraagd het baliecontact te
bijbehorende budget. In december 2021 en 2022 informeren wij
beoordelen. Dit geeft directe waardevolle feedback op onze
de raad verder over de stand van zaken rond de uitvoering van
dienstverlening aan de balies.
de Visie. In het eerste kwartaal van 2023 wordt de visie
13
Programmabegroting 2022 | Programma's
Website
contactgegevens achterlaten zodat we actief contact kunnen
Net als bij de balies meten we ook in 2022 doorlopend de
zoeken en meer maatwerk kunnen bieden.
tevredenheid van de bezoekers van onze website. De bezoekers van de pagina’s over producten (informatie of aanvragen) hebben
Telefonie
de mogelijkheid om feedback te geven op de inhoud van de
In 2022 meten we ook de tevredenheid op het kanaal telefonie.
pagina. Met deze wijze van meten krijgen we veel informatie over
Dit moet waardevolle feedback op onze telefonische
hun ervaring. Indien een bezoeker dit wenst kan hij/zij
dienstverlening opleveren.
Prestatie Uitbreiden meting klanttevredenheid naar kanaal telefonie Waardering dienstverlening aan de balie en telefoon is goed Informatie op website is vindbaar, duidelijk en geeft antwoord op de vragen van burgers
Meetpunt
2020
2021
2022
Balie
goed
goed
goed
Website
voldoende
voldoende
goed
Telefonie*
n.b.
n.b.
goed
* vanaf september 2021
Samenwerken
wijziging beoogt de democratische legitimatie van
De gemeente Middelburg werkt samen in:
gemeenschappelijke regelingen te versterken. Hij gaat over de
– zeven gemeenschappelijke regelingen;
kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden bij de
– één openbaar lichaam (OLAZ) en
uitvoering van taken in gemeenschappelijke regelingen. Om de
– tussen de 55 en 60 andere intergemeentelijke, regionale en
versterking te bereiken, is een aantal bestaande instrumenten van
maatschappelijke samenwerkingen als stuurgroepen,
de volksvertegenwoordiging aangepast en aangevuld.
overleggen en bestuurlijke tafels. Bij vier daarvan is gemeente Middelburg aandeelhouder. Deze
Daarnaast gaat de wijziging over het vergroten van
samenwerkingen en overleggen zijn vaak gericht op specifieke
participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden bij
beleidsterreinen. Hieronder geven wij de stand van zaken weer
de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen. In 2022
voor de meer recente samenwerkingen.
kijken we of deze wijziging gevolgen heeft voor de bestaande gemeenschappelijke regelingen van de gemeente Middelburg.
Op 1 juni 2021 heeft de Tweede kamer het wetsvoorstel “wijziging wet gemeenschappelijke regelingen” aangenomen. Deze
14
Programmabegroting 2022 | Programma's
Economische structuurversterking
tot een Zeeuwse Strategische agenda. En gekoppeld aan een
De Zeeuwse overheden werken al enige tijd samen met het
lobbyagenda. De uitvoering van deze strategische agenda vindt
bedrijfsleven en de kennisinstellingen aan de versterking van onze
plaats vanaf 2022.
economie. De focus ligt hierbij op het inspelen op de energietransitie, watervraagstukken en ontwikkelingen rondom
Tussen de VZG en het OZO vindt veel afstemming plaats over
voedselproductie. Voor het versterken van de Zeeuwse economie
onderwerpen. Het VZG-bureau is inmiddels ingetrokken bij het
zijn 2 punten belangrijk:
Regiobureau. Vanuit de VZG vindt ook regelmatig terugkoppeling
1. De aanwezigheid van voldoende kwalitatieve arbeidskrachten
plaats van de besprekingen in de verschillende commissies van
2. De beschikbaarheid van passendehuisvesting
de VNG.
We verwachten dat het nieuwe kabinet de ingezette lijn van de
Vanuit het OZO vindt ook de verbinding plaats met de Zeeuwse
versterking van de economische kracht van de regio’s doorzet. Dit
lobbyisten in Den Haag en Brussel. Zij sturen de lobbyisten aan.
onder meer door middel van regiodeals en citydeals. En we gaan
En de lobbyisten brengen verslag uit over hoe het gaat met de
er van uit dat de drie Zeeuwse aandachtsgebieden daar goed op
dossiers.
aansluiten. We verwachten dat in 2022 de lobby zich volop richt op de kansen De gemeente Middelburg spant zich samen met de andere
die het nieuwe regeerakkoord voor de regio biedt. Het OZO heeft
Zeeuwse overheden in om de kansen vanuit deze deals optimaal
een brief gestuurd aan de kabinetsformateur. In deze brief vragen
te benutten. Het gaat dan vooral om de versterking van de
we aandacht voor de specifiek Zeeuwse punten voor het nieuwe
economie. En de brede welvaart in de gemeente en de regio.
kabinet. Hopelijk is daar in het nieuwe regeerakkoord veel over
Samen met Economic Board Zeeland werken we ook in 2022 aan
terug te vinden. En heeft het nieuwe kabinet in 2021 een besluit
de uitvoering van de strategische agenda. Deze is vooral gericht
genomen over twee belangrijke zaken:
op de versterking van het MKB in de regio.
