21-095 Bijlage 1 Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2039

Figuur 2 - Aantal gebouwen per leeftijdscategorie:

Nulmeting Alle onderwijsgebouwen in de gemeente Middelburg zijn op basis van verschillende kenmerken in kaart gebracht. Aan de hand van een vragenlijst zijn de schoolbesturen gevraagd de gebouwen te beoordelen. Voor elk schoolgebouw is een zogenaamde factsheet opgesteld, waardoor inzicht is verkregen in de staat van de gebouwen (nulmeting). Deze factsheets zijn toegevoegd aan het bijlagedocument van dit SHP. Onderstaand wordt een beschrijving gegeven van de hoofdthema’s waarop de onderwijsgebouwen beoordeeld zijn.

8 Stichting Vrije School Zeeland is juridisch- en economisch eigenaar. Alleen bij verkoop moet de stichting het object weer terug aanbieden

aan de gemeente.

www.icsadviseurs.nl

24/71

3.2.1 Kwaliteit Binnen het thema kwaliteit wordt onderscheid gemaakt tussen vier criteria: ▪ Technische staat; ▪ Functionele staat; ▪ Binnenklimaat; ▪ Veiligheid. De schoolbesturen hebben aan de hand van een vragenlijst de eigen onderwijsgebouwen kwalitatief beoordeeld. Dit en de context vanuit het onderwijs, hebben zij toegelicht in een individueel interview. De uitkomsten van de beoordeling zijn weergegeven in figuur 3. Voor vijf locaties (IKC+ aan de Grevelingenstraat en VSO Atalant aan de Korczakstraat) is geen beoordeling ingevuld, in wezen twee gebouwen, omdat deze gebouwen op dit moment uitgebreid en gerenoveerd worden. Let wel, ten tijde van de kwalitatieve beoordeling was COVID-19 nog geen feit. Met de kennis van nu wordt op een andere manier gekeken naar ventilatie, binnenklimaat en veiligheid en zouden gebouwen over het algemeen anders beoordeeld worden. Technische staat De technische staat geeft inzicht in de kwaliteit van de installaties en de binnen- en buitenkant van het gebouw. Tien van de twintig gebouwen worden goed beoordeeld op technische kwaliteit. Negen gebouwen werden als redelijk beoordeeld en één gebouw als slecht. Dit houdt in dat de gebouwen verouderd zijn en er regelmatig gebreken aan het gebouw of de installaties worden geconstateerd. Functionele staat De functionele staat geeft aan in welke mate het gebouw het onderwijsconcept faciliteert.

Hierin spelen niet alleen onderwijsruimten en het speelplein een rol, maar ook de werkomgeving van de staf en facilitaire voorzieningen komen aan bod. Bij dertien van de 32 gebouwen wordt de functionele staat als goed beoordeeld. Deze gebouwen beschikken over geschikte ruimten om verschillende onderwijsvormen te kunnen onderbrengen. Achttien gebouwen ‘scoren’ redelijk op functionaliteit en één gebouw wordt als slecht beoordeeld. Dit is basisschool de Wilgenhof aan de Torenhofstraat. Dit gebouw sluit niet (geheel) aan op de gewenste manier van lesgeven of functioneert niet naar behoren op het gebied van ondersteunende voorzieningen.

Kwaliteit

Financiën

40

40

35

35

30

30

25

25

20

20

15

15

10

10

5

5

0

0 Technisch Goed

Functioneel Redelijk

Binnenklimaat

Slecht

Figuur 3 - Weergave beoordeling kwaliteit

www.icsadviseurs.nl

Veiligheid

Geen gegevens

Onderhoud Goed

Redelijk

Energie Slecht

Geen gegevens

Figuur 4 - Weergave beoordeling financiën

25/71

Binnenklimaat De beoordeling van het binnenklimaat geeft aan hoe de ventilatie, de temperatuur, het licht en het geluid binnen het gebouw ervaren wordt. Bij 22 van de 32 gebouwen wordt het binnenklimaat gemiddeld als redelijk tot matig beoordeeld en bij twee gebouwen als slecht. Echter, wanneer specifiek gekeken wordt naar ventilatie en temperatuur worden nog eens vijf gebouwen slecht beoordeeld, die gemiddeld op binnenklimaat wel redelijk scoren. Dit geldt bijvoorbeeld voor bassischool Het Talent en het oudere gedeelte van CSW Toorop. Bij zeven schoolgebouwen is het binnenklimaat daarom een aandachtspunt. Veiligheid Bij veiligheid is gevraagd naar de veiligheid in en rondom het gebouw, verkeersveiligheid en of er sprake is van vandalisme. Tien gebouwen worden als goed beoordeeld, 22 gebouwen zijn als redelijk beoordeeld en van vijf locaties zijn nu nog geen gegevens beschikbaar, omdat deze projecten nog niet zijn gerealiseerd. Er is een aantal locaties waarbij verkeersveiligheid een duidelijk aandachtspunt is. Dit betreft de hoofdlocatie van Kindcentrum Aventurijn, de Herman Faukeliusschool en de samenwerkingsschool De Lonneboot in Nieuw en Sint Joosland.

3.2.2 Financiën Het thema financiën geeft inzicht in de exploitatielasten (onderhouds- en energielasten) van de onderwijsgebouwen. Deze kosten zijn voor rekening van de schoolbesturen. Binnen deze beoordeling wordt onderscheid gemaakt tussen (1) onderhoudslasten, waarbij zowel gekeken wordt naar de gemaakte kosten in de afgelopen jaren als het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor de komende 10 jaar, en (2) energielasten, waarbij gekeken wordt naar de afschriften van de afgelopen jaren. De kosten zijn vervolgens vergeleken met een door ICSadviseurs opgestelde benchmark (2018). De benchmark bevat schoolgebouwen van uiteenlopende bouwjaren uit heel Nederland en is daarmee een representatieve database. De vergelijking van de kosten met de benchmark heeft als doel om te beoordelen hoe het gebouw ‘scoort’. Deze score betreft geen indicatie van de kwaliteit van het gebouw, enkel een inzicht in de exploitatielasten per vierkante meter. Tevens is inzichtelijk gemaakt hoe de kosten zich verhouden tot de materiële instandhoudingsvergoeding (exploitatievergoeding vanuit het Rijk) die de scholen ontvangen. Figuur 4 maakt de beoordeling van de financiën op basis van de benchmark inzichtelijk. Van negen schoolgebouwen is geen beoordeling gegeven. Dit betreft onder andere de scholen in het IKC+ en VSO Atalant.

Onderhoud Voor de primair onderwijs (po)- en voortgezet onderwijs (vo) scholen zijn de onderhoudslasten in beeld gebracht op basis van de verwachte onderhoudskosten zoals opgenomen in het MJOP. Deze bedragen zijn omgerekend naar een jaarlijks gemiddelde aan onderhoudslasten per vierkante meter bruto vloeroppervlak (bvo). Dit gemiddelde is vervolgens afgezet tegen de gemiddelde onderhoudskosten uit de benchmark opgesteld door ICSadviseurs, die € 34,- per m² bvo voor po-scholen en € 35,- per m² bvo voor vo-scholen per jaar bedraagt. De besturen zijn gevraagd de geraamde onderhoudskosten aan te leveren. Opgemerkt dient te worden dat er onderlinge verschillen in uitgangspunten en opgenomen onderhoudswerkzaamheden bestaan. Opvallend is dat een relatief groot gedeelte van de onderwijsgebouwen hoge onderhoudslasten heeft. Bij zeven gebouwen liggen de onderhoudslasten hoger dan het landelijk gemiddelde. Dit zijn allen basisscholen die gehuisvest zijn in gebouwen uit 1969 tot 1990.

www.icsadviseurs.nl

26/71

Energie De energielasten van de onderwijsgebouwen zijn vastgesteld op basis van de meest recente jaarafrekeningen van het gas-, water- en elektraverbruik. Ook deze jaarlijkse lasten zijn afgezet tegen de gemiddelde energielasten uit de benchmark van ICSadviseurs. De gemiddelde jaarlijkse energielasten uit de benchmark bedragen € 12,- per m² bvo voor po-scholen en € 13,- per m² bvo voor vo-scholen. De meeste gebouwen ‘scoren’ redelijk of goed op energielasten. Een score van redelijk staat gelijk aan het landelijk gemiddelde. Achttien van de achtentwintig schoolgebouwen waarvan gegevens beschikbaar zijn hebben lagere energielasten dan de benchmark. Eén gebouw heeft hogere energielasten. Dit is vo-school Nehalennia SSG aan de Kruisweg, waar de energielasten de afgelopen 3 jaar gemiddeld € 19,- per m² bvo waren.

