21-098 Bijlage 1. Jaarstukken 2020 - aangepast
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
Colofon Uitgever: gemeente Middelburg
Redactie: gemeente Middelburg Eindredactie: gemeente Middelburg Fotografie: gemeente Middelburg Vormgeving: gemeente Middelburg Productie: gemeente Middelburg
Inhoudsopgave 4 Inleiding
158 JAARREKENING 159 Overzicht van lasten en baten
7 JAARVERSLAG 161 Toelichting op lasten en baten 8 Programma's
166 Algemene dekkingsmiddelen
9 Bestuur en ondersteuning
167 Overzicht onvoorziene uitgaven 168 Overzicht incidentele baten en lasten
21 Veiligheid
170 Overzicht toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves 172 Wet Normering Bezoldiging Topfunctionarissen (WNT)
29 Verkeer, vervoer en waterstaat
174 Analyse begrotingsrechtmatigheid
37 Economie
176 Balans 178 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
42 Onderwijs 182 Toelichting op de balans 49 Sport, cultuur en recreatie 199 Overzicht kredieten 57 Sociaal Domein 205 Overzicht lasten en baten per taakveld 72 Volksgezondheid en milieu 212 SISA tabel 86 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
217 OVERIG 217 Bijlage Europese Projecten
94 Paragrafen 95 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 104 Lokale heffingen 111 Onderhoud kapitaalgoederen 120 Financiering 123 Bedrijfsvoering 131 Verbonden partijen 141 Grondbeleid 152 COVID-19
3
Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2020 van de gemeente Middelburg.
konden handelen om ook in deze vreemde tijd een stad te zijn waar
Het jaar 2020 wordt voor een belangrijk deel gekenmerkt door
inwoners en bezoekers van harte welkom zijn.
de uitbraak van de wereldwijde COVID-19 pandemie. Deze had uiteraard gevolgen voor de gezondheid van onze inwoners, de
Al snel na het bekend worden van de eerste coronagevallen in
zorg en de economie. De pandemie had ook directe gevolgen voor
Nederland hebben we een interne projectgroep ingesteld. Deze
ons als bestuurders én de gemeentelijke organisatie. Thuis
projectgroep volgde de landelijke ontwikkelingen en adviezen en
werken, digitaal vergaderen, bijeenkomsten die niet door konden
vertaalde die naar onze organisatie. Bijvoorbeeld over het thuis
gaan. Het zijn maar een paar voorbeelden van de veranderingen
werken, aanpassingen in het stadskantoor, het veranderen van
sinds medio maart 2020. Het bleek in sommige situaties best
een aantal werkprocessen waardoor het werk door kon gaan
lastig te zijn, zeker toen bleek dat de crisis zich na de
(bijvoorbeeld voor medewerkers van TIM die niet op huisbezoek
zomervakantie van dat jaar doorzette.
konden), etc.
Vanaf het begin af aan hebben we gekeken naar de
Er moest het afgelopen jaar door de gewijzigde omstandigheden
volksgezondheid en de economie in onze gemeente. Los van
voortdurend bijgestuurd worden. Ook in de wijze waarop de
mensen die ziek werden, in het ziekenhuis terecht kwamen of zelfs
dienstverlening al dan niet doorgang kon vinden. Bijvoorbeeld
overleden, hadden alle maatregelen effect op ons allemaal. Iedere
omdat informatiebijeenkomsten niet door konden gaan. Of
inwoner, ondernemer, organisatie, instelling kreeg in meer of
doordat we overstapten op werken op afspraak om het aantal
mindere mate te maken met de maatregelen die door het Kabinet
bezoekers aan het stadskantoor te reguleren. Commissie- en
werden opgelegd. De effecten waren erg divers. Ons handelen dus
raadsvergaderingen die digitaal gehouden werden. Maar ook
ook. Enkele voorbeelden daarvan waren mensen extra hulp bieden
doordat onze medewerkers andere taken opgelegd kregen door
omdat hun kinderen niet naar school mochten, bedrijven
bijvoorbeeld te handhaven op de coronamaatregelen of de inzet
attenderen op de financiële ondersteuning die ze konden
voor Veiligheidsregio Zeeland.
aanvragen, inwoners helpen die in de (financiële) problemen kwamen doordat zij thuis kwamen te zitten, sportverenigingen die
Vanuit de interne projectgroep, de regiegroep binnenstad en de
hun deuren tijdelijk moesten sluiten en coulant zijn met het
lijnorganisatie zijn op meerdere momenten voorstellen aan het
incasseren van gemeentelijke belastingen.
college voorgelegd. Verschillende keren resulteerde dat in een raadsvoorstel. Maar veelal werden de gemeenteraad door middel
De hele coronacrisis bracht ook vernieuwing en samenwerkingen
van een nieuwsbrief geïnformeerd over besluit die genomen
tot stand. Er ontstonden nieuwe initiatieven om elkaar te helpen.
waren, informatie die we vanuit het Rijk ontvingen, de extra kosten
Telefonische hulplijnen werden opgezet. Evenementen werden
en minder opbrengsten die we hadden vanwege de
digitaal georganiseerd waardoor mensen elders uit het land vanuit
coronamaatregelen of projecten en werkzaamheden die
hun huis konden meekijken of luisteren. Musea werden digitaal
vertraging op liepen.
toegankelijk en daarmee gemakkelijk te bezoeken door mensen vanuit de hele wereld. Er werd veel lokaal gekocht en besteld.
In de afzonderlijke programma's die onderdeel uitmaken van de
Ondernemers werden inventief in het opzetten van een webshop
jaarstukken wordt nader ingegaan op de gevolgen van deze
en / of bezorgdienst.
epidemie voor de uitvoering van de taken door de gemeente. Ook is een afzonderlijke paragraaf over COVID-19 in de jaarstukken
We hadden ook de zorg voor de bezoekers aan onze stad. Onze
opgenomen.
buitenruimte moesten aangepast worden om zoveel mogelijk ruimte te creëren. De Regiegroep Openbare ruimte Binnenstad,
Uit de jaarrekening blijkt dat uiteindelijk het financieel tekort over
met daarin Gemeente, VOM en Koninklijke Horeca, zag het
2020 lager is uitgevallen dan aanvankelijk gedacht. In de
levenslicht. Zeer frequent was er overleg om te bespreken waar
toelichting bij de jaarrekening en bij de programma's wordt
(horeca)ondernemers tegen aan liepen. En hoe we daar naar
ingegaan op de oorzaken van dit lagere tekort. Met het indienen
4
Jaarstukken 2020 | Inleiding
van de begroting 2021 valt de gemeente niet langer onder het
tussen de begroting na wijzigingen en de realisatie voor bedragen
preventief toezicht van de Provincie Zeeland. Dat wil niet zeggen
groter dan € 25.000.
dat er geen financiële uitdagingen meer zijn. Het weerstandsvermogen en de schuldpositie van de gemeente
Paragrafen
moeten verbeterd worden. Van groot belang hiervoor is het slagen
In het jaarverslag zijn de verplichte paragrafen opgenomen, die
van de door de gemeenteraad vastgestelde maatregelen in het
zijn voorgeschreven in het besluit begroting en verantwoording
sociaal domein. Daarnaast zullen ook besluiten van het nieuwe
gemeentes en provincie (BBV). In de afzonderlijke paragrafen zijn
kabinet in 2021 omtrent de herverdeling en hopelijk ook vergroting
de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante
van het gemeentefonds van invloed zijn op de toekomstige
beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen.
financiële positie en de financiële slagkracht van onze gemeente. De jaarrekening Het college van burgemeester en wethouders spreekt zijn
De jaarrekening bestaat uit:
waardering uit voor de inzet en betrokkenheid van de
– Een overzicht van lasten en baten
medewerkers in het afgelopen jaar. Zeker onder de COVID-19
– De balans met een toelichting
maatregelen was het voor de medewerkers lastig om (veelal thuis) de taken uit te blijven voeren. Desondanks is veel van wat
Overzicht van lasten en baten
voorgenomen was om in 2020 uit te voeren toch gerealiseerd.