1. de toekomst van het gemeentefonds 2. de extra middelen voor het sociaal domein.
Inmiddels is het programma “Wind in de Zeilen” van start gegaan.
Dan is op deze onderwerpen in 2022 geen lobbytraject meer
De focus ligt op projecten in de gemeente Vlissingen. Voor
nodig.
Middelburg zijn vanuit dit programma twee punten van belang: 1. De komst van het Delta Kenniscentrum in samenwerking met HZ en UCR; 2. De verbetering van de verbindingen met het openbaar vervoer.
Middelburg heeft richting de andere Zeeuwse overheden aangegeven open te staan voor voorstellen voor een gezamenlijke aanpak van het wervingsbeleid. Dit op het gebied van arbeidskrachten (ook tijdelijk), studeren en vestigen. Dit in reactie
OZO en de VZG
op het gestrande voorstel voor een Zeeuwse Marketing
In 2022 gaat het Regiobureau samen met het OZO de
Organisatie. In 2022 zal blijken of dit ook tot initiatieven op Zeeuws
verbeterpunten uitvoeren. Deze punten kwamen naar voren tijdens
niveau gaat leiden.
de evaluatie van het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO). En uit de reacties daarop vanuit de gemeenten. De themagroepen
Z4
komen bijna iedere maand bij elkaar. Zij geven steeds meer
De vier stedelijke gemeenten (Goes, Terneuzen, Vlissingen en
aandacht aan de lange-termijndoelstellingen.
Middelburg) en de provincie Zeeland hebben regelmatig overleg op basis van een werkagenda. In dat overleg komen de volgende
Op verzoek van Provincie Zeeland werkt Middelburg samen met
onderwerpen aan de orde:
Veere, Vlissingen en Schouwen-Duiveland aan een regiovisie.
1. Profilering stedelijkheid met de provinciale omgevingsvisie als
Samen zoeken wij naar doelen voor de toekomst. Het gaat om
belangrijk aangrijpingspunt;
gezamenlijke doelen en waarop actie – al dan niet in samenwerking
2. Mobiliteit en bereikbaarheid;
- is gewenst. In OZO verband worden de verschillende regiovisies
3. Arbeidsmarkt en onderwijs;
en de provinciale economische uitvoeringsagenda samengevoegd
4. Havens en maritiem
15
Programmabegroting 2022 | Programma's
Als het gaat om de stedelijke omgeving dan hebben we het over
De Z4 heeft contact met het ministerie van BZK om ook in
het uitwerken van de omgevingsvisie. En over de versterking van
aanmerking te komen voor citydeals. Op dit moment wordt daar
de binnenstadeconomie en -cultuur in relatie tot de gevolgen van
ook samen met andere gemeenten in Nederland en met het
de COVID-19 pandemie. Voor de versterking hiervan ontvangen we
Ministerie aan gewerkt. Hopelijk kunnen hiervoor in de loop van
een Europese subsidie: het EU-React. In 2022 wordt in Z4-verband
2022 concrete plannen met bijbehorende financiering vanuit de
samen met Provincie Zeeland het plan uitgevoerd.
rijksoverheid beschikbaar komen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Formatie (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
2018
2019
2020
2021
2022
7,2
7,2
7,8
7,8
8,1
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
7,2
6,9
7,1
7,4
7,8
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
Middelburg
€ 550
€ 600
€ 657
€ 714
€ 743
totale kosten inhuur externen)
Middelburg
6,4%
7,8%
4,2%
2,5%
1,7%
Overhead (% van de totale lasten)
Middelburg
6,0%
6,2%
6,7%
6,9%
7,1%
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom +
Overhead
de tabel hieronder is aangegeven hoe deze kosten zijn
Overhead kosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing
opgebouwd:
en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. In (bedragen x € 1.000)
loonkosten
overige lasten
totale lasten
totale baten
saldo
Leidinggevenden
1.142
224
1.366
0
1.366
Financiën en AO/IC
1.406
361
1.767
-151
1.616
P&O / HRM
732
934
1.666
-15
1.651
Inkoop
135
11
146
0
146
Interne en externe communicatie
747
0
747
0
747
Juridische zaken
476
32
508
0
508
Bestuurszaken en bestuursondersteuning
789
24
813
0
813
Informatievoorziening en automatisering (ICT)
625
2.723
3.348
-2
3.346
Huisvesting en Facilitaire zaken
967
2.229
3.196
-54
3.142
DIV
162
427
589
0
589
Managementondersteuning.
