21-098 Bijlage 1. Jaarstukken 2020 - aangepast
Tekst van het document
gemeente belegd heeft bij de GGD zijn deels binnen de
Verslavingspreventie, Gelukkig en Vitaal wonen:
afgesproken kaders uit de kadernota/programmabegroting
1. De afgesproken activiteiten zijn gedeeltelijk volgens afspraak
van de GGD Zeeland uitgevoerd. De GGD is tijdens de corona
uitgevoerd door onze partners. In het kader van het
uitbraak een crisisorganisatie geworden, waardoor
gezondheidsbeleid Walcheren zijn met uitvoerende partijen
werkzaamheden anders vorm zijn gegeven.
Prestatie
Status
Bevorderen gezonde leefstijl In de omgevingsvisie wordt uitgewerkt dat de openbare ruimte aanzet tot elkaar ontmoeten/bewegen / gezond eten
Volgens plan
Informatie over gezondheid is laagdrempelig beschikbaar. Via gemeentelijk kanalen en die van lokale partners
Volgens plan
Informatie over gezondheid thema’s en de gezonde school wordt onder de aandacht gebracht en gehouden bij scholen
Volgens plan
Informatie over gezondheid thema’s wordt in ieder geval 2x per jaar onder de aandacht gebracht en gehouden bij sportverenigingen. Daarnaast via campagnes en reguliere contacten met Sportverenigingen Volgens plan Onderzoek doen en een Plan van aanpak opstellen om aan te sluiten bij de campagne rookvrije generatie Volgens plan Uitvoeren van het uitvoeringsplan JOGG(Jongeren Op Gezonde Gewicht, onderdeel van de Vitale Revolutie) in Dauwendaele
Volgens plan
Vergroten weerbaarheid In prestatieafspraken met uitvoerende organisatie opnemen dat er laagdrempellig aanbod beschikbaar is voor kwetsbare kinderen/jongeren/gezinnen
Volgens plan
Er is via de scholen voorlichting en educatie over de riscio's van alcohol en drugsgebruik
Volgens plan
De gemeente ondersteunt waar mogelijk het project kwetsbaaronline en neemt dit op als onderdeel van de prestatieafspraken met uitvoerende organisaties
Volgens plan
Gemeente neemt deel aan coalitie erbij (landelijk en regionaal platform eenzaamheid)
Volgens plan
Gemeente neemt deel aan het project Zeeland zonder Zelfmoord (suicidepreventie)
Volgens plan
Gemeenten in Zeeland stellen een JOOP aan (Onderdeel van de transformatie agenda Jeugd - Zeeuws)
Volgens plan
Vroegsignaleren Er zijn binnen het BTP-JGZ richtlijnen en afspraken over het vroegsignaleren van (fysieke) problemen
Volgens plan
Wijknetwerken waarin lokale spelers zowel professionals als vrijwilligers elkaar kennen en signalen worden doorontwikkeld.(onderdeel van ontwikkelen wijknetwerken)
Volgens plan
Binnen het project Zeeland Zonder Zelfmoord is aandacht voor vroegsignalering door professionals rondom risicogroepen
Volgens plan
De crisiskaart voor personen met verward gedrag wordt ingezet als onderdeel van de aanpak personen met verward gedrag
Volgens plan
Versterking acute zorg De gemeente Middelburg zorgt voor aansluiting op het systeem voor burgerhulpverlening bij reanimatie
Volgens plan
De aanbevelingen van de inwoner werkgroep Hartveilig Middelburg worden uitgewerkt
Volgens plan
Inwoners worden via de gemeentelijke media kanalen geïnformeerd over het burgerhulpverleningssysteem bij reanimatie en worden opgeroepen om zich aan te melden
74
Volgens plan
Jaarstukken 2020 | Programma's
Prestatie
Status
Sportverenigingen, wijkteams, huisartsen en scholen worden benaderd om het burgerhulpverlenerssysteem te ondersteunen, door informatie hierover te delen
Volgens plan
Periodiek wordt het aantal vrijwilligers gecontroleerd en afgestemd welke acties nodig zijn om dit op peil te houden
Gedeeltelijk volgens plan
Periodiek worden aangemelde AED's in kaart gebracht en voor de witte vlekken wordt onderzocht we of er mogelijkheden zijn voor verbetering
Gedeeltelijk volgens plan
Zoveel mogelijk bestaande gemeentelijke AED’s zijn of worden 24/7 beschikbaar voor de wijk/buurt en aangemeld bij het burgerhulpverleningssysteem
Volgens plan
Regelgeving en handhaving Alcoholverstrekkers worden door de gemeente periodiek geinformeerd over de (lokale)wet- en regelgeving rondom alcohol
Volgens plan
Preventie en handhavingsplan up-to-date houden
Gedeeltelijk volgens plan
Er wordt gehandhaafd volgens de in het P- en H-plan beschreven methode
Volgens plan
Uitvoeren wettelijke taken uit de Wet Publieke Gezondheid (Wpg) De GGD Zeeland voert de wettelijke taken uit de Wpg voor de gemeenten uit op een kwalitatief goed niveau, in aansluiting op de Walcherse werkwijze en binnen de gestelde (financiële) kaders
Gedeeltelijk volgens plan
Er is uitvoering gegeven aan de reguliere wettelijke taken in het kader van infectieziekten bestrijding, medische milieukunde, technische hygiëne zorg, binnen de door de gemeenten vastgestelde (financiële)kaders in de kadernota/programmabegroting 2019 GGD Zeeland
Volgens plan
Er is uitvoering geven aan het basistaken pakket jeugdgezondheidszorg, binnen de door de gemeenten vastgestelde (financiële)kaders in de kadernota/programmabegroting 2020 GGD Zeeland
Gedeeltelijk volgens plan
In 2020 is binnen het programma Publieke Gezondheid aandacht voor: - Doorontwikkeling - Programmabegroting GGD Zeeland - Doorontwikkeling Veilig Thuis - Doorontwikkeling Basistaken pakket JGZ - Rijksvaccinatie Programma(RVP) - Verwijs Index Regio Zeeland VIRZ
Milieu
Gedeeltelijk volgens plan
3. De hoeveelheid huis-aan-huis ingezameld restafval is in 2020
Doelstelling - Milieu
gedaald. De hoeveelheid afval dat in 2020 naar de milieustraten
1. Op nagenoeg alle 14 thema’s uit de Middelburgse Visie Milieu
is gebracht is echter als gevolg van corona enorm gestegen.
2019-2025 zijn activiteiten uitgevoerd, met een nadruk op de
We concluderen dat we op de goede weg zijn, maar dat we nog
thema’s energie, afval en klimaatadaptatie.
grote stappen moeten zetten. Met de invoering van Diftar in
2. De Regionale Energiestrategie (RES 1.0) is vastgesteld.
2021 gaan we dit doen.
75
Jaarstukken 2020 | Programma's
Prestatie
Status
Duurzaamheidsbeleid “Op weg naar energieneutraal Middelburg” Uitvoering geven aan Klimaatakkoord en concept RES
Volgens plan
Deelnemen aan op te stellen Regionale Energiestrategie (RES)
Volgens plan
Duurzame gemeentelijke organisatie Streven naar 100% duurzame inkoop en optimaliseren duurzaam inkopen stroom
Volgens plan
Uitvoering Middelburgse visie Milieu Toename energiebesparing Openbare verlichting (op weg naar 50% in 2030)
Volgens plan
Voorbereiden op Omgevingswet onderdeel Bodem.
Gedeeltelijk volgens plan
Start uitvoering Visie Klimaatadaptatie
Volgens plan
Start uitvoering Europees project Cool Towns
Volgens plan
Klimaatbestendig maken van het openbaar groen
Volgens plan
Uitvoeren afvalbeleidsplan - bevorderen afvalscheiding
Gedeeltelijk volgens plan
Indien landelijke financiën beschikbaar komen uitvoeren project Schoon Walcheren 2019
Volgens plan
Geluidsaneringen uitvoeren/afronden.
Gedeeltelijk volgens plan
Milieuhandhaving Vergunningverlening en handhaving door Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) conform het Zeeuwse kwaliteitsniveau
Volgens plan
Uitvoeren handhavingsprogramma 2020
Volgens plan
Wat hebben we ervoor gedaan?
Het doel van JOGG is om een gezonde leefstijl bij kinderen de nieuwe norm te laten worden. Dit wordt beoogd middels het
Volksgezondheid
aantrekkelijk maken van gezond eten, voldoende bewegen en zo
Uitvoeren werkagenda gezondheidsbeleid
ook voldoende water drinken. Jongeren op gezond gewicht is
De gevolgen van de huidige coronacrisis zijn op allerlei fronten
het doel, met als eerste stap het drinken van water in plaats van
merkbaar. Het is lastig in te schatten wat de gevolgen precies gaan
suikerhoudende dranken. We zitten nu op 22 watertappunten.
zijn, zeker nu de tweede golf zo dicht op de eerste golf zit.
