21-143 rvs Budget voorbereiding restauratie gevels stadhuis – Fase 1

raadsvoorstel volgnummer

10 november 2021 21-143

onderwerp

Budget voorbereiding restauratie gevels stadhuis – Fase 1

behandelen in raadscommissie

Ruimte

portefeuillehouder

Johan Aalberts Sport, cultuur en recreatie Niels Hazenoot 06 - 46737145 n.hazenoot@middelburg.nl

datum vergadering

programma behandeld door telefoon e-mail

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Een budget van €87.500 beschikbaar te stellen voor de voorbereiding/planfase (fase 1) van de restauratie van de gevels van het stadhuis 2. Dit budget voor € 37.500 te dekken vanuit de resterende middelen die beschikbaar zijn gesteld voor het vooronderzoek en het extra benodigde budget ad € 50.000 te dekken vanuit de post restant vrijval voorziening GBP. Het projectplan, specifiek ook de fasering daarin, te onderschrijven Aanleiding

Aanleiding zijn conclusies van verschillende onderzoeken die de laatste twee jaar uitgevoerd zijn. Ieder opvolgend vooronderzoek is met meer diepgang uitgevoerd om de staat van de gevels van het stadhuis in beeld te krijgen. De vooronderzoeken wijzen uit dat de gevel, de beelden en het natuursteenwerk gerestaureerd moeten worden. Eerder hebt u budget beschikbaar gesteld om een vooronderzoek naar de staat van de gevels van het stadhuis te kunnen doen. Het vooronderzoek naar de staat van de gevels heeft plaatsgevonden en de conclusies van de onderzoeken zijn met u gedeeld. Uitkomst van genoemd vooronderzoek heeft ertoe geleid dat, om schade of letsel als gevolg van afvallend materiaal te voorkomen, de balustrade inmiddels preventief is gefixeerd. Effect

Een veilige openbare ruimte en één van de belangrijkste monumenten van Middelburg in goede bouwkundige staat krijgen. Het historische karakter blijft zo voor iedere bezoeker en voorbijganger gegarandeerd. Argumenten

Voorkomen hoge kosten op lange termijn Verschillende vooronderzoeken wijzen uit dat de natuursteengevel en de beelden op de gevel van het stadhuis mankementen vertonen. Uitstel van restauratie brengt op termijn meer kosten met zich mee. Voorkomen materiele- of letselschade Tijdens uitvoering van onderzoeken zijn enkele delen van de gevel en het beeldhouwwerk weggehaald om te voorkomen dat deze van het gebouw afbreken. Afvallende delen kunnen leiden tot materiele- of letselschade. Draagt bij aan aantrekkelijkheid monumentale stad Het stadhuis is een van de kroonjuwelen in het monumentenbestand van Middelburg en is een van de fraaiste laatgotische stadhuizen in het land. Het beeld van het stadhuis is zo kenmerkend voor Middelburg dat het als het visitekaartje van de stad getypeerd kan worden. De restauratie van het stadhuis draagt niet alleen bij aan de instandhouding van het gebouw maar ook de aantrekkelijkheid van de monumentale stad. 1

Creëert database voor toekomst Door de in fase 1 uit te voeren werkzaamheden worden alle, in het verleden uitgevoerde, werkzaamheden aan de gevels in kaart gebracht, gevisualiseerd en gedocumenteerd waardoor een database wordt gecreëerd voor de toekomstige instandhoudingsopgave van het stadhuis. Kanttekeningen

Kosten voor de nog uit te voeren restauratie zijn nog niet bekend tijdens dit deel van het traject. Tijdens een restauratie is het stadhuis mogelijk minder goed bereikbaar (voor publiek en trouwerijen) en minder zichtbaar doordat er steigers moeten worden geplaatst en het gebouw er dan ‘ingepakt’ uitziet.

