199. Reactie op het parkeerbeleid VOM en KHN 08092025

Aan: Van: Betreft: Datum:

de gemeenteraad Middelburg (via griffie@middelburg.nl) VOM & KHN Reactie op het raadsvoorstel 25-120, Rapport actualisering Fiets- en autoparkeerbeleid (te behandelen in de commissie Ruimte van 15 september 2025 08 september 2025

Inleiding De besturen van de VOM en KHN hebben kennisgenomen van het raadsvoorstel 25-120 m.b.t. het fiets- en autoparkeerbeleid wat op 15 september in de raadscommissie Ruimte wordt besproken. Kernvraag: Zijn de VOM en KHN van mening dat het voorliggende (geactualiseerde) parkeerbeleid gereed is voor besluitvorming? Het korte antwoord van VOM en KNH is daarop, Nee. We vinden de denkrichting goed, maar er zijn op dit moment nog te veel open einden voor een zorgvuldige besluitvorming. Als VOM en KHN geven we in deze brief onze reflectie op het raadsvoorstel en de bijbehorende stukken. We geven hieronder kort aan wat we positief waarderen, wat onze zorgpunten zijn en tot slot geven we graag een aantal suggesties mee voor het vervolg.

Posi,ef 1. Als VOM en KHN zijn we blij met de lange termijn omgevingsvisie (2050) van de gemeente Middelburg. Dit geeft richting, focus en duidelijkheid op een hoog abstractieniveau. We kunnen ons goed vinden in de inhoud van deze visie. We onderschrijven het belang van een autoluwe binnenstad die rekening houdt met het creëren van een leefbaar èn economische evenwicht tussen de belangen van de bewoners, ondernemers en bezoekers. 2. Daarmee is ook het fiets- en parkeerbeleid geen doel op zich, maar draagt het bij aan het realiseren van de Middelburgse omgevingsvisie. 3. Het eerst zorgen voor nieuwe parkeercapaciteit voordat -capaciteit verdwijnt uit het centrum lijkt ons een logische volgorde die we dan ook graag omarmen. 4. We zijn positief over een gefaseerde aanpak en tussentijdse evaluaties; 5. Tot slot vinden we het positief dat de gemeente in overleg met de verschillende stakeholders wil zoeken naar een juiste balans tussen de verschillende belangen en wil leren van de ervaringen bij andere gemeenten. 6. Tip! In dat kader wijzen we de gemeente graag op het boek van Vincent Luyendijk, De fijne stad (juni 2025). Een inspiratieboek vol met wereldwijde ervaringen over een gezonde leefomgeving. Waaronder de lessen van Pontevedra, een historische stad aan de westkust van Spanje.

Heel concreet vindt u hieronder een screenshot van de 5 lessen van Pontevedra, die ons als VOM en KHN zeer aanspreken.

Reac%e VOM en KHN 08092025 op raadsvoorstel 25-120

1 van 5

Zorgpunten 1. Evenwichtige participatie. a. Tot nu toe is de communicatie, participatie en afstemming rommelig en niet altijd duidelijk verlopen. We hechten grote waarde aan een representatieve inbreng en participatie van de verschillende belangen. We zien voor de gemeente, maar ook voor onszelf als VOM en KHN en ook voor andere belangengroepen rede tot meer en betere afstemming. b. Het parkeerbeleid en de uitwerking daarvan heeft een grote impact op de toekomst van onze binnenstad, we moeten daarom met elkaar in gesprek over hoe we dat samen inrichten en gaan implementeren. 2. Betrouwbare data, meten is weten. a. In Q3 van 2023 is de parkeerbezettingsgraad gemeten. Dit leidt tot o.a. het inzicht dat op piekmomenten rond de 70% van de parkeerplekken in de straat bezet is. Dit voelt niet als een groot (gemiddeld) parkeerprobleem. Zeker gezien het feit dat 70% van de parkeerplaatsen is bestemd voor vergunninghouders. Kan een goed parkeerverwijssysteem niet zeer behulpzaam zijn om de verkeers- en parkeerstromen te reguleren? Zoals ook blijkt uit de cijfers van het parkeeronderzoek, waarin spreiding over de 9 zones mogelijkheden laat zien tot een evenwichtiger bezetting. b. Behalve op een aantal piekmomenten is in de parkeergarages nog steeds flink ruimte over. Ook dit kan o.i. beter worden gereguleerd met een modern en actueel parkeerinformatiesysteem. c.