3.2.3 Vraag en aanbod Binnen het thema vraag en aanbod wordt de beschikbare onderwijscapaciteit vergeleken met de toekomstige normatieve ruimtebehoefte aan onderwijscapaciteit in 2039. De leerlingenprognoses zijn de basis voor de berekening van de ruimtebehoefte. Medegebruik/verhuur, bijvoorbeeld door een opvangorganisatie, is bij het bepalen van het ruimtetekort/overschot niet meegenomen in de berekening. Basisgeneratie De meest actuele leerlingenprognoses (Pronexus, januari 2020) geven inzicht in de verwachte ontwikkeling van het aantal leerlingen in de komende jaren. Pronexus geeft daarbij aan: “In de ramingen van leerlingenaantallen zijn twee ontwikkelingen verwerkt. Dit zijn de trends in de omvang van de basisgeneratie in de afzonderlijke gebieden van de gemeente Middelburg en de schoolkeuze. Bij de opzet van de prognoses zijn cijfers verwerkt met een uitsplitsing van leerlingen naar herkomstgebied.” De basisgeneratie geeft de omvang weer van de 4- tot en met 11-jarigen plus 30% 12-jarigen voor de berekening van leerlingenprognoses in het primair onderwijs. Voor het voortgezet onderwijs wordt uitgegaan van 70% van de 12-jarigen plus de 13- tot en met 18-jarigen. In onderstaande tabellen worden de basisgeneraties in de gemeente Middelburg weergeven.

www.icsadviseurs.nl

27/71

Kern

2020

2023

2027

2031

2035

2039

∆ 2020 - 2039

Binnenstad

329

281

258

252

246

250

- 79

Noord

861

897

916

900

903

907

+ 46

Zuidwest

647

670

678

675

665

662

+ 15

Zuidoost

1.797

1.768

1.730

1.720

1.707

1.682

- 115

Nieuw- en Sint Joosland

146

134

128

127

125

128

- 18

Arnemuiden

593

540

494

500

509

505

- 88

TOTAAL

4.373

4.290

4.204

4.174

4.155

4.134

- 239

Tabel 1 - Basisgeneratie 4 - 12 jaar gemeente Middelburg

Kern

2020

2023

2027

2031

2035

2039

∆ 2020 - 2039

Middelburg

4.373

4.290

4.204

4.174

4.155

4.134

- 239

Vlissingen

3.583

3.436

3.347

3.346

3.351

3.342

- 241

Veere

1.796

1.786

1.763

1.812

1.880

1.891

+ 95

TOTAAL

9.752

9.512

9.314

9.332

9.386

9.367

- 385

Tabel 2 - Basisgeneratie 4 – 12 jaar regionaal

Kern

2020

2023

2027

2031

2035

2039

∆ 2020 - 2039

Middelburg

3.914

3.872

3.884

3.771

3.650

3.619

-295

Vlissingen

3.181

3.212

3.125

2.962

2.869

2.846

-335

Veere

1.606

1.488

1.460

1.419

1.404

1.463

-143

TOTAAL

8.701

8.572

8.469

8.152

7.923

7.928

-773

Tabel 3 - Basisgeneratie 12 – 18 jaar regionaal

Woningbouwontwikkelingen De prognose van deze basisgeneratie vloeit voort uit de demografische ontwikkelingen die zich in het verleden hebben voorgedaan, maar met name de aannames in groei en trends voor de toekomst. Een belangrijk component daarvan zijn de woningbouwontwikkelingen. In de komende 10 jaar vinden in Middelburg in Zuidoost (circa 820 nieuwe woningen), Noord (circa 390 nieuwe woningen) en Zuidwest (circa 170 nieuwe woningen) de grootste woningbouwontwikkelingen plaats. Daarnaast worden in Arnemuiden ongeveer 85 nieuwe woningen gerealiseerd. Deze woningbouwontwikkelingen en ‘mutaties’ van de woningvoorraad zijn vastgesteld en/of onherroepelijk. Daarmee behoren zij tot de ‘harde’ plancapaciteit. Kijkende naar de woningmutaties in de prognoses is het aannemelijk dat deze woningbouwplannen reeds zijn opgenomen in de prognoses. Een totaaloverzicht van de woningbouwontwikkelingen en de woningvoorraad in de gemeente is opgenomen in bijlage 3. Daarnaast zijn er nog enkele ‘zachte’ plannen die nog in de ontwerp- of planologische voorbereidende fase zijn of enkel nog als potentieel te boek staan.

www.icsadviseurs.nl

28/71

Leerlingenprognoses Op basis van de basisgeneratie en een belangstellingspercentage is door Pronexus vervolgens de leerlingenprognose per school opgesteld. Deze prognoses worden gehanteerd als uitgangspunt in dit SHP. Tabellen 4 en 5 geven een overzicht van de leerlingenprognose per kern. Oktobertelling9

Prognose →

Kern

2020

2023

2027

2031

2035

2039

Verschil (%)

Binnenstad

698

696

707

705

701

703

+ 1%

Noord

1.276

1.351

1.381

1.372

1.375

1.378

+ 8%

Zuidwest

375

421

427

426

421

419

+ 12%

Zuidoost

1.370

1.342

1.301

1.294

1.288

1.271

- 7%

Nieuw en Sint Joosland

147

142

138

137

135

137

- 7%

Arnemuiden

476

441

408

413

420

416

- 13%

TOTAAL

4.342

4.393

4.362

4.347

4.340

4.324

0%

Tabel 4 – Oktobertelling en prognoses aantal leerlingen (speciaal) basisonderwijs

Oktobertelling

Prognose →

Kern

2020

2023

2027

2031

2035

2039

Verschil (%)

(V)SO

318

310

306

299

295

293

- 8%

VO

4.450

4.428

4.414

4.262

4.145

4.155

- 7%

TOTAAL

4.768

4.738

4.720

4.561

4.440

4.448

- 7%

Tabel 5 - Oktobertelling en prognoses aantal leerlingen speciaal- en voortgezet onderwijs

Uit de tabellen is op te maken dat volgens de prognose uit 2020 de leerlingenaantallen van het (speciaal)basisonderwijs nagenoeg gelijk blijven. Wel zijn verschillen te zien per gebied. Zo lijken de aantallen naar verwachting in de wijken boven het kanaal toe te nemen, terwijl in de wijken onder het kanaal en de kernen Arnemuiden en Nieuw en Sint Joosland een afname wordt voorspeld. Dit is opvallend aangezien de grootste woningbouwontwikkelingen plaatsvinden in Zuidoost. Voor het speciaal onderwijs blijft het totaal aantal leerlingen, volgens de prognose, in absolute getallen relatief stabiel met een lichte afname van circa 20 tot 30 leerlingen. In het voortgezet onderwijs wordt een afname verwacht van 290 tot 300 leerlingen, wat vrij fors is. De grootste daling is volgens de prognoses bij de afdeling havo/vwo van Nehalennia SSG. De prognoses voor de mavo/havo/vwo-school van CSW (CSW van de Perre) laat ook een afname zien, maar deze is minder groot. Naast de prognoses opgesteld door Pronexus heeft een aantal scholen ook zelf prognoses laten opstellen voor de korte termijn. Een overzicht van de verschillen op korte termijn (periode 2020-2023) is opgenomen in bijlage 4. Een opvallende toevoeging hierop is dat in de periode na 2023 voor met name het Calvijn College aanzienlijke verschillen gaan ontstaan.

In de eigen prognoses van het Calvijn College is te zien dat de aantallen op middellange termijn hoger zijn dan de aantallen in de Pronexus prognose. Dit kan mogelijk leiden tot een tekort. Deze ontwikkeling zal in de gaten gehouden moeten worden.

9 Oktobertelling 01-10-2019 is weergegeven onder 2020.

www.icsadviseurs.nl

29/71

Capaciteit Het aantal leerlingen op een school bepaalt de benodigde normatieve ruimtebehoefte in vierkante meters. In onderstaande tabel zijn de huidige normatieve ruimtebehoefte en de normatieve ruimtebehoefte in 2039 afgezet tegen de huidige onderwijscapaciteit. Voor de normatieve ruimtebehoefte in 2039 zijn de leerlingenprognoses van Pronexus uit 2020 gebruikt. Op het moment dat een businesscase wordt opgesteld, dienen de meest recente leerlingenaantallen en -prognoses te worden opgenomen.