103
0
103
0
103
7.284
6.965
14.249
-222
14.027
0
-784
-784
0
-784
0
0
0
-637
-637
7.284
6.181
13.465
-859
12.606
Totaal dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden Totaal
Overhead mag nog wel worden toegerekend aan
taakveld met de weer als last te verantwoorden. Hierdoor wordt
grondexploitaties, investeringen en andere (subsidie)projecten. In
de exploitatie niet onnodig opgevoerd.
1
de praktijk gebeurt dit door op het taakveld 0.4 onder de lasten een negatief bedrag op te nemen en dit bedrag op het betreffende
16
Programmabegroting 2022 | Programma's
2
Overheadvergoeding binnen de samenwerkingsverbanden
waarbij Gemeente Middelburg als gastgemeente opereert worden als baten verantwoord binnen het taakveld overhead.
Wat mag het kosten? 0 Bestuur en ondersteuning
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
0.01.0 Bestuur
2.414
2.468
2.553
2.516
2.578
2.637
0.02.0 Burgerzaken
1.764
2.000
1.930
1.927
1.966
1.988
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
937
1.115
1.040
1.054
1.070
1.084
0.06.3 Parkeerbelasting
48
104
69
71
73
76
5.163
5.686
5.592
5.569
5.686
5.786
0.01.0 Bestuur
202
204
70
0
0
0
0.02.0 Burgerzaken
734
784
729
676
687
700
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
486
524
462
468
474
480
0.06.3 Parkeerbelasting
4.580
6.403
6.433
6.639
6.670
6.701
Totaal baten
6.002
7.914
7.694
7.782
7.830
7.881
0.01.0 Bestuur
-2.212
-2.264
-2.483
-2.516
-2.578
-2.637
0.02.0 Burgerzaken
-1.029
-1.216
-1.201
-1.252
-1.279
-1.289
Overzicht taakvelden Lasten
Totaal lasten Baten
Saldo
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
-451
-591
-578
-587
-596
-604
0.06.3 Parkeerbelasting
4.532
6.299
6.364
6.567
6.597
6.626
839
2.228
2.102
2.213
2.144
2.096
0.04.0 Overhead
11.778
12.842
13.563
13.872
14.162
14.111
Totaal lasten
11.778
12.842
13.563
13.872
14.162
14.111
Totaal overzicht taakvelden Overzicht overhead Lasten
Baten 0.04.0 Overhead
1.001
914
859
874
888
905
Totaal baten
1.001
914
859
874
888
905
0.04.0 Overhead
-10.777
-11.928
-12.703
-12.999
-13.273
-13.207
Totaal overzicht overhead
-10.777
-11.928
-12.703
-12.999
-13.273
-13.207
343
187
-393
-355
-244
-186
0.06.1 OZB woningen
1.734
1.597
1.483
1.510
1.537
1.569
0.06.2 OZB niet woningen
1.254
1.242
1.426
1.447
1.468
1.489
0.06.4 Belastingen overig
1.883
1.959
1.044
1.059
1.075
1.092
6
6
6
6
7
7
5.219
4.991
3.566
3.667
3.842
3.970
Saldo
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Lasten 0.05.0 Treasury
0.07.0 Alg uitk en ov uitk gem.fonds Totaal lasten
17
Programmabegroting 2022 | Programma's
0 Bestuur en ondersteuning
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Baten 0.05.0 Treasury
441
277
383
504
529
725
0.06.1 OZB woningen
7.219
8.307
8.511
8.610
8.841
9.075
0.06.2 OZB niet woningen
6.740
7.837
8.083
8.264
8.401
8.549
0.06.4 Belastingen overig
2.627
2.831
1.615
1.658
1.683
1.717
0.07.0 Alg uitk en ov uitk gem.fonds
91.814
91.863
97.627
94.093
95.381
97.372
108.841
111.114
116.219
113.129
114.835
117.438
98
90
776
859
774
911
0.06.1 OZB woningen
5.485
6.710