Mede door input van een samenwerking met het lectoraat Healthy
Vanwege de crisis zijn er veel ad hoc werkzaamheden met hoge
Region van de HZ, waardoor het project “Water tappen, net zo
prioriteit om acute problemen op te lossen of te voorkomen.
makkelijk” is ontstaan. Ook het “fruit eten” heeft een enorme boost gekregen. Momenteel zijn er 16 basisscholen aangesloten bij
Bevorderen gezonde leefstijl
het EU-schoolfruitproject. Hierdoor eten 4200 leerlingen
In 2020 is het driejarige project de Vitale Revolutie Dauwendaele
structureel fruit. Dit is een stijging van 50% t.o.v. 2017. Het aantal
afgerond. Dit was een pilot project met meer dan 40 interventies.
gezinnen wat deelneemt aan Cool2BeFit is gestegen naar 14
Door de HZ Universityof Applied Sciensces (HZ) is een nulmeting,
gezinnen. Cool2BeFit betreft een gezinsgerichte aanpak voor
tussenmetingen een eindmeting uitgevoerd. Hieruit bleek dat deze
kinderen met ernstig overgewicht in een traject van ongeveer 8
integrale aanpak in de wijk effectief was op alle domeinen van
maanden.
vitaliteit. De gemeenteraad heeft unaniem bij motie het college opgeroepen om de ervaringen vanuit deze pilot mee te nemen in
De gezonde School-aanpak helpt scholen te werken aan een
een vitalitaliteitsprogramma voor alle wijken. De aandacht voor
gezonde leefstijl. Het aantal Gezonde scholen binnen Middelburg
vitaliteit van de inwoners vindt ondermeer plaats vanuit het project
bedraagt inmiddels 6.
Lokaal Preventieakkoord en het programma Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG, een van de interventies uit de pilot in Dauwendaele).
76
Jaarstukken 2020 | Programma's
Vergroten weerbaarheid
inzet op samenwerking binnen de keten met huisartsen en
Er zijn meerdere prestatieafspraken met uitvoerende organisaties
Praktijkondersteuners.
die een laagdrempelig aanbod bieden voor kwetsbare kinderen/ jongeren en gezinnen. Vanwege de coronacrisis hebben zij hun
Preventief versterken acute keten zorg
activiteiten gedeeltelijk aangepast. Zo is Emergis Preventie met
Sinds 2017 is de gemeente Middelburg aangesloten bij STAN/
een coronaplan gekomen voor de GGZ en Verslavingszorg. Zij
HartslagNu (voorheen Hartveilig Wonen). Eind 2017, begin 2018
hebben afgelopen periode veel online diensten aangeboden en
is een werkgroep van inwoners van start gegaan met als opdracht
telefonische hulplijnen ingezet. Belangrijkste taak was het contact
om mee te denken en werken aan het werven van nieuwe
behouden met de jongeren die in een ‘COVID-vakantie’ terecht
vrijwilligers en eigenaren van AED’s te stimuleren om deze op
kwamen. Normaal gesproken is er een directe lijn op school. De
een plaats te hangen waar deze 24/7 beschikbaar is en aan te
preventiemedewerker is nu veelal op straat bezig geweest. Er is
melden bij STAN/HartslagNu. De inzet van deze werkgroep heeft
veel contact met mentoren van scholen en ketenpartners geweest
resultaat gehad, want het minimum aantal benodigde vrijwilligers
om in contact te komen met kwetsbare leerlingen.
voor het burgerhulpverleningssysteem is behaald en het aantal aangemelde AED’s is flink toegenomen. De werkgroep heeft haar
Er is ingezet op preventie van middelengebruik met het thema
taken inmiddels afgerond met een aantal aanbevelingen. Het
‘helder op school’. Daarnaast was er aandacht voor verstandig
gefaseerd verplaatsen van AED kasten (van binnen naar buiten,
gebruik van internet en social media. Samen met de andere 12
zodat ze 24/7 beschikbaar zijn) heeft plaatsgevonden. We hebben
gemeenten is ingezet om het alcohol gebruik terug te dringen met
inmiddels een dekkend aanbod van AED’s binnen de gemeente
de aanpak “Laat ze niet verzuipen”. Vanwege het niet doorgaan
Middelburg.
van festivals en andere evenementen door corona zijn de preventiemedewerkers te vinden op plekken waar jeugd zich nu
Regelgeving en handhaving
wel verzamelt. Sinds 1 december 2020 is de website 1NUL1 in
Er komt een nieuw Preventie- en Handhavingsplan 2022-2025,
de lucht. Een extra laagdrempelig service en informatiepunt. Ook
een werkgroep vanuit Laat Ze Niet Verzuipen (LZNV) is bezig met
voor het stellen van vragen.
een Zeeuws format, welke vertaald zal worden naar onze gemeente waarin de nieuwe alcoholwet zal worden meegenomen.
De preventie-activiteiten zijn niet alleen gericht op jeugd, ook op
Het huidige plan is verlopen. Het naleefonderzoek wat normaal
ouderen. Zo zijn er campagnes gericht op het voorkomen van
gesproken elke twee jaar wordt uitgevoerd is nog niet gepland,
alcoholmisbruik onder de oudere doelgroep.
gezien de sluiting van cafés, sportkantines e.d. door COVID-19
Daarnaast zijn we met betrekking tot het thema ‘eenzaamheid’
Uitvoeren wettelijke taken uit de Wet Publieke
aangesloten bij het landelijke actieprogramma Eén tegen
Gezondheidszorg
Eenzaamheid. De gemeente heeft het initiatief voor de aanpak van
De wettelijke taken heeft de gemeente belegd bij de GGD Zeeland.
eenzaamheid expliciet bij het Platform Eenzaamheid Walcheren
De GGD Zeeland houdt zich bezig met preventieve taken in het
(PEW) neergelegd en zijn vooral op afstand betrokken.
kader van Publieke gezondheid & Veiligheid, welke tijdens de corona uitbraak een crisisorganisatie geworden. De GGD richtte
Vroegsignalering
zich samen met partnerorganisaties, VRZ in het bijzonder, op het
Vanuit het actieplan Sociaal Domein ligt de focus op de “beweging
zo goed mogelijk bijdragen aan het beteugelen van de
naar voren”. Dit vraagt versterken van de inzet op preventie en dus
coronacrisis. De organisatie is opgeschaald. Tevens is de
vroegsignalering.
Psychosociale hulpverlening (PSH) opgeschaald. Als gevolg van de coronacrisis kunnen veel afdelingen hun werk beperkt
Daarnaast is gewerkt aan een lokaal preventie akkoord wat
uitvoeren.
aansluit bij ons gezondheidsbeleid en onder kapstok van ‘positieve gezondheid’ zal hangen. De impuls ‘kansrijke start’ is één van de
Zo heeft de coronacrisis o.a. de uitvoering van de Aanvullende
thema’s, evenals Middelburg rookvrij. Het verbinden van het
Diensten JGZ (AVD-en) beïnvloed door de beperkende
sociale met het medische domein is hierbij essentieel, vandaar
maatregelen. Hierdoor zijn vanuit de ontstane over-machtssituatie
77
Jaarstukken 2020 | Programma's
verschillen ontstaan tussen de gemaakte afspraken en de manier
krijgt. Middelburg heeft een gemiddelde vaccinatiegraad van
waarop (telefonisch i.p.v. fysiek) en/of mate waarin (aantallen/
89,1 % in 2019.
tijdsduur) deze diensten geleverd zijn. Indien geen fysieke diensten geleverd konden worden (18 maanden huisbezoeken) is door de
Milieu
GGD/JGZ gezocht naar alternatieve wijze voor het uitvoeren van
Uitvoering geven aan de Middelburgse Visie Milieu
de AVD-en, waarbij de kwaliteit van de dienstverlening binnen de
2019-2025
mogelijkheden van de Covid-19 maatregelen zoveel mogelijk
Thema - Klimaat en Energie
behouden is gebleven.
Regionale Energie Strategie (RES) De gemeenteraad heeft in april de door de Zeeuwse overheden
Naast het uitvoeren van de reguliere taken zijn voor 2020 een
gezamenlijk gemaakte RES 1.0 vastgesteld. De startprojecten uit
aantal extra thema’s benoemd, zoals de Programmabegroting
de RES zijn verdeeld onder de verschillende gemeenten.