Ook in de blauwe zones is de bezetting overdag ruim onder de nachtbezetting, wanneer voornamelijk bewoners parkeren. Daarnaast blijft de totale Reac%e VOM en KHN 08092025 op raadsvoorstel 25-120

2 van 5

d.

e. f.

g.

bezetting ruim (ca 30 tot 40%) onder de maximale bezetting. Dit oogt niet als een problematische situatie. De onderbouwing en de representativiteit van de genoemde uitkomsten van de gesprekken met doelgroepen en enquête zijn niet uit de stukken te halen. Hierdoor is het onduidelijk of de genoemde uitkomsten een representatieve vorm van participatie is? Hoe vaak per jaar is er nu echt sprake van overlast (of is het last?). Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen sentiment en feiten. Ook hier zouden we graag meer inzicht in objectieve feiten en beleving krijgen? De scan-auto van de handhaving kan zorgen voor actuele data, zodat we meer inzicht krijgen. Het is goed als we deze data met elkaar kunnen delen, analyseren en duiden. De scanauto is toch al een paar maanden actief? Het zou goed zijn om de data van de afgelopen maanden transparant beschikbaar te stellen. Een modern en via een app (real time) beschikbaar parkeerverwijssysteem geeft bezoekers direct inzage in de parkeermogelijkheden, wat leidt tot betere verkeersbegeleiding. In dit digitale tijdperk moet dit eenvoudig en snel te realiseren zijn.

3. Huiswerk: kansen, risico’s, open eindjes en onduidelijke consequenties In de nota en het geactualiseerde beleid zijn nog veel zaken onduidelijk of moeten nog (later) worden uitgezocht. Dit leidt bij ons tot de conclusie dat het voorliggende beleid (nog) niet rijp is voor besluitvorming. We noemen hieronder een aantal van deze onduidelijkheden: a. De nadruk in het stuk ligt eenzijdig en te veel op alleen bewoners uit de binnenstad. De binnenstad bestaat uit meer dan alleen bewoners. Ook ondernemingen (winkels, horeca, cultuur, etc.) en hun leveranciers en personeel verdienen meer aandacht in de parkeermogelijkheden; b. Het uitbreiden van betaald parkeren van 6-24 uur 7 dagen per week? Zijn de mogelijke consequenties (maatschappelijke kosten/baten) hiervan voldoende in kaart gebracht? Wanneer wordt de uitwerking hiervan geëvalueerd? c. Is het niet verstandig om flexibel te zijn in het toepassen van het parkeerbeleid. Het is niet altijd even druk en met de huidige technieken (realtime data en moderne parkeersystemen) kan gedifferentieerd worden naar gelang de drukte of seizoen; d. Het wel of niet toepassen van parkeernormen (CROW) en de consequenties daarvan zijn nu niet duidelijk, dit is nu een open eind in de besluitvorming. Toepassing hiervan kan consequenties hebben voor de scenario’s; e.

De twee resterende voorkeuropties (Station en Oude Veerse weg) en de mogelijke beschikbaarheid Sandberglaan moeten nog worden uitgezocht. Het is nu nog volstrekt onduidelijk of dit succesvol wordt of kan zijn. In de scenario’s zijn dit (Station en Oude Veerseweg) wel aannames waarvan we het realiteitsgehalte nu nog niet kennen; f. Wellicht zijn er – naast de Sandberglaan - nog meer “out of the box” parkeerplaatsopties. Het is de moeite waard om dit te verkennen en te onderzoeken. Zo blijkt bijvoorbeeld uit het parkeeronderzoek dat bedrijventerreinen een zeer geringe parkeerbezetting hebben;

Reac%e VOM en KHN 08092025 op raadsvoorstel 25-120

3 van 5

g. De geraamde (investerings- en exploitatie) kosten worden genoemd in de stukken, maar we missen de geraamde opbrengsten en financiering en dus ook de (dekkende) parkeertarieven. Dit is ook een vraag in de motie 23-043, waarop dus nog geen antwoord is. Uiteindelijk zijn de lasten, tarieven, baten en mogelijke consequenties, belangrijke factoren voor besluitvorming. Omdat dit inzicht nu ontbreekt is besluitvorming o.i. niet mogelijk; h. In navolging op het vorige punt zijn ook de economische effecten van een autoluwe binnenstad nog niet uitgezocht, evenmin is er een impact- of uitvoeringstoets gedaan. Hierdoor is het zeer onzeker wat de voorgestelde scenario’s opleveren en/of welke risico’s gemitigeerd moeten worden. Het pas uitvoeren hiervan in het implementatieplan of de Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie Middelburg 2050 klinkt ons als een onlogische volgorde; i. Een gedegen Risico-analyse bij de scenario’s ontbreekt, er is nu alleen gescoord op de 6 kaders en niet op andere relevante kaders, zoals bijvoorbeeld de aantrekkelijkheid en bereikbaarheid van het winkelgebied (voor de verschillende doelgroepen); j. Parkeren evenementen en kermis-ondernemers is nog een uitzoekpunt en de uitkomst hiervan zou idealiter moeten worden meegenomen in de voorliggende besluitvorming. Het wordt nu verschoven naar de implementatie – dit vinden wij een vreemde volgorde; k.