7.029
7.101
7.304
7.506
0.06.2 OZB niet woningen
5.486
6.595
6.658
6.818
6.933
7.061
0.06.4 Belastingen overig
745
872
571
598
608
625
91.808
91.856
97.620
94.086
95.374
97.365
103.622
106.123
112.654
109.462
110.993
113.468
0.08.0 Overige baten en lasten
372
756
1.487
1.734
1.927
2.026
Totaal lasten
372
756
1.487
1.734
1.927
2.026
0.08.0 Overige baten en lasten
98
225
225
3.446
3.249
2.787
Totaal baten
98
225
225
3.446
3.249
2.787
0.08.0 Overige baten en lasten
-274
-531
-1.262
1.712
1.322
761
Totaal overzicht overige baten en lasten (incl. onvoorzien)
-274
-531
-1.262
1.712
1.322
761
0.09.0 Vennootschapsbelasting
-6
2
370
370
370
370
Totaal lasten
-6
2
370
370
370
370
0
0
0
0
0
0
0.09.0 Vennootschapsbelasting
6
-2
-370
-370
-370
-370
Totaal overzicht vennootschapsbelasting
6
-2
-370
-370
-370
-370
0.10.0 Mutaties reserves
13.760
1.392
2.620
686
778
799
Totaal toevoeging reserves
13.760
1.392
2.620
686
778
799
0.10.0 Mutaties reserves
18.838
4.974
1.180
773
485
485
Totaal onttrekking reserves
18.838
4.974
1.180
773
485
485
5.078
3.582
-1.440
86
-293
-314
Totaal baten Saldo 0.05.0 Treasury
0.07.0 Alg uitk en ov uitk gem.fonds Totaal overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht overige baten en lasten (incl. onvoorzien) Lasten
Baten
Saldo
Overzicht vennootschapsbelasting Lasten
Baten 0.09.0 Vennootschapsbelasting Totaal baten Saldo
Overzicht mutaties reserves Toevoeging reserves
Onttrekking reserves
Saldo 0.10.0 Mutaties reserves
18
Programmabegroting 2022 | Programma's
0 Bestuur en ondersteuning
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
5.078
3.582
-1.440
86
-293
-314
0.11.0 Resultaat rek baten-lasten
5.155
8
0
405
520
412
Totaal lasten
5.155
8
0
405
520
412
0
0
0
0
0
0
Totaal overzicht mutaties reserves Overzicht resultaat rekening baten en lasten Lasten
Baten 0.11.0 Resultaat rek baten-lasten Totaal baten Saldo 0.11.0 Resultaat rek baten-lasten
-5.155
-8
0
-405
-520
-412
Totaal overzicht resultaat rekening baten en lasten
-5.155
-8
0
-405
-520
-412
Begroting 2022
Begroting 2023
Specificatie kadernota Overzicht wensen Kadernota 2022-2025 (bedragen x € 1.000)
Begroting 2024
Begroting 2025
Opkomstbevorderende maatregelen gemeenteraadsverkiezingen
-20
-
-
-
Uitvoeringsbudget Participatie
-50
-50
-50
-50
-23
-23
7
-49
-49
-49
Digitalisering aanbod E-facturering (besparing 0,5 fte in 2025) Structurele bijdrage OZO-regiobureau
-49
Aanvullende eisen informatieveiligheid
-50
Budget vervanging bij langdurige ziekte
-100
-100
-100
-100
Versterking inkoopfunctie met 1fte.
-90
-90
-90
-90
Uitbreiding formatie Communicatie/participatie met 2 fte.
-160
-160
-160
-160
Beheer datawarehouse/data-analyse, uitbreiding met 1 fte.
-90
-90
-90
-90
Saldo
-609
-562
-562
-532
Effecten maatregelen financieel herstelplan 2020 - 2024 Op 30 september 2020 heeft uw raad het financieel herstelplan
meerjarenraming 2023 - 2025 verwerkt. De onderstaande tabel geeft inzicht in de effecten binnen de verschillende programma's. Link: nadere toelichting financieel herstelplan 2020-2024.