GGD Zeeland, de doorontwikkeling Veilig Thuis en het Rijksvaccinatieprogramma:
Programma aardgasvrije wijken (PAW)
1. De programmabegroting 2021-2024 is vastgesteld.
Voor het aardgasvrij maken van een deel van de woningen in
2. M.b.t. de doorontwikkeling van Veilig Thuis Zeeland zijn er reeds
Dauwendaele met restwarmte zijn diverse onderzoeken
projecten/maatregelen in gang zijn gezet om efficiency in de
uitgevoerd. Het project is nog steeds in onderzoek. Een haalbare
keten te bereiken/vergroten. Centraal staat het doel dat
businesscase is erg lastig. Een Biomassacentrale als back-
inwoners in Zeeland minder in aanraking komen met huiselijk
upvoorziening is als gevolg van landelijke (SDE ++) subsidie
geweld of mishandeling. Er is een projectplan “Vaart in
financieel gezien een van de meest haalbare oplossingen, maar
Veiligheid”. De Zeeuwse jeugdregio richt zich primair op het
valt af in verband met twijfel over duurzaamheid en draagkracht.
herstellen van de veiligheid van kinderen door processen binnen
Nader onderzoek wordt uitgevoerd om te kijken of het project
de keten op elkaar af te stemmen, integraal te werken (‘van
haalbaar is met publieke en private middelen, uitgaande van een
wijkteam tot en met rechtbank’) en daardoor de doorlooptijd
duurzame back-up installatie en een verlaagd jaarlijks rendement.
substantieel te verkorten. Veilig Thuis heeft door corona de werkzaamheden uitgebreid/
Regeling Reductie Energie (RRE)
aangepast, zo is er extra ingezet op samenwerking en
Door een gezamenlijke aanpak met de Zeeuwse gemeenten is er
communicatie naar burgers en professionals over de
een groot bedrag voor RRE subsidie beschikbaar. De gemeente
bereikbaarheid en de uitvoering van het werk. Er is afstemming
Middelburg is trekker van enkele onderdelen van deze subsidie.
inzake de crisisorganisatie met zowel Juvent als de Raad voor
De uitwerking vindt plaats via de Vereniging van Zeeuwse
de Kinderbescherming omtrent het oppakken van crisissen en
Gemeenten. Vanwege corona heeft dit enige vertraging
de samenwerking daaromtrent. Verder heeft Veilig Thuis
opgelopen. Na de zomer konden eigenaren van bestaande
Zeeland sociale media berichten alsmede een nieuwsbrief voor
woningen van deze regeling gebruik maken. Voor kleine
scholen ontwikkeld die praktische links en tips omvatten
energiebesparende acties zijn er vouchers van ca. € 90
omtrent het herkennen van huiselijk geweld en/of
beschikbaar. Er is veel reclame voor deze regeling gemaakt
kindermishandeling en het bieden van veiligheid en structuur in
middels social media, maar het meeste effect lijken toch de huis-
de thuissituatie.
aan-huis flyers te hebben. De regeling loopt t/m 31-12-2021.
3. Rijksvaccinatie Programma
Inmiddels hebben we – in samenspraak met Woongoed en
Mede door het coronavirus is vaccinatie momenteel een
Woningbouwvereniging Arnemuiden – een vergelijkbare subsidie
actueel thema. Voor veel infectieziekten is sprake van
(RREW) aangevraagd voor de huurwoningen. Die is door een grote
groepsimmuniteit. Om deze groepsimmuniteit te creëren en te
overtekening helaas niet toegekend.
behouden is het belangrijk dat zo veel mogelijk kinderen ingeënt
78
zijn. Afgelopen jaren was er een daling in de vaccinatiegraad.
Warmtetransitie Visie
Naar aanleiding van de cijfers van 2019 concludeert het RIVM
Samen met de andere Zeeuwse gemeenten is opdracht gegeven
dat er een einde is gekomen aan de daling in het aandeel
voor het opstellen van een Warmte Transitievisie. Dit sluit aan op
kinderen dat de vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma
het Europese project SHIFFT. Eerst is gekeken naar de
Jaarstukken 2020 | Programma's
gezamenlijke uitgangspunten en de (reeds) beschikbare
De aanbesteding van zonnepanelen in de historische omgeving
aardgasvrije oplossingen. Vervolgens wordt vanaf 2021 per
van de binnenstad voor het project Solarise is tegengevallen. Er
gemeente gekeken naar wijkfasering en prioritering. Dit wordt
was maar één inschrijver die bovendien zich niet hield aan de
participatief aangepakt. Vanwege Corona is dit in 2020 digitaal
aanbestedingseisen. Een nieuw aanbestedingsproces is inmiddels
gedaan middels, online meetings, een animatiefilm, een
succesvol verlopen voor pv panelen voor het Zeeuws Archief en
infographic en een online enquête onder de samenleving en
de Zeeuwse Concertzaal. Voorbereidingen voor de
raadsleden. Communicatie- en duurzaamheidsprofielen van de
opdrachtverstrekking worden op dit moment getroffen. De
verschillende buurten zijn in beeld gebracht en er wordt een
oplevering is gepland in september 2021.
communicatie- en participatieplan gemaakt. Europees project VIOLET en VNG innovatieve aanpak Platform Energiek Zeeland en Duurzaam Bouwloket
Energiebesparing bij monumenten
Het Duurzaam bouwloket is al jaren de plek voor inwoners uit
Beiden projecten hebben als onderwerp het verduurzamen van
Middelburg voor het verkrijgen van informatie om hun woning te
monumenten. Het VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten)
verduurzamen. In 2020 is dit voortgezet en heeft het loket ook
project is inmiddels succesvol afgerond. Het VIOLET project loopt
de RRE regeling voor de Zeeuwse gemeenten uitgevoerd. Platform
nog 1 jaar. Rond het verduurzamen van monumenten is er al veel
Energiek Zeeland wil eigenaren maatwerk advies gaan geven
gebeurd afgelopen jaren. In 2020 heeft de Duurzame Monumenten
middels vrijwilligers. Deze moesten voor een groot deel nog
Coach diverse eigenaren begeleid met het daadwerkelijk nemen
opgeleid worden. Helaas is dit door corona vertraagd. In 2020 zijn
van duurzame maatregelen. Verder heeft het college een
er wel maatwerk adviezen gegeven (ook met RRE subsidie), maar
eenvoudige en gratis vergunningsregeling voor isolatieglas in
minder dan gepland vanwege corona.
historische gebouwen vastgesteld. Europees project TERTS
Opwekken duurzame energie
Voor het project TERTS kunnen horeca of middenstand
– Het beleid voor zon op land is uitgesteld tot de Omgevingsvisie.
ondernemers subsidie krijgen voor het nemen van (innovatieve)
– Voor zon op het dak is er in 2020 in Zeeuwse samenwerking
maatregelen. Het gaat om drie sectoren: horeca, detailhandel en
gestart met de voorbereidingen van een loket met
dienstverlening (bijv. kappers). De gebouwen hoeven niet
financieringsregeling.
monumentaal te zijn, de verduurzamingstechnieken moeten
– Europese projecten in het kader van Energie
innovatief zijn. Studenten van de HZ hebben voor een aantal
Europees project SHIFFT
in beeld zijn gebracht. Door corona hebben veel ondernemers
Naast de Warmte Transitievisie is in het kader van SHIFFT gewerkt
momenteel geen geld beschikbaar voor het doen van
aan:
investeringen op duurzaamheidsgebied. Een
– De realisatie van het voormalig Siloterrein (in Arnestein), in
duurzaamheidscoach is in 2020 ingezet om ondernemers in het
bedrijven een maatwerkadvies gemaakt waarin de mogelijkheden
het bijzonder met een haalbaarheidsstudie voor “sustainable
traject te begeleiden. Enkele ondernemers zien kansen in een
heating system” voor de voedsel-kledingbank waarbij oog is
vervolgtraject.
voor de ontwikkeling van het volledige terrein. – Het opstarten van een co-creatieproces. Dit is in 2020
De gemeentelijke panden Koepoort en Palet worden
gecombineerd met het communicatie- en participatie onderdeel
verduurzaamd vanuit TERTS. De financiële middelen van TERTS
van de TVW.
worden ook ingezet in combinatie met Solarise om de Schouwburg (Koepoort restaurant) van innovatieve (verticale) zonnepanelen te
Europees project Solarise
voorzien. Het plan voor de verticale panelen is in 2020
Voor het project Solarise is een proefopstelling gemaakt op een
geaccordeerd door het WARK.
aanbouw van het oude stadhuis. Het gaat om warmteopwekking onder de leien dakbedekking. Deze zal komende tijd gemonitord worden in een “living lab” omgeving in samenwerking met de HZ, Avans, UCR en de leverancier.