Financiën

Wat mag het kosten? De kosten voor de voorbereiding van de restauratie bedragen €87.500,- waarbij rekening wordt gehouden dat de btw voor 50% verrekenbaar is. Hoe gaan we dat financieren? Vanuit het in 2019 beschikbaar gestelde budget voor het vooronderzoek is nog € 37.500 beschikbaar. Voor het resterende bedrag ad € 50.000 stellen wij voor dit te dekken vanuit de post restant vrijval voorziening GBP (na onttrekking van de genoemde € 50.000 resteert nog € 78.000 op deze stelpost). Zijn er significante gevolgen or het weerstandsvermogen? Nee

Duurzaamheid

Het op tijd signaleren van, en het inspelen op veroudering van (monumentaal) vastgoed van Middelburg draagt (zeker op termijn) bij aan een economisch duurzaam gebouwenbestand van de gemeente. Communicatie en participatie

Gebruikers en huurders van het stadhuis worden tijdig op de hoogte gebracht van de werkzaamheden. Afhankelijk van de vervolgstappen en/of mijlpalen die de aandacht verdienen wordt de pers geïnformeerd. Voor de start van deze fase is een persbericht toegevoegd als bijlage. Uitvoering

We gaan de restauratie in twee fasen voorbereiden. Dit voorstel gaat enkel om fase 1 (deel 1 van de planfase).

In fase 1, waarvoor budget wordt gevraagd in dit voorstel, wordt een globaal restauratieplan ontwikkeld, met als basis een bouwhistorisch onderzoek waarin wordt aangegeven welke steensoorten in welke periode werden gebruikt en wat er mee hersteld is.

Ook worden er tekeningen met 3d-laserscans gemaakt waardoor inzicht wordt verkregen in de omvang van de restauratie. Zowel technisch als financieel wordt een globale planning en faseringsplan gemaakt en komt er zicht op welke vergunningen voor de uitvoering nodig zijn. In deze fase wordt het bestek voor uitvoering gereed gemaakt voor de aanbesteding om een bouwteampartner te selecteren. Het voordeel van een bouwteampartner is dat de feitelijke bouwkosten in een vroeg stadium in beeld worden gebracht. Hier tegenover staat dat er met een bouwteampartner minder reële concurrentie plaatsvindt. 2

In fase 2 wordt, na uw goedkeuring en na bevestiging van financiële haalbaarheid, een aannemer gecontracteerd en wordt door het bouwteam het plan verder gedetailleerd. Daardoor worden onzekerheden/risico’s in uitvoering beperkt. Tevens wordt een gedetailleerde planning overlegd.

Na de planning en het plan vastgesteld te hebben volgt de uitvoering. Na de uitvoering volgt nazorg en financiële eindverantwoording (subsidies) en restauratieverantwoording. De tijd die de fasen in beslag nemen is in dit stadium nog niet helder, want dat hangt af van de complexiteit van het werk, de hoeveelheid aan te pakken onderdelen van de gevel en inzetbaarheid van diverse partijen.

Fasering samengevat: Fase 0: Vooronderzoek = afgerond. Gemaakte kosten tot nu toe ca. €27.500 Fase 1: Gevel en problematiek in beeld brengen – stukken gereed voor aanbesteding + subsidie aanvragen Fase 2: Stukken aanbesteden en plan van aanpak finetunen + subsidie toegekend krijgen Fase 3: Restauratie uitvoeren Fase 4: Nazorg en financiële afwikkeling Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Ja, bij Bouwwinkel Zeeland adviseurs, diverse architecten o.a. Rothuizen Architecten, Stedenbouwkundigen, PH Bouwadvies (expert op het gebied van 3D scanning van gebouwen en erfgoed zoals o.a. het stadhuis in Leuven, paleis Het Loo, gevel Stadhuis Den Bosch) en Justion Advocaten, leden monumentencommissie en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Bijlagen

1. Projectplan onderzoek (ter voorbereiding voor restauratie) natuursteen Stadhuis Middelburg

Middelburg, 5 oktober 2021 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

3