21-030 Bijlage 3. Samenvatting Ontwerp Stedelijk Waterprogramma 2021-2030

Samenvatting Stedelijk Waterprogramma Middelburg 2021-2030 Aanleiding

De zorgplicht voor stedelijk afvalwater is een gemeentelijke taak die is vastgelegd in de Wet milieubeheer. In deze wet is verder vastgelegd dat gemeenten verplicht zijn om een Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) op te stellen, waarin zij hun beleid voor de rioleringszorg vaststellen. Dit is een beleidsdocument voor zowel het afvalwater als het hemelwater en het grondwater. Met het oog op de komst van de Omgevingswet (2022) en de wens om ook het Waterplan Middelburg in het verbreed GRP te integreren, heeft de gemeente Middelburg ervoor gekozen om een Stedelijk Waterprogramma (SWP) op te stellen. Het voorliggende SWP Middelburg geldt voor de planperiode 2021 tot en met 2030. In dit SWP geeft de gemeente Middelburg onder meer weer hoe zij invulling geeft aan haar zorgplichten voor de betreffende waterstromen. Concreet betekent dit een overzicht van alle aanwezige gemeentelijke voorzieningen en de activiteiten die in de planperiode worden ontplooid om deze voorzieningen te beheren. Het SWP is een beleidsmatig en strategisch plan. Het sluit aan bij bestaand beleid van de gemeente Middelburg, beleid van andere overheden, en aankomend beleid (omgevingsvisie). De technische uitwerking van het beleid naar de aspecten aanleg, onderzoek en maatregelen vindt plaats in operationele programma’s die jaarlijks worden opgesteld.

In de financiële paragraaf van dit SWP zijn de financiële gevolgen van de geplande activiteiten in beeld gebracht en de consequenties die dit heeft voor de rioolheffing.

Evaluatie

Terugkijkend blijkt dat er de afgelopen periode veel nieuwe riolering is bijgekomen. De riolering verkeerd momenteel in een goede staat, en is gemiddeld relatief jong (25 jaar). De benodigde vervangingen zijn grotendeels uitgevoerd, en afkoppelen van verhard oppervlak van gemengde stelsels ligt op schema (1% per jaar), en het onderhoud is volgens planning uitgevoerd. Er is een grondwatermeetnet aangelegd, om meer inzicht in grondwaterstanden te verkrijgen. Het verloop van de rioolheffing is volgens planning. In de gemeente Middelburg ligt volgens het rioolbeheerbestand per 15 oktober 2020 bijna 335 kilometer aan vrijverval riolering. Ook is er een aantal pompinstallaties. • gemengde riolering 175 km • regenwaterriolering (RWA) 119 km • vuilwaterriolering (DWA) 39 km • overige riolering 2 km • kolken circa 18.600 stuks • hoofdgemalen 75 stuks • drukrioleringsgemalen 88 stuks De totale vervangingswaarde van het rioleringssysteem (vrijverval riolering, gemalen en overige objecten) bedraagt € 254 miljoen uitgaande van traditionele rioolvervanging.

Beheer riolering

Alle bestaande voorzieningen worden adequaat onderhouden, met een vaste onderhoudsfrequentie. Klachten of wensen van bewoners worden zo veel als mogelijk snel opgelost. Alle te beheren voorzieningen zijn ondergebracht in het beheerpakket Obsurv. Deze database zowel als de grafische revisie van rioleringswerken zijn altijd nagenoeg up-to-date.

Er worden op gezette tijden inspecties uitgevoerd, metingen verricht en controle- en capaciteitsberekeningen uitgevoerd. Er is berekend welke aanpassingen benodigd zijn om de nadelige effecten van de klimaatverandering op te vangen, zonder dat dit leidt tot wateroverlast. Tevens zijn alle hoofdgemalen voorzien van 24-uurs alarmering, zodat in geval van uitval of storingen direct ingegrepen kan worden. Het onderhoud van alle pompinstallaties wordt uitgevoerd door de onderhoudsdienst van het waterschap Scheldestromen. Deze samenwerking vindt zijn oorsprong in de SAZ+. Er is een vervangingsplanning voor 70 jaar opgesteld. In deze periode komen alle riolen minimaal eenmaal voor vervanging in aanmerking. Deze planning vertoont pieken en dalen. Deze zijn voor de komende planperiode afgezwakt, zodat de werkvoorraad jaarlijks ongeveer gelijk is.

In het buitengebied van Middelburg bevindt zich nog aantal panden die niet zijn aangesloten op de riolering. Van de 155 panden zijn er 118 die daadwerkelijk afvalwater lozen op oppervlaktewater. Dat gebeurt via goedgekeurde individuele zuiveringen (septic-tanks, IBA’s). Vanaf 2027 zullen de lozingen voorzien moeten zijn van een verbeterde IBA, klasse 1. De eigenaren stemmen dit zelf af met de provincie en het waterschap. Alle nieuwbouw in Middelburg wordt gescheiden gerioleerd. Met het oog op de klimaatverandering en duurzaamheid gaan we in de komende planperiode (juridisch) onderzoeken of we per perceel een eigen opslag van hemelwater van 5 m3 kunnen voorschrijven.

Beleid oppervlaktewater.

De aangekondigde maatregelen uit het stedelijk Waterplan (2004) zijn uitgevoerd. Door het waterschap is een PWO (Planvorming Water Opgave) opgesteld, en door de gemeente Middelburg een SWO (Stedelijke Water Opgave). Hierbij is in kaart gebracht waar knelpunten liggen op het gebied van wateroverlast bij een extreme bui (1 x per 100 jaar). Op basis daarvan zijn maatregelen opgesteld die de respectievelijke partijen gaan uitvoeren (klimaatadaptatie). Voor Middelburg

resulteerde dat in een top 25 meest urgente knelpunten, die we in de periode tussen 2021 en 2035 willen oplossen. Hier zal ca. € 2 miljoen mee gemoeid zijn.

Het onderhoud van de waterpartijen binnen de bebouwde kom vindt plaats door het waterschap en de gemeente samen, in het licht van de samenwerkingsovereenkomst BOB (Beheer en Onderhoud Bebouwd gebied).

Middelen en kostendekking.

Voor alle in het SWP genoemde uit te voeren watertaken is begroot hoeveel deze zullen gaan kosten.

Ook de personele inzet is bepaald, deze komt uit op 5,9 fte.

Rioolheffing Om alle uitgaven op rioleringsgebied te dekken is er de rioolheffing. De inkomsten gaan in de rioolvoorziening, de uitgaven worden hieruit onttrokken. De toekomstige rioolheffing is berekend zodat deze volledig kostendekkend is, waarbij de eindstand van de voorziening na 70 jaar nihil is. Dus kostendekkend, maar ook niet meer dan dat. Om deze kostendekkendheid te bereiken moet de rioolheffing iets stijgen ten opzichte van het niveau van € 203,49 in 2020. Als we de heffing direct laten stijgen bedraagt de heffing in 2021 € 216,01 en stijgt deze als gevolg van de inflatiecorrectie naar € 233,82 in 2025. Als we de heffing wat langzamer laten stijgen, met slechts 1% extra per jaar gedurende de eerste 4 jaar, zal deze in 2021 € 209,64 bedragen, en uiteindelijk doorstijgen naar € 234,02 in 2025. In het vorige vGRP was ook al sprake van deze extra verhoging, maar liep die slecht door tot 2022, daar komt nu dus 2 jaar bij. Dit is te verklaren uit de meerkosten die we hebben voor het oplossen van wateroverlastlocaties (klimaatadaptatie) en de exploitatie van het grondwatermeetnet.