79
Jaarstukken 2020 | Programma's
Thema - Duurzame gemeentelijke organisatie
Omgevingswet - onderdeel bodem
Het doel is om de milieubelasting van de eigen organisatie zo laag
De wettelijke bevoegd gezag taken die nu nog bij de Provincie
mogelijk te houden en het goede voorbeeld te geven aan inwoners,
liggen komen met de ingang van de Omgevingswet bij de
bedrijven en instellingen via inkoopbeleid en bedrijfsvoering.
gemeente te liggen. Vanuit de VZG (Vereniging Zeeuwse Gemeenten) zijn in samenwerking met het Zeeuws Platform
Openbare Verlichting
Bodembeheer (samenwerking tussen de 13 Zeeuwse gemeenten,
De energiebesparingsdoelstelling 2020 van het Openbare
het Waterschap en Provincie Zeeland) de financiële consequenties
Verlichtingbeleidsplan (met een besparing van minimaal 35% ten
hiervan aangegeven bij de VNG (Vereniging Nederlandse
opzichte van 1994) is inmiddels ruim bereikt. In het eerste
Gemeenten) als input voor hun onderhandelingen met het
kwartaal van 2021 is de besparing over 2020 berekend, namelijk
ministerie.
54,8%. De landelijke doelstelling is een besparing van 50% in 2030 ten opzichte van 2013 (Het is niet duidelijk of een gemeente
Thema - Water en Klimaatadaptatie
die eerder is begonnen, gehouden is aan het jaartal 2013).
Stedelijk Water Programma Het Stedelijk Water Programma SWP is gereed en gaat begin
In 2020 waren de volgende straten aan de beurt om het verbruik
2021 naar de Raad. In het SWP is er naast riool- oppervlaktewater
van de Openbare Verlichting terug te dringen:
en grondwaterbeheer veel aandacht voor klimaatadaptatie
– Arie van Driellaan e.o.
waaronder een maatregelpakket voor het oplossen van
– Buitenhovelaan
wateroverlast door extreme neerslag.
– Reijershove – Zilvermeeuwstraat e.o. – Noordpoortplein/Molenwater – Edelstenenbuurt
Enkele concrete voorbeelden van projecten waar wateroverlast door extreme neerslag wordt voorkomen, zijn:* – In de omgeving van de Zusterstraat; – De herinrichting van Prinsenhove; – De ontwikkeling van Veerse Poort fase V;
Gebouwbeheer
– De ontwikkeling van de uitbreidingwijk van Sint Laurens;
De gemeente kan naast het faciliteren en stimuleren vooral een rol
– De (her)inrichting van De Overloper en Park Molenwater
spelen door het goede voorbeeld te zijn. Bij uitvoering werkzaamheden vanuit gebouwbeheerplan zijn energiebesparende maatregelen zoveel mogelijk meegenomen. Waar van toepassing is onderzocht of bij de uitvoering een
(Europees project Water Resilient Cities); – De ontwikkeling van de nieuwe woonwijk Essenvelt (Europees project SCAPE). *in voorbereiding of uitgevoerd
combinatie mogelijk is met Europese projecten. De verduurzaming van het Pallet (Europees Project TERTS) is in voorbereiding.
Grondwater De realisatie van een grondwatermeetnet in de bebouwde
Thema - Bodem
omgeving is gereed. Het meetnet wordt in het voorjaar van 2021
Historische bodemverontreiniging (onder andere met lood)
in gebruik genomen. Het doel hiervan is Inzicht krijgen in
in relatie tot volksgezondheid.
grondwaterstanden en grondwaterstroming met het oog op de
In Middelburg komt vooral binnen de stadsveste in het centrum, in
klimaatverandering (met name grondwateronderlast (droge
de oude dorpskernen en langs de oude doorgaande wegen zoals
zomers) en grondwateroverlast (natte winters). Het
de Noordweg historische bodemverontreiniging voor. In 2020 zijn
Grondwaterbeleid wordt geformuleerd in het Stedelijk Water
de voorbereidingen voor een nieuwe bodemkwaliteitskaart
Programma (SWP).
uitgevoerd. Hierin wordt weer aangegeven hoe met historische (diffuse) bodemverontreiniging moet worden omgegaan.
Klimaatadaptatie Strategie Zeeland (KaSZ)
Vooruitlopend hierop is in de eerste maanden van 2020 een
In samenwerking met de 13 Zeeuwse gemeenten, het Waterschap
bodemkwaliteitskaart Essenvelt opgesteld waarbij de
en Provincie Zeeland wordt een Klimaatadaptatie Strategie
bodemfunctieklasse en toepassingsklasse Wonen toegekend is
Zeeland opgesteld. Het opstellen van de KaSZ komt voort uit het
aan Essenvelt.
Nationale Deltaprogramma.
80
Jaarstukken 2020 | Programma's
De notitie Zeeuwse risico’s in beeld is in de eerste helft in
gewerkt door middel van het uitvoering van geluidssaneringen.
Middelburg en alle andere overheden in Zeeland behandeld. De
Gepland stond om de projecten vanuit 2019 voor het saneren van
notitie is een tussenresultaat om te komen tot een regionale
geluid van woningen in 2020 zo veel mogelijk af te ronden.
Klimaatadaptatiestrategie Zeeland. In verband met de corona-
Sanering wegverkeer heeft wel wat vertraging opgelopen door
crisis is de beoogde datum van eind 2020 verlegd naar 2021.
corona. Er moesten bijvoorbeeld nog bij twee woningen aan de Nieuwe Vlissingseweg gemeten worden en dit is uitgesteld.
Middelburg is één van de deelnemers van het Zeeuws Kernteam
Inmiddels zijn ook deze metingen uitgevoerd en kan ook de Nieuwe
Klimaatadaptatie. Het Kernteam is trekker voor de
Vlissingseweg gereed worden gemeld. Er lopen nog een aantal
klimaatadaptatiestrategie. Wij waren zowel ambtelijk als
saneringsprogramma’s. Deze worden als alles meezit in 2021
bestuurlijk trekker voor het onderdeel hitte. De bestuurlijke
afgerond.
verantwoordeljikheid is begin 2020 omgewisseld met de gemeente Goes. Omdat wethouder Dekker voorzitter is geworden
Thema - Afval
van de Samenwerking Afvalwaterketen Zeeland (SAZ+) in plaats
Uitvoering afvalbeleidsplan
van Goes werd hij in het kernteam trekker voor het onderdeel
Voor 2025 is 30 kilo restafval per inwoner per jaar het doel.
extreme neerslag.
Restafval is de som van fijn huishoudelijk restafval dat huis aan huis wordt ingezameld, grof huishoudelijk afval en
Europees project Cool Towns
verbouwingsrestafval dat door OLAZ op de milieustraat wordt
In het kader van het Europese project Cool Towns worden
ingenomen. In 2020 is de hoeveelheid restafval in Middelburg
maatregelen onderzocht en het effect ervan. Dit gaat plaatsvinden
gestegen naar 225 kg restafval per inwoner per jaar.
in het Stationsgebied/Kanaalweg en in/nabij het Zusterplein. In 2020 is een ontwerp gemaakt voor het vergroenen van het
In 2018 werd 218 kg restafval per inwoner per jaar ingezameld
Stationsgebied/Kanaalweg en zijn voorbereidingen getroffen voor
en in 2019 was dit 222 kg restafval per inwoner. (In eerdere
de uitvoering.
rapportages stond 208 kg restafval per inwoner in 2019. Dit is
Thema - Klimaatbestendig groen in de Woonomgeving
milieustraten is nu verdeeld per inwoner, omdat de milieustraten
Een klimaatbestendig openbaar groen draagt bij aan de
regionaal beschikbaar zijn en inwoners van de ene gemeente soms
volksgezondheid door o.a. het verminderen of voorkomen van
gebruik maken van een milieustraat in een andere gemeente.)
gecorrigeerd. De hoeveelheid afval die wordt aangeboden op de
hittestress. Daarnaast kan dit openbaar groen (extra) regenwater opvangen dat niet via het riool kan worden afgevoerd. Daarmee
De hoeveelheid afval die in 2020 naar de milieustraten is gebracht
wordt overlast voorkomen of verminderd. Tevens maken
is als gevolg van corona enorm gestegen. De hoeveelheid huis-
biodiversiteit en ecologie onderdeel uit van het groenbeleidsplan.
aan-huis ingezameld restafval is in 2020 wel verder gedaald naar
Bij de (her)inrichting van het groen aan De Overloper en Park
178 kg restafval per inwoner. We concluderen dat we op de goede
Molenwater (Europees project Water Resilient Cities) en bij de
weg zijn, maar dat we nog grote stappen moeten zetten. Met de
ontwikkeling van de nieuwe woonwijk Essenvelt (Europees project
invoering van Diftar in 2021 gaan we dit doen.
