21-013 rvs Verbod uitingen verboden organisaties OMG's

raadsvoorstel datum vergadering volgnummer

28 januari 2021 21-013

onderwerp

Voorstel tot wijzigen van de Algemeen Plaatselijke Verordening inhoudende handhaving civiel verbod van OMG’s (Outlaw Motorcycle Gangs)

behandelen in raadscommissie

Algemeen Bestuur Burgemeester Veiligheid Rianne van Iwaarden r.van.iwaarden@middelburg.nl

portefeuillehouder programma behandeld door e-mail

en Rutger Kwekkeboom r.kwekkeboom@middelburg.nl

conceptbesluit

De raad besluit: Om te komen tot een eenduidige publiekrechtelijke handhaving tegen het verstoren van de openbare orde door Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s) de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente Middelburg aan te passen conform bijgevoegd wijzigingsvoorstel. relatie met eerdere besluitvorming

Nvt. voorstel aangekondigd via termijnkalender

Nee wat is de aanleiding en het bestaand beleid? relatie met de programmabegroting?

Aanleiding Vanaf 2012 is de overheid begonnen met een landelijke integrale aanpak van criminele motorbendes. Er is daarbij steeds oog geweest binnen het openbaar ministerie voor informatie die gebruikt zou kunnen worden in een civiele procedure om te komen tot een verbod. Sinds 2016 hebben vanuit het openbaar ministerie verschillende juridische procedures plaatsgevonden om OMG’s verboden te laten verklaren door de rechter, omdat de werkzaamheid (activiteiten) van deze motorclubs in strijd zijn met de openbare orde. Door verschillende rechters in Nederland zijn inmiddels civiele verboden uitgesproken tegen 5 verschillende OMG’s.

Bij bovenstaande tabel dient aangetekend te worden dat de Hoge Raad in december 2020 een aantal uitspraken gaat doen (als u dit leest heeft gedaan) waardoor meer zaken onherroepelijk kunnen worden. Dit verandert evenwel niets aan ons voorstel aan uw raad.

Als een vonnis uitvoerbaar bij voorraad is, betekent dit dat de veroordeelde partij desgevraagd meteen aan het vonnis moet voldoen, ongeacht of zij nog in hoger beroep kan c.q. wil gaan. Het hoger beroep ‘schorst’ de tenuitvoerlegging van het vonnis namelijk niet. Aan de aanwezigheid van deze organisaties – in welke (verschijnings)vorm dan ook – in het openbaar/publieke domein dient, zo is ook het oordeel van de rechter, per direct een einde te komen. Bij de verbodenverklaringen van deze OMG’s speelt de cultuur van wetteloosheid en geweld een belangrijke rol. Dit geldt ook voor het (ernstige) gevaar dat door leden van deze organisaties opnieuw gewelddadige strafbare feiten worden gepleegd en dat hun aanwezigheid een ondermijnende en ontwrichtende werking (kan) hebben op de Nederlandse samenleving. Het doel van deze civiele verboden is het stoppen van de werkzaamheid/activiteiten van dit soort ‘organisaties’ waarmee, zo is het beeld, een nadrukkelijke inbreuk wordt gemaakt op de openbare orde. Concreet en samengevat bestaat deze inbreuk op de openbare orde (onder andere) uit onderlinge conflicten/oorlogen, intimidatie, afpersing met gebruik colors, zwijgplicht, bad standing, zware geweldplegingen en andere strafbare feiten ook in de publieke ruimte of in afgeschermde clubhuizen. En verder het werven van nieuwe leden, rondrijden in colors en gebruik van clubhuizen.

De uitspraken van de rechtbanken waarin OMG’s verboden worden verklaard kennen een tweeledige werking, een bestuursrechtelijke en strafrechtelijke. Strafrechtelijk Artikel 140 lid 2 van het Wetboek van Strafrecht spreekt over het verbod een verboden verklaarde organisatie voort te zetten. Van een dergelijk strafbaar feit kan echter eerst sprake zijn indien de uitspraak onherroepelijk is geworden. Aan het opmaken van een proces-verbaal wegens overtreding van artikel 140 lid 2 Strafrecht zal in de praktijk een opsporingsonderzoek vooraf moeten gaan. Dit artikel valt derhalve nadrukkelijk buiten de werkingsmogelijkheden van dit handhavingskader en kan dus in dit verband niet worden toegepast. Publiekrechtelijk Bestuursrechtelijk heeft de uitspraak betreffende deze civiele verboden wel onmiddellijke (directe) werking. Voor een belangrijk deel hangt dit samen met de taken/werkzaamheden van gemeentes, bijvoorbeeld de sluiting van een clubhuis of weigeren van vergunningen. Daarnaast heeft het betrekking op het handhaven van de openbare orde. In het Veiligheidscollege van 18 maart 2020 is reeds besloten om de gemeenteraden in de politie-eenheid Zeeland – West-Brabant voor te gaan stellen om tot aanpassing van de APV’s over te gaan. Een concreet voorstel was daarvoor gereed gemaakt.