Kern Binnenstad

Beschikbare capaciteit (m² bvo onderwijs)

4.801

Noord

8.727

Zuidwest

4.269

Zuidoost

9.273

Nieuw en Sint Joosland

1.035

Arnemuiden

3.904

TOTAAL BO

30.209

TOTAAL (V)SO

6.026

TOTAAL VO

36.524

Ruimtebehoefte (m² bvo onderwijs) 2020

2023

2027

2031

2035

2039

3.284

3.198

3.153

3.118

3.098

3.108

8.246

8.428

8.447

8.463

1.598

1.593

7.679

7.594

879

889

2.712

2.692

24.413

24.339

5.670

5.645

34.407

34.477

Gemiddeld 34% overschot 8.493

8.432

Gemiddeld 4% overschot 1.437

1.588

1.629

1.623

Gemiddeld 36% overschot 8.091

7.949

7.744

7.709

Gemiddeld 16% overschot 939

914

894

889

Gemiddeld 13% overschot 2.994

2.819

24.991

24.896

2.652

2.677

Gemiddeld 29% overschot 24.565

24.448

Gemiddeld 19% overschot 5.802

5.841

5.791

5.718

Gemiddeld 5% overschot 36.265

36.278

36.220

35.192

Gemiddeld 3% overschot Tabel 6 - Analyse beschikbare capaciteit versus ruimtebehoefte op type onderwijs en kernniveau

In veel gevallen wordt (een deel van) dit overschot opgevuld door onderwijs capaciteit te verhuren aan een of meerdere opvangorganisaties. Hier spreekt men van een kwalitatieve frictie. In Noord is sprake van een krappe situatie voor het basisonderwijs. Dit geldt ook voor de locaties van het speciaal basisonderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs. De beschikbare capaciteit is in totaal, normatief gezien, net voldoende om aan de behoefte te voldoen. Er is dus geen sprake van een kwalitatieve frictie of uitloopmogelijkheden. Daarnaast is de verwachting dat het aantal leerlingen in Noord de komende jaren stijgt en daarmee groeit ook de ruimtebehoefte. Hierdoor is op termijn normatief gezien onvoldoende capaciteit. Kijkende naar de situatie op locatieniveau zijn er dertien locaties (twee locaties in Noord) waar momenteel (in 2020) een tekort is. Op drie locaties wordt dit niet als knelpunt ervaren, maar op de andere locaties wordt dit (tijdelijk) opgelost door middel van tijdelijke huisvesting of het extra bij huren van ruimte bij bijvoorbeeld de kinderopvang bij een andere organisatie.

www.icsadviseurs.nl

30/71

Kansenkaarten en scenario’s Toelichting kansenkaarten Aan de hand van alle verzamelde gegevens die verwerkt zijn in de factsheets, is een knelpuntenanalyse gemaakt in de vorm van een zogenoemde kansenkaart. Ieder schoolgebouw is in de kansenkaart beoordeeld op kwaliteit, financiën en vraag & aanbod, hieronder vallen de volgende aspecten: ▪ Kwaliteit – Functionele en technische staat van het gebouw ten behoeve van onderwijs en multifunctioneel gebruik; ▪ Financiën – Onderhouds- en energielasten in verhouding tot benchmark; ▪ Vraag & aanbod – Toekomstige (2039) verhouding tussen beschikbare en benodigde capaciteit op basis van de vastgestelde leerlingenprognoses (“O” betekent overschot en “T” betekent tekort). De kleuren in de kansenkaarten geven de noodzaak tot ingrijpen weer. Groen geeft aan dat er geen aanleiding is voor het ontwikkelen van een alternatief huisvestingsscenario. Geel geeft op termijn aanleiding tot het ontwikkelen van een alternatief scenario. Rood geeft directe aanleiding tot het ontwikkelen van een alternatief scenario. Gemeente en schoolbesturen hebben de kansenkaarten (evenals de factsheets) gezamenlijk vastgesteld. De factsheets en kansenkaarten vormen een belangrijke basis en vertrekpunt voor het formuleren van scenario’s en huisvestingsplanning in dit SHP.

Vraagstukken en scenario’s In de kansenkaarten op de volgende pagina’s zijn de beoordelingen van de schoolgebouwen in de gemeente Middelburg weergegeven. De kansenkaarten, die elk een apart gebied in de gemeente weergeven, geven een indicatie van de status van de gebouwen waarop vervolgens in de toelichting, per locatie, verder wordt ingegaan. Per locatie wordt tevens een beschrijving van het voorgestelde scenario uiteengezet. De scenario’s zijn tot stand gekomen middels scenariokaarten die tijdens gezamenlijk overleg zijn besproken. De scenariokaarten zijn terug te vinden in bijlage 5.

www.icsadviseurs.nl

31/71

www.icsadviseurs.nl

32/71

4.2.1 Noord In Middelburg Noord zijn zeven basisscholen gehuisvest: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

BS Regenboog; BS Vrije School Zeeland; BS Acaciahof (Generaal H Smithlaan); Het Talent; Herman Faukeliusschool; BS Palmenhof; Kindcentrum Aventurijn.

BS Regenboog Gereformeerde basisschool Regenboog, van schoolbestuur LEV-WN, is gehuisvest in een gebouw uit 1978 dat in 1986 en 2008 is uitgebreid. Het gebouw is aan de verouderde kant. De technische staat en functionaliteit worden redelijk tot matig beoordeeld en het binnenklimaat als slecht. In 2019 waren de onderhoudslasten zeer hoog vanwege het herstellen van gebreken naar aanleiding van een NEN3140 keuring. Het schoolbestuur geeft ook aan dat het gebouw oud is, wat terug te zien is in de vele reparaties. Het grootste knelpunt is echter niet de kwaliteit van het gebouw, maar vraag en aanbod. De school heeft een oppervlak van 1.072 m² bvo wat ruimte biedt aan ongeveer 178 leerlingen. Echter, de school ziet haar leerlingenaantal elk jaar groeien en bij de oktobertelling van 2019 stond het leerlingenaantal reeds op 198 leerlingen. Per 16 december 2019 staat er een tijdelijke huisvestingsvoorziening op het schoolplein, waardoor de huidige negen groepen leerlingen opgevangen kunnen worden. De verwachtte groei naar tien groepen in het nieuwe schooljaar is in de huidige opzet niet meer op te vangen. Normatief gezien is er volgens de prognose een tekort van circa 232 m² bvo. Tevens werkt de school nauw samen met Kinderopvang de Maneblussertjes, maar deze samenwerking kan ruimtelijk nog beter tot stand komen wanneer er voldoende ruimte is.

De ambitie is een Kindcentrum met voldoende ruimte niet alleen voor onderwijs, maar ook voor aanvullende voorzieningen waaronder opvang. Voor de Regenboog waren twee mogelijke denkrichtingen: 1. Per direct permanente uitbreiding op de huidige locatie met een (hybride) renovatie op termijn. 2. Per direct een extra tijdelijke uitbreiding op de huidige locatie of tijdelijke inhuizen bij een andere school of in een ander gebouw, met op termijn een verhuizing naar een andere schoollocatie of uitwisseling met een andere school. Uit de overleggen is gebleken dat de tweede denkrichting weinig kans van slagen heeft, alhoewel dit vanuit het schoolbestuur de sterke voorkeur heeft. Ook stedenbouwkundig gezien biedt de tweede denkrichting veel mogelijkheden. Zeker wanneer sprake is van verhuizing naar een andere locatie. Dan biedt de locatie van de Regenboog perspectief om het scholencluster in de wijk Klarenbeek stedenbouwkundig beter in te delen. Uiteindelijk is het scenario voor de Regenboogschool als volgt: per direct permanente uitbreiding op de huidige locatie, in de tussentijd gaan twee groepen tijdelijk naar de Zuidsingel 128, en op termijn (hybride) renovatie.

Aandachtspunten bij de uitvoering van het gewenste scenario: ▪ Onderzocht dient te worden of er permanente uitbreidingsmogelijkheden zijn op de huidige locatie; ▪ In overweging dient te worden genomen wat deze uitbreiding betekent voor de omliggende scholen en het speelplein; ▪ Het gebouw wordt kwalitatief op meerdere vlakken matig tot slecht beoordeeld. Een grondige (hybride) renovatie is over niet lange termijn aan de orde.

www.icsadviseurs.nl

33/71

BS Acaciahof (Generaal H Smithlaan) en Het Talent Basisschool Acaciahof en basisschool Het Talent zijn gehuisvest in een geschakeld gebouw uit respectievelijk 1975 en 1974. Beide gebouwen zijn uitgebreid in 2009. De twee scholen van Stichting Onze Wijs en Archipel Scholen Walcheren worden kwalitatief gezien redelijk beoordeeld, maar de hoogte van de onderhoudslasten, met name bij Het Talent, laat zien dat de gebouwen in een fase zijn aangekomen waar een besluit dient te worden genomen over het toekomstperspectief. De gebouwen bieden momenteel ruimte aan circa 300 leerlingen. De verwachting is dat dit gelijk blijft of licht stijgt tot ongeveer 330-340 leerlingen. In de huidige situatie is het aanbod (de onderwijscapaciteit in m² bvo) groter dan de ruimtebehoefte van de scholen. Dit overschot aan ruimte is nu aanwezig in het bouwdeel van de Acaciahof en wordt momenteel deels opgevuld door kinderopvang Walcheren dat buitenschoolse opvang aanbiedt in dit deel van het gebouw. Zij maken gebruik van één lokaal en dubbel gebruik van het speellokaal. Tussen de twee scholen in zit overige ruimte waar KOW, met een peutergroep en buitenschoolse opvang, en de GGD gebruik van maken.