vastgesteld. De effecten hiervan zijn in deze begroting en de
19
Programmabegroting 2022 | Programma's
Tabel maatregelen financieel herstelplan nr
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
0
945
945
945
Overzicht opgave 3 – Sluitende meerjarenbegroting 2021-2024 28
Stelpost verwachte hogere rijksbijdrage sociaal domein
29
OZB-verhoging met 20%
2.241
2.241
2.241
2.241
30
Parkeervergunningen1
34
34
34
34
31
Parkeertarieven 22% verhoging maaiveld parkeren
546
546
546
546
33
Personeel en organisatie
221
351
401
476
33a Personeel en organisatie; Huwelijken (tariefsverhoging)
2
2
2
2
34
Software applicatie Basisregistratie Personen
30
30
30
30
35
Overheadvergoeding gastgemeente Samenwerking Belastingen
0
0
0
50
3.074
4.149
4.199
4.324
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
367
0
0
0
0
575
575
575
2
1 nr 30/31: Conform raadsbesluit financieel herstelplan - 30 september 2020 2 nr 33a: Conform raadsbesluit financieel herstelplan - 30 september 2020
nr Overzicht opgave 4 – Versterken weerstandsvermogen 47
Bijstellen raming afdracht vennootschapsbelasting (Vpb)
48
Dividend aandelen Evides
49
Afstoten vastgoed
nr
225
225
225
225
592
800
800
800
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
100
200
200
200
100
200
200
200
Ten behoeve van financieel herstelplan Post onvoorzien
20
Programmabegroting 2022 | Programma's
Veiligheid
3. Het voeren van een actief beleid op het gebied van met name signalering en preventie in de aanpak van radicalisering. 4. Actief participeren in de voorbereiding en uitvoering van het
Burgers en bezoekers van Middelburg moeten zich veilig voelen én veilig zijn. Het gaat om veiligheid in en rond het huis en in de buurt. In het grotere verband veiligheid van stad en regio. We werken onder anderen aan het tegengaan van ondermijnende
regionaal crisisplan.
Wat gaan we daarvoor doen?
criminaliteit, woninginbraken, overvallen en straatroven. Maar ook
Uitvoering geven aan activiteiten "Uitvoeringsprogramma
aan het voorkomen en oplossen van complexe overlastsituaties,
2021" van het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022
een veilig verloop van evenementen, een veilige zeehaven en aan
Gemeenten hebben een zware regierol in de lokale veiligheidszorg.
veiligheid binnen de digitale (Middelburgse) omgeving. Hierbij
Deze rol neemt naar verwachting alleen nog maar verder toe. In
werken we veel samen met andere organisaties.
de Politiewet wordt geborgd dat er integrale veiligheidsplannen en een regionaal beleidsplan zijn. Het spreekt voor zich dat deze
Actueel: we denken dat COVID-19 (corona) ook in 2022 opnieuw
plannen met elkaar samenhangen. Doordat de burgemeester,
impact heeft op de werkzaamheden rondom veiligheid. Alle
voorafgaand aan de vaststelling van het regionaal beleidsplan,
maatregelen, voorschriften en adviezen die in het kader van
de gemeenteraad moet horen over het ontwerpbeleidsplan, heeft
COVID-19 zijn/worden ingesteld dragen bij aan de beheersing van
het lokaal integraal veiligheidsplan hierin een cruciale rol. Vanuit
de coronapandemie.
het vastgestelde beleid kunnen de burgemeester en de gemeenteraad er voor zorgen dat de lokale prioriteiten worden
Beleidskader
meegenomen in de regionale prioriteiten. Als dit niet het geval is,
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
ruimte om er een lokale prioriteit van te maken. Dit heeft ook weer
– Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Middelburg 2019-2022
invloed op de verdeling van de sterkte van de politie binnen de
(2020)
aangezien er keuzes moeten worden gemaakt, dan is er altijd
regio.
– Prostitutiebeleid (beleidsnota) (2000) – Prostitutiebeleid (beleidsregels) (2000)
Het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 is nog van kracht.
– Integriteitsbeoordeling (Wet BIBOB) (2006)
Hierin zijn de prioriteiten voor het komende jaar nog aangegeven.
– Regionaal Zeeuws Crisisplan 2018-2021 (2017)
Dit wordt geconcretiseerd in een jaarlijks uitvoeringsprogramma.
– Victoriabeleid gemeente Middelburg (2000)
Jaarlijks is er een evaluatie en actualisatie van het plan.
– Nota omgaan met conventionele explosieven (2011) – Bestuurlijke handhaving van artikel 13b Opiumwet (2014/2016) – Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland-West Brabant 2019-2022
Wat willen we bereiken?
De prioriteiten in het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 zijn: – Veilige woon- en leefomgeving – Zorg en veiligheid – Ondermijnende criminaliteit – Cybercrime en -security
Maatschappelijk effect
De strategische thema's in het beleid zijn:
De burgers en bezoekers van Middelburg moeten zich veilig voelen
– Jeugd en veiligheid
en veilig zijn. Dat gaat het enerzijds om veiligheid in en rond het
– Aanpak vuurwerkoverlast
huis en in de buurt, anderzijds in het grotere verband van stad en
– Polarisatie en radicalisering
regio.