SCAPE) is rekening gehouden met de klimaatbestendige inrichting
Extra aanpak zwerfafval
en hiermee ook de beplanting. Beide Europese projecten zijn in
Project Schoon Zeeland
de afrondende fase.
De uitvoering is gericht op Natuur- en Milieueducatie van (basis)scholieren. Het blijkt namelijk dat er een verband is tussen
Thema - Geluid
gerichte educatie op school en kennis, houding en gedrag op
In de Middelburgse Visie Milieu is als doel gesteld dat de kwaliteit
latere leeftijd. Vanuit de extra aanpak zwerfafval vragen we jaarlijks
op het gebied van geluidshinder en luchtverontreiniging niet
scholen aandacht te schenken aan educatie. Jaarlijks draagt de
verslechterd en waar mogelijk verbeterend gericht op een
gemeente, vanuit de landelijke overeenkomst verpakkingen,
duurzame samenleving en leefomgeving. Op een landelijke lijst
€ 0,19 per inwoner af aan Schoon Zeeland. Hiervan wordt de
staan woningen die aan hoge geluidsniveaus door weg- en/of
educatie betaald, die Natuur-, Milieu- en Educatiecentrum Terra
railverkeer worden blootgesteld. Al jaren wordt aan deze lijst
Maris voor de gemeente Middelburg uitvoert. In het najaar 2020
81
Jaarstukken 2020 | Programma's
is in samenwerking met Terra Maris een breder project opgezet
Alleen bij klachten/spoedeisende zaken zijn er controles ter
bij de basisscholen over zwerfafval en afvalscheiding.
plaatse uitgevoerd en in die gevallen dat de coronamaatregelen
Thema – Verkeer en Vervoer
zich hier niet tegen verzetten.
Energieneutraal Middelburg – Mobiliteit Voor het stimuleren en faciliteren van elektrisch worden steeds
Project informatieplicht energiebesparing
meer laadpalen geplaatst. Ten opzichte van 2019 is het aantal
Vanaf 1 juli 2019 geldt voor Wm-inrichtingen, die vanaf 50.000
laadpaalaanvragen in 2020 min of meer verdubbeld. Onderdeel
kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas (of een equivalent daarvan)
hiervan is een laadplein op parkeerterrein Oude Veerseweg. Op
per jaar verbruiken, een informatieplicht energiebesparing. Het
basis van een prognose van de behoefte aan laadpalen tot 2025
college moet er onder andere op toezien dat bedrijven die
is voor Middelburg een kaart gemaakt met de gewenste posities
hieronder vallen, een rapport met energiebesparende maatregelen
van deze laadpalen. Hiervoor wordt tevens een verzamel
aanleveren bij het RVO. Er is gebleken dat zo’n 330 bedrijven in
verkeersbesluit procedure gevoerd.
de gemeente Middelburg onder de informatieplicht vallen: ongeveer 285 bedrijven moeten door de gemeente worden
Thema – Externe Veiligheid
gecontroleerd en de RUD Zeeland controleert de andere 45
Externe veiligheid richt zich op de risico’s in de leefomgeving. Voor
inrichtingen.
de transitie van de mobiliteit is waterstof één van de alternatieven.
Begin 2021 hebben alle bedrijven waar de gemeente het
Er zijn plannen om een bestaand tankstation op de Mortiere uit te
milieutoezicht uitvoert ook daadwerkelijk een rapport
breiden met waterstof en aardgas. Externe veiligheid is hier ook
energiebesparing bij het RVO ingediend. Een 100% score, dat is
van toepassing.
uniek in Nederland.
Thema - Bedrijven Milieuhandhaving 2020
De gemeente heeft volop ingestoken op communicatie
Milieuhandhaving 2020
(informeren/overleg) met de ondernemers. Dit heeft aan de
Bevoegd gezagtaken gemeente Middelburg
voorkant veel extra tijd gekost, maar heeft in het vervolg – naast
Middelburg heeft ongeveer 1.000 inrichtingen (bedrijven) in de zin
begrip bij de ondernemers - ook veel tijd opgeleverd. De gemeente
van de Wet milieubeheer (Wm). De gemeente is voor deze
heeft uiteindelijk geen besluit om te handhaven hoeven nemen. Wel
inrichtingen het bevoegd gezag en heeft onder andere als taak
heeft de gemeente:
de naleving van de milieuvoorschriften te controleren. De
– 259 aspectcontroles informatieplicht energiebesparing
uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) van de hoogste categorie inrichtingen (totaal zo’n 150 bedrijven) is ondergebracht bij de Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland
uitgevoerd; – 21 brieven met het voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom verstuurd.
(RUD). Voor de 850 resterende milieubedrijven worden de VTHtaken door de gemeente zelf uitgevoerd.
In overleg met de collega’s regio Walcheren Schouwen-Duiveland
Milieucontroles en corona
en de RUD Zeeland worden de volgende fases van dit project
De Coronamaatregelen in 2020 hebben tot gevolg gehad dat de
(inhoudelijke controle rapport en controle op locatie) voorbereid.
gemeente het milieutoezicht anders heeft uitgevoerd dan was voorzien. Er zijn andere toezichtmethoden toegepast en de
Uitvoering fysieke milieucontroles
prioritering is aangepast:
Het college heeft ook de fysieke milieucontroles voor 2021 (als
– In plaats van fysieke milieucontroles op locatie bij de bedrijven,
de coronamaatregelen niet meer gelden) voorbereid. Zo zijn de
zijn er administratieve controles en aspectcontroles uitgevoerd.
inrichtingen verzocht om documenten die normaal tijdens de inspectie worden beoordeeld, vooraf in te dienen zodat de fysieke
– Het project ondermijning Arnestein is ‘on hold’ gezet en er is
controles in 2021 sneller afgewerkt kan worden. Ook zijn er
volop ingezet op het project informatieplicht energiebesparing,
administratieve milieucontroles uitgevoerd. In 2020 zijn er:
en:
– 10 administratieve controles uitgevoerd
– Er zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd voor straks als er weer fysieke controles kunnen worden gedaan.
82
– 27 reguliere integrale milieucontroles voorbereid
Jaarstukken 2020 | Programma's
In die periode dat er geen coronamaatregelen golden zijn nog wel
In de begroting 2020 is een tabel met prestatie indicatoren op
29 integrale milieucontroles (waarvan een aantal hercontroles) op
het gebied van volksgezondheid opgenomen. Deze indicatoren
locatie bij bedrijven uitgevoerd. Voor 2020 waren er 120 fysieke
worden gebaseerd op de gegevens uit de zogenaamde
integrale milieucontroles gepland.
Zeelandscan. Omdat deze scan de afgelopen jaren niet is opgesteld ontbreken gegevens over de jaren 2018 tot en met
Beleidsindicatoren
2020 zodat geen overzicht beschikbaar is van de indicatoren over 2020.
Volksgezondheid Milieu nnb= nog niet bekend via "Waar staat je gemeente.nl" Beleidsindicatoren Omvang huishoudelijk restafval totaal(kg/inwoner) Omvang huishoudelijk restafval exclusief milieustraten (kg/inwoner) Hernieuwbare elektriciteit (%)
2017
2018
2019
2020
Middelburg
224
218
222*
225*
Middelburg
198
195
179
178
Middelburg
8,3
13,4
23
nnb
Nederland
16,3
17,6
nnb
nnb
* Berekend (in eerdere rapportage stond 208 kg/ inwoner in 2019): Restafval via de milieustraten is nu verdeeld per inwoner, omdat milieustraten regionaal beschikbaar zijn en inwoners soms gebruik maken van de milieustraat in een andere gemeente. nnb= nog niet bekend via "Waar staat je gemeente.nl"
* Berekend (in eerdere rapportage stond 208 kg/inwoner in
milieustraten regionaal beschikbaar zijn en inwoners soms gebruik
2019):
maken van de milieustraat in een andere gemeente.
Restafval via de milieustraten is nu verdeeld per inwoner, omdat
83
Jaarstukken 2020 | Programma's
Wat heeft het gekost? Volksgezondheid en milieu
Begroting 2020
Begroting 2020 Realisatie 2020 na wijziging
Verschil 2020 (+ voordeel, nadeel)
Lasten 7.01.0 Volksgezondheid
2.034
1.947
1.859
88
7.02.0 Riolering
3.840
4.026
4.253
-227
7.03.0 Afval
5.484
5.629
5.606
23
7.04.0 Milieubeheer
1.074
1.744
1.680
64
7.05.0 Begraafplaatsen en crematoria
1.379
1.465
1.495
-31
13.812
14.810
14.894
-83
0
0
0
0
7.02.0 Riolering
-5.175
-5.315
-5.428
112
7.03.0 Afval
-7.492
-7.629
-7.648
18
Totale Lasten Baten 7.01.0 Volksgezondheid
7.04.0 Milieubeheer 7.05.0 Begraafplaatsen en crematoria Totale Baten Totaal Volksgezondheid en milieu
-91
-460
-734
274
-1.888
-1.583
-1.709
125
-14.647
-14.988
-15.518
530
-835
-178
-624
447
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel / -
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 25.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 25.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
7.01.0 Volksgezondheid GGD Dit betreft de afrekening 2019 GGD als gevolg van de reservepositie van de GGD.
86
7.02.0 Riolering Algemene lasten riolering Er zijn meer uren besteed aan de investeringen ten behoeve van riolering. Dit wordt gedekt door de voorziening rioolbeheer.