In de staat van baten en lasten wordt op hoofdlijnen het resultaat
De COVID-19 situatie zet zich ook in 2021 door waardoor opnieuw
van de jaarrekening toegelicht. In de programma's bij "Wat heeft
een bijzonder beroep op de inzet van de medewerkers wordt
het gekost?" staan per taakveld de lasten en baten opgenomen.
gedaan. Hopelijk slaan we ons gezond en vitaal door deze crisis
En wordt een toelichting gegeven over de afwijkingen tussen de
heen en kunnen we na de inentingen onze taken weer als voorheen
realisatie en begroting na wijziging. In een apart overzicht
uitvoeren.
Kredieten zijn de (restant) kredieten per programma vermeld. Daarnaast zijn in een overzicht de incidentele baten en lasten, de
Het jaarverslag
structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
Het jaarverslag bestaat uit:
inzichtelijk gemaakt.
– Programmaverantwoording – Paragrafen
Op grond van de Wet normering topfunctionarissen is het verplicht om de bezoldiging van de topfunctionarissen te vermelden.
Programmaverantwoording De programmaverantwoording gaat per programma in op de
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet bij
beoogde maatschappelijke effecten en de wijze waarop getracht
lastenoverschrijdingen een inhoudelijke analyse plaatsvinden. Dit
is deze effecten te realiseren. Dit wordt gedaan aan de hand van
is in de jaarrekening opgenomen bij de analyse
de volgende vragen:
begrotingsrechtmatigheid.
– Wat wilden we bereiken? – Wat hebben we bereikt?
Balans
– Wat hebben we ervoor gedaan?
De uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente wordt
– Wat heeft het gekost?
inzichtelijk gemaakt middels de balans. De balans geeft inzicht in de bezittingen en vorderingen (activa).
Aan de speerpunten zijn prestaties en activiteiten gekoppeld. Deze
En bestaan uit de vaste en vlottende activa. Aan andere kant van
staan in de tabellen onder "Wat hebben we er voor gedaan?" Daarin
de balans staan het eigen vermogen en de schulden (passiva).
geven we aan of de doelstellingen zijn ‘gerealiseerd’, ‘deels
Deze zijn uit te splitsen in vaste en vlottende schulden.
gerealiseerd’ of ‘niet gerealiseerd’. Bij de twee vragen "Wat hebben we bereikt?" en 'Wat hebben we ervoor gedaan?" geven we een verklaring waarom het (nog) niet gehaald is. Bij '"Wat heeft het gekost?" staat een gedetailleerde toelichting op de afwijkingen
5
Jaarstukken 2020 | Inleiding
SISA In de SISA- bijlage (Single Information Single Audit) is verantwoording over de besteding van specifieke uitkeringen opgenomen. Overig Dit jaar is er op verzoek van de raad een bijlage met de Europese projecten toegevoegd. Namens het college van burgemeester en wethouders, Johan Aalberts, wethouder Financiën Gemeente Middelburg
6
JAARVERSLAG
7
Programma's
8
Jaarstukken 2020 | Programma's
Bestuur en ondersteuning Inleiding
initiatieven. Ook zoeken we samenwerking met andere overheden en partijen in de regio. 2020 was een bijzonder jaar waarin de gemeente op het gebied van dienstverlening niet stil kón zitten en dit ook op de gebieden van participatie en samenwerking allerminst heeft gedaan. In het programma Bestuur leest u over
De gemeente stelt de burger centraal. Dit doen we door steeds
deze overkoepelende taakvelden van raad en college en de
onze dienstverlening te controleren en te verbeteren. We
ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie.
betrekken inwoners bij plannen en besluiten en geven ruimte voor
Beleidskader
Wat wilden we bereiken?
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Maatschappelijk effect
– Kwaliteitsatlas 2030
Het vergroten van de betrokkenheid bij de gemeente en het
– Communicatiebeleidsplan 2019
vertrouwen in het bestuur.
– Visie op dienstverlening 2017-2020 – ‘Participeren: Doen en leren!’ 2017
Doelstellingen
– Notitie verbonden partijen 2016
1. Het vergroten van het draagvlak en de legitimatie voor besluiten, en voldoende mogelijkheden bieden aan burgers om betrokken te kunnen zijn bij de besluitvorming in de gemeente
9
Jaarstukken 2020 | Programma's
2. Burgers worden in een vroegtijdig stadium (juist en volledig) geïnformeerd over plannen 3. Ruimte geven aan initiatieven in de samenleving. De gemeente faciliteert en stimuleert 4. Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de tevredenheid van de gebruiker 5. Door op beleidsterreinen samen te werken met andere overheden, worden de beschikbare middelen op die velden effectiever en efficiënter ingezet
10
6. Het vergroten van het vertrouwen bij de burgers in de gemeente. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën, en dat de middelen op een rechtmatige manier worden ingezet 7. Middelburg draagt bij aan de Zeeuwse opgaven
Jaarstukken 2020 | Programma's
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Onderzoek naar wijkteams nieuwe stijl afgerond
Volgens plan
Participatiecode geborgd in organisatie
Volgens plan
Evaluatie en monitoringprogramma opgesteld
Gedeeltelijk volgens plan
Methoden en middelen om jongeren te betrekken in beeld
Volgens plan
Uitbreiden meting klanttevredenheid naar kanaal telefonie.
Niet volgens plan
Waardering dienstverlening aan balie en telefoon is goed
Volgens plan
Informatie op website is vindbaar, duidelijk en geeft antwoord op de vragen van burgers
Gedeeltelijk volgens plan
Doelstelling 1: Het vergroten van het draagvlak en de
moet zorgen voor een hogere klanttevredenheid. Het meten van
legitimatie voor besluiten, en voldoende mogelijkheden
klanttevredenheid over telefonie heeft vertraging opgelopen in
bieden aan burgers om betrokken te kunnen zijn bij de
2020. Wij zullen dit in 2021 starten.
besluitvorming in de gemeente De betrokkenheid bij de besluitvorming en de voorbereiding
Doelstelling 5: Door op beleidsterreinen samen te werken
daarop zijn vergroot. In 2020 is de manier van participeren
met andere overheden, worden de beschikbare middelen
geëvalueerd in opdracht van de gemeenteraad. Er zijn drie
op die velden effectiever en efficiënter ingezet
trajecten geëvalueerd. Tijdens deze opdracht hebben we ook
In 2020 werden de bestaande (grotere) samenwerkingen op het
geleerd om participatietrajecten zelf te evalueren.
gebied van belastingen, informatisering en automatisering, werk, inkomen en schulden en archeologische dienst voortgezet. In
Doelstelling 2: Burgers worden in een vroegtijdig stadium
het sociaal domein werkten wij samen in/met GI's als Intervence
(juist en volledig) geïnformeerd over plannen
en GGD Zeeland en werd de inkoop WMO samen met Vlissingen
Informeren is de eerste stap van participeren. Doordat wij daaraan
georganiseerd. Jeugdzorg werd door de 13 Zeeuwse gemeentes
op basis van ”Participeren: Doen en leren!” uitvoering geven blijven
gezamenlijk ingekocht. De nieuwe verordening WMO & Jeugd
wij ons positief ontwikkelen.
2021 is samen met Vlissingen opgezet en de kosten zijn gedeeld. Ook op andere beleidsterreinen werkt Middelburg o.m. uit
Doelstelling 3: Ruimte geven aan initiatieven in de
efficiëntie-overwegingen samen, zoals ten behoeve van de
samenleving. De gemeente faciliteert en stimuleert
Omgevingswet in het Samenwerkingsplatform Omgevingswet
In 2020 zijn weer verschillende initiatieven gefaciliteerd en
Zeeland (SPOZ) en in het Walchers Overleg Omgevingswet
ondersteund vanuit de groencheques en wijktafelbudgetten. Dit
(WOOW).
blijft verder een punt van aandacht, want het vraagt om voldoende menskracht en budgetten. Door de financiële situatie van de
Doelstelling 6: Het vergroten van het vertrouwen bij de
gemeente is het participatiefonds waarover gesproken wordt in
burgers in de gemeente. Burgers moeten erop kunnen
het coalitieakkoord nog niet gerealiseerd.
vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën, en dat de middelen op een rechtmatige
Doelstelling 4: Het verbeteren van de dienstverlening aan
manier worden ingezet
burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de
In 2020 stond de gemeente aanvankelijk weer onder preventief
tevredenheid van de gebruiker
financieel toezicht van Gedeputeerde Staten. Dit omdat wij net als
De tevredenheid aan de balies is onverminderd hoog geweest in
veel andere gemeenten te kampen hadden met oplopende kosten
2020, ondanks de maatregelen die we hebben moeten treffen in
in het Sociaal Domein. Om tot een oplossing te komen voor het
verband met COVID-19. De tevredenheid over de website ligt ook
begrotingstekort en te zorgen voor verdere verbetering van de
in 2020 lager dan die van de balies. Dit verschil is landelijk gelijk.