– Mensenhandel
Doelstellingen
Naast bovenstaande prioriteiten en strategische thema's in het
1. Een veilige woon- en leefomgeving.
Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 heeft een veelheid aan
2. Het effectief aanpakken van ondermijnende criminaliteit.
incidentele interventies een behoorlijke weerslag op de
21
Programmabegroting 2022 | Programma's
werkzaamheden van het cluster OOV. Daarnaast zijn in 2020 en
te lossen, komt de Ketenaanpak woonoverlast in beeld.
2021 de lokale werkzaamheden grotendeels bepaald door de
Voorwaarde is wel dat er sprake is van ernstige overlast én
wereldwijde uitbraak van corona (COVID-19). Voor 2022 is de
daarmee aantasting van de openbare orde. De gemeente neemt
verwachting dat dit zich nog doorzet. Bij alle onderwerpen die
hier vanuit haar verantwoordelijkheid voor openbare orde en
hieronder aan bod komen, dient er rekening te worden gehouden
veiligheid de regie. Door het zichtbaar gezamenlijk optreden zijn
met de uitvoerbaarheid in relatie tot de mogelijkheden i.v.m.
overlastgevers eerder geneigd de overlast te stoppen om zo
corona.
een gedragsaanwijzing of een dreigende huisuitzetting te
Eind 2021 is gestart met de verkenning voor het opstellen van
betrokken instanties bij elkaar te brengen. In de buitenruimte
het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026. In 2022 wordt
worden daarnaast ook toezichthouders ingezet met het oog op
het nieuwe IVB 2023-2026 voorgelegd ter beoordeling en
een adequate aanpak van hinder/overlast in de verschillende
vaststelling. Daarnaast is regionaal gestart met het vormgeven
wijken en buurten.
voorkomen. Ook blijkt dat er meer kan worden bereikt door de
van het nieuwe regionaal beleidsplan. Dat is ook in 2022 gereed. Door zowel wettelijke als uitvoerende veranderingen in de zorg is Een veilige woon- en leefomgeving
de afgelopen jaren minder snel sprake van intramurale zorg. Mede
Middelburg richt zich sterk op verbetering van de leefbaarheid. Bij
hierdoor is een stijging waarneembaar van psychiatrische en/of
overlast wordt allereerst de inwoner of verantwoordelijke instantie
psychosociale problemen bij inwoners die overlast veroorzaken.
(bijvoorbeeld woningcorporatie) aangespoord om het probleem
Het gaat hier veelal om een complexe en multidisciplinaire aanpak
zelf aan te pakken. In het geval dat dit niet lukt, is (mede op basis
die veel ambtelijke capaciteit vraagt. Voor de aanpak van personen
van landelijke wet- en regelgeving) een aantal instrumenten
met verward gedrag ligt het primaat bij de zorgsector, hoewel
ontwikkeld. Belangrijke instrumenten hierbij zijn Buurtbemiddeling
het doorwerkt in de openbare orde en veiligheid; optimale zorg/
en de Ketenaanpak woonoverlast. Ook andere vormen als
hulpverlening leidt tot minder problemen in openbare orde en
bijvoorbeeld de aanpak van overlast tijdens de jaarwisseling,
veiligheid. In 2018 is door het Witte Huis (opvang dak- en
huiselijk geweld en maatschappelijke onrust zijn onderdeel van
thuislozen in Vlissingen) het initiatief genomen tot het opzetten van
het zorgen voor een veilige woon- en leefomgeving.
een OGGz netwerk (openbare geestelijke gezondheidszorg) Middelburg. Sindsdien komen één keer per maand de betrokken
Buurtgericht
partijen (o.a. politie, GGD Bemoeizorg, diverse afdelingen van
Buurtbemiddeling Walcheren is een gezamenlijke voorziening van
Emergis, woningcorporatie en gemeente) bijeen. Hier wordt
de Walcherse gemeenten, de woningcorporaties en de politie.
casuïstiek besproken die betrekking heeft op zorgwekkende
Buurtbemiddeling wordt uitgevoerd door Welzijn Middelburg. In
zorgmijders. Nieuwe casuïstiek wordt besproken en er wordt
de afgelopen jaren heeft deze voorziening bijgedragen aan de
bekeken of één van de aanwezige partijen al met een casus bezig
verbetering van de leefomgeving in de wijken. Veel conflictsituaties
is. Als dit niet het geval is, wordt afgestemd welke partij het meest
zijn hierdoor niet verder geëscaleerd of zelfs opgelost. Ook in
aangewezen is om de casus op te pakken. Daarnaast wordt de
2022 levert Buurtbemiddeling naar verwachting een positieve
casuïstiek uiteraard gemonitord. In 2021 is dit overleg, met goede
bijdrage aan de leefbaarheid in onze gemeente.
lessen uit het land, verder geoptimaliseerd. Eind 2021 of begin 2022 resulteert dit in een samenwerkingsovereenkomst met de
Overlast
partijen waarbij er verdere procesafspraken gemaakt zijn/worden.