-168
Rioolafvoerrecht Er is sprake van een toename van het aantal objecten waarover deze belasting wordt opgelegd.
69
Rioolvergunningen Er is sprake van een groter aantal verstrekte vergunningen voor aansluiting van nieuwe woningen op de riolering.
35
Europees project Water Resilient Cities Door vertraging in de uitvoering van het project zijn er nog kosten gemaakt in 2020. Dit is per eind 2020 afgesloten. 7.04.0 Milieubeheer
84
-39
Jaarstukken 2020 | Programma's
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
-267
267
596
-180
-54
41
Europese projecten De werkzaamheden van het project Scape hebben vertraging opgelopen door eerder gevoerde juridisch procedures. Daarom zijn er in 2020 nog kosten gemaakt, maar die vallen binnen het totale projectbudget. Het project is nu grotendeels afgerond. Het niet door subsidies gedekte deel wordt gefinancierd met een bijdrage vanuit de exploitatieopzet Essenvelt. Meerdere Europese projecten zoals Terts, Shifft en Cooltowns zijn later gestart dan gepland. Daardoor vinden de uitgaven later plaats dan waarmee bij het opstellen van de begroting rekening is gehouden. Hierdoor wordt ook de subsidie later ontvangen. De kosten vallen wel binnen het totale projectbudget. Middelburgs Milieu Visie Samen met de provincie en het waterschap wordt het project UP-bodem (Uitvoeringsprogramma Convenant Bodem en Ondergrond) uitgevoerd. Voor deze kosten wordt een bijdrage van de provincie en waterschap ontvangen. Het tekort wordt gedekt door de reserve transitoria. Klimaat en energiebeleid Na aanmelding van het bedrag voor overheveling bij de najaarsbrief zijn er nog uitgaven geweest. Er is een lager bedrag toegevoegd aan de reserve transitoria.
-56
Sanering Verkeerslawaai In 2020 zijn kosten gemaakt om de Poelendaeleweg aan te passen naar een 30km zone. Daardoor hebben de woningen minder last van het verkeerslawaai. Hiervoor wordt ook subsidie ontvangen. Raming was abusievelijk opgenomen bij het programma Verkeer.
-144
141
7.05.0 Begraafplaatsen en crematoria Begraven en cremeren Er zijn hogere uitgaven omdat er meer onderhoud aan de crematie-oven heeft plaatsgevonden, de stoffilters zijn vervangen.
-32
De begroting is aangepast aan de inkomsten van het aantal uitgevoerde crematies tot en met augustus 2020. In het 4e kwartaal 2020 zijn het aantal crematies gestegen (geraamd 724 werkelijk 743). Hierdoor zijn meer opbrengsten ontvangen.
40
De leges en rechten begraven zijn hoger dan begroot, dit komt doordat tussentijds geen rekening is gehouden met verlengingen van grafrechten.
70
Overig
-5
47
Totaal
-83
530
85
Jaarstukken 2020 | Programma's
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
het realiseren van een afgewogen woningbestand, zodat er altijd een woning is die past in ieders wooncarrière. Vanuit de Woonvisie willen we ons inzetten voor een vraaggerichte benadering vanuit de markt en voorzien in goede woningen voor iedereen en op een goede locatie. De gemeente heeft daarin de regiefunctie. Zowel in de bestaande- als in de nieuwbouw. Aansluitend richt
Inleiding
het zich op het aanbieden van verschillende woonmilieus door
Het programma volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en
Betrokkenheid van bewoners is wezenlijk omdat zij in de
stedelijke vernieuwing richt zich op het planmatig inrichten van
betreffende wijk of het dorp wonen en omdat zij waardevolle kennis
de leefruimte, waarbij rekening wordt gehouden met individuele en
en ervaring hebben over de behoeften ter plaatse en mogelijke
gemeenschappelijke belangen. Ook richt het programma zich op
veranderingen daarin.
86
stedelijke vernieuwing en een beperkt aantal nieuwbouwprojecten.
Jaarstukken 2020 | Programma's
Beleidskader
grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid in deze begroting.
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: Kwaliteitsatlas 2030 (herzien)
Maatschappelijk effect - Wonen
Participeren Leren en Doen (2017)
Aanwezigheid van voldoende woningen en verschillende woonmilieus om de huidige en toekomstige huishoudens van
Masterplan Mortiere 1998
Middelburg te huisvesten.
Masterplan Stationsgebied 1998
Doelstellingen 4. Middelburg ziet kans om door middel van bijzondere en
Ruimtelijk plan stedelijk gebied Walcheren 2010
aantrekkelijke woonmilieus inwoners van buiten te trekken en om bewoners te behouden voor de gemeente.
Woonvisie 2016-2020
5. Het behouden van gelijke kansen in de huursector voor de doelgroepen waaronder jongeren, senioren en gezinnen.
Actieplan grondbedrijf 2015
6. Voorzien in voldoende huisvesting voor (toekomstige) studenten.
Nota grondbeleid 2016
7. Het verkleinen van de stap naar de koopwoningmarkt met de regeling starterslening.
Vigerende bestemmingsplannen.
Wat wilden we bereiken?
8. Middelburg wil voor jong en oud een levensloopvriendelijke gemeente zijn. We willen zorgen dat iedere bewoner van Middelburg zo lang mogelijk optimaal kan blijven functioneren in een zelfgekozen woning en woonomgeving.
Maatschappelijk effect - Ruimtelijke Ordening
9. Een kwalitatieve en energetische verbetering van de
Een stad met een gezond en evenwichtig woonklimaat, met
woningvoorraad. Zowel in de huur- als koopsector.
passende woonruimte voor alle doelgroepen en
10. Het verduurzamen van monumenten.
leeftijdscategorieën.
11. Voldoen aan de taakstelling voor het huisvesten van statushouders.
Doelstellingen 1. Zowel kwalitatief als kwantitatief monitoren van de
Maatschappelijk effect - Woonomgeving
woningmarkt. Dit om in te kunnen spelen op vraag en behoefte.
Het vergroten van de betrokkenheid van de bewoners bij het reilen
En resulterend in vraaggericht bouwen, ontwikkelen en
en zeilen in de wijk/kern waarin zij wonen.
onderhouden. 2. Bestemmingsplannen tijdig herzien zodat (nieuw) beleid
Doelstellingen
uitgevoerd kan worden.
12. Betere afstemming gemeentelijke uitvoering op behoeften vanuit de wijken. Met wijkgericht werken beogen we een
Maatschappelijk effect - Grondexploitatie
responsievere dienstverlening. Dit wil zeggen dat de
Grondbeleid en grondexploitatie is dienstbaar aan het beleid voor
dienstverlening van de gemeente en partners, die is gericht op
wonen, werken en recreëren en is een middel om doelstellingen
de directe leefomgeving is afgestemd op de behoeften van
op deze terreinen te realiseren.
bewoners en andere direct betrokkenen. Naast objectieve kwaliteitsnormen, speelt de subjectieve beleving van kwaliteit
Doelstellingen
volgens wijkbewoners een rol.
3. Het gaat om maatschappelijk gewenst ruimtegebruik,
13. Bewoners meer betrekken bij hun directe leefomgeving (de
maatschappelijk rendement en de meest optimale prijs/
buurt, straat etc.). Met wijkgericht werken beogen we meer
kwaliteitsverhouding. Voor meer informatie over grondbeleid en
participatie van wijkbewoners.
87
Jaarstukken 2020 | Programma's
14. Het verbeteren van de leefbaarheid in de wijken door de
Doelstelling 3: Het gaat om maatschappelijk gewenst
aanpak van bewonersoverlast.
ruimtegebruik, maatschappelijk rendement en de meest
15. Investeren in de sociale en fysieke infrastructuur van de wijk
optimale prijs/kwaliteitsverhouding. Voor meer informatie
Dauwendaele.
Wat hebben we bereikt?
over grondbeleid en grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid in deze begroting. Voor meer informatie over grondbeleid en grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid in dit verslag.