Het scenario voor de beide scholen is gezamenlijk vervangende nieuwbouw, een Kindcentrum met de ambitie van de opvang om daar ook kinderdagopvang aan te bieden, op termijn in combinatie met de gymzaal die op de hoek van het perceel staat. Daarbij wordt de samenwerking gezocht met KOW en de GGD. Aandachtspunt bij uitvoering van het scenario vervangende nieuwbouw: ▪ Op het gebouw van basisschool Acaciahof zit nog een aanzienlijke boekwaarde; ▪ Bij uitvoering dient goed te worden bekeken voor hoeveel leerlingen gebouwd dient te worden; ▪ Een ontwikkeling in combinatie met de gymzaal biedt perspectieven om de stedenbouwkundige indeling te verbeteren. Daarin dient ook het verbeteren van de verkeersveiligheid te worden meegenomen; ▪ In het ontwerp dient rekening te worden gehouden met mogelijkheden tot uitruil van lokalen; ▪ In het ontwerp dient rekening te worden gehouden met de stedenbouwkundige indeling van het perceel. Nieuwbouw versus speelmogelijkheden versus relatie met het gebouw van de Regenboogschool. BS Vrije School Zeeland Aan de rand van de wijk Klarenbeek is de Vrije School Zeeland (VSZ) gehuisvest aan de W. Arondeusstraat. Het gebouw uit 1980 is in 2008, 2018 en 2019 uitgebreid. Momenteel biedt het ruimte aan 216 leerlingen (01-102019). Aan de school is tevens het Kindcentrum VSZ verbonden die bestaat uit BSO de Buitenkans en peuterspeelzaal Madelief.

De BSO is gehuisvest in twee lokalen van de school, de peuterspeelzaal heeft een eigen paviljoen (opgeleverd in augustus 2019) op het terrein van de school. De staat van de nieuwbouw uit 2018 en 2019 is goed. Voor de rest van het gebouw geldt dat op basis van een nieuw MJOP, dat op dit moment wordt opgesteld, wordt bepaald wat de onderhoudsstatus is. Het plan is om in de loop van 2020 het schoolplein aan te pakken en te vergroenen. Concreet betekent dit in het kader van het SHP dat het scenario voor deze school instandhouding is. Herman Faukeliusschool Net ten zuiden van het scholencluster met de bovengenoemde scholen ligt het gebouw van de Herman Faukeliusschool. De school met 253 leerlingen (01-10-2019) laat een stabiele prognose zien voor de komende jaren en de onderwijscapaciteit (1.529 m² bvo) is daartoe toereikend. Het gebouw aan het K. Rietbergkwartier is een gebouw uit 1977 dat meermaals is uitgebreid, waarvan de laatste uitbreiding uit 2017 is. In de afgelopen jaren is flink geïnvesteerd in het gebouw, met name door het schoolbestuur, waardoor het merendeel van het gebouw naar behoren functioneert. De enige aandachtspunten die overblijven zijn de luchtkwaliteit in de school, de aanwezigheid van enkel glas, de verkeersveiligheid en het overvolle speelplein.

www.icsadviseurs.nl

34/71

Concreet betekent dit dat het scenario voor de school is: binnenklimaat verbeteren en verduurzaming. Met kanttekening van de volgende punten: ▪ Bij verduurzaming dient ten minste te worden gekeken naar het vervangen van het enkel glas en verdere isolatie van het gebouw; ▪ Nader onderzoek/gesprekken over de mogelijkheden om de groenstrook achter de school te gebruiken als speelplein; ▪ Nader onderzoek naar de verkeersituatie rond de school en de parkeervoorzieningen in de buurt. BS Palmenhof In het dorp Sint Laurens ten noorden van de stad Middelburg is één school gehuisvest, basisschool Palmenhof van Stichting Onze Wijs. Deze kleine school met circa 60 leerlingen is gehuisvest in een gebouw uit 1946 aan de Noordweg. Het gebouw is in 1970 en 1975 uitgebreid wat de totale capaciteit op dit moment op 723 m² bvo brengt. De school zelf heeft een ruimtebehoefte van ongeveer 500 m² bvo, wat resulteert in een overschot van meer dan 200 m² bvo. De verwachting is dat het leerlingenaantal niet aanzienlijk stijgt, dus dat de leegstand zo blijft. Deels is dit overschot opgevuld door kinderopvang; BSO de Maneblussertjes en Peuterspeelzaal ’t Groentje maken ook gebruik van het gebouw.

Op termijn is het nodig om dit gebouw te verduurzamen of te renoveren om de kwaliteit van het gebouw op niveau te houden, maar gezien de geringe omvang van de school is het toekomstperspectief afhankelijk van de leerling ontwikkeling en de kosten van instandhouding. Kindcentrum Aventurijn Kindcentrum Aventurijn is gehuisvest op twee locaties op loopafstand van elkaar: het hoofdgebouw aan de Henry Dunantlaan en de dislocatie aan de Griffioenstraat. De gebouwen zijn respectievelijk in 1978 en 1973 gebouwd. Het hoofdgebouw is daarnaast in 2010 en 2014 uitgebreid. De school kenmerkt zich door een sterke groei in het leerlingenaantal de afgelopen jaren. Kijkende naar de prognose is de verwachting dat dit ook de komende jaren nog toeneemt. Daarbij dient wel rekening te worden gehouden met dat het daadwerkelijke aantal leerlingen op de school tot op heden steeds boven de leerlingenprognoses heeft gezeten. De verwachting is, dat het leerlingenaantal verder groeit tot circa 300-305 leerlingen. Daarmee stijgt de ruimtebehoefte van de school tot ongeveer 1.700 m² bvo. De huidige twee gebouwen bieden momenteel een onderwijscapaciteit van 1.386 m² bvo (1.102 + 284 m² bvo). Dit is ontoereikend om het leerlingenaantal te kunnen huisvesten. Op zeer korte termijn zal daarom een urgente uitbreidingsbehoefte ontstaan. Het voorgestelde scenario is daarom uitbreiden op de huidige locatie.

Aandachtspunten bij uitvoering van dit scenario zijn: ▪ De behoefte aan uitbreiding is reeds per september 2020 aanwezig, daartoe wordt per 01-08-2020 een noodvoorziening geplaatst van twee lesgroepen in verband met de aanvraag uitbreiding voorziening; ▪ De komende jaren wordt nog een aanzienlijke groei verwacht. Vanaf 2025/2026 lijkt het leerlingenaantal te stabiliseren, maar aangezien hier sprake is van een prognose dient bij verdere planontwikkeling de leerling ontwikkeling goed gemonitord te worden om de omvang van permanente uitbreiding te kunnen bepalen; ▪ De getoonde interesse vanuit een commerciële partij om in samenwerking met het schoolbestuur een ontwikkeling te realiseren, kan door het schoolbestuur verder onderzocht worden; ▪ Het binnenklimaat, van met name de dislocatie, wordt als matig tot slecht beoordeeld. Hier dient extra aandacht aan te worden besteed.

www.icsadviseurs.nl

35/71

www.icsadviseurs.nl

36/71

4.2.2 Binnenstad In de binnenstad van Middelburg zijn drie scholen gehuisvest: 1. Algemene basisschool; 2. BS Acaciahof (Zuidsingel); 3. Tec Walcheren. Algemene basisschool De algemene basisschool in Middelburg is een school met 552 leerlingen (01-10-2019) gehuisvest in twee gebouwen; de hoofdlocatie aan de Zuidsingel en de dislocatie aan het Molenwater (tweede verdieping van kindcentrum Koozie). Het hoofdgebouw, gebouwd in 1974 en uitgebreid in 2002, wordt op kwaliteit over het algemeen goed beoordeeld. Ook financieel gezien is het gebouw gezond. De dislocatie daarentegen behoeft wel enige aandacht. De technische staat van dit gebouw uit 1938 is verouderd, de isolatie is onvoldoende, er zit enkel glas in de kozijnen en er zitten gaten in het dak. De gemeente brengt ieder jaar een bedrag in rekening voor de exploitatielasten van het gebouw, maar dit is vanwege het hoge verbruik drie keer zo hoog als bij het hoofdgebouw. Ondanks dat de lokalen ongeveer acht jaar geleden zijn aangepakt is de functionaliteit niet optimaal. De lokalen zijn kleiner dan in het hoofdgebouw en de toegankelijkheid is slecht vanwege de enkele (smalle) trappen die toegang bieden tot de lokalen. Ongeveer 195 leerlingen van de algemene basisschool kregen les in de dislocatie, maar dat was krap in de huidige ruimte die de school in gebruik had gekregen van de gemeente.