De genoemde quick-wins bij o.a. Koorkerkomgeving worden dit jaar al gerealiseerd, maar zouden ook deel moeten uitmaken van het voorliggende parkeerbeleid. Er is bezorgdheid over het nakomen van de toezegging dat de parkeerplaatsen die daar verdwijnen, daadwerkelijk elders terugkomen; l. De fietsparkeermogelijkheden, –analyse en -oplossingen zijn erg mager ingevuld in de voorliggende actualisatie, terwijl het wel het eerstgenoemde kader (van de 6) is; m. De periode van 3 tot 5 jaar lijkt ons ongekend optimistisch. Ook wij houden van een sportieve planning, maar waarschijnlijker is een periode van 5 tot 8 jaar. Daarnaast is het onduidelijk of dit gaat over alleen fase 1 (scenario 1), zeker gezien de aangekondigde evaluatie na 2 jaar. Graag zien we een realistisch en afgestemd tijdpad wat we met elkaar aflopen;

Sugges,es 1. Richt een brede klankborgroep/overlegtafel op waarin de verschillende belangengroepen samen met de gemeente vormgeven aan het beleid, de uitwerking en de evaluatie daarvan. Dit geeft inzicht in elkaars belangen en zorgen en levert draagvlak voor het succesvol implementeren van de plannen. 2. Neem geleerde lessen en succesfactoren over van steden die ons zijn voorgegaan en sta open voor out of the box ideeën. Zo zijn er – naast de parkeergelegenheid bij de ontmoetingskerk aan de Sandberglaan – wellicht nog meer verrassende mogelijkheden. 3. Zorg voor nuttige en betrouwbare data, dat wil zeggen: volledig, juist, objectief, actueel en representatief. Door dit pro-actief en transparant met alle belanghebbenden te delen ontstaat begrip, vertrouwen en draagvlak voor analyses en evaluaties, en de

Reac%e VOM en KHN 08092025 op raadsvoorstel 25-120

4 van 5

daarop te nemen besluiten en acties. Een modern (in car) parkeerverwijssysteem kan helpen in een optimale parkeerspreiding. 4. De communicatie en tijdige afstemming met elkaar kan en moet beter. We hebben daar allen een rol in, maar we verwachten wel een coördinerende rol van de gemeente. 5. Tot slot een wat bredere suggestie. Een shuttle verbinding van een wat verder gelegen parkeerplaats naar het centrum blijkt uit de stukken geen haalbaar scenario. Maar is wel eens nagedacht om - vooral in het toeristenseizoen - een directe shuttlebus-verbinding tussen een aantal Zeeuwse locaties te laten rijden? Bijvoorbeeld, tussen Domburg, Zoutelande, Westkapelle, Middelburg. Tegen betaling van dit vervoer ben je waarschijnlijk al snel voordeliger uit dan parkeren tegen de huidige parkeertarieven. Geen gedoe met zoeken naar parkeerplekken en mensen die vanuit Middelburg opstappen kunnen rechtstreeks naar het strand. Klinkt het onderzoeken waard? We denken graag mee. 6. VOM en KHN zijn zeer bereid om samen met de gemeente en andere belangengroepen te werken aan de toekomst van een gezonde en economisch florerende Middelburgse binnenstad. We zijn van elkaar afhankelijk, dus laten we het ook samen doen! NB Bij de stukken voor de commissie Ruimte van 15 september zit een vragenset (en antwoorden van het college) van D66. M.b.t.

het antwoord op vraag 5 (zie citaat in kader hieronder) merken wij op dat VOM en KHN zich niet in het antwoord herkennen. We staan positief tegenover een mogelijke samenwerking en gezamenlijk opdrachtgeverschap, maar wij zijn (nog) niet gekend in de formulering van de scope, de opdracht en de kosten. De opdracht is dus niet in samenspraak opgesteld en we hebben (nog) geen ja gezegd tegen het mede-opdrachtgeverschap. Dit antwoord (geel gearceerd) is dus feitelijk onjuist. Bron: vraag 5 van Kim Reynierse (D’66) bij de stukken Raadsvoorstel 25-120. Vraag: Onder de kanttekeningen, de economische effecten: Is bij andere gemeenten die al wat verder zijn, geïnformeerd over de effecten van autoluw maken van de binnenstad? Antwoord: Er is een analyse en benchmark opdracht aan bureau Locatus in voorbereiding om effecten bij gemeenten die al autoluwe binnensteden hebben, recent autoluwe binnensteden hebben ingevoerd of in aanloop zijn naar autoluw maken te toetsen. Focus van de opdracht is onderzoek naar data van de impact van steden die het proces hebben doorgevoerd en het zoeken naar do’s en don’t in het proces om hiervan te leren. Op dit moment wordt de keuze gemaakt tussen 10 referentie steden waarvan een aantal als benchmark zullen worden aangegeven. De opdracht is in samenspraak met de VOM en KHN opgesteld en zij hebben aangegeven als mede-opdrachtgever te willen fungeren.

Met vriendelijke groet, Namens het Bestuur van de VOM Fred de Bruijne, Voorzimer

Namens het Bestuur van KHN Middelburg Berry ten Berge, Voorzimer

Reac%e VOM en KHN 08092025 op raadsvoorstel 25-120

5 van 5