Maatschappelijk effect - Ruimtelijke ordening Een stad met een gezond en evenwichtig woonklimaat, met
Maatschappelijk effect - Wonen
passende woonruimte voor alle doelgroepen en
Aanwezigheid van voldoende woningen en verschillende
leeftijdscategorieën. De woningcorpopraties hebben met de
woonmilieus om de huidige en toekomstige huishoudens van
verduurzaming, nieuwbouw en passend toewijzen van de woningen
Middelburg te huisvesten.
bijgedragen aan de realisatie van deze doelstelling. Doelstelling 4: Middelburg ziet kans om door middel van Doelstelling 1: Zowel kwalitatief als kwantitatief monitoren
bijzondere en aantrekkelijke woonmilieus inwoners van
van de woningmarkt teneinde te kunnen inspelen op vraag
buiten te trekken en om bewoners te behouden voor de
en behoefte, resulterend in vraaggericht bouwen,
gemeente
ontwikkelen en onderhouden.
De meest gewilde woonmilieus zijn stedelijk, randstedelijk en
In 2020 is het KWOZ-rapport van de provincie vertaald naar de
dorps. In het nieuwbouwprogramma is in deze vraag voorzien.
Woonagenda met actielijnen om vraag en aanbod in evenwicht te brengen. In een gezamenlijke opdracht van Huurdersvereniging
Doelstelling 5: Het behouden van gelijke kansen in de
Middelburg, Woongoed Middelburg en de gemeente is een
huursector voor de doelgroepen waaronder jongeren,
verdiepend woningmarktonderzoek uitgevoerd. Uit dit rapport is
senioren en gezinnen
op Middelburgs niveau inzicht verkregen in de verhouding van
Woongoed Middelburg maakt jaarlijks een woonmonitor. Deze is
vraag en aanbod per woningsegment, zowel kwalitatief als
tijdens de opstelling van het verslag nog niet gereed. Bekend is
kwantitatief.
dat de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning ten opzichte van 2019 iets is toegenomen tot 10 maanden is en iets
Doelstelling 2: Bestemmingsplannen tijdig herzien zodat
langer (11,2 maanden) voor woningzoekenden die huurtoeslag
(nieuw) beleid uitegevoerd kan worden
ontvangen. In het midden en hogere huursegment is een woning
In 2020 is het bestemmingsplan voor Veersepoort fase 5
snel gevonden. Jongeren komen snel aan een woning en grote
vastgesteld. Hiertegen loopt beroep bij de Raad van State. Het in
gezinnen (meer dan 5 personen) zoeken lang. Instroom van elders
2020 voorbereide bestemmingsplan Sint Laurens fase 1 wordt in
(buiten Walcheren) neemt toe.
maart 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Doelstelling 6: Voorzien in voldoende huisvesting voor Maatschappelijk effect - Grondexploitatie
(toekomstige) studenten.
Grondbeleid en grondexploitatie is dienstbaar aan het beleid voor
Als gevolg van de coronapandemie is de instroom van studenten
wonen, werken en recreëren en is een middel om doelstellingen
uit het buitenland minder dan normaalgesproken het geval is. Om
op deze terreinen te realiseren.
voldoende huisvesting te garanderen zijn diverse nieuwbouwplannen in ontwikkeling. De bouw van studentenwoningen aan de Kanaalweg is in 2020 gestart. Ook zijn woningen gerealiseerd in het voormalige kantoor van Delta. Meer informatie hierover vindt u in het programma Onderwijs.
88
Jaarstukken 2020 | Programma's
Doelstelling 7: Het verkleinen van de stap naar de
VIOLET. Van elke euro die in de pilot is geïnvesteerd is het
koopwoningmarkt met de regeling starterslening.
tienvoudige door de monumenteigenaren geïnvesteerd in
In 2020 vroegen 16 starters een lening via de gemeente aan. Twee
verduurzamingsmaatregelen. Dankzij het Europese project VIOLET
van hen trokken de aanvraag in, omdat zij alsnog afzagen van de
kon de pilot met de Dumo Coach eind 2020 verlengd worden tot
aankoop van een woning.
31-12-2021. Op 19 mei 2020 is de flitsvergunning voor isolatieglas in houten ramen geïntroduceerd.
Doelstelling 8: Middelburg wil voor jong en oud een levensloopvriendelijke gemeente zijn. We willen zorgen dat
Doelstelling 11: Voldoen aan de taakstelling huisvesting
iedere bewoner van Middelburg zo lang mogelijk optimaal
statushouders.
kan blijven functioneren in een zelfgekozen woning en
In 2020 hebben we de taakstelling van 38 personen gerealiseerd.
woonomgeving. De woningvoorraad vraagt om een kwantitatieve en kwalitatieve
Maatschappelijk effect - Woonomgeving
match tussen vraag en aanbod. Woningen in de woonservicezones
Doelstelling 12: Betere afstemming gemeentelijke
zijn voor senioren en zijn levensloopbestendig. Aangepast als de
uitvoering op behoeften vanuit de wijken. Met wijkgericht
situatie erom vraagt. De voorzieningen in de
werken beogen we een responsievere dienstverlening. Dit
welzijnsaccommodaties zijn gecontinueerd, zij het met
wil zeggen dat de dienstverlening van de gemeente en
beperkingen als gevolg van corona. Doelstelling 9: Een kwalitatieve en energetische verbetering van de woningvoorraad. Zowel in de huur- als koopsector.
partners, die is gericht op de directe leefomgeving is afgestemd op de behoeften van bewoners en andere direct betrokkenen. Naast objectieve kwaliteitsnormen, speelt de subjectieve beleving van kwaliteit volgens wijkbewoners een rol.
In de huursector heeft Woongoed Middelburg in 2020 het
Zie omtrent de bereikte resultaten op deze doelstelling het
gemiddeld label B van de woningvoorraad behaald. Daarmee
programma Bestuur en ondersteuning.
lopen zij vooruit op de planning van realisatie in 2021. In de nabije toekomst wordt een flink aantal woningen in Dauwendaele
Doelstelling 13: Bewoners meer betrekken bij hun directe
verduurzaamd. Voor de koopsector zijn, gezamenlijk met de
leefomgeving (de buurt, straat etc.). Met wijkgericht
andere Zeeuwse gemeenten, acties gehouden met waardebonnen
werken beogen we meer participatie van wijkbewoners.
voor kleine verduurzamingsacties. Voorbeelden hiervan zijn een
Zie omtrent de bereikte resultaten op deze doelstelling het
gratis warmtescan, een bespaarbox of korting op het waterzijdig
Programma Bestuur en ondersteuning.
inregelen van de cv. Daarnaast zijn vanuit de gemeente en Duurzaam Bouwloket veel woningeigenaren zowel digitaal als
Doelstelling 14: Het verbeteren van de leefbaarheid in de
telefonisch geholpen met verduurzamingsvragen. Ook hadden
wijken door de aanpak van bewonersoverlast.
heeft in 2020 nog een aantal inwoners gebruik gemaakt van de
Zie omtrent de bereikte resultaten op deze doelstelling het
regeling Nul-op-de-Meter.
Programma Bestuur en ondersteuning.
Doelstelling 10: Het verduurzamen van monumenten.
Doelstelling 15: Investeren in de sociale en fysieke
De in 2019 opgestarte pilot met een Duurzame Monumenten
infrastructuur van de wijk Dauwendaele.
Coach is in 2020 geëvalueerd. Het beoogde effect bij aanvang
Met betrekking tot de investeringen in de wijk Dauwendaele wordt
was dat bij 7 tot 16 monumenten 1 of meerdere
in het programma Volksgezondheid en Milieu ingegaan op het
energiebesparende maatregelen zouden worden getroffen.
uitgevoerde pilot Viltale Revolutie Dauwendale. In deze wijk is ook
Uiteindelijk zijn er 22 maatregelen getroffen bij in totaal 17
de vernieuwing van de inrichting van De Overloper gerealiseerd en
monumenten. De pilot was onderdeel van het Europese project
is vooruitgang geboekt in de renovatie van het winkelcentrum.