Inmiddels is in 2020 de dislocatie uitgebreid met 80 vierkante meter. De school maakt gebruik van een plaatsingsbeleid en streeft daarom naar handhaving van de huidige schoolgrootte. De school groeit daarom naar verwachting niet verder, dit komt overeen met de prognoses van Pronexus. Kinderopvang Walcheren verzorgt een kinderdagverblijf, peutergroep en twee groepen buitenschoolse opvang in het hoofdgebouw. Als kortetermijnoplossing maakt de Algemene basisschool op haar beurt met twee kleutergroepen gebruik van twee ruimten in de nabijgelegen BSO-locatie de Wigwam van KOW aan de Sint Jorisstraat. Het streven is om op lange termijn naar een goede oplossing te gaan waarbij dit niet meer nodig is. Concreet is het scenario voor de Algemene basisschool: verduurzamen of renoveren van de locatie Molenwater. Aandachtspunten bij uitvoering van dit scenario: ▪ Kindcentrum Koozie bevindt zich op de begane grond van het gebouw. Afspraken/plannen dienen te worden gemaakt over het renoveren van het gebouw. Al dan niet in combinatie met het Kindcentrum; ▪ De boekwaarde van het gebouw is nul euro. Basisschool Acaciahof (Zuidsingel) Deze locatie van basisschool Acaciahof is gehuisvest aan de Zuidsingel. Het is een gebouw uit 1959, dat evenals de Algemene basisschool in deze straat is uitgebreid in 2002.

Het gebouw wordt redelijk tot goed beoordeeld op kwaliteit, maar het schoolbestuur geeft wel aan dat op termijn mogelijk de noodzaak ontstaat voor verduurzaming of renovatie. In het gebouw krijgen momenteel ongeveer 85 leerlingen les en het is de ambitie om dit aantal te laten groeien naar circa 125 leerlingen. Echter is in de huidige situatie sprake van een behoorlijk overschot. Normatief gezien is de behoefte van het onderwijs ongeveer 430 m² bvo, terwijl het gebouw een capaciteit heeft van 1.116 m² bvo. Daarvan wordt 269 m² bvo verhuurd aan Educonsult. Het schoolbestuur heeft aangegeven dat deze dislocatie aan de Zuidsingel per 1-8-2021 zal worden verlaten. Voor de Acaciahof geldt dat op basis van het huidige aantal leerlingen en de leerlingenprognose, alle leerlingen op de hoofdlocatie gehuisvest kunnen worden. Daarmee wordt de hoofdlocatie volledig benut. Mocht dit gebouw (aan de Zuidsingel) weer worden ingezet voor een andere school dan zal het op termijn nodig zijn om dit gebouw te verduurzamen of te renoveren om de kwaliteit van het gebouw op niveau te houden.

www.icsadviseurs.nl

37/71

Tec Walcheren Tec Walcheren is een school voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar met een vluchtelingenachtergrond die de Nederlandse taal nog onvoldoende beheersen om in te stromen in het regulier basisonderwijs. Dit schooljaar heeft de school vier groepen, circa 61 leerlingen. De verwachting van het schoolbestuur is dat het aantal rond de 50 tot 60 leerlingen blijft. De school valt onder het brinnummer van OBS de Stroming (14EX) en is gehuisvest in een gebouw uit 1964 aan de Nederstraat. Het gebouw is in verhouding tot de ruimtebehoefte van de school zeer groot. In het kader van het SHP is voor deze school het scenario instandhouding vastgesteld, maar kan op termijn gekeken worden naar verduurzaming of renovatie. Het gebouw heeft geen boekwaarde meer.

4.2.3 Zuidwest In het Zuidwesten van de stad Middelburg is één bassischool gehuisvest: 1. OBS de Stroming. OBS de Stroming Basisschool de Stroming is gehuisvest in een redelijk nieuw schoolgebouw uit 2008. Dit gebouw met karakteristieke ronde gebouwelementen en inpandige gymzaal, wordt op de meeste vlakken kwalitatief goed beoordeeld. De ventilatie is nu grotendeels in orde na forse investeringen van het schoolbestuur. Enkel de installaties laten nog te wensen over. Het leerlingenaantal van de school stijgt naar verwachting licht, maar in het gebouw is voldoende capaciteit om deze groei op te vangen. Op dit moment zijn ook GGD en kinderopvang Walcheren met een peutergroep in het gebouw aanwezig. Daarnaast heeft KOW de ambitie/voorkeur uitgesproken om in het gebouw ook BSO Kinderkeet onder te brengen. In het kader van dit SHP is voor deze school het scenario instandhouding.

www.icsadviseurs.nl

38/71

www.icsadviseurs.nl

39/71

4.2.4 Zuidoost In Middelburg Zuidoost onder het kanaal zijn zes basisscholen gehuisvest: 1. BS Wilgenhof; 2. OBS Het Element; 3. BS Franciscusschool 4. Petrus Immensschool; 5. BS Cypressenhof; 6. OBS de Leeuwenburch. Kindcentrum BS Wilgenhof en OBS Het Element In de buurt Dauwendaele liggen twee scholen, basisschool de Wilgenhof van Stichting Onze Wijs en openbare basisschool Het Element van Archipel Scholen Walcheren. Beide gebouwen, uit respectievelijk 1973 en 1968, zijn sterk verouderd en laten zeer te wensen over op het gebied van kwaliteit en financiën. De Wilgenhof zit daarnaast ook krap in zijn jas. In het gebouw wordt niet alleen onderwijs gegeven, maar ook kinderopvang (buiten- en voorschoolse opvang en een peutergroep van KOW), en er is regelmatig fysiotherapie, logopedie, GGD en een ambulant begeleider aanwezig in het gebouw. De peuterspeelzaal maakt gebruik van een klaslokaal. De logopedie van de directiekamer, GGD van de IB-kamer, Fysiotherapie van het speellokaal en de behandeling van kinderen door externen vindt plaats in de RT-ruimte. Om onderwijs te geven, afgestemd op de doelstellingen van de school, zijn er eigenlijk meer facilitaire ruimtes en/of extra lokalen of ruimtes om speel/werkpleinen te maken nodig, maar ook om alle extra voorzieningen te kunnen accommoderen.

Het scenario voor deze scholen: vervangende nieuwbouw, een kindcentrum, op één locatie voor beide scholen. Dit in samenwerking met KOW en andere ondersteunende zorgfuncties zoals fysiotherapie en logopedie. Mogelijk kan daarbij ook vervangende nieuwbouw van de gymzaal betrokken worden. Momenteel is er een gymzaal in de Wijdauwdwarsstraat. Aandachtspunten bij de uitvoering van dit scenario zijn: ▪ Vanuit schoolbesturen is aangegeven dat voor wat betreft nieuwbouw, deze de hoogste prioriteit heeft; ▪ Bij nieuwbouw op één locatie (in combinatie met de gymzaal) komen twee of drie locaties vrij voor herontwikkeling; ▪ Een geschikte locatie voor het huisvesten van twee scholen met een gecombineerde omvang van circa 300 leerlingen dient gezocht te worden; ▪ Bij nieuwbouw wordt wederom samenwerking gezocht met andere organisaties (zoals kinderopvang, fysiotherapie en GGD) zoals ook in de huidige situatie aan de orde is. Daarbij geldt voor kinderopvang dat dit alleen gaat om de peutergroep en buiten- en voorschoolse opvang. Het kinderdagverblijf is momenteel gehuisvest in een eigenstandige locatie KDV ‘Koekepeer’. Dauwendaele 1 is een verzorgingsgebied voor het aanbieden van KDV 0 - 4 jaar.

Gezien de samenwerking met de scholen en de huidige boekwaarde van het pand ligt het voor de hand dat de KDV-locatie ‘Koekepeer’ op de huidige locatie gehandhaafd blijft; ▪ Doordat het leerlingenaantal van het Element naar verwachting daalt en het huidige gebouw normatief gezien te groot is, krijgt de school bij vervangende nieuwbouw een aanzienlijk kleiner oppervlak terug. Daar dient bij de planvorming bewust en slim mee om te worden gegaan; ▪ In het ontwerp dient rekening te worden gehouden met mogelijkheden tot uitruil van lokalen; ▪ In het MJOP van het Element staat voor 2029 een zeer grote onderhoudspost opgenomen (circa €800.000,-). Met vervangende nieuwbouw in het verschiet is het aan te raden deze onderhoudsgelden in te zetten ten behoeve van (verdere) verduurzaming van het nieuwe gebouw; ▪ Er dient nadrukkelijk rekening te worden gehouden met een eventuele grotere toestroom (dan geprognosticeerd) van leerlingen vanuit de nieuwbouwwijk Mortiere. In het ontwerp dient rekening te worden gehouden met uitbreidingsmogelijkheden; ▪ De vervangende nieuwbouw dient aan te sluiten bij andere ontwikkelingen in de wijk.

