21-092 rvs programmabegroting 2022-2025 GR GGD

raadsvoorstel volgnummer

7 juli 2021 21-092

onderwerp

Programmabegroting 2022-2025 GR GGD

behandelen in raadscommissie

Maatschappelijke Zaken

portefeuillehouder

Carla Doorn Sociaal Domein Elvira Busé, Ellenoor de Fretes e.buse@middelburg.nl, ellenoor.de.fretes@middelburg.nl

datum vergadering

programma behandeld door e-mail

Conceptbesluit

De raad besluit: 1. Als zienswijze de GGD Zeeland het volgende op te dragen: a) de begroting aan te passen aan de VZG-richtlijn; b) een taakstelling in de begroting op te nemen van € 371.000, gelijk aan het bedrag van de overschrijding van de VZG-richtlijn; c) zo spoedig mogelijk in 2021 een voorstel te maken of en met welke omvang de GGD Zeeland invulling aan de taakstelling van € 371.000 kan geven. In hoeverre dit nog mogelijk is blijkt uit de resultaten van de interne werkgroepen. Aanleiding

Op 23 april 2021 ontvingen we de programmabegroting 2022-2025 van GR GGD Zeeland en tevens twee begrotingswijzigingen voor de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland. De gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland is grofweg opgedeeld in twee organisatieonderdelen namelijk GGD Zeeland (publieke gezondheid) en de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (hierna: IJZ). De begrotingswijzigingen van de IJZ worden u in een apart raadsvoorstel aangeboden om het zo overzichtelijk mogelijk te houden. In dit raadsvoorstel gaan we in op de programmabegroting 2022-2025 van de gemeenschappelijke regeling. De Programmabegroting 2022-2025 is opgebouwd rond drie programma’s: 1. Publieke gezondheid (met daarin de programmalijnen: Fysieke veiligheid en bescherming, Gezondheid in de wijk, Sociale veiligheid) 2. Veilig Thuis 3. Inkoop Jeugdhulp Zeeland De programmabegroting ligt ter vaststelling voor in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GR van 9 juli 2021. In de begeleidende brief verzoekt de GR uw raad om uw zienswijze uiterlijk 7 juli 2021 aan te leveren. Effect

De Zeeuwse gemeenten hebben met de vastgestelde programmabegroting 2022-2025 een kwalitatief goed inhoudelijk en financieel instrument om op de uitvoering van de activiteiten van de gemeenschappelijke regeling te sturen. De GR geeft via de programmabegroting goed inzicht in de benodigde financiële middelen om haar activiteiten uit te voeren. In onderstaande argumenten geven we onderbouwd aan hoe we tot het advies zijn gekomen. Argumenten

1.1 De voorliggende programmabegroting geeft de gemeente goede inhoudelijke en financiële sturingsmogelijkheden. In de programmabegroting 2022–2025 schetst de GGD Zeeland de ontwikkelingen die de komende tijd spelen op het gebied van de publieke gezondheid en die van invloed zijn op de activiteiten van de GGD Zeeland. De GGD Zeeland benoemt doelen en maatschappelijke effecten per programmalijn, en activiteiten en indicatoren. Het document geeft de gemeenten voldoende sturing op de inhoudelijke taken en de daarbij horende financiële kaders. 1

1.2 De GGD Zeeland moet als onderdeel van de GR in principe voldoen aan de VZG-richtlijn. De programmabegroting 2022-2025 voldoet niet aan de richtlijn van de VZG. De overschrijding bedraagt € 371.700. In de programmabegroting geeft de GGD Zeeland een toelichting over de overschrijding. Deze wordt voor het grootste deel veroorzaakt door de cao-ontwikkelingen: hogere loonkosten, tegemoetkoming premie ziektekostenverzekering en stijging pensioenlasten. De cao-ontwikkelingen zorgen voor een hogere stijging van de loonkosten dan de VZG-richtlijn aan compensatie biedt. Deze VZG-richtlijn geeft compensatie voor de loonkosten- (en prijs-)ontwikkeling die als norm gezien kan worden om de werkelijke loonkostenontwikkeling op te vangen. Dit betekent dat bij een hogere cao-stijging, er een taakstelling op de loonkosten kan ontstaan. Als cao-ontwikkelingen hoger uitvallen leidt dit niet automatisch tot het toestaan van een overschrijding van de VZG-richtlijn. 1.3 Begrotingsdiscipline geldt voor zowel de Zeeuwse gemeenten als voor hun gemeenschappelijke regelingen. Gemeenten kampen zelf met grote tekorten, vooral in het sociaal domein.