Overlast en verloedering verlagen de leefbaarheid in woonbuurten
Dit alles onder regie van de afdeling Samenleving van de gemeente
en wijken en daarmee van de gemeente. Gemeenten hebben, met
Middelburg.
andere partners, een belangrijke taak om de leefbaarheid te waarborgen en waar mogelijk te vergroten. Voor de aanpak van
Op 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke
woonoverlast is er in Middelburg de "ketenaanpak woonoverlast".
gezondheidszorg (WvGGz) in werking getreden. Deze wet regelt
Als de partijen er met behulp van Buurtbemiddeling niet uitkomen
dat mensen passende zorg ontvangen wanneer verplichte zorg in
en de betrokken instanties, met name woningcorporaties en de
de GGz noodzakelijk blijkt. Gemeenten hebben via deze wet zowel
politie, ook geen mogelijkheden meer zien om het eigenhandig op
in de voorbereiding van de zorgmachtiging als bij het nemen van
22
Programmabegroting 2022 | Programma's
een crisismaatregel een belangrijke rol. Hierdoor zijn er extra
we opnieuw bij aan de aanpak en oplossingen van deze complexe
taken bijgekomen voor gemeenten. In Zeeland zijn deze
situaties.
gemeentelijke taken voor de WvGGz zoveel als mogelijk belegd bij het Zorg- en Veiligheidshuis. In 2020 zijn er procesafspraken voor
Jeugd en veiligheid
de uitvoering gemaakt en in 2021 is dit verder geoptimaliseerd.
Ondanks de (landelijke) afname van jeugdcriminaliteit in de
Dit optimalisatieproces loopt verder in 2022. Doordat de
afgelopen jaren is er een trend waar te nemen in het plegen van
doelgroep van de WvGGz vaak op de dunne scheidslijn van zorg
strafbare feiten door (jonge) jeugdigen/kinderen welke gepaard
en veiligheid balanceert, blijft het cluster OOV de ontwikkelingen
gaan met (dreiging met) geweld en gebruikmaking van
en procesafspraken nauw volgen.
(vuur)wapens waaronder messen. Deze trend, waarbij de intensiteit/gewelddadigheid toe neemt, verspreidt zich ook binnen
In de afgelopen jaren heeft het cluster OOV een aanzienlijke
Zeeland waaronder in onze gemeente. De bestrijding van deze
hoeveelheid ambtelijke capaciteit gestopt in de voorbereidingen
trend is een complex proces dat integraal aangepakt dient te
en uitvoering van een veilig verloop van de jaarwisselingen. In
worden. Partijen als scholen, verenigingen en zeker ook de
2019 is dit gestart met een initiatiefvoorstel dat door de
ouders/verzorgers spelen hierin (naast politie, justitie,
gemeenteraad was aangenomen met daarin de opdracht voor
jongerenwerk en gemeenten) een belangrijke rol. In 2022 wordt
het college om de overlast van vuurwerk te beperken. De
een plan van aanpak gepresenteerd dat gericht is op het
jaarwisseling 2019-2020 was hiervan een eerste uitwerking. Eind
terugdringen van het (steek)wapenbezit en -incidenten onder
2019 is daarnaast het Vuurwerkbesluit aangepast waarbij een
jongeren. Vervolgens zal uitvoering gegeven worden aan dit plan
landelijk verbod is gekomen op al het knalvuurwerk en vuurpijlen.
van aanpak.
De jaarwisseling 2020-2021 kende vervolgens nieuwe aanpassingen door een totaalverbod op vuurwerk en alle
Sinds de corona crisis zijn de klachten rondom jeugdoverlast (als
maatregelen rondom corona. De verwachting is dat de komende
bijvoorbeeld overlast van hangjongeren) landelijk bijna verdubbeld.
jaren de viering van de jaarwisseling en de (on)mogelijkheden voor
Ook in de gemeente Middelburg is deze toename van
het afsteken van vuurwerk aan veranderingen onderhevig blijven
jeugdoverlast merkbaar. De overlast van jeugd in verschillende
en de nodige ambtelijke capaciteit blijft vergen.