Het zij nog maar een keer voor u herhaald dat het Veiligheidscollege bestaat uit alle burgemeesters van de gemeenten binnen de eenheid, de hoofdofficier en de politiechef. Men vond het van belang dat alle gemeenten binnen de eenheid Zeeland-West-Brabant hun APV zouden wijzigen, conform het besluit van het Veiligheidscollege van 18 maart jl. en hier in de (lokale)driehoeken nadere afspraken over zouden maken. Vanwege het coronavirus is e.e.a. vertraagd. Ondermijnende criminaliteit laat zich echter niet tegenhouden door het coronavirus en daarom is de VNG, op verzoek van de VNG-commissie Bestuur en Veiligheid, recentelijk overgegaan om in de Model-Algemene plaatselijke verordening (Model-APV) bepalingen op te nemen die ertoe strekken uiterlijk vertoon van verboden organisaties, zoals Outlaw Motorcycle Gangs (OMG), in de openbare ruimte te verbieden. Wij willen aan u voorstellen deze bepalingen op te nemen in de Middelburgse APV. Voor de doorvertaling van de artikelen naar de Middelburgse APV verwijzen wij u naar bijgevoegd raadsbesluit. In het kort: aan het artikel over ordeverstoring bij evenementen (artikel 2.15) worden een tweede en derde lid toegevoegd. Artikel 2:50a gaat over het verbod van het dragen van ‘colors’ in de openbare ruimte en besloten plaatsen. Handhaving De politie en daartoe aangewezen ambtenaren (BOA’s) zijn bevoegd tot handhaving van deze bepalingen.

wat willen we bereiken?

Door het binnen de eenheid Zeeland-West-Brabant wijzigen van de APV wordt eenduidige en uniforme wijze van handhaving van de verboden OMG’s mogelijk.

Argumenten

1. De APV-wijziging maakt het mogelijk de civiele verboden te handhaven; Handhaving op grond van artikel 140 lid 2 Wetboek van Strafrecht is, zolang geen sprake is van een onherroepelijke uitspraak, niet mogelijk. Bestuursrechtelijk heeft de uitspraak betreffende de civiele verboden

wel onmiddellijke werking. Echter, om dit ook daadwerkelijk te kunnen doen, moet de APV worden aangepast. 2. Door eenheidsbreed/landelijk dezelfde APV-verbodsbepaling op te nemen, kan eenduidig worden gehandhaafd; 3. Binnen de eenheid zal geen waterbedeffect ontstaan Door een lijn te trekken als het gaat om het handhaven van de civiele verboden wordt voorkomen dat een waterbedeffect ontstaat, doordat OMG’s hun pijlen gaan richten op die gemeenten die hun APV niet hebben aangepast en dus niet kunnen handhaven.

kanttekeningen

Er is landelijk nog weinig ervaring met het handhaven van de civiele verboden via de APV. Het kan zijn dat handhaving leidt tot een juridische procedure. Dit risico is meegenomen in de afweging en het Openbaar Ministerie is hierin ook gekend. Zij zijn een warm voorstander van de wijziging van de APV. wat gaan we ervoor doen?

Zie vorenstaande. wat mag het kosten?

Nvt hoe gaan we dat financieren?

Nvt zijn er significante gevolgen voor het weerstandsvermogen?

Nvt hoe draagt dit voorstel bij aan een duurzaam energieneutraal Middelburg?

Nvt wat communiceren we?

Indien u conform besluit zal de wijziging van de APV op de gebruikelijke wijze gepubliceerd worden.

Is advies ingewonnen bij adviesorgaan? Nvt

bijlagen

1. Raadsbesluit tot wijziging APV verband houdende met verbod op zichtbare uitingen verboden organisaties

Middelburg, 15 december 2020 Burgemeester en wethouders van Middelburg de secretaris,

mr. A. van den Brink de burgemeester,

mr. H.M. Bergmann

openbaar

X

geheim