www.icsadviseurs.nl

40/71

BS Franciscusschool De Franciscusschool is een basisschool van Prisma Scholengroep. De school is gehuisvest in een gebouw uit 1974 dat in 2002 en 2009 is uitgebreid. Het gebouw ‘scoort’ op kwaliteit en financiën goed tot redelijk. Het schoolbestuur heeft in recente jaren ook flink geïnvesteerd in duurzaamheid. Voor de komende jaren staan wel enige grote uitgaven aan onderhoud op het meerjarenonderhoudsplan. Het leerlingenaantal is in de afgelopen 2-3 jaar gestegen. Bij de oktobertelling van 01-10-2017 had de school 219 leerlingen en op 01-10-2019 was dit reeds 234 leerlingen. Volgens de prognoses neemt dit leerlingenaantal geleidelijk verder toe om vervolgens te stabiliseren. De nu voorspelde piek is 267 leerlingen in 2022. Naar aanleiding van deze groei kampt de school met een tekort. De huidige capaciteit van 1.446 m² bvo biedt onvoldoende ruimte om te voldoen aan de ruimtebehoefte van het onderwijs en de ruimtebehoefte van de opvang, circa 100 tot 120 m² bvo (KOW maakt op dit moment ook gebruik van het gebouw ten behoeve van een peutergroep en buitenschoolse opvang). Met die reden zijn nu de speelzaal en kleinere verkeersruimtes als leslokaal in gebruik. Jaartal

Aantal leerlingen

2020 2022 (piek) 2031 (stabiele lijn) 2039

234 267 258 253

Ruimtebehoefte onderwijs (m² bvo) 1.377 1.543 1.498 1.473

Verschil met beschikbare capaciteit (m² bvo) 69 m² bvo overschot 97 m² bvo tekort 52 m² bvo tekort 26 m² bvo tekort

Tabel 7 - Normatieve ruimtebehoefte berekening BS Franciscusschool

Uit de tabel blijkt dat normatief gezien in 2022 een tekort gaat ontstaan van circa 100 m² bvo voor het onderwijs. Daarbovenop komt nog de ruimtebehoefte van de opvang van 100 tot 120 m² bvo. Concreet is het scenario voor deze school uitbreiding, tevens ten behoeve van opvang. Aandachtspunten bij uitvoering zijn: ▪ Bij uitvoering dient nader bepaald te worden voor hoeveel vierkante meter het gebouw daadwerkelijk uitgebreid dient te worden; ▪ Het bouwdeel uit 2009 biedt mogelijkheden om op te toppen. Dit bouwdeel heeft echter wel wat luchten verwarmingsproblematiek. Hier dient rekening mee gehouden te worden met betrekking tot de installaties (wellicht is een combinatie van uitbreiding en het oplossen van de klimaatproblematiek mogelijk). Petrus Immensschool Ten zuidoosten van het Meiveld ligt de Petrus Immensschool aan de Schoutstraat. Deze school van VCPOZ is gehuisvest in een gebouw uit 1980 dat in 2007 en 2017 is uitgebreid. De capaciteit van het gebouw is niet geheel toereikend voor het huidige aantal leerlingen (209 leerlingen in 01-10-2019). Dit wordt op dit moment opgelost door een extra lokaal à 41 m² bvo, dat door het schoolbestuur in 2017 zelf is bekostigd. Daarnaast huurt de school een ruimte in het gebouw van KOW aan het Meikeverpad.

Vanwege verwachte extra aanwas vanuit de Mortiere en Essenvelt zou op termijn het lokaal dat de school van KOW huurt, weer door KOW zelf in gebruik genomen kunnen worden. Geprognosticeerd is dat dit leerlingenaantal de komende vijf jaar stabiel blijft en daarna stabiel zal blijven rond de 200 leerlingen. De capaciteit van het gebouw (1.172 m² + 41 m² bvo) is dan net voldoende voor de ruimtebehoefte van de school. Het schoolbestuur heeft (naast regulier onderhoud) in 2017 fors geïnvesteerd in het gebouw. Dat is ook terug te zien in de beoordeling op dit moment. Het gebouw wordt op technische staat en functionaliteit goed beoordeeld, maar het oude gedeelte van het gebouw is qua ventilatie en temperatuur zeer matig tot slecht. De lucht kwaliteit is onvoldoende en het oude gedeelte van de school heeft deels nog enkel glas en geen isolatie. Aanpassingen zijn nodig om het binnenklimaat te verbeteren en onnodig verbruik tegen te gaan. Het scenario voor deze school is daarom ook het verbeteren van het binnenklimaat met toepassen isolatie en vervanging van enkel glas.

www.icsadviseurs.nl

41/71

Het Palet: BS Cypressenhof en OBS de Leeuwenburch Het Palet is een wijkcentrum in Middelburg Zuid. In dit centrum zijn twee scholen gehuisvest; de Cypressenhof van Stichting Onze Wijs en De Leeuwenburch van Archipel Scholen Walcheren. Verder zijn er verschillende andere organisaties die gebruikmaken van het gebouw. Het gebouw biedt plaats aan onder andere twee peutergroepen en buitenschoolse opvang van KOW, GGD, Kinderfysiotherapie, Logopedisch-/stottercentrum, schoolmaatschappelijk werk en dyslexiebehandelaars. Dit gebouw uit 2002 wordt over het algemeen door beide schoolbesturen goed beoordeeld. Wel zijn er wat problemen met het dak, wat voor lekkages zorgt. Het dak zal daarom vernieuwd moeten worden. Verder zijn er geen specifieke aandachtspunten wanneer gekeken wordt naar de technische staat, het binnenklimaat, de veiligheid en de financiën. Het aandachtspunt voor wat betreft vraag en aanbod is de verdeling van ruimten onder de scholen. De Cypressenhof met 464 leerlingen (01-10-2019) zit vol in vergelijking met de toegewezen/beschikbare capaciteit. De Leeuwenburch, een kleinere school met 131 leerlingen (01-10-2019) heeft ruimte over. De capaciteit voor BS Cypressenhof binnen het gebouw 'Het Palet' is al jaren ontoereikend voor het aantal leerlingen. Daardoor worden al jaren verschillende lokalen van De Leeuwenburch door de Cypressenhof gebruikt.

Op dit moment worden nieuwe afspraken gemaakt over het ruimtegebruik in het Palet. Het plan is om de ruimten die de gemeente verhuurt aan de kinderfysio als onderwijsbestemming aan te wijzen voor De Cypressenhof. De kinderfysio verhuist dan naar De Leeuwenburch (huren daar 2 lokalen). Concreet betekent dit dat in het kader van het SHP het scenario voor het Palet instandhouding is, met de nuance dat gesprekken worden vervolgd over het maken van nieuwe afspraken rondom ruimtegebruik. In het Koersplan dat door de beide scholen en de kinderopvang is opgesteld staat dit ook beschreven.

www.icsadviseurs.nl

42/71

www.icsadviseurs.nl

43/71

4.2.5 Nieuw en Sint Joosland In het dorp Nieuw en Sint Joosland staat één basisschool: 1.

Samenwerkingsschool de Lonneboot.

Samenwerkingsschool de Lonneboot Samenwerkingsschool de Lonneboot is gehuisvest aan de van Akenstraat in Nieuw en Sint Joosland. Deze school van Archipel Scholen Walcheren zit in een gebouw uit 1978 dat meermaals (in 1996, 2001, 2014 en 2018) is uitgebreid. De school van circa 1.000 m² bvo biedt voldoende ruimte aan de 147 leerlingen (01-102019) en de peutergroep en buitenschoolse opvang die KOW in het gebouw verzorgt. De school is sinds schooljaar 2020-2021 geen nevenvestiging meer, maar een dislocatie van het Element. De onderhoudslasten van de afgelopen 3 jaar waren hoog, maar dit kwam door de uitbreiding in 2018 waarbij de voormalige kleuterschool met bouwjaren 1964, 1969 en 1973 werd toegevoegd aan de school. Voor de komende jaren is de verwachting dat financiën gemiddeld zijn evenals de kwaliteit van het gebouw. Wel is op het vlak van duurzaamheid nog het een en ander te behalen. Concreet betekent dit voor de school het scenario ‘verduurzamen’, met twee toevoegingen/kanttekeningen: ▪ Bekijken welke interne aanpassingen de functionaliteit van het gebouw kunnen verbeteren; ▪ Verkeerssituatie nader bekijken en eventueel maatregelen treffen om de veiligheid te verbeteren.

4.2.6 Arnemuiden In Arnemuiden zijn drie scholen gehuisvest: 1. 2. 3.

OBS ’t Vierschip; BS Oleanderhof; BS Joos van Larenschool.

OBS ’t Vierschip Aan het Oostgat in Arnemuiden staat openbare basisschool ’t Vierschip. Deze school is gehuisvest in twee naast elkaar gelegen gebouwen; Oostgat 15 (hoofdlocatie) en Oostgat 17 (dislocatie), respectievelijk gebouwd in 1988 en 1990. Het gebouw met adres Oostgat 15 is daarnaast in 2009 uitgebreid. Beide gebouwen worden op de verschillende kwalitatieve aspecten goed beoordeeld en ook de energielasten zijn gemiddeld. De onderhoudslasten laten daarentegen een ander beeld zien. De gemiddelde onderhoudslasten van de afgelopen jaren waren hoger dan het landelijk gemiddelde (op basis van de Benchmark exploitatielasten scholenbouw van ICSadviseurs), en ook de onderhoudsposten in de meerjarenonderhoudsplannen laten voor de komende tien jaar gemiddeld € 50,- tot € 60,- per m² bvo per jaar zien, terwijl het gemiddelde rond de € 34,- per m² bvo ligt. Qua vraag en aanbod bieden de twee gebouwen meer dan voldoende capaciteit voor de ruimtebehoefte van de school. Op dit moment is sprake van leegstand. Een deel van de leegstand wordt opgevuld door de verhuur aan een peutergroep en buitenschoolse opvang van KOW.