89
Jaarstukken 2020 | Programma's
Aanpak bewonerslast Prestatie
Status
Leefbaarometer, leefbaarheidssituatie
Volgens plan
Diverse leerateliers ontwikkeld, waaronder digitaal wijkplatform
Gedeeltelijk volgens plan
Sociale kaart per wijk opgesteld
Volgens plan
In iedere wijk of kern een wijkteam
Niet volgens plan
Participatiegraad verhoogd
Volgens plan
Minder woonoverlast ervaren
Volgens plan
Walcherse woningafspraken Prestatie
Status
Omgevingsvisie en Omgevingsplan
Volgens plan
Verkoop bouwrijpe gronden
Gedeeltelijk volgens plan
Locaties voor de bouw van sociale huurwoningen
Volgens plan
25 startersleningen per jaar verstrekken
Gedeeltelijk volgens plan
Nieuwe Walcherse woningmarktafspraken
Volgens plan
Huisvesting statushouders Prestatie
Status
Nieuwbouw energieneutrale woningen voor een eerlijke meerprijs
Gedeeltelijk volgens plan
In de sociale huursector hebben de woningen in 2020 een gemiddeld energielabel B
Gedeeltelijk volgens plan
In de sociale huursector hebben de woningen in 2025 een gemiddeld energielabel A
Gedeeltelijk volgens plan
Bouw van levensloopbestendige woningen verspreid over de gemeente
Gedeeltelijk volgens plan
Tien aanvragen Blijverslening
Gedeeltelijk volgens plan
Voldoen aan taakstelling huisvesting statushouders
Gedeeltelijk volgens plan
Wat hebben we ervoor gedaan?
Omgevingswet
Gevarieerd woonaanbod
Omgevingswed van kracht. Voorsorterend daarop, zet het college
Middelburg biedt een gevarieerd aanbod van woningen in
in op het maken van een Omgevingsvisie in deze collegeperiode.
verschillende woonmilieus voor starters, doorstromers en
Omdat er veel komt kijken bij de omschakeling naar de
Op (naar verwachting) 1 januari 2022 wordt de nieuwe
ouderen aan. Door de overspannen koopmarkt staat dit
Omgevingswet, is in de zomer 2018 een kernteam Omgevingswet
gevarieerde aanbod de laatste tijd wel onder druk. Om dit te
gevormd. In december 2018 is de Omgevingswet door de raad
bereiken plant de gemeente voor de komende jaren nieuwbouw,
tot strategisch project benoemd en in januari 2019 de volgende
werkt de gemeente samen met Woongoed en
projecten gestart: Omgevingsvisie; Omgevingsplan; Wet- en
Woningbouwvereniging Arnemuiden bij renovatie, nieuwbouw en
regelgeving en Digitaal stelsel. Bij zowel de Omgevingsvisie (dat
verduurzaming van woningen en stimuleert de gemeente
de Kwaliteitsatlas vervangt) als het Omgevingsplan (dat alle
bewoners om hun huis levensloopbestendig te maken en te
bestemmingsplannen op termijn vervangt), staat de inwoner
verduurzamen.
centraal. Visie en plan worden in co-creatie met andere overheden, maatschappelijke organisaties, inwoners en bedrijven opgesteld.
90
Jaarstukken 2020 | Programma's
De verkoop van bouwrijpe gronden
Walcherse woningmarktafspraken
In 2020 zijn verkopen gerealiseerd in de plannen Rittenburg,
In 2019 zijn de Walcherse woningmarktafspraken voor de periode
Mortiere, Sprencklaan, Nieuwland zuid, Kanaalweg en Hazenburg
2016-2025 door de provincie goedgekeurd en vastgesteld. Met
noord.
de nieuwe prognose zijn er meer mogelijkheden ontstaan voor woningbouw.
Bouw- en woonrijp maken van gronden In 2020 is het bouwrijp gemaakt van het plan Essenvelt gestart.
Aanpak bewonersoverlast
In de plannen Rittenburg en Sprencklaan is er woonrijp gemaakt.
Inzet Buurtbemiddeling en inzet Welzijn Middelburg, het bouwen en uitbreiden van het OGGZ-netwerk en er is geanticipeerd op de in
Het verkleinen van de stap naar de koopwoningmarkt
werking treding van de Verplichte Wet GGZ per 1 januari 2020.
In de verschillende wijken en kernen zijn de starters actief.
Met BBM en Welzijn Middelburg is gesproken over de reikwijdte van BBM en waar andere partijen, die bewoners begeleiden uit hoofde van hun beroep, zelf aan zet zijn.
Nieuwbouw sociale woningvoorraad Middelburg wil een goede mix in de wijken van goedkope en duurdere woningen en appartementen zowel koop als huur. Het hebben van voldoende sociale huurwoningen is belangrijk. De komende periode zal dit conform het actieplan grondbedrijf verder
Beleidsindicatoren nnb= data nog niet bekend bij het CBs c.q. COELO
uitgewerkt worden. Hierbij zal in overleg met de corporaties ook worden gezocht naar mogelijkheden voor sociale woningbouw. Beleidsindicatoren
2017
2018
2019
2020
Middelburg
176.000
182.000
190.000
nnb
Nederland
216.000
nb
nb
nnb
Gemiddelde verkoopprijzen bestaande koopwoningen Middelburg
232.814
228.579
257.953
nnb
Gemiddelde WOZ-waarde (in euro's)
(in euro's) Nederland
263.295
287.267
307.978
nnb
Middelburg
78,5
79,1
79,6
nnb
Nederland
69
69,6
nb
nnb
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in Middelburg
659
646
690
nnb
Nederland
644
649
669
nnb
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Middelburg
686
671
717
nnb
Demografische druk (%)
euro's)
(in euro's) Leefbaarometer, leefbaarheidssituatie
Nederland
723
721
739
nnb
Middelburg
nb
Goed
Goed
nnb
Nederland
Ruim voldoende
nb
Ruim voldoende
nnb
91
Jaarstukken 2020 | Programma's
Wat heeft het gekost? Volkshuisvesting, RO en sted vern
Begroting 2020
Begroting 2020
Realisatie 2020 Verschil 2020 (+
na wijziging
voordeel, nadeel)
Lasten 8.01.0 Ruimtelijke ordening
1.068
1.056
914
142
8.02.0 Grondexploit (niet-bedr.terr)
10.092
10.092
7.947
2.144
8.03.0 Wonen en bouwen
2.113
2.092
1.998
94
13.273
13.239
10.859
2.380
-7
-7
-7
0
-9.839
-10.336
-8.664
-1.672
Totale Lasten Baten 8.01.0 Ruimtelijke ordening 8.02.0 Grondexploit (niet-bedr.terr) 8.03.0 Wonen en bouwen Totale Baten Totaal Volkshuisvesting, RO en sted vern
-1.297
-1.243
-1.532
289
-11.142
-11.585
-10.202
-1.383
2.131
1.653
657
997
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel / -
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 25.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 25.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
8.01.0 Ruimtelijke ordening Omgevingswet Voor invoeringskosten Omgevingswet was € 300.000 beschikbaar. Door vertraging is in 2020 voor € 166.000,aan kosten gemaakt. De invoeringskosten worden gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve. Deze is daardoor eveneens lager. Het in 2020 niet uitgegeven bedrag blijft beschikbaar voor latere jaren.
124
8.02.0 Grondexploit (niet-bedr.terr) Grondexploitatie wonen Grondbedrijf exploitaties kennen een lange doorlooptijd. Bij de begroting wordt per afzondelijk project altijd voor het betreffende begrotingsjaar een inschatting gemaakt van de te verwachten kosten en baten voor dit specifieke begrotingsjaar. De afwijkingen worden hier dus veroorzaakt door vertraging dan wel versnelling in de fasering van de grondcomplexen. Per saldo zijn deze afwijkingen nihil omdat deze wordt opgevangen door de mutaties van de boekwaarde van het grondbedrijf. Vertraging in de ontwikkeling van Essenvelt, Mortiere en Veersepoort en Rittenburg III zijn de grootste mutaties. 2.144
-1672
-77
167
8.03.0 Wonen en bouwen Algemene adviezen grondbank Dit is foutief aangemeld voor overheveling bij de najaarsbrief, daarom is er nu een afwijkend verschil bij de begroting. Voor de overheveling is wel het juiste bedrag meegenomen. Europees project Solarise
92
Jaarstukken 2020 | Programma's
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
269
-239
Het Europese project Solarise loopt achter op de oorspronkelijke planning. Daardoor zijn er minder uitgaven geweest. Daardoor wordt ook de subsidie later ontvangen. Alle uitgaven passen wel binnen de totale projectraming. Automatisering BWT Er wordt voor functioneel beheer ondersteuning ingehuurd.
-52
Welstandscommissie Welstandscommissie vergoedingen: is hoger doordat vergaderingen online plaatsvonden waardoor men voorbereiding meer individueel moest doen en online (niet ter plaatse), dus wat meer uren nodig van de commissie leden. Daarnaast grote hoeveelheid welstandsadviezen, waardoor ook meer uur benodigd was.
-33
Leges bouwvergunningen Er zijn meer aanvragen voor bouwvergunningen geweest dan verwacht. Hier zaten ook een aantal grotere projecten tussen. Er was niet verwacht dat in 2020 de vergunningprcedure zou worden afgerond.
309
Verhuurde panden wonen en bouwen Voor de Noordmonsterweg 1 is huur ontvangen welke niet in de begroting was opgenomen. Dit object is uit het grondbedrijf over gekomen.