wijken en dorpen van Middelburg zorgt voor hinder en gevoelens van onveiligheid bij bewoners, bezoekers en ondernemers. Om
(Dreigende) maatschappelijke onrust
de jeugdoverlast met name in de wijk Dauwendaele aan te pakken
Veelvuldig wordt bij zaken waar mogelijk maatschappelijke onrust
is in 2020 het project "Nieuw Perspectief" opgestart. Dit project
kan ontstaan inzet gevraagd van de gemeente. Het gaat dan om
wordt integraal met veel verschillende partners uitgevoerd via
onvoorzienbare incidenten die in de meeste gevallen een grote
een oplossingsgerichte aanpak en een persoonsgerichte aanpak.
inzet vereisen. Het college heeft in 2018 het Sociaal
Met name bij de persoonsgerichte aanpak zijn medewerkers van
Calamiteitenplan (Socaplan) vastgesteld. Hierin staan de rollen en
het cluster openbare orde en veiligheid nauw betrokken. In 2022
verantwoordelijkheden wanneer er sprake is van (dreigende)
en ook in de jaren er na zal het project zijn doorgang vinden.
maatschappelijke onrust. Of wanneer een zorg gerelateerde
Daarnaast wordt de jeugdoverlast in andere wijken en dorpen via
calamiteit (mogelijk) leidt tot politieke of bestuurlijke schade.
integrale samenwerkingen met bijvoorbeeld politie, jongerenwerkers, wijkmanager en ook ondernemers aangepakt.
In aansluiting hierop is in 2020 begonnen met invullen van de
Per situatie wordt een integraal plan van aanpak gemaakt met
Zeeuwse Regiekaart (de)escaleren. De medewerkers van het
daarin de benodigde acties om de overlast te stoppen.
cluster OOV hebben een belangrijke coördinerende rol bij een sociale calamiteit. Complexe casuïstiek kan leiden tot
Veilig verloop evenementen
maatschappelijke onrust. Daarom zorgt het Zorg- en
Een veilige woon- en leefomgeving is gediend met het veilig
Veiligheidshuis Zeeland voor integrale procescoördinatie. En
verlopen van (grootschalige) evenementen. In het proces van
stemmen we de aanpak in een casus integraal af met de betrokken
vergunningverlening is veiligheid een belangrijk onderdeel. Sinds
partners. En afgesproken wie de casusregie heeft. In 2022 dragen
2019 dienen alle organisatoren van grotere evenementen (B- of Cevenemten) conform de beleidsregel "Veiligheid bij evenementen"
23
Programmabegroting 2022 | Programma's
een veiligheidsplan te hebben. De optimalisatie van de kwaliteit van
voor de openbare orde en veiligheid van een gemeente). Deze
deze veiligheidsplannen is een voortdurend proces om met elkaar
landelijke wet- en regelgeving is aan verandering onderhevig door
te zorgen voor veilige evenementen. De organisatoren worden
veranderingen in de omgeving, jurisprudentie en nieuwe
hierbij, indien gewenst en noodzakelijk, ondersteund door de
handelswijzen, methoden en trends. Denk bijvoorbeeld aan een
gemeente. De covid-maatregelen rondom evenementen zijn sterk
verbod op het zichtbaar dragen van uitingen van verboden Outlaw
aan verandering onderhevig. Het is daarom op dit moment wat
Motorcycle Gangs (OMG's) en de strafbaarstelling van lachgas.
hiervan de gevolgen zijn voor 2022.
Wanneer zich wijzigingen voordoen waarbij het van belang is dat de APV aangepast wordt op deze OOV-zaken, wordt dit uiteraard
BOA's
gevolgd en voorbereid. Naar verwachting zal dit in 2022 ook aan
Het team integrale boa’s richt zich op het fysieke toezicht en de
de orde zijn.
handhaving ten behoeve van de genoemde zaken zoals de verbetering van de leefbaarheid, optreden tegen overlast en
Bodembelastingkaart ontplofbare oorlogsresten
verloedering en een bijdrage leveren aan de integrale controles in
Naast aspecten van sociale veiligheid die bijdragen aan een veilige
het kader van ondermijning. Daarnaast verrichten de boa’s onder
woon- en leefomgeving van Middelburg zijn er ook fysieke
meer de toezichtstaak bij evenementen en demonstraties/
aspecten die hieraan bijdragen. Als voorbeeld is in 2021 gestart
manifestaties en het veilige verloop daarvan en verzorgen zij
met de opmaak van een nieuwe digitale bodembelastingkaart voor
samen met de politie de controles rondom een veilig verloop van
ontplofbare oorlogsresten. De gemeente Middelburg beschikt met
de jaarwisseling. De boa’s hebben contacten in de wijken en