Het advies van de Begeleidingscommissie van de gemeenschappelijke regeling is dat gemeenten, gezien de eigen begrotingsdiscipline en de uitdagingen die zij daarbij ondervinden, voor de gemeenschappelijke regelingen als GGD Zeeland vast moeten houden aan de VZGrichtlijn. Het college sluit zich aan bij dit standpunt. 1.4 GGD Zeeland dient net als gemeenten de tering naar de nering te zetten. GGD Zeeland zal met de deelnemende gemeenten in gesprek moeten gaan over het takenpakket en de uitvoering van de (wettelijke) taken en het ambitieniveau van de uitvoering van de (wettelijke) taken. 1.5 Uitkomsten doorontwikkeling interne beheersing (nog meer grip op begroting) kan leiden tot aanpassing begroting. Bij het vasthouden aan de VZG-richtlijn ontstaat de discussie of een autonome ontwikkeling (cao) als taakstelling neerleggen bij de GGD Zeeland reëel is. De GGD Zeeland is op dit moment bezig om intern te kijken naar de kostenhuishouding. Hierbij wordt ook de benodigde formatie kritisch bekeken en de benodigde overhead. Dit onderzoek gaat meer informatie geven over de haalbaarheid van de taakstelling. Met het direct toestaan van een overschrijding van de VZG-richtlijn bij een cao-ontwikkeling wordt voorbij gegaan aan de werking van deze richtlijn.

De Begeleidingscommissie van de gemeenschappelijke regeling stelt voor om de informatie uit het onderzoek van de GGD te gebruiken om de invulling van de taakstelling van € 371.000 vorm te geven. Een structureel hogere gemeentelijke bijdrage blijft een van de opties. 1.6 We nemen geen gewijzigd bedrag voor de kosten jeugdhulp in natura in de programmabegroting 2022-2025 van de GR voor de gemeente Middelburg op. We volgen nauwgezet de ontwikkelingen. De begrote kosten door IJZ sluiten niet aan bij onze meerjarenraming, echter vooralsnog houden we vast aan de mogelijke effecten van het actieplan sociaal domein. Kanttekeningen

1.1 De VZG-norm compenseert niet genoeg. Bij het vasthouden aan de VZG-richtlijn ontstaat de discussie of een autonome ontwikkeling (cao) als taakstelling neerleggen bij de GGD Zeeland reëel is. De GGD Zeeland is op dit moment bezig om intern te kijken naar de kostenhuishouding. 1.2 Vergelijking gemeenten en GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland gaat mank. Gemeenten hebben meer mogelijkheden om de tering naar de nering te zetten dan GGD Zeeland als onderdeel van de GR met een hoge mate van gespecialiseerde, professionele dienstverlening. De vraag is dus of er strikt vastgehouden moet worden aan de VZG-norm in deze. 1.3 Reservepositie biedt geen mogelijkheid voor overbrugging. De reservepositie van GGD Zeeland biedt geen mogelijkheid om het tekort even te overbruggen. Er is weinig tijd te koop. Besluitvorming over een eventuele taakstelling en uitvoering van de taakstelling zal op korte termijn gerealiseerd moeten worden. 2

1.4 Aanpassing takenpakket GGD Zeeland is mogelijke consequentie handhaving VZG-norm. Het vasthouden aan de VZG-richtlijn kan betekenen dat er een voor de GGD Zeeland moeilijk in te vullen taakstelling ontstaat. Dit kan ertoe leiden dat er een bestuurlijke discussie over het ambitieniveau en/of het takenpakket van de GGD kan ontstaan. Dit geeft de GGD ook aan in hun aanbiedingsbrief. 1.5 VZG-norm wel meegenomen in kosten IJZ.. De uitvoeringskosten IJZ zijn onderdeel van de programmabegroting van de gemeenschappelijke regeling. In de programmabegroting heeft IJZ er – in tweede instantie - voor gekozen om voor deze uitvoeringskosten wel aan te sluiten bij de VZG-richtlijn. Met het plan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ geeft IJZ inzicht in de noodzakelijk door te voeren verbeteringen in de bedrijfsvoering, de benodigde formatie en daarmee ook de benodigde gemeentelijke bijdrage. Deze aanpassingen zijn verwerkt in begrotingswijzigingen 2021 en 2022. Dit zorgt ervoor dat de VZG-richtlijn voor de programmabegroting juist is toegepast. Aan de andere kant betekent dit dat de meerkosten ten opzichte van de VZG-richtlijn onderdeel zijn van het verbeterplan en de begrotingswijzigingen 2021 en 2022. 1.6 We nemen geen gewijzigd bedrag voor de kosten jeugdhulp in natura in de programmabegroting 2022-2025 van de GR voor de gemeente Middelburg op. We volgen nauwgezet de ontwikkelingen.

De begrote kosten door IJZ sluiten niet aan bij onze meerjarenraming, echter vooralsnog houden we vast aan de mogelijke effecten van het actieplan sociaal domein. Financiën

Bij het in acht nemen van de VZG-richtlijn zal de gemeentelijke bijdrage voor de gemeente Middelburg in 2022 € 2.223.018 zijn. In de programmabegroting is een bedrag van € 2.272.645 opgenomen. Duurzaamheid

Niet van toepassing Communicatie en participatie

Niet van toepassing Uitvoering

Uw besluit wordt schriftelijk medegedeeld aan de GGD Zeeland en zal worden meegenomen in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD Zeeland van 9 juli 2021. Advies ingewonnen bij adviesorgaan?

Niet van toepassing Bijlagen 1. Programmabegroting 2022-2025 GGD 2. Aanbiedingsbrief programmabegroting 2022-2025 GGD Middelburg, 8 juni 2021 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink

de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

3