financiële positie heeft de gemeenteraad in september 2020 het
Eind 2020 hebben we een nieuwe website geïntroduceerd, die
Financieel Herstelplan 2020-2024 vastgesteld; een herstel van
11
Jaarstukken 2020 | Programma's
het evenwicht tussen uitgaven en inkomsten. Door het plan worden
participatie vanuit jongeren. Hierbij merken we op dat het lastig
de financiën van de gemeente toekomstbestendig en ontstaat op
blijft jongeren te (ver)binden.
termijn weer ruimte voor investeringen. Ook is door het herstelplan het preventief toezicht door de provincie opgeheven. De
Van het uitvoeringsprogramma van “Participeren: Doen en leren!”
accountant heeft over de afgelopen jaren steeds een
is in 2018 een aantal punten gestart. Inmiddels is Middelburgers.nl
goedkeurende verklaring afgegeven.
en doemee.middelburg.nl. in de lucht en hebben enkele wijkteams geëxperimenteerd met het beheer van een eigen budget. De
Doelstelling 7: Middelburg draagt bij aan de Zeeuwse
participatiecode wordt steeds meer ingezet bij
opgaven
participatievraagstukken. De focus ligt op doen en leren, waarbij
Middelburg heeft via de diverse organisaties en
evalueren en tussentijds monitoren ons kans biedt, om leerpunten
samenwerkingsverbanden een groeiende rol gehad in de bijdrage
direct in de praktijk te brengen. In 2020 heeft Berenschot op
aan de Zeeuwse opgaven. Dit deden wij onder meer via actieve
verzoek van de gemeenteraad 3 gelopen participatieprocessen
deelname aan OZO, Z4, Economic Board en overleg over de
geëvalueerd. De uitkomst hiervan met aanbeveling wordt in april
uitvoering van het pakket maatregelen voortvloeiende uit het
2021 aan de gemeenteraad aangeboden.
rapport Wind in de Zeilen.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Samen met Welzijn Middelburg zijn de zogenaamde wijknetwerken ingericht. Het uitgangspunt van deze netwerken is dat wijkgebonden professionals elkaar kennen. Dat de lijnen kort zijn.
Wijkgericht werken, bewonersparticipatie en
En dat de verbinding naar algemene voorzieningen en vrijwillige
overheidsparticipatie
inzet makkelijk gemaakt wordt. Vroegsignalering en preventieve
Tot op heden hebben we onze participatie op redelijk klassieke
inzet worden zo gestimuleerd. De sociale netwerkkaart (staat op
wijze ingericht; op locatie in gesprek met (groepen) inwoners en
Middelburgers.nl) is daarbij noodzakelijk om de mogelijkheden
betrokken organisaties. Door corona is online participatie in een
binnen een wijk te kennen en de verbinding te maken. Welzijn
versnelling gekomen. Door digitale middelen in te zetten, ontstaat
Middelburg heeft een aanjagende en intermediaire rol in de
er een andere dynamiek in participatie en wijkgericht werken. We
wijknetwerken. Door te investeren in wijknetwerken, worden
kunnen meer en andere mensen bereiken, waaronder ook de stille
initiatieven vanuit de samenleving sneller zichtbaar. In het kader
minderheid én meerderheid kan meepraten. In september van
van overheidsparticipatie is het devies om aan te haken bij
2020 zijn we gestart met een online participatieplatform ter
kansrijke initiatieven die aansluiten bij onze welzijnsdoelstellingen:
aanvulling op de klassieke werkwijze. In oktober 2020 hebben we
faciliteren en stimuleren. Dit vraagt om flexibele ruimte, zowel in
proef gedraaid met een digitale wijktafel. Dit geeft een andere
budgetten als menskracht. Dit blijft een blijvend aandachtspunt.
dynamiek, waarbij nieuwe mensen zich aansluiten. Tot slot wordt de participatiecode opgenomen in de interne Nieuwe rollen en verantwoordelijkheden, zowel voor bewoners als
ontwikkeling, het trainen en opleiden van medewerkers. Het was
voor de gemeentelijke organisatie, komen ook tot uitdrukking in
de bedoeling dit te koppelen aan het vervolgtraject ‘Op zoek naar
de participatiecode. Deze is in 2018 door de raad vastgesteld.
de ja!’ en te borgen binnen de organisatieontwikkeling (thema: van
Van belang is om bij participatieprocessen te zoeken naar optimale
buiten naar binnen). Mede door corona en werkbelasting is een
partners om een project te laten dragen en slagen. Betrokkenen
training / opleiding niet van de grond gekomen. Wel is de
creëren maximale kansen voor ontmoeting en overleg,
participatiecode - met name bij een aantal ruimtelijke
toegankelijk voor alle belanghebbenden. Hierbij zoeken we ook
participatietrajecten - ter hand genomen, waardoor een aantal
naar methoden en middelen om jongeren te betrekken. De
medewerkers heeft kunnen doen en leren.
implementatie van de Omgevingswet, met name het opstellen van de Omgevingsvisie, biedt ons een leertuin: doen en leren! Bij het
Dienstverlening
proces van het opstellen van de Omgevingsvisie zijn veel
De Visie op Dienstverlening 2017-2020 met bijbehorende
verschillende stakeholders betrokken en is extra ingezet op
meerjarige uitvoeringsagenda wordt stapsgewijs uitgevoerd. In het vierde kwartaal van 2020 heeft de Raad een tussentijdse
12
Jaarstukken 2020 | Programma's
evaluatie ontvangen. De raad heeft op 10 december 2020 een
vanuit het oogpunt van volksgezondheid, uit gezet. De meting tot
geamendeerd raadsvoorstel aangenomen voor het verlengen van
eind maart 2020 liet een zeer positief beeld zien over de
de visie op dienstverlening. De raad heeft besloten de huidige visie
behandeling en afhandeling aan de balie. 95% van de bezoekers
te verlengen tot en met 2023 met het bijbehorende budget.
gaf ons een groene smiley. 3% van de bezoekers gaf ons een neutrale score en 2% gaf ons een negatieve score. Vanaf juni 2020
In 2020 hebben we een nieuw midoffice systeem (onder andere
hebben we weer kunnen meten. De meting van juni tot eind
een zaakststeem en een content management systeem) uitgerold.
december 2020 liet het volgende beeld zien: 89% van de
Het onlineteam heeft daarnaast voor verdere verbetering van onze
neutrale score en 7% gaf ons een negatieve score.
bezoekers gaf ons een groene smiley. 4% van de bezoekers een dienstverlening via de website en social media-kanalen gezorgd. Eind 2020 ging onze nieuwe website in de lucht.
Website De scores over de website waren lager dan aan de balie. Dat is ook landelijk zo. In 2020 gaf 47% van de bezoekers van
Meten waardering dienstverlening
onze website een ‘groene score’. 20% van de bezoekers van onze
Balie We hebben niet gedurende heel 2020 kunnen meten. Eind
website gaf ons een neutrale score. En 33% van de bezoekers gaf
maart 2020 hebben we maatregelen ingevoerd voor bezoek aan
ons een negatieve score.
ons stadskantoor in verband met COVID-19. We hebben de zuil,
Samenwerken
Ook in 2020 zijn er diverse gesprekken geweest met diverse
In 2020 hebben zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan in de
Ministeries, de Europese Commissie en de Zeeuwse lobbysten.
samenwerking met andere overheden in de provincie.
Ook zijn er Europese subsidies aangevraagd en toegekend.