Daarnaast lopen op dit moment besprekingen over het onderbrengen van kinderdagverblijf Polderpret van KOW dat momenteel gehuisvest is in een eigen pand en dit pand te zijner tijd af te stoten en het kinderdagverblijf in de scholen ’t Vierschip en de Oleanderhof onder te brengen. In het gebouw van ’t Vierschip is zoals gezegd ruimte over om dit te kunnen accommoderen.

www.icsadviseurs.nl

44/71

Het scenario voor deze school is renovatie op termijn. Aandachtspunten bij de uitvoering van dit scenario zijn: ▪ Er dient slim om te worden gedaan met de geplande onderhoudswerkzaamheden. Deze werkzaamheden dienen zo veel mogelijk te worden gecombineerd met de renovatie van het pand. ▪ De staat van het dak en dergelijke is gedateerd. Bij vervanging dient deze direct verduurzaamd te worden. Dit geldt tevens ook voor alle andere vervangingen. De renovatie dient zo veel mogelijk in combinatie met verduurzaming te worden uitgevoerd. BS Oleanderhof Basisschool Oleanderhof is met 212 leerlingen (01-10-2019) de grootste basisschool in Arnemuiden. De school is gehuisvest in een gebouw uit 2005 waarin ook ruimten worden verhuurd aan een peutergroep en buitenschoolse opvang van KOW, fysiotherapeut, logopedist(e) en schoolmaatschappelijk werk. Daarnaast lopen op dit moment besprekingen over het onderbrengen van kinderdagverblijf Polderpret van KOW dat momenteel gehuisvest is in een eigen pand, om dit pand te zijner tijd af te stoten en het kinderdagverblijf in de scholen ’t Vierschip en de Oleanderhof onder te brengen. In het gebouw van de Oleanderhof is normatief gezien ruimte over (leegstand) om dit te kunnen accommoderen. Het gebouw voldoet kwalitatief gezien en de financiën zijn gemiddeld tot laag volgens de beschikbare gegevens.

Concreet betekent dit dat in het kader van het SHP het scenario voor deze school instandhouding is. BS Joos van Larenschool In het zuidelijke gedeelte van Arnemuiden, onder de spoorweg, ligt de reformatorische Joos van Larenschool. Deze school, gehuisvest in een gebouw uit 1966 aan de Clasinastraat, is door de jaren heen tweemaal uitgebreid (omstreeks 1980 en in 1994). Het gebouw heeft een onderwijscapaciteit van 720 m² bvo, maar in het verleden werd dit door het schoolbestuur te klein bevonden. Daarop heeft het schoolbestuur met eigen middelen extra capaciteit bijgebouwd (circa 81 m² bvo). Zodra het leerlingenaantal voldoende is om normatief gezien recht te hebben op deze uitbreiding zouden gemeente en schoolbestuur om de tafel gaan om een vergoeding te bespreken voor de zelf geïnvesteerde vierkante meters. Op dit moment is de ruimtebehoefte van de school 849 m2 (leerlingenaantal 01-10-2019), daarmee is het normatief tekort op dit moment 129 m2, wat opgevangen wordt door de voorgefinancierde ruimte. Volgens de prognoses neemt het aantal leerlingen echter weer af en stabiliseert wederom rond de 110 leerlingen. Indien dit in de praktijk zo verloopt is op termijn geen sprake meer van een tekort.

Echter, mocht dit niet het geval zijn en mocht het aantal leerlingen op het huidige niveau blijven of verder stijgen, dan ontstaat mogelijk een daadwerkelijk tekort en een verdere uitbreidingsbehoefte. Het scenario voor deze school is daarom instandhouding of uitbreiding, met de volgende aandachtspunten: ▪ ▪ ▪

Afspraken dienen te worden gemaakt over een eventuele vergoeding voor de voorgefinancierde ruimte. De ontwikkeling in leerlingenaantal dient nauw gemonitord te worden om te kunnen bepalen of de groei in het aantal leerlingen inderdaad van tijdelijke aard is of toch een meer permanent karakter heeft. Het is aan te raden om bij voorbaat na te gaan wat de eventuele uitbreidingsmogelijkheden zijn.

www.icsadviseurs.nl

45/71

www.icsadviseurs.nl

46/71

4.2.7 Speciaal en voortgezet onderwijs In Middelburg is een school voor speciaal basisonderwijs, vier scholen voor speciaal (voortgezet)onderwijs en zes scholen voor regulier voortgezet onderwijs. 1. SBO Het Springtij; 2. Klimopschool (V)SO; 3. SO Keurhove; 4. Asteriacollege; 5. OdyZee College; 6. CSW Toorop; 7. CSW van de Perre; 8. Nehalennia SSG; 9. Calvijn College; 10. Praktijkschool Het Bolwerk; 11. ISK Walcheren. Calvijn College Het Calvijn College is gehuisvest aan de Kruitmolenlaan in een gebouw oorspronkelijk uit 1979 dat is uitgebreid in 2005. In 2019 is de vernieuwbouw (ofwel hybride renovatie) opgeleverd. Tijdens deze vernieuwbouw zijn het bouwdeel uit 2005 en de gymzalen met bijbehorende ruimten blijven staan, de rest van het gebouw is gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. De gymzalen zijn echter wel gerenoveerd en het bouwdeel uit 2005 is opnieuw ingericht. De kwaliteit van het gebouw is daarom nu goed. Vraag en aanbod is nu net aan passend. De leerlingenprognose laat voor de komende jaren een stabiel tot licht dalend leerlingenaantal zien, dit betekent dat de capaciteit de komende jaren voldoende blijft. Echter is er dus geen ruimte over voor eventuele onvoorziene groei. Indien het leerlingenaantal toch gaat groeien de komende jaren is de capaciteit ontoereikend.

In het kader van dit SHP is voor het Calvijn College dan ook het scenario: instandhouding, met de kanttekening dat het leerlingenontwikkeling gemonitord wordt, zodat eerder kan worden geanticipeerd wanneer een niet geprognosticeerde groei zich toch voordoet. VSO Atalant: Klimopschool VSO en Asteriacollege Afgelopen tijd vond de renovatie en uitbreiding ten behoeve van Klimopschool VSO en het Asteriacollege plaats aan de Korczakstraat plaats. Deze ontwikkeling is in de zomer van 2020 gereed gemeld. Het gebouw bestaat nu uit 10 groepslokalen, een gymzaal, technieklokaal en een keuken. De twee schoolbesturen, Stichting de Korre en Stichting Respont hebben aangekondigd om het komend schooljaar een onderzoek te gaan doen naar een fusie van beide organisaties.

www.icsadviseurs.nl

47/71

IKC+: SBO Het Springtij, Klimopschool SO en SO Keurhove De bouw van het IKC+ aan de Grevelingenstraat is in de zomervakantie van 2020 gestart en de verwachte oplevering is in 2021. Dit IKC+ biedt ruimte aan drie scholen en verschillende zorg- en opvangorganisaties. De plancapaciteit is als volgt: SBO Het Springtij

1.681 m² bvo

SO Keurhove

792 m² bvo

Klimopschool SO

823 m² bvo

Gemeenschappelijk deel

533 m² bvo

Gymzaal

723 m² bvo

Juvent, Kentalis en KOW Totaal

140 + 108 + 262 m² bvo 5.062 m² bvo

Daarmee gaat SO Keurhove de huidige locatie aan de Keurhove 3 verlaten. Deze locatie komt daarmee vrij voor herontwikkeling. De ruimtebehoefte van de scholen op dit moment is 3.099 m² bvo (1.294 + 1.030 + 775 m² bvo). Met een capaciteit van 3.829 m² bvo voor onderwijs (inclusief gemeenschappelijk deel) betekent dit dat in de locatie 731 m² bvo over is voor eventuele groei. Echter zien de scholen een aanzienlijke stijging van het aantal leerlingen op het speciaal onderwijs. Een grotere groei dan in eerdere jaren geprognosticeerd. In het kader van dit SHP is voor het IKC+ dan ook het scenario: instandhouding na realisatie vernieuwbouw, met de kanttekening dat de leerlingenontwikkeling gemonitord wordt, zodat op tijd kan worden gekeken naar overloop mogelijkheden wanneer die niet geprognosticeerde groei zich inderdaad voordoet. Praktijkschool Het Bolwerk In de gemeente Middelburg is één praktijkschool. Praktijkschool Het Bolwerk van Stichting Respont richt zich op het bieden van een gevarieerd aanbod in theoretisch én praktisch onderwijs waar leerlingen worden voorbereid op een plaats in de maatschappij. De school is gehuisvest in een gebouw uit 1987, dat in 2003 en 2011 is uitgebreid. Het gebouw ‘scoort’ goed op kwaliteit en financiën. Bij de uitbreiding van 2011 zijn tevens mankementen in de rest van het gebouw aangepakt.

Het leerlingenaantal blijft de komende jaren volgens de prognose stabiel tussen de 160 en 180 leerlingen. De capaciteit van het gebouw is normatief gezien niet genoeg voor de ruimtebehoefte van de leerlingen, maar vanwege de aard van het onderwijs (de leerlingen zijn veel op stage) wordt dit niet gezien als knelpunt. Het scenario voor deze school is dan ook instandhouding.

www.icsadviseurs.nl

48/71

www.icsadviseurs.nl

49/71

CSW Toorop, OdyZee College en CSW van de Perre In Middelburg Noord bij het scholencluster van verschillende basisscholen zijn ook een voortgezet speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs school gehuisvest. De twee scholen, CSW Toorop (vmbo-school) van Christelijke Scholengemeenschap Walcheren en OdyZee College (voorgezet speciaal onderwijs (ZMOK)) van stichting Respont “wonen” samen in één gebouw aan de Generaal Eisenhowerlaan. Dit gebouw uit 1968 bestaat uit 6.669 m² bvo, met 5.515 m² bvo toegewezen aan CSW (onder andere uitgebreid in 2001), 684 m² bvo toegewezen aan het OdyZee College en een inpandige gymzaal van 470 m² bvo. Het gedeelte van het OdyZee College is in 2017 gerenoveerd. Daarmee is de beoordeling van de kwaliteit van dat bouwdeel beduidend beter dan de beoordeling van het bouwdeel van CSW Toorop. Met name het bouwdeel uit 1968 wordt op meerdere onderdelen als slecht beoordeeld. Het schoolbestuur geeft ook aan dat het gebouw niet of nauwelijks aan de wensen van modern onderwijs voldoet. Aan de Griffioenstraat is een tweede voortgezet onderwijs school van Christelijke Scholengemeenschap Walcheren gehuisvest; CSW van de Perre een school voor mavo, havo en vwo. Dit gebouw uit 1962 is meermaals uitgebreid in 2000, 2006 en 2013. In het vorige IHP stond het oudste gebouwdeel (het middenstuk) op de planning voor nieuwbouw in 2023.

Dit is nog steeds actueel, gezien het feit dat dit bouwdeel bijna 60 jaar oud is, en betreft een oppervlak van 5.816 m² bvo. Het aantal m² bvo is als volgt te specificeren: Elzenlaan 4 stichtingsjaar 1962 Uitbreiding stichtingsjaar 2000 Uitbreiding stichtingsjaar 2006 Uitbreiding stichtingsjaar 2013

5.816 m² bvo 2.018 m² bvo 444 m² bvo 1.995 m² bvo

Totaal

10.273 m² bvo

Gezien de behoefte voor een alternatief scenario voor zowel CSW Toorop als CSW van de Perre is voorgesteld om te kijken naar mogelijkheden om de twee scholen op één locatie te huisvesten en in deze ontwikkeling ook het OdyZee College mee te nemen. Daarnaast speelt nog de ontwikkeling van het gebouw aan de Churchillaan. De drie gymzalen aan de v/d Veenstraat blijven wel bestaan. De scholen kunnen daarom gebruik blijven maken van deze gymvoorziening. Dit heeft geleid tot drie mogelijke scenario’s: 1. Renovatie van gebouw CSW Toorop en OdyZee College en vervangende nieuwbouw bouwdeel 1962 CSW van de Perre; 2. Deels vervangende nieuwbouw (hybride renovatie) CSW Toorop en OdyZee College en vervangende nieuwbouw bouwdeel 1962 CSW van de Perre; 3. Vervangende nieuwbouw bouwdeel 1962 CSW van de Perre en uitbreiding ten behoeve van CSW Toorop en OdyZee College. Het voorkeursscenario is bouwen op één locatie ten behoeve van de drie scholen (scenario 3). Daarmee wordt het perceel aan de Generaal Eisenhowerlaan vrijgespeeld en wordt voor de drie scholen nieuwe huisvesting gerealiseerd die minimaal de komende veertig jaar mee kan. Echter speelt daar wel de vraag of op het terrein aan de Griffioenstraat voldoende ruimte is om zoveel extra capaciteit te realiseren en of het eventueel mogelijk is om hoger te bouwen dan de huidige vier bouwlagen.

Het minimale scenario (scenario 1) waarbij het gebouw aan de Griffioenstraat wordt gerenoveerd heeft de minste voorkeur, omdat daarbij de vraag ontstaat of daarmee voldoende kan worden gedaan om het gebouw voor de komende jaren weer “bruikbaar” te maken.

www.icsadviseurs.nl

50/71

Aandachtspunten: ▪ De gemeente en schoolbesturen hebben redelijk recent nog geïnvesteerd in het gebouw van CSW Toorop en OdyZee College (circa €80.000,- door de gemeente en € 160.000, - door de schoolbesturen). De afspraak is dat van een deel van het gebouw ten minste tot 2026 gebruik wordt gemaakt. ▪ Bij renovatie of deels vervangende nieuwbouw van het gebouw aan de Griffioenstraat is tijdelijke huisvesting benodigd. ▪ Voor CSW van de Perre geldt dat ongeacht het scenario tijdelijke huisvesting benodigd is. ▪ Bij het huisvesten van de drie scholen op één locatie dient nader onderzocht te worden of de locatie van CSW van de Perre daar voldoende ruimte voor biedt. Nehalennia SSG Nehalennia Stedelijke Scholengemeenschap (SSG) is een grote, openbare scholengemeenschap van Mondia Scholengroep in Middelburg met twee locaties: de Breeweg (havo en vwo) en de Kruisweg (vmbo en mavo). Deze twee gebouwen uit respectievelijk 1967 (uitgebreid in 2003, 2008 en 2010) en 1973 (uitgebreid en gerenoveerd in 2010) worden over het algemeen goed beoordeeld. De kwaliteit van de gebouwen is redelijk tot goed en ook de exploitatielasten zijn gemiddeld tot laag. Het grootste aandachtspunt van de afgelopen jaren was het tekort aan ruimten. De school aan de Kruisweg heeft vanaf 2012 een enorme ontwikkeling in de leerlingenaantallen gehad, van 484 leerlingen begin 2012 naar 1.036 leerlingen in 2016.

Dit heeft ertoe geleid dat vanaf de zomer van 2012 op het terrein tijdelijke huisvesting in de vorm van units was neergezet. In de zomer van 2020 wordt een eerste deel van deze tijdelijke huisvesting weggehaald (circa 486 m² bvo). Daarmee blijft nog circa 704 m² bvo aan tijdelijke huisvesting staan. Op dit moment is de planning dat deze laatste tijdelijke huisvesting in de zomer van 2021 wordt weggehaald. Jaartal 2020 2022 2039

Aantal leerlingen vmbo, mavo 734 725 670

Aantal leerlingen havo, vwo 1.170 1.115 1.001

Ruimtebehoefte onderwijs (m² bvo) 14.505 (6.962 + 7.543) 14.114 (6.897 + 7.217) 13.051 (6.498 + 6.553)

Verschil met beschikbare capaciteit (m² bvo) 265 m² bvo tekort 126 m² bvo overschot 1.189 m² bvo overschot

Tabel 8 - Normatieve ruimtebehoefte berekening Nehalennia SSG

Momenteel gaan ongeveer 1.904 leerlingen (1.170 havo en vwo-leerlingen en 734 vmbo en mavo leerlingen) naar deze scholengemeenschap. De ruimtebehoefte van deze leerlingen is in totaal 14.505 m² bvo en de beschikbare permanente capaciteit is 14.240 m² bvo. Met de tijdelijke units kan in dit tekort worden voorzien. De leerlingenprognose laat voor de komende jaren een licht dalend leerlingenaantal zien. Dit betekent dat de capaciteit, volgens de prognose, vanaf 2022 (krap) passend is, maar wel dat wanneer de leerling ontwikkeling niet de lijn van de prognoses volgt geen ruimte over is voor groei. Indien het leerlingenaantal toch gaat groeien de komende jaren is de capaciteit ontoereikend. In het kader van dit SHP is voor het Nehalennia SSG het scenario: instandhouding van de locatie aan de Kruisweg, met de kanttekening dat de leerlingenontwikkeling gemonitord wordt, zodat eerder kan worden geanticipeerd wanneer een niet geprognosticeerde groei zich toch voordoet en renovatie op termijn van het oude gedeelte van de locatie aan de Breeweg. Dit betreft 7.272 vierkante meter bvo. ISK Walcheren De ISK (Internationale Schakel Klas) is een opleiding voor anderstalige leerlingen tussen de 12 en 18 jaar. In de ISK worden leerlingen opgevangen uit alle delen van de wereld die de Nederlandse taal nog niet of onvoldoende beheersen.