Eonomische structuurversterking in Zeeland
OZO
Naast het voortzetten van de bestaande
In 2020 heeft de gemeente Middelburg actief deelgenomen aan
samenwerkingsverbanden (zie onder meer de paragraaf
het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO). In de loop van 2020 is
Verbonden partijen) heeft de gemeente actief een bijdrage
besloten binnen dit overleg te gaan werken volgens de nationale
geleverd aan Economic Board Zeeland. De wethouder
opgaven van het Interbestuurlijk programma (IBP). Onlangs heeft
economische zaken is lid geworden van dit adviesorgaan.Hier
de tussenevaluatie van het OZO plaatsgevonden en zijn er
trekken ondernemingen, onderwijsinstellingen en overheden
aanbevelingen gedaan voor het vervolg van dit overleg. Vanuit
samen op in de opgaven van de economische structuurverstekring
het OZO is in 2020 actie ondernomen richting het Ministerie van
van de provincie. De Economic Board heeft in 2020 een
BZK met betrekking tot de tekorten in het sociaal domein.
strategische agenda opgesteld ten behoeve van de leefbaarheid,
Inmiddels wordt vanuit het OZO gewerkt aan een Zeeuwse
economische structuurversterking en regionale samenwerking in
strategische agenda die als basis gaat dienen voor de
Zeeland.
uitvoeringsagenda voor de komende jaren en de inzet van middelen en capaciteit. Op basis van deze strategische agenda worden de prioriteiten bepaald voor de lobbyisten in Den Haag en Brussel.
13
Jaarstukken 2020 | Programma's
De Provincies Zeeland en Friesland zijn gestart met het verkennen
2021. Tot opluchting van veel gemeenten is de invoering
van de mogelijkheden om elkaar te helpen en te versterken onder
verschoven naar 1 januari 2022. Vooral in relatie tot het Digitaal
meer in de lobby richting Den Haag. De gemeente Middelburg
Stelstel Omgevingswet (DSO) was dat een belangrijk besluit. Op
heeft hierbij op verzoek van de Provincie Zeeland een bijdrage
dat gebied lag de grootste uitdaging, vanwege het belang van
geleverd aan de verkenning met betrekking tot het onderwijsveld
het DSO voor de toepassing van de Omgevingswet. In
en de volkshuisvesting.
samenspraak met de raadswerkgroep Omgevingswet is de lijn uitgezet voor de Omgevingsvisie en voor de participatie van
Z4
inwoners. Ook is de scope van de visie bepaald: Middelburg 2050.
In 2020 is samen met Terneuzen, Goes en Vlissingen in Z4 verband verder gewerkt aan de versterking van het stedelijk gebied. De
Het DSO wordt hét platform voor het indienen van een
regionale omgevingsvisie is hierbij een belangrijk uitgangspunt.
omgevingsvergunning. De aanbestedingsprocedures voor het
Daarnaast is in gezamenlijkheid verder gewerkt aan de versterking
DSO-traject zijn in gang gezet. Is het DSO niet op orde, dan is dat
van de mobiliteit en de bereikbaarheid van de steden, het
voor initiatiefnemers een barrière. 2020 is gebruikt om alle
stimuleren van de arbeidsmarkt en de versterking van het
procedures, ook de interne, goed in beeld te brengen en te starten
onderwijs. Deze onderwerpen kunnen niet los worden gezien van
met de implementatie van het DSO. Hieronder valt ook de
het rapport Wind in de Zeilen. Dit rapport werd halverwege 2020
beschrijving van de toepasbare regels voor een aantal
vastgesteld. Hierin worden door de Rijksoverheid middelen
vergunningtrajecten.
beschikbaar gesteld om de economische gevolgen van het niet doorgaan van de vestiging van de marinierskazerne te
Voor de periode 2018-2021 is via de Kadernota een jaarlijks
compenseren. Op dit moment is, behalve de aangekondigde
bedrag van € 300.000 beschikbaar voor de invoering van de
verbetering van de treinverbinding met de Randstad, nog niet
Omgevingswet. Totaal dus € 1,2 miljoen. Vooralsnog zorgen de
duidelijk wat dit project voor de gemeente Middelburg zal
uitgaven niet voor een overschrijding van dit bedrag. Een
betekenen.
belangrijke factor daarin is dat we de implementatie zoveel mogelijk met eigen medewerkers uitvoeren.
In 2020 hebben de vier steden samen met de Provincie Zeeland diverse keren overleg gevoerd over de versterking van de culturele
Middelburg nam in 2020 deel aan het Samenwerkingsplatform
infrastructuur. Daarbij is specifiek ook aandacht gegeven aan hulp
Omgevingswet Zeeland (SPOZ), een brede kenniskring met
voor de culturele instellingen in de steden bij het opvangen van
Provincie Zeeland, de dertien gemeenten, RUD, Veiligheidsdienst,
de gevolgen van de coronacrisis. Ook is in gezamenlijkheid gestart
GGD, Rijkswaterstaat, Ministerie van BZK en Waterschap
met het aanvragen van een Europese subsidie voor de versterking
Scheldestromen. Aanvullend was er het Walchers Overleg
van het culturele profiel van de binnensteden.
Omgevingswet (WOOW). Doel is om efficiëntiewinst te behalen en
Omgevingswet
Walchers niveau uit te werken.
thema’s – zoals landschap en mobiliteit – zoveel mogelijk op Het jaar 2020 was vooral een jaar van voorbereiding. Het leek er op dat de Omgevingswet van kracht zou worden per 1 januari
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
2018
2019
2020
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
7,2
7,2
7,8
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
Middelburg
6,9
6,9
7,3
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
Middelburg
€ 581
€ 600
€ 625
externen)
Middelburg
7,5%
7,8%
9,8%
Overhead (% van de totale lasten)
Middelburg
6,4%
6,2%
6,0%
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur
14
Jaarstukken 2020 | Programma's
Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces vormen overhead. In de tabel hieronder is aangegeven hoe deze kosten zijn opgebouwd: Subactiviteit (bedragen x € 1.000)
Begroting 2020 na wijziging Totale lasten
Totale baten
Rekening 2020
saldo
Totale lasten
Totale baten
saldo
Leidinggevenden
4.319
-63
4.256
3.853
-130
3.723
Financiën en AO/IC
439
-88
351
398
-98
300
P&O / HRM
596
-18
578
499
-38
461
Inkoop
84
0
84
88
0
88
Interne en externe communicatie
608
0
608
648
0
648
Juridische zaken
311
0
311
325
0
325
755
0
755
751
0
751
2.560
-34
2.526
2.394
-31
2.363
3.121
-33
3.088
2.912
-54
2.858
519
0
519
420
0
420
Bestuurszaken en bestuursondersteuning Informatievoorziening en automatisering (ICT) Huisvesting en Facilitaire zaken DIV Managementondersteuning. Totaal dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen1 dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden2 Totaal
82
0
82
82
0
82
13.394
-236
13.158
12.370
-351
12.019
-750
0
-750
-589
0
-589
125
-736
-611
0
-650
-650
12.769
-972
11.797
11.781
-1.001
10.780
1 Overhead mag nog wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere (subsidie)projecten. In de praktijk zal dit gebeuren door op het taakveld 0.4 onder de lasten een negatief bedrag op te nemen en dit bedrag op het betreffende taakveld met de weer als last te verantwoorden. Hierdoor wordt de exploitatie niet onnodig opgevoerd. 2 Overheadvergoeding binnen de samenwerkingsverbanden waarbij Gemeente Middelburg als gastgemeente opereert worden als baten verantwoord binnen het taakveld overhead.
15
Jaarstukken 2020 | Programma's
Wat heeft het gekost? Bestuur en Ondersteuning
Begroting
Begroting 2020
Realisatie
Verschil 2020
2020
na wijziging
2020
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 0.01.0 Bestuur
2.397
2.423
2.414
9
0.02.0 Burgerzaken
1.871
1.801
1.764
37
978
921
937
-16
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden 0.06.3 Parkeerbelasting
95
95
48
47
5.341
5.240
5.163
78
0.01.0 Bestuur
-189
-196
-202
6
0.02.0 Burgerzaken
-766
-766
-734
-32
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
-596
-510
-486
-24
0.06.3 Parkeerbelasting
-5.825
-4.455
-4.580
125
Totale Baten
-7.376
-5.926
-6.002
76
Totaal Bestuur en Ondersteuning
-2.035
-686
-839
153
Totale Lasten Baten
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel)
Een positief getal in de kolom afwijking lasten betekent dat er
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
minder lasten zijn dan begroot. Een negatief bedrag in de kolom
betekent dat we alleen afwijkingen van € 25.000 of hoger
lasten geeft aan dat de lasten hoger uitvallen dan begroot. Een
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
positief getal in de kolom afwijking baten geeft aan dat er meer
afwijkingen die kleiner zijn dan € 25.000.
baten zijn dan begroot. Een negatief getal dat er minder baten zijn dan begroot.
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
0.02.0 Burgerzaken Geobasisinformatie Er zijn verschillende oorzaken van dit overschot. 1. De doorverdeling software naar andere afdelingen is gewijzigd. 2. De kosten voor (luchtfoto's) zijn lager. 3. Er is een eenmalige bijdrage voor licentiekosten Cyclorama.
30
Baten burgerlijke stand Er zijn in 2020 minder huwelijken gesloten als gevolg van corona. Hierdoor minder legesopbrengsten.
-22
0.06.3 Parkeerbelasting Parkeerbelasting Door Corona zijn er minder naheffingsaanslagen parkeren opgelegd. Daardoor zijn er minder kosten van heffing en invordering. De verdeling gaat op basis van het aantal aanslagen.
47
Parkeren Voor 2020 was rekening gehouden met een lagere parkeeropbrengst a.g.v. corona en was een bedrag van € 1.370.000 afgeraamd. De werkelijke opbrengst valt nu toch hoger uit dan verwacht.
92
Baten dagvergunning parkeren De ontvangsten van bezoekerskaarten zijn hoger dan in de begroting is opgenomen. Overig
16
33 1
6
Jaarstukken 2020 | Programma's
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
78
76
Totaal Bestuur en Ondersteuning Overhead
Begroting
Begroting 2020
Realisatie
Verschil 2020
2020
na wijziging
2020
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 0.04.0 Overhead
12.079
12.769
11.778
991
Totale Lasten
12.079
12.769
11.778
991
0.04.0 Overhead
-1.019
-970
-1.001
31
Totale Baten
-1.019
-970
-1.001
31
Totaal Overhead
11.060
11.799
10.777
1.022
Baten
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel)
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
afwijkingen die kleiner zijn dan € 25.000.
betekent dat we alleen afwijkingen van € 25.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
438
64
0.04.0 Overhead subactiviteit Leidinggevenden afdelingskosten De kosten voor inhuur van personeel en de ontvangsten van Loyalis voor bepaalde afdelingen zijn begroot op taakveld 0.04.0 Overhead, maar de uitgaven zijn geboekt op taakveld 0.08.0 overige baten en lasten. Per saldo is dit budgetneutraal. afdelingskosten Met de bestuursrapportage 2020 is een budget gereserveerd voor personeel van derden. Dat is achteraf gezien niet helemaal nodig geweest (voordeel € 30.000). Er zijn artikelen aangeschaft in verband met Corona (kuchschermen incl Stadskantoor, desinfectiemateriaal, mondkapjes,hout, fietsbeugels, verkeersborden). Ook is meer uitgegeven aan bedrijfskleding (met een eenmalige aanschaf donkerblauwe shirts, nadeel € 59.000)).
-29
subactiviteit Financiën en OA/IC bedrijfsvoering financien Bij de bestuursrapportage 2020 is budget gereserveerd voor inhuur van personeel van derden. Dit blijkt achteraf niet meer nodig.
50
debiteurenadministratie Er zijn minder kosten gemaakt voor invordering, omdat uitstel van betaling was verleend vanwege corona.
36
subactiviteit P&O/HRM bedrijfsvoering personeelszaken Er was 0,3 fte adviseur 1 als vacatureruimte opgenomen in de begroting, maar die ruimte is niet gebruikt.
39
vacaturevoorziening, arbobeleid en ouderschapsverlof arbeidsvw Vacatures worden nu meer dan in het verleden digitaal opengesteld (voordeel € 21.000).Er is een bedrag van € 5.000 bijgeraamd omdat we verwachten dat er door het thuiswerken agv Corona meer kosten zouden hebben, maar de uitgaves zijn ongeveer even hoog als in 2019 (voordeel € 17.000). Op de post ouderschapsverlof is geen aanspraak gemaakt in 2020 (€ 22.000).
60
subactiviteit Interne en externe communicatie
17
Jaarstukken 2020 | Programma's
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
visie op dienstverlening 2017-2020 Dit zijn de kosten van inzet van een onderzoeker voor de verbetering van de website. Dit bedrag is niet begroot.
-36
subactiviteit informatievoorziening en automatisering (ICT) bedrijfsvoering informatievoorziening Bij de bestuursrapportage 2020 is budget gereserveerd voor inhuur van personeel van derden. Doordat er onder andere personeel moest worden ingehuurd wegens de uitval van Gouw is dit budget overschreden.
-17
samenwerking belastingen overhead De last had als mindere baat begroot moeten worden. De gemeente Veere betaalt vanaf 2020 minder aan de overhead van het samenwerkingsverband belastingen. Dit omdat het samenwerkingsverband Phorthos welke bij de gemeente Veere ondergebracht was met ingang van 2020 is opgeheven.
100
-68
i & a samenwerking/ICT Middelburg De kosten van de samenwerking I&A zijn € 101.000 lager dan begroot. Bij de bestuursrapportage 2020 is het budget verhoogd met € 29.000 agv een nieuwe verdeling van de accounts over de deelnemende gemeenten. Het positieve saldo wordt veroorzaakt door problemen bij de personeelsbezetting, waardoor minder activiteiten zijn verricht. Daarnaast is vanwege Corona een project uitgesteld tot 2021 en zijn de kosten van contracten met een langere looptijd ten laste gebracht van de betreffende jaren. Bij de bestuursrapportage is het budget van ICT Middelburg verhoogd met € 39.000 zijnde de te verwachten extra kosten agv het thuiswerken door Corona. Dit budget blijkt achteraf niet nodig, voordeel € 54.000.
155
subactiviteit Huisvesting en Facilitaire Zaken verzekeringen concern en postverzorging Met ingang van 01-01-2020 heeft de gemeente een nieuw goedkoper verzekeringscontract (aansprakelijkheid) voor twee jaar afgesloten (€ 33.000 voordeel). En bij de postverzorging is er een voordeel van € 46.000 omdat is besloten om terughoudend om te gaan met de invordering van de opgelegde aanslagen. Daardoor zijn er aanzienlijk minder herinneringen, aanmaningen en dwangbevelen gestuurd dan gebruikelijk.
79
huisvesting gemeente-ambtenaren Het contract voor de huur van de centrale hal van het Stadskantoor aan de Kamer van Koophandel liep in eerste instantie tot april 2020. Daar zijn de begrote cijfers op gebaseerd.
17
huisvesting schoonmaakonderhoud en catering Het budget voor schoonmaak is m.i.v. 2020 verhoogd (€ 40.000) met de komst van het cluster Tim. Dit blijkt achteraf niet nodig omdat het schoonmaakcontract voor het hele gebouw geldt (bezet of onbezet). Door de coronamaatregelen is de personele bezetting op het stadskantoor beperkt, de kosten van de catering (€ 33.000) en de kosten van de warme drankenautomaat (€ 23.000) zijn hierdoor lager.
118
subactiviteit DIV opslag zeeuws archief en bibliotheekbeheer Voor de kosten van een E-depot bij het Zeeuws Archief is vanaf 2020 met de kadernota een bedrag van € 82.000 beschikbaar gesteld. De eerste factuur wordt verwacht in 2021. De kosten van abonnementen van kranten en tijdschriften zijn € 18.000 lager, nu steeds meer abonnementen digitaal zijn.
100
subactiviteit dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen overhead In de begroting is er een vergoeding opgenomen voor de overheadkosten op basis van de begrote aantal uren op de (investerings)projecten. Aangezien er in werkelijkheid minder uren zijn toegerekend aan de (investerings)projecten betekent dit een lagere vergoeding van overheadkosten.
-161
subactiviteit dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden tim overhead Dit budget is begroot omdat de afdeling Samenleving groter is geworden miv 1-1-2020. Namelijk met een nieuw cluster TIM. De eerste jaarrekeningcontrole van TIM vindt echter voor het eerst plaats in 2021.
18
25
Jaarstukken 2020 | Programma's
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Overig Totaal Overhead Overige baten en lasten
Begroting 2020
Afwijking Baten
34
18
991
31
Begroting 2020
Realisatie 2020 Verschil 2020 (+
na wijziging
voordeel, nadeel)
Lasten 0.08.0 Overige baten en lasten
2.183
-115
372
-488
Totale Lasten
2.183
-115
372
-488
0.08.0 Overige baten en lasten
0
-39
-98
59
Totale Baten
0
-39
-98
59
2.183
-154
274
-428
Baten
Totaal Overige baten en lasten
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel)
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
afwijkingen die kleiner zijn dan € 25.000.
betekent dat we alleen afwijkingen van € 25.000 of hoger
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
0.08.0 |Overige baten en lasten onvoorziene uitgaven Met de primitieve begroting 2020 is een post aan onvoorziene uitgaven opgenomen waarvan de Raad de budgethouder is. Op dit resterende bedrag is geen aanspraak gemaakt in 2020.
29
stelpost rapportages Na de aanmelding als overheveling bij de Najaarsbrief 2020 is nog aanpraak gemaakt op deze stelpost. Daarom wordt eenzelfde bedrag minder toegevoegd aan de reserve transitoria. Per saldo budgetneutraal.
-200
onvoorzien ombuigingen 2015-2018 Lasten zijn geraamd voor vervanging bollards door cameratoezicht. De kredieten zijn in sept 2019 door de raad toegekend hiervoor. De kapitaallasten zijn per 2021 in de begroting opgenomen. Het bedrag is nodig voor hogere kosten ivm extra onderhoud bollards agv uitstel investeringen.
70
stelpost boeteheffing werkkostenregeling Minder verschuldigde belasting omdat het vanwege corona niet mogelijk was om recepties, afdelingsuitjes, eindejaarsbijeenkomst te houden.
62
coronacrisis budgetafwijkingen Er moet nog worden vastgesteld in welke mate op deze gelden aanspraak kan worden gemaakt in 2021. Voor nu kan dit bedrag in het jaarrekeningsaldo vloeien. De raad moet bij de resultaatbestemming beslissen welk deel van het saldo bestemd is voor relevante zaken.
474
verkoop, aankoop activa Begeidingskosten die zijn gemaakt ten behoeve van de verkoop van diverse auto's ter dekking van het wagenpark en kosten van bodemonderzoeken. Deze lasten zijn niet begroot, want deze ontwikkelingen vormen zich gedurende het jaar. Verkoop van diverse auto's ter dekking voor de aanbesteding van het wagenpark en opbrengst van verkoop van percelen grond. Deze baten zijn niet begroot, want deze ontwikkelingen vormen zich gedurende het jaar.
-32
59
19
Jaarstukken 2020 | Programma's
saldi kostenplaatsen/Lagere doorbelasting van interne uren naar de (investerings)projecten Er is bij het opstellen van de resourceplanning een inschatting gemaakt van het aantal uren op (investerings)projecten. In werkelijkheid zijn er minder uren toegerekend op de (investerings)projecten, dit leidt tot een hogere personeelslast op de exploitatie.
-309
saldi kostenplaatsen/verantwoording op ander taakveld De kosten voor inhuur van personeel en de ontvangsten van Loyalis voor bepaalde afdelingen zijn begroot op taakveld 0.04.0 Overhead, maar de uitgaven zijn geboekt op taakveld 0.08.0 overige baten en lasten. Per saldo is dit budgetneutraal.
-502
Overig
-80
0
-488
59
Totaal Overige baten en lasten
20
Jaarstukken 2020 | Programma's
Veiligheid Inleiding
gevoel van veiligheid van de inwoners en bezoekers van de gemeente. De gemeentelijke organisatie heeft daarbij een regiefunctie en kan zelf ook instrumenten inzetten om dit te bereiken. Voorbeelden hiervan zijn preventie, vergunningverlening en handhaving en specifieke bevoegdheden van de burgemeester.
Het programma veiligheid richt zich op het verbeteren van de veiligheid in de gemeente Middelburg en het vergroten van het
Beleidskader
– Beleidsregel Wet Aanpak Woonoverlast (2018)
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
– Nota omgaan met conventionele explosieven (2011)
– Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Middelburg 2019-2022
– Bestuurlijke handhaving van artikel 13b Opiumwet
(2020) – Prostitutiebeleid (beleidsnota) (2000) – Prostitutiebeleid (beleidsregels) (2000) – Integriteitsbeoordeling (Wet BIBOB) (2006) – Regionaal Zeeuws Crisisplan 2018-2021 (2017)
– Beleidsregel Veiligheid bij evementen (2017)
(2014/2016) – Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland-West Brabant 2019-2022
Wat wilden we bereiken?
– Victoriabeleid gemeente Middelburg (2000)
Maatschappelijk effect
– Beleidsregel Victoriabeleid (2017)
De burgers en bezoekers van Middelburg moeten zich veilig voelen
– Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en
en moeten veilig zijn. Dan gaat het enerzijds om veiligheid in en
ernstige overlast (Wet MBVEO) (2013)
21
Jaarstukken 2020 | Programma's
rond het huis en in de buurt, anderzijds in het grotere verband van
2. Het effectief aanpakken van ondermijnende criminaliteit
stad en regio.
3. Het voeren van een actief beleid op gebied van met name signalering en preventie in de aanpak van radicalisering
Doelstellingen 1. Een veilige woon- en leefomgeving
22
4. Actief participeren in de voorbereiding en uitvoering van het regionaal crisisplan
Jaarstukken 2020 | Programma's
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Uitvoeringsprogramma van het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 Uitvoering geven aan de activiteiten die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma 2020.
Niet volgens plan
Een veilige woon-en leefomgeving In 70% van de in behandeling genomen casussen wordt de overlast verminderd of volledig weggenomen. Volgens plan Het team aanpak woonoverlast komt minimaal 10 keer per jaar bijeen voor de bespreking van de casussen. Gedeeltelijk volgens plan Eind 2019 is, in samenwerking met de afdeling Samenleving, het nieuwe convenant gegevensuitwisseling OGGZ netwerk gereed.
Gedeeltelijk volgens plan
Ondermijningsbeeld en bestuurlijke weerbaarheid Het coördineren van integrale controles.
Gedeeltelijk volgens plan
Uitvoering geven aan het Damocles-beleid.
Volgens plan
Uitvoering geven aan het BIBOB-beleid.
Volgens plan
In 2020 zijn trainingen bestuurlijke weerbaarheid aan de betrokken medewerkers gegeven
Niet volgens plan
Het coördineren van ondermijningscasussen of bijdrage leveren aan casussen
Volgens plan
Radicalisering Actief optreden bij signalering en implementatie preventiemaatregelen.
Volgens plan
Namens de Walcherse gemeenten is deelgenomen aan het overleg van de weegploeg
Volgens plan
Bepalen of er nieuwe trainingen moeten worden gegeven en indien dit noodzakelijk is, het organiseren van deze trainingen
Niet volgens plan
Ontwikkeling cybercrime Uitvoering geven aan acties uit het actieplan Cybercrime
Niet volgens plan
Inzet rondom COVID-19-pandemie
van meldingen met betrekking tot overlast. Of dreigende
Wereldwijd is 2020 gekenmerkt door de COVID-pandemie. Dit
maatschappelijke onrust onder regie van de gemeente. En het
heeft ook zeer zeker zijn weerslag gehad op de werkzaamheden.
Zorg- en Veiligheidshuis Zeeland. Het aanpakken van overlast van
Het instellen van de landelijke maatregelen had een vertaling nodig
personen met verward gedrag, extreme gevallen van
naar de Zeeuwse noodverordeningen en soms ook lokale kaders.
woonoverlast en ook het mee werken aan de voorwaarden voor
Deze werkzaamheden waren niet opgenomen in de
een stabiele terugkeer van ex-gedetineerden (bijvoorbeeld van
programmabegroting van 2020. Het bleek wel nodig hiernaar te
zware misdrijven en zedenzaken) in wijken en buurten zijn hier
handelen en een bijdrage te leveren. Door deze inzet zijn andere
voorbeelden van. Ook is zijn er weer een aantal tijdelijke
werkzaamheden die wel opgenomen waren in de
huisverboden aan daders van huiselijk geweld opgelegd. En is er
programmabegroting deels niet volledig uitgevoerd. Keuzes zijn
actief geparticipeerd in casuïstiek die als "hoog-risico" zijn
gemaakt op basis van noodzakelijkheid, crisisbeheersing en
ingeschat. Dit is casuïstiek waarbij het risico op een gewelddadige
capaciteit waarbij de openbare orde en veiligheid in de gemeente
escalatie van de situatie als reëel wordt ingeschaald. Samen met
Middelburg niet in het geding is geweest.
verschillende partners als politie, OM, Zorg- en Veiligheidshuis, zorginstanties, reclassering en jeugdhulpverleners wordt deze
Doelstelling 1: Een veilige woon- en leefomgeving
casuïstiek aangepakt. Dit om er voor te zorgen dat de risico's
Op vele vlakken is geacteerd op het realiseren van een veilige
verminderen of zelfs weg gehaald worden.
woon- en leefomgeving. Denk dan aan het oppakken en afhandelen
23
Jaarstukken 2020 | Programma's
In samenwerking met de andere Walcherse gemeenten en de
signalering, preventie als uitvoering. Het "Convenant
politie is er pro-actief, preventief en ook preparatief gewerkt aan
persoonsgerichte aanpak voorkoming radicalisering en
het tegengaan van woninginbraken, overvallen en straatroven. In
extremisme Zeeland" ondertekend door de Zeeuwse gemeenten,
de eerste maanden van 2020 zijn nog enkele zogenaamde
politie, Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming en
voetjesacties gehouden. Een ander voorbeeld is het geven van
Reclassinering Nederland is hiervoor de onderlegger.
voorlichting aan senioren over babbeltrucs. Ook is er inzet geweest bij de manifestaties die in Middelburg zijn gehouden.
Doelstelling 4: Actief participeren in de voorbereiding en
Samen met de politie, onze eigen handhavers en de betreffende
uitvoering van het regionaal crisisplan
organiserende partij is gewerkt aan een ordelijk verloop van de
In 2020 is actief geparticipeerd in de voorbereiding en uitvoering
manifestaties waarbij de boodschap van de demonstranten op
van het regionaal crisisplan. Begin 2020 is vervolgens het
een veilige manier uitgedragen kon worden.
Regionaal Crisisprofiel Zeeland 2019-2023 richting de
Naast bovenstaande is er actief uitvoering gegeven aan het
raadsvergadering van januari 2020.
gemeenteraad verzonden ter behandeling en vaststelling in de Damoclesbeleid door het sluiten van woningen bij drugshandel. En is er ook weer gewerkt aan een zo veilig mogelijke jaarwisseling. In 2020 is er een aandachtsfunctionaris mensenhandel
Wat hebben we ervoor gedaan?
aangewezen die de signalen omtrent dit fenomeen oppakt en
Uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma 2020 en
uitzet bij de relevante betrokken partijen.
het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 Het Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 is eind 2019
In 2020 is een onderzoek verricht en een ontwikkelplan
goedgekeurd door het college. Vervolgens is het beleidsstuk in
opgeleverd door ‘bureau Veiligheid en Handhaving’, naar
de raadsvergadering van januari 2020 daadwerkelijk
aanleiding van de bestuurlijke wens om de taken en bevoegdheden
aangenomen. Voortvloeiend uit dit Veiligheidsbeleid dient er elk
van de boa’s te onderzoeken. Dit externe adviesbureau heeft
jaar een uitvoeringsprogramma opgesteld te worden waarin de
een duidelijk advies gegeven over de uitbreiding van taken en
activiteiten voor het betreffende kalenderjaar worden opgenomen.
formatie van de boa’s en hun bevoegdheden en middelen. Er is
Na goedkeuring van het Integrale Veiligheidsbeleid is gestart met
een start gemaakt met uitvoering van de aanbevelingen uit dit
de opmaak van het Uitvoeringsplan 2020. Helaas is het
ontwikkelplan. Zo is het aantal fte’s uitgebreid in de tweede helft
Uitvoeringsplan 2020 door een noodzakelijke verschuiving van
van 2020.
prioriteiten en capaciteit (mede door de coronacrisis) niet gereed gemaakt. Dit betekent niet dat er geen uitvoering wordt gegeven
Doelstelling 2: Het effectief aanpakken van ondermijnende
aan de prioriteiten die verband hebben met het Integrale
criminaliteit
Veiligheidsbeleid. In sommige gevallen is dit echter wel beperkt.
Samen met diverse ketenpartners als de politie, Orionis, Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Belastingdienst zijn er verschillende
Een veilige woon- en leefomgeving
integrale controles in het kader van ondermijning gehouden op
Buurtgericht
bedrijventerrein Arnestein. Daarnaast is er uitvoering gegeven aan
In Middelburg zijn in het afgelopen jaar 148 zaken aangemeld bij
het BIBOB-beleid en is er gewerkt aan het tegengaan van
Buurtbemiddeling. Ten opzichte van 2019 zijn er 24 casussen
ondermijnende zorgfraude samen met het CZW-bureau. Ook op
meer aangemeld wat neerkomt op een stijging van ruim 16%. In
casusniveau is er samengewerkt in de aanpak van ondermijnende
2019 was er nog sprake van een daling van 38% in de
criminaliteit.
aanmeldingen ten opzichte van 2018. Op 31 december 2020 waren 118 van de 148 zaken afgehandeld. Bij deze zaken was er
Doelstelling 3: Het voeren van een actief beleid op gebied
helaas in 29 casussen sprake van "geen commitment".
van met name signalering en preventie in de aanpak van
Buurtbemiddeling is een vrijblijvende vorm van bemiddeling
radicalisering
waarbij commitment moet zijn bij de betrokkenen om mee te
Op verschillende wijzen is uitvoering gegeven aan de diverse
werken aan het traject. De resultaten van de 89 zaken (118-29) :
activiteiten uit het plan van aanpak. Dit zowel op het gebied van
– 7 zaken niet opgelost
24
Jaarstukken 2020 | Programma's
– 15 zaken met een toelichting
casussen iets toe genomen ten opzichte van 2019. Onder regie
– 67 zaken opgelost
van de privacy officer wordt gewerkt aan het nieuwe (AVG-proof) convenant als onderlegger voor dit overleg.
Van de 89 zaken zijn er dus 67 opgelost. Een slagingspercentage van 75% dus. In 2019 was nog 81% succesvol afgerond en in
In 2018 is er in de gemeente Middelburg een beleidsregel in
2018 was 59% succesvol afgerond. De 15 zaken met een
werking getreden die de mogelijkheid aan de burgemeester biedt
toelichting zijn zaken waar iets bijzonders aan de hand is,
om notoire overlastveroorzakers een gedragsaanwijzing op te
bijvoorbeeld een doorverwijzing naar hulpverlening of na de intake
leggen. Van deze bevoegdheid heeft de burgemeester tot heden
alleen een advies en geen bemiddeling.
nog geen gebruik moeten maken. Tot heden blijken andere interventies meer passend in het oplossen van de verschillende
Volgens Buurtbemiddeling was de stijging in het aantal casussen
overlastsituaties. De genoemde gedragsaanwijzing geldt dan ook
t.o.v. 2019 grotendeels toe te wijzen aan corona. Mensen leven
als een laatste redmiddel (ultimum remedium).
dichter en meer op elkaar en de grootste ergernis blijft altijd "geluidsoverlast". Ook wordt een toename van het aantal
Een medewerker van het cluster openbare orde en veiligheid (oov)
"meervoudige klachten" opgemerkt. Het gaat hierbij dan niet om
heeft in de eerste maanden van 2020 deel genomen aan het
één soort overlast, maar een combinatie van factoren.
maandelijkse OGGz-overleg. Dit overleg richt zich op de
Dat er nog 30 zaken "in behandeling" zijn en overgeheveld zijn naar
zorgwekkende én zorgmijdende doelgroep binnen de gemeente
2021, is volgens Buurtbemiddeling vooral te wijten aan de
Middelburg. Deze doelgroep is door de ervaren problematiek vaak
lockdown. Buurtbemiddeling heeft noodgedwongen face-to-face
niet in staat zelf een hulpvraag te stellen.
gesprekken moeten uitstellen. Om op een veilige manier contact te leggen en te onderhouden met partijen zijn de bemiddelaars
Ter voorbereiding op de jaarwisseling 2020-2021 is de aanpak van
getraind in het houden van telefonische intakes en zijn de
vuurwerkoverlast gedurende het jaar onderwerp van gesprek
contactmomenten via telefoontjes, brieven en e-mails
geweest binnen de gemeenteraad. Na een evaluatievoorstel over
geïntensiveerd.
de aanpak werd door de raad besloten om niet over te gaan tot een algeheel vuurwerkverbod in de gemeente Middelburg maar om
Overlast
het aantal aangewezen vuurwerkvrije zones uit te breiden. In de
In 2020 heeft er 7 keer een casusoverleg extreme woonoverlast
aanloop naar de jaarwisseling werd duidelijk dat er een landelijk
plaats gevonden. Het doel is om in totaal 10 keer per jaar in het
vuurwerkverbod zou worden uitgevaardigd. Dit alles heeft gezorgd
casusoverleg zaken met betrekking tot overlast af te stemmen,
voor een gewijzigde aanpak van de jaarwisseling dat verder
maar gezien eerder genoemde prioriteitenstelling i.v.m. corona is
uitgewerkt is in overleg met de andere Walcherse gemeenten,
dit niet gelukt. In 2019 hebben respectievelijk 11 overleggen
de politie en brandweer.
plaats gevonden en in 2018 10. Er zijn in totaal 11 nieuwe casussen/adressen besproken (2019: 9 casussen en 2018: 13
In 2020 is er in Middelburg flinke overlast ondervonden
casussen). Er liepen op 31 december 2020 nog 7 zaken door naar
voornamelijk van een (jeugd)groep wat zich concentreerde in de
het kalenderjaar 2021 en er zijn er 7 succesvol afgerond (3 zaken
wijk Dauwendaele. Hiervoor is vanuit een multidisciplinaire aanpak
liepen nog door vanuit 2019). Bij sommige casussen is sprake van
het plan van aanpak Nieuw Perspectief opgesteld. Dit wordt in
een lastig en langdurig traject. Redenen hiervoor zijn onder andere
2021 ten uitvoer gebracht.
het feit dat de meldingsbereidheid van de personen die overlast ervaren laag is. Het is dan lastig om een goed dossier op te
(Dreigende) maatschappelijke onrust
bouwen en door te kunnen pakken met betrokken instanties.
In 2020 is er diverse malen inzet en/of coördinatie gevraagd bij
Daarnaast is in verschillende casussen sprake van personen met
zaken waar mogelijk maatschappelijke onrust kon ontstaan.
verward gedrag wat zorgt voor een multidisciplinaire aanpak van
Voorbeelden hiervan zijn zaken waar extreme woonoverlast
deze casussen en een goede afstemming met andere
bestaat en waarbij eventueel sprake is van eigenrichting door de
overlegtafels waar personen met verward gedrag besproken
omgeving of bijvoorbeeld (mogelijke) zedenzaken. Ook is de
worden. Net zoals bij Buurtbemiddeling is het totaal aantal
gemeente betrokken bij het re-integreren in de samenleving van
25
Jaarstukken 2020 | Programma's
personen die langere tijd in detentie hebben gezeten. Het Zorg- en
ondermijnende criminaliteit in plaats van steeds achteraf
Veiligheidshuis Zeeland speelde bij een aantal zaken een
controleren. Hierbij worden maatregelen genomen om Arnestein
belangrijke rol door integraal regie te voeren op deze specifieke
minder aantrekkelijk te maken voor personen/bedrijven met
casuïstiek.
verkeerde bedoelingen.
In 2020 zijn er in Middelburg een toenemend aantal demonstraties
Uitvoering geven aan het Damocles-beleid
geweest. Denk dan aan demonstraties rondom de
Vanwege het aantreffen van drugs in woningen of lokalen zijn ook
coronamaatregelen, maar ook aan de demonstratie rondom de
in 2020 diverse woningen en lokalen gesloten. In totaal zijn twee
opheffing van Intervence en de manifestatie voor het gebruik van
woningen en één berging (lokaal) gesloten en zijn er vijf
kernenergie. Het houden van demonstraties is een zeer
waarschuwingen in het kader van het Damocles-beleid
gerespecteerd grondrecht, waarbij het maken van goede
uitgevaardigd. Enkele van deze waarschuwingen zijn van een
afspraken met de verschillende organisaties ervoor zorgen dat er
besluit tot sluiting van de woning of het lokaal omgezet naar een
geen maatschappelijke onrust ontstaat.
waarschuwing omdat de huurovereenkomst van de woning of het lokaal ontbonden of opgezegd was. Vanuit 2020 lopen er nog twee
Veilig verloop evenementen
dossiers door in 2021 waarbij de woning mogelijk gesloten wordt.
Het aantal georganiseerde evenementen in 2020 is door corona zeer gering geweest. Vanaf 1 juni 2020 waren alle evenementen
Uitvoering geven aan het BIBOB-beleid
verboden. Het proces van vergunningverlening en het opstellen
Afgelopen jaar zijn 24 vergunningsaanvragen die onder het BIBOB
van veiligheidsplannen bij grotere evenementen heeft in 2020 dan
beleid vallen, getoetst. Het beleid van de gemeente Middelburg
ook geen vervolg gekregen. De structuur in de plannen, waardoor
t.a.v. de BIBOB-toetsing is om alle aanvragen voor een horeca-
verantwoordelijkheden tussen gemeente en organisatie duidelijker
en/of exploitatievergunningen en vergunningen voor coffeeshops,
zijn, wordt uiteraard geborgd. Het proces geeft nog steeds
seksinrichtingen, automatenhallen en smart- of growshops te
handvatten om verder te optimaliseren en als de evenementen
toetsen. In de praktijk heeft de toetsing zich uitsluitend beperkt tot
weer opstarten wordt dit proces vervolgd door bijvoorbeeld
de horeca-inrichtingen. Voor de andere inrichtingen zijn geen
gesprekken tussen de verschillende evementenorganisaties en
aanvragen ontvangen, zodat ook geen toetsing heeft
gemeente. In de afgelopen jaren is er daarnaast extra aandacht
plaatsgevonden. Met name in het begin van 2020 zijn er
geweest voor maatregelen die moeten voorkomen dat voertuigen
aanvragen ontvangen die getoetst zijn. In de loop van 2020 zijn
zich op het evenemententerrein kunnen begeven. Dit zijn de
de aanvragen begrijpelijkerwijs afgenomen en gestopt.
zogenaamde maatregelen in het kader van inrijdbeveiliging. Deze maatregelen brengen extra kosten met zich mee. Ook al was er
Trainingen bestuurlijke weerbaarheid aan de betrokken
tijdens de jaarwisseling geen evenement in de binnenstad, de
medewerkers
inrijdbeveiliging is wel ingezet om er voor te zorgen dat er geen
Door de COVID-19 situatie zijn we niet toe gekomen aan het (laten)
ongewenste situaties met voertuigen kon plaatsvinden.
organiseren van trainingen die betrekking hebben op bestuurlijke weerbaarheid voor de betreffende medewerkers van de gemeente
Ondermijningsbeeld en bestuurlijke weerbaarheid
Middelburg.
Het coördineren van integrale controles In 2020 is één integrale controle op bedrijventerrein Arnestein
Het coördineren van ondermijningscasussen of bijdrage
gehouden. Deelnemers waren onder andere de Belastingdienst,
leveren aan casussen
Orionis, RUD Zeeland, politie, Inspectie Sociale Zaken en
Casuïstiek op het gebied van ondermijning heeft continu de
werkgelegenheid (ISZW) en de gemeente. Daarnaast is er een
aandacht. De intensiteit en uitwerking van de casuïstiek is per
controle geweest van de gemeente in samenwerking met de
casus verschillend. Daarnaast is er, mede gezien de landelijke
politie. Er stonden nog meer controles gepland, maar ook die
trend, aandacht voor de aanpak van zorgfraude. Ook zorgt de
moesten door corona worden uitgesteld. Samen met de Taskforce
coronacrisis weer voor nieuwe vormen van ondermijnende
Regionale Informatie en Expertise Centrum (RIEC) zijn de eerste
criminaliteit. Vanuit de Taskforce Regionale Informatie en Expertise
stappen gezet in het meer aan de voorkant komen van de
Centrum (RIEC) worden handvatten aan gemeenten gegeven om
26
Jaarstukken 2020 | Programma's
hier actie op te ondernemen. Voorbeelden die door de
Binnen onze gemeentelijke organisatie is in 2019 een Chief
coronacrisis nu naar boven komen, zijn ondernemers met
Information Security Officer (CISO) aangesteld. De CISO is dé spin
financiële problemen (door de maatregelen die opgelegd zijn ter
in het web als het gaat om de beveiliging van informatie binnen
bestrijding de crisis) die benaderd worden door malafide
de gemeente. Hij is verantwoordelijk voor het implementeren van,
financierders. Vanuit de gemeente wordt